Reactie op verzoek commissie over problemen rond verklaring van geen bezwaar

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 XVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Defensie (X) voor het jaar 2025Nr. 69 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VANDEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 december 2024Op 7 november jl. heeft u ons gevraagd een geanonimiseerde reactie tegeven op een ontvangen schrijven van een advocatenkantoor d.d.14 oktober 2024. In dit schrijven wordt een kwestie aangekaart omtrent deVerklaring van Geen Bezwaar (VGB) voor Ruslandspecialisten diewerkzaam zijn voor Defensie (kenmerk 2024Z16565/2024D42572).Graag verwijs ik u naar onze eerdere beantwoording op Kamervragen(kenmerk 2023Z10010) van de leden Boswijk en Krul (beiden CDA) over dewervingscampagne van Defensie, en de aanvullende vragen van lid Krul(kenmerk 2023Z16306) naar aanleiding van het artikel in de NRC«Russische familie? Dan wordt een baan bij defensie heel lastig».Kamervragen worden altijd met de grootste zorgvuldigheid beantwoord.Het grote aantal documenten dat op basis van het verzoek Wet openoverheid is aangeleverd, waaraan schrijver refereert, geeft daar uitingaan.In reactie op het schrijven melden wij u, conform de eerdere beant-woording van de hierboven genoemde Kamervragen, dat er binnenDefensie geen specifiek beleid wordt gevoerd ten aanzien van personenmet een dubbele nationaliteit en/of vertrouwensfunctionarissen metRussische banden. Wij hechten eraan dat hier nogmaals te benadrukken.Van dergelijk beleid is ook geen sprake bij de uitvoering van veiligheids-onderzoeken door de Unit veiligheidsonderzoeken, een samenwerkings-verband van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (Ministerievan Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en de MilitaireInlichtingen- en Veiligheidsdienst (Ministerie van Defensie).Het veranderende geopolitieke speelveld heeft een directe impact op hetgeheel van beveiligingsmaatregelen binnen Defensie en kan eveneenseen rol spelen binnen het wegingskader bij de uitvoering van de veilig- kst-36600-X-69ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 X, nr. 691 heidsonderzoeken. Voorop staat dat ieder veiligheidsonderzoek maatwerkis. Het gaat om een individuele weging van kwetsbaarheden van eenpersoon in relatie tot het uitoefenen van een specifieke vertrouwens-functie waarbij verschillende facetten, indicatoren en criteria een rolkunnen spelen. Door het hanteren van beleidsregels (Stcrt 2020, nr. 59646)waarin de te beoordelen criteria door de Ministers van BinnenlandseZaken en Koninkrijksrelaties en Defensie zijn vastgelegd en waaraan ookde rechter kan toetsen, wordt voorkomen dat, hoewel het steedsmaatwerk is, er sprake is van willekeur.In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat veiligheidsonderzoekenworden uitgevoerd op basis van de Wet op de veiligheidsonderzoeken(Wvo). Artikel 7, tweede lid, van de Wvo bepaalt welke gegevens wordenbeoordeeld in het kader van een veiligheidsonderzoek. In de «Leidraadpersoonlijke gedragingen en omstandigheden» wordt aangegeven dat bijhet onderkennen van kwetsbaarheden in het veiligheidsonderzoek nietalleen persoonlijke gedragingen maar ook omstandigheden (opgenomenin de Beleidsregel veiligheidsonderzoeken 2021) worden betrokken.Verder geldt dat personeel met een vertrouwensfunctie, verplicht is omgewijzigde persoonlijke omstandigheden te melden bij de MIVD. Het gaatdaarbij in ieder geval om:a)gewijzigde financiële omstandigheden die tot financiële problemenkunnen leiden;b)justitiële antecedenten;c)wijzigingen over medebewoners (denk bijvoorbeeld aan het opnemenvan (Oekraïense) vluchtelingen);d)een nieuwe partner.In de jaarverslagen van de AIVD en MIVD wordt jaarlijks gerapporteerdover het aantal uitgevoerde veiligheidsonderzoeken en het totaal aantalweigeringen en intrekkingen van VGB’s. Over individuele casuïstiekkunnen wij geen uitspraken doen. Indien een veiligheidsonderzoekonvoldoende waarborgen oplevert dat een (kandidaat-)vertrouwens-functionaris onder alle omstandigheden de uit de vertrouwensfunctievoortvloeiende plichten getrouwelijk zal volbrengen, prevaleert het belangvan de nationale veiligheid boven het persoonlijk belang van betrokkene,ondanks de verregaande consequenties voor betrokkene.De Minister van Defensie,R.P. BrekelmansDe Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 X, nr. 692