Reactie op de gewijzigde motie van de leden Van den Berg en Graus over het landelijk beschikbaar stellen van de 3,5 GHz-band

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2017–2018 24 095Frequentiebeleid Nr. 438 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 25 mei 2018 In de gewijzigde motie van de leden Van den Berg en Graus1 is gevraagd om uiterlijk in het zomerreces van de Kamer in 2018 uw Kamer te informeren over de oplossingsmogelijkheden voor het landelijk beschikbaar stellen van de 3,5 GHz-band voor mobiele communicatie en uiterlijk eind dit jaar een besluit te nemen over de toekomst van de 3,5 GHz-band. Mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en de Minister van Defensie informeer ik u in deze brief over de oplossingsmogelijkheden en het tijdpad naar een besluit over de toekomst van de 3,5 GHz-band. Mogelijke oplossingsrichtingen Samen met de Ministeries van Defensie en BZK wordt naar een oplossing gezocht om met inachtneming van de belangen van de nationale veiligheid, ergo de bescherming van de interceptie van satellietcommuni-catie ten behoeve van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, te komen tot een verantwoorde beschikbaarstelling van de 3,5 GHz-band. De volgende mogelijke oplossingsrichtingen of combinaties hiervan worden onderzocht: –Frequentieseparatie. Oplossingsrichting waarbij een deel van de 3,5 GHz-band (op termijn) mogelijk beschikbaar kan komen gelet op een eventueel afnemend belang van de 3,5 GHz-band voor inlichtingen-doeleinden. –Introductie van nieuwe interceptieconcepten. Oplossingsrichting waarvoor gekeken wordt in hoeverre het mogelijk is om geavanceerde antennetechnologie en/of geavanceerde signaalanalyse toe te passen, waardoor het effect van stoorsignalen wordt verminderd. –De mogelijkheden van verplaatsing van satellietinterceptie in de 3,5 GHz-band naar een andere fysieke locatie. 1Kamerstuk 24 095, nr. 433 kst-24095-438ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2018Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 24 095, nr. 4381 –Geografische exclusiezone. Oplossingsrichting waarbij op basis van onderzoek naar het effect van de uitrol van 5G-netwerken op de satellietinterceptie in Burum kan worden bepaald in hoeverre een geografische exclusiezone nodig is om het verlies aan interceptiemo-gelijkheden te beperken. –License Shared Access (LSA)-technologie op basis van meteorologi-sche voorspellingen en inzichten. Met LSA-technologie kunnen verschillende toepassingen gebruik maken van dezelfde frequentie-band. Er lijken mogelijkheden te zijn om de geografische exclusiezone en de eventuele beperkingen op het uitgestraalde vermogen daaron-der afhankelijk te maken van atmosferische omstandigheden. –Inzet van slimme 5G-antennetechnieken. Oplossingsrichting waarbij slimme antennetechnieken binnen de 5G-standaard (antennebundel-sturing ook wel MiMo-technologie) wellicht een oplossing kunnen bieden om de geografische exclusiezone te verkleinen. Tijdpad Aan het eind van het jaar zal op basis van de uitwerking van deze mogelijke oplossingsrichtingen en de uitkomsten van de evaluatie van het huidige uitgiftebeleid van de 3,5 GHz-band een afgewogen besluit volgen over de toekomst van de 3,5 GHz-band. Hiertoe zal TNO onderzoek verrichten naar het effect van de uitrol van toekomstige 5G-netwerken op het satellietgrondstation in Burum en welke technische maatregelen daarbij effectief kunnen zijn om storing door 5G-uitrol te voorkomen of te beperken, door bijvoorbeeld aanvullende voorwaarden aan het gebruik te stellen. De resultaten van dit onderzoek, die onmisbaar zijn om het noodzakelijke inzicht in de storingsproblematiek te verschaffen, zullen naar verwachting in het najaar gereed zijn. Mede op basis van de onderzoeksresultaten van TNO zal een afgewogen besluit worden genomen over de toekomst van de 3,5 GHz-band. Ik zal uw Kamer eind dit jaar conform de hierboven genoemde motie Van den Berg samen met de Ministers van BZK en Defensie informeren over de besluitvorming inzake de 3,5 GHz-band. De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, M.C.G. KeijzerTweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 24 095, nr. 4382