Actieplan misbruik uitwonendenbeurs

24724StudiefinancieringNr.88BRIEFVANDEMINISTERVANONDERWIJS,CULTUURENWETEN-SCHAPAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,9november2009InleidingDeKamerledenSpekman,BesselinkenDepla(allenPvdA)hebbenop9juli2009vragengesteldovermisbruikmetdeuitwonendenbeursindestudiefinanciering1.Op2september2009hebikdeKamerlatenwetendatikhetalsmijnverantwoordelijkheidziedathetmisbruikmetdeuitwonen-denbeursforswordtteruggedrongen.Misbruik,voorwelkbedragdanook,isonacceptabelenmoetwordenaangepakt.Inmijnantwoordhebiktoegezegdeenaantalstappentenemenomtoteenactieplantekomen.OnderIzetikkorthetkadervandestudiefinanciering,meerinhetbijzonderdeuitwonendenbeurs,uiteen.OnderIIgeefikaanwatikreedshebgedaanenonderIIIwatikopkorteenmiddellangetermijnaanactieszalondernemen.IKaderDeuitwonendenbeursmaaktonderdeeluitvaneentotaalaanfinancie-ringsmaatregelendiezijnvastgelegdindeWetstudiefinanciering2000(WSF2000).Doelvandezewetisdefinanciëletoegankelijkheidvanhetonderwijstewaarborgen.Detoegankelijkheidisgewaarborgdalsiedereenmetvoldoendecapaciteiteninstaatisomdeeltenemenaan(hogerenmiddelbaarberoeps-)onderwijs.Ommaatwerktekunnenleveren,kentdestudiefinancieringeeninkomensonafhankelijkeneeninkomensafhankelijkdeel.Ookwordtrekeninggehoudenmetdewoonsi-tuatievandestuderende(uit-ofthuiswonend)enomstandighedenzoalshethebbenvaneenpartneren/ofkinderenwaarvoordestuderendefinan-cieelverantwoordelijkis.Omvoorstudiefinancieringinaanmerkingtekomenmoetdeaanvragervoldoenaanbepaaldenationaliteits-,leeftijds-enonderwijssoortcriteria.Destudiefinancieringhoudtrekeningmetspecifiekeomstandigheden.Zokentdestudiefinancieringeenuitwonendenbeurs.OmhiervoorinTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1367970910tkkst24724-88ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TK2008/09,Kamervragennr.3686.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.881 aanmerkingtekomenmoetdestuderendeuitwonendzijn,datwilzeggen:nietophetadresvan(éénvan)zijnnatuurlijkeouderswoonachtigzijn.OokmoethetdoordestuderendeopgegevenwoonadresovereenkomenmethetadreswaarophijstaatingeschrevenindeGemeentelijkeBasisAdministratie(GBA).StudiefinancieringmoetwordenaangevraagdbijdeInformatieBeheerGroep1(IB-Groep).DeIB-Groepcontroleertofaanallebovengenoemdevoorwaardenisvoldaan.OmaanspraakopdeuitwonendenbeurstekunnenvaststellencontroleertdeIB-GroepineersteinstantieofhetdoordestuderendeopgegevenadresovereenkomtmetzijnGBA-adres.IntweedeinstantievergelijktdeIB-GroephetGBA-adresvandestuderendemethetGBA-adresvan(éénvan)zijnnatuurlijkeouders.Alsachterafgeconstateerdwordtdattenonrechteuitwonendenbeursistoegekend,vordertdeIB-Groephetteveeltoegekendebedragterug.Inditactieplanhanteerikdevolgendedefinitievanmisbruik.Erissprakevanmisbruikmetdeuitwonendenbeursinsituatieswaarineen(tehoge)studiefinancieringwordtverkregendoorhetbewustniet,onjuist,niettijdigofonvolledigverstrekkenvangegevenseninlichtingen.IIWathebikgedaan?Destappendieikhebgezetomtoteenactieplantekomenbetreffeneenonderzoeknaardemisbruikrisico’smetdeuitwonendenbeursendesamenwerkingtussendeketenpartijen.RapportSIODovermisbruikrisico’sOpmijnverzoekheeftdeSocialeInlichtingen-enOpsporingsdienst(SIOD)onderzochtopwelkewijzeertoezichtwordtgehoudenopdeuitwonen-denbeurs,hoemisbruikwordtbestraft,welkemisbruikrisico’skunnenwordenbenoemdmetbetrekkingtotdeuitwonendenbeursenwatdegevolgenvandezerisico’szijn.Hetonderzoeksrapportisalsbijlagebijge-sloten2.DeSIODonderscheidtrisico’smetbetrekkingtotdewet,hettoezichtendesanctioneringenbeeldvorming.Risico’smetbetrekkingtotdewetDeSIODconstateertdatdeWSF2000mogelijkhedenbiedttotmisbruikmetdeuitwonendenbeurs.Risico’szijngelegenindedefinitievanhetbegripuitwonende,hetontbrekenvanbevoegdheidvoorfysiekeadres-controlestenbehoevevanstudiefinancieringenhetfeitdatdeuitwonen-denbeurshogerisdandethuiswonendenbeurs.Omdezerisico’steonder-vangendoetdeSIODdevolgendeaanbevelingen:•hetaanpassenvandedefinitieindewetvanuitwonendestuderendeopzodanigewijzedatbijtwijfeloveruitwonendheiddestuderendemoetaantonendathijwoontophetGBA-adreswaarhijzegttewonen.DitkanversterktwordendoordewetzotewijzigendatwonenophetGBA-adreseenhoofdvoorwaardeisomstudiefinancieringteontvangen.Indienditniethetgevaliskandegehelestudiefinancieringwordeningetrokken.Ditkaneensterkafschrikwekkendeffecthebben;•hetbenoemenvaneentoezichthouderdieadrescontroleskanuitvoeren.Hiermeewordtdeobjectievepakkansvergroot.Risico’smetbetrekkingtottoezichtensanctioneringRisico’smetbetrekkingtottoezichtensanctioneringbestaaneruitdat1Per1januari2010gaandeInformatieBeheerGroepenCentraleFinanciëleInstel-lingensamenopinDienstUitvoeringOnderwijs(DUO).2Misbruikrisico’sbijdeuitwonendenbeursindeWetstudiefinanciering2000,rapportvan28oktober2009,ligtterinzagebijhetCentraalInformatiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.882 slechtseenadministratievecontrolemogelijkiseneenextrasanctiebovenopdeterugvorderingontbreekt.Omdezerisico’steondervangendoetdeSIODdevolgendeaanbevelingen:•hetuitvoerenvanfysiekeadrescontrolesopbasisvansignalenensteekproefsgewijs(eventueelnaaraanleidingvaneenrisicoprofiel).Doorfysiekecontroleswordtdeobjectievepakkansvergrootendaarbijzorgendecontrolesookvooreenverhogingvandesubjectievepakkans;•hetmogelijkmakeneenbestuurlijkeboeteopteleggenindienisvast-gestelddateenstuderendemisbruikmaaktvandeuitwonendenbeurs.Risico’smetbetrekkingtotbeeldvormingErzijnookandereomstandighedendieregelovertredingindehandwerken,zoalsbeeldvormingrondomdeuitwonendenbeursonderstudentenenhunsocialeomgeving.OmditrisicoteondervangendoetdeSIODdevolgendeaanbeveling:•uitvoerenvanhandhavingscommunicatiewaarmeeaandesamenle-vingwordtbekendgemaaktwelkeaanpassingenwordengedaanindewet,welkesanctieswordeningevoerdenwelkesuccessenhiermeezijnbehaald.Daarnaastdientcommunicatieplaatstevinden,waarindenadrukwordtgelegdopdeconsequentiesvoordemaatschappijendestuderendealsindividu.Inhetrapportwordterookopgewezendathetzinvoliseenrisicoprofiel1teontwikkelenzodatgerichtecontroleskunnenwordenuitgevoerd.Ditvergrootzoweldesubjectievealsdeobjectievepakkans.Eenrisicoprofielkangebaseerdzijnopverschillendesoortenbrongegevens.HetkanbestaanuitgegevensdiedeIB-Groeptothaarbeschikkingheeft,uitgege-vensafkomstiguitexternebronnen(zoalsvangemeenten)ofeencombi-natievandezetwee.Hetiseffectievereveneensgebruiktemakenvanexternebronnen.Hierbijmoetrekeningwordengehoudenmetrelevanteprivacywetgeving.Hetontwikkelenvaneendergelijkprofiellevertbepaaldeonderzoeksgegevensopwaardoortevensmeerinzichtzoukunnenontstaanindeomvangvanmisbruikmetdeuitwonendenbeurs.SamenwerkingtussenketenpartnersBijhetvoorkomen,bestrijdenenopsporenvanmisbruikmetdeuitwonen-denbeurszijnmeerderepartijenbetrokken.IndebeantwoordingvandeKamervragenvandeledenSpekman,BesselinkenDeplahebikalaange-gevendateensluitendeaanpakalleenmogelijkisbijeengoedesamen-werkingmetketenpartners.Erisinmiddelsmetallebetrokkenketenpartnersgesproken.BovendienisinsamenwerkingmethetministerievanJustitieeenworkshopgeorgani-seerd,waarbijketenpartnersvertegenwoordigdwaren.OokdepilotTwenteheeftalgeleidtotvoorlopigeinzichten.WorkshopmisbruikuitwonendenbeursInoktoberzijndeIB-Groep,SocialeRechercheTwente(SRT),hetOpen-baarMinisterie,BasisadministratiePersoonsgegevensenReisdocu-menten(BPR),SIODenhetministerievanOnderwijs,CultuurenWeten-schap(OCW)bijeengekomen.Aandehandvandemethodevandetafelvan112isinkaartgebrachthoemisbruikmetdeuitwonendenbeurskanwordenaangepakt.Bijdedeelnemersvandeworkshopbestaathetbeelddatdeadministra-tievecontrolebinnendehuidigestandvandewetgevingmeerdan1Eenrisicoprofieliseensetvankenmerkenvaneenbepaaldpersoondie,indiendepersoonaandezekenmerkenvoldoet,eenverhoogdekansopregelovertredingaanduidt.2DeTafelvan11isontwikkelddoordeInspectievoordeRechtshandhavingvanhetministerievanJustitiemethetoogopdebeschrijving,analyseenoplossingenvanhandhavingsvraagstukken.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.883 behoorlijkopordeis.Weliswaarishetlastigzichttekrijgenopdeomvangvanhetmisbruik,maardeoplossingligtnietprimairindeverzwaringvandeadministratievelastenbijdeIB-Groepofallestudenten.Tijdensdeworkshopiseenaantalmogelijkhedenommisbruikterugtedringeninbeeldgebracht.Eeneersteoplossingzouhetwegnemenvandefinanciëleprikkelkunnenzijndoordethuis-enuitwonendebeurzentemiddelenofdoorafschaffingvandeuitwonendenbeurs.Eenandereoplossingisgelegenindewijzewaaropwordtgecontroleerd.Risicode-tectie,data-analyseenhetvragenvanextrainformatieaandebetrokkenstudentzijndaarbijrelevant.Deelnemersvandeworkshopwarenvanmeningdat–naastadministratievecontrolefysiekecontrolenoodzakelijkisomtekunnenaantonendathetGBA-adresniethetfeitelijkewoonadresis.Noodzakelijkevoorwaardenzijnverdersamenwerkingeninformatiewisse-lingtussendeverschillendeketenpartners.DitlaatstemoetapartwordengeregeldopbasisvandeWetbeschermingpersoonsgegevens(Wbp).EenanderebelangrijkevoorwaardeistenslottedatdeGBAkwalitatiefopordeis.OmtekomentoteenbetrouwbareGBAheeftStaatssecretarisBijleveldvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesbijbriefvan11juni2008eenactieplanaandeTweedeKamergepresenteerd1.Indeworkshopiseenstartgemaaktmethetanalyserenvanmotievenvanniet-nalevingenhetopbasisdaarvanontwikkelenvaneeninterventiestra-tegieomnalevingtebevorderenenmisbruiktevoorkomen.Eeninterven-tiestrategieiseenbredestrategie,waarbijopeffectievewijzenalevingwordtbevorderddoordeinzetvaneenmixvanpreventieveinstrumentenzoalshandhavingscommunicatie,enrepressieveinstrumenten.Bijhetopstellenvandestrategiegeldtalsuitgangspuntdatbestuursrechtelijkehandhavingenstrafrechtelijkehandhavingonderdeelzijnvandetotaleinterventiestrategieencomplementairzijn,waarbijstrafrechtelijkehand-havingingezetwordtvoordeernstigerfraudegevallen2.PilotTwenteInhetkadervandepilotTwenteisafgesprokenomvanuitOCW,deIB-Groep,deSRT,hetagentschapBPRvanhetministerievanBZKeneenaantalgemeentengezamenlijkeenpilottestartentenaanzienvanmoge-lijkmisbruikdoorstuderendenmetdeuitwonendenbeurs.DeIB-GroepheefttenbehoevevandezepiloteenbestandsamengesteldvanstuderendenmetstudiefinancieringinenkelegemeenteninTwente.Eendata-analysevandezebestandenheeftgeresulteerdineenbestandvanstudiefinancieringsgerechtigden,datnaarbehoeftekanwordenonderverdeeldnaardeelpopulatiesopgrondvanbepaaldekenmerken.Ditheeftgeleidtoteeneersteinzichtindeopbouwvandedoelgroepenzalalsbasisdienenomineenlaterefaserisicogroepentekunnenvaststellen.VervolgensheeftdeIB-Groepvandestuderendenmeteenuitwonenden-beurseeninschattingvanmogelijkmisbruikgemaaktopgrondvandeafstandtussenhetwoonadresvandestuderendeenhetwoonadresvanzijnouder(s).Hierbijisonderanderealsuitgangspuntgenomendathoekleinerdeafstandtussendezeadressenis,hoegroterhetrisicoisopmogelijkmisbruik.Daarbijisookdeafstandnaardeonderwijsinstellingbetrokken.Daarnaastzijnnogspecifiekeadressituatiesgeselecteerdenbeoordeeld,zoalsbijvoorbeeldeenaanzienlijkaantalinschrijvingenophetzelfdeadres1TK2007/2008,27859,nr.12.2ConformTK31700VI(Kabinetsnotaoverdeuitgangspuntenbijdekeuzevaneensanctiestelsel).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.884 (eventueelincombinatiemetdiverseledenvandezelfdefamilie)en«verhuisbewegingen»vanstuderendenopspecifiekemomenten(bijvoor-beelddeelnemersberoepsonderwijsophetmomentdatze18jaarzijngewordenenrechtopstudiefinancieringhebbengekregen).DeresultatenvandezeselectieshebbendeIB-GroepaanleidinggegevenomeeneerstegroepvansituatiesmeteenverhoogdrisicoprofielaandeSRTteoverhandigen.DeSRTzaldezesituatiesopkortetermijnnaderonderzoekenenhieroverrapporterenaandeIB-Groep.AfhankelijkvanderesultatenenconclusieszaldeIB-Groepvervolgenshaardata-analyseaanscherpeneneentweedegroepvanrisicovollesituatiesaanleveren.Erishierdussprakevaneeniteratiefproces,waardooreensteedsbeterzichtontstaatopdekenmerkenvaneenstuderendemeteenverhoogdrisicoopmisbruikmetdeuitwonendenbeurs.DezeervaringenmetdepilotTwentestellendeIB-Groepvervolgensinstaatomopeenmeeromvangrijkeschaalgerichtecontrolesuittevoeren.IIIActieplanOpgrondvanbovengenoemdebevindingenconcludeerikdathetvanbelangisgenoemderisico’sdiekunnenleidentotmisbruikgezamenlijkaantepakken.Daaromzalbijhetvoorkomenvanmisbruikingezetwordenopeensamenspelvanpreventieenrepressie,waardoorzoweldesubjectievealsookdeobjectievepakkanswordtverhoogd.DerhalvedienteringezettewordenopdeontwikkelingvaneeninterventiestrategieterbevorderingvandenalevingvandeWSF2000,waarinisopgenomen:–preventiemiddelsnormatieveenhandhavingscommunicatie;–verhogingcontroleso.a.doorhetverderontwikkelenvanderisicopro-fielenenuitbreidingvandepilots;–bestuursrechtelijkenstrafrechtelijkoptreden.Daarnaastzal:–aanpassingplaatsvindenvandewetzodatdezebeterhandhaafbaarisenereenmogelijkheidbestaattothetomkerenvandebewijslastenhetopleggenvaneenbestuurlijkeboete;–eenconvenantwordengeslotenwaarindeafsprakenoversamenwer-kingtussenketenpartnersbijhetvoorkomen,bestrijdenenopsporenvanmisbruikverderzijningevuld.OCWenIB-Groephebbeneengezamenlijkeprojectorganisatieingericht.Deprojectorganisatiezaldesamenwerkingenuitwisselingvangegevenstussendeverschillendeketenpartnersverderbevorderen.Deprojectorga-nisatieheeftalsdoelomopzokortmogelijketermijndeactiesteimple-menteren.Hetactieplanzieteralsvolgtuit.AKortetermijnactiesin2009en2010HandhavingscommunicatieOCWendeIB-Groepdragenterbevorderingvandepreventie,zorgvoordevoorlichtingophetgebiedvanmisbruikvandeuitwonendenbeurs.EénvandeaanbevelingendiedeSIODinzijnrapportheeftgedaan,ishetversterkenvandehandhavingscommunicatie.Geadviseerdisaandestuderendenenouderskenbaartemakenwelkewijzigingeninderegelge-vingwordendoorgevoerdendathettoezichtzalwordenversterkt.Ookzou«normatieve»communicatiemoetenplaatsvinden.Ermoetwordenuitgelegdwelkeconsequentieservoordemaatschappijzijnalsmisbruikwordtgemaaktvandeuitwonendenbeurs.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.885 DeIB-Groepzalinditkadereenplanopstellenwaarbijeenonderscheidwordtgemaakttussendekorteendelangetermijn.Voordekortetermijnzalbijhetversterkenvandehandhavingscommunicatieuitgegaanwordenvandebestaanderegelgevingencontrolemogelijkheden.Zodraderegel-gevingisaangepastenhettoezichtophetwonenophetopgegevenGBA-adresisingevoerd,heeftdeIB-Groepmeermogelijkhedentothetopleggenvansanctiesenzaldetoonzettingindevoorlichtingwordenaangepast.DeIB-Groepzaldaarvooreencommunicatieplanopstellenwaarbijeenonderscheidnaardoelgroepen,zoalsstuderenden,ouders,instellingenvanonderwijsenketenpartners,wordtgemaakt.Quacommu-nicatiemiddelenkanwordengedachtaanformulieren,folders,brochures,internetendirectmail.Daarnaastkanwordengedachtaaneenbewust-wordingscampagnemetinzetadvertentiesindagbladenendeinzetvanPostbus51.DeIB-Groepheeftmijvoorgestelddecommunicatiestapsgewijsoptebouwen.Demaandendecemberenjanuarizullenwordengebruiktomdecommunicatiestrategie,dedoelgroepen,deboodschapendeintezettenmediamixvasttestellen.Demaandenfebruarienmaartzullenwordengebruiktvoorhetontwikkelenvandediversecommunicatieproductenendeinkoopvanmediaruimte(krant,radio,tv,Postbus51).Vanafaprilzullendeproductenstapsgewijswordenopgeleverd.VerscherpingcontroleDeIB-GroepzalmedeopgrondvandeervaringsgegevensvandepilotTwente,begin2010haaractiviteitenophetgebiedvandata-analyseengerichtecontrolesuitbreiden.OokheeftdeIB-GroepdeintentieomopkortetermijnafsprakentemakenmetdeSocialeRecherchevanverschil-lendestedenomopgroteschaaltekomentotactieveopsporing,bijvoor-beeldbijrisicopanden.HierdoorneemtdepakkanstoeenkandeIB-Groepdaadkrachtigerdeuitwonendenbeursterugvorderen.BestuursrechtelijkenstrafrechtelijkoptredenDeinontwikkelingzijndeinterventiestrategiezaleeneffectievemixvanrepressiefoptredenomvatten.Daarbijzijnbestuursrechtelijkenstrafrech-telijkoptredencomplementair.Opnieuwmerkikhierbijopdatstrafrechte-lijkehandhavingingezetwordtvoordeernstigerfraudegevallen.IkbeningesprekmetmijncollegavanhetministerievanJustitieoverdemogelijk-hedendiehetstrafrechtbiedtvoorhetterugdringenvanmisbruikmetdeuitwonendenbeurs.Nuishetzodatdeminimumgrensvoorstrafrechtelijkoptredenindeaanwijzingsocialezekerheidsfraudeisvastgesteldop10000euro.Overi-genskanopgrondvandeaanwijzingsocialezekerheidsfraudeookreedsonderhetdrempelbedragvan10000eurostrafrechtelijkwordenopge-tredenindiensprakeisvansamenloopmetanderestrafbarefeiten,herha-lingvanovertredingenbinneneenbepaaldeperiode,ofmedeplichtigheidvanambtenarenvandeuitkerendeinstantie.Ofhetverlagenvandemini-mumgrenszinvolenhaalbaarisdientinhetkadervandeontwikkelingvandeinterventiestrategietewordenbezien.BMiddellangetermijnactiesin2010en2011KetenconvenantOpsporing&HandhavingOokbijdeandereoverheidsregelingendandeWSF2000kanhetvanuitfinancieeloogpuntinteressantzijnomopeenanderadrestewonendanophetadresaandegemeenteisopgegeven.DeadresgegevensvandeGBAvormendebasisregistratiewaaruitdeoverheidsdienstengegevensTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.886 moetenputtenvoordeuitvoeringvanregelingenenwaarbijdezeburger-gegevensvanbelangzijn.Indesocialewetgevingspeeltdit(AOWwel/nietalleenstaand,kinderbijslag,Wajong,e.d.)enindeverdelingvanwoonruimte(illegaleonderverhuure.d.)iseenzelfdeproblematiekalsbijdeuitwonendenaandeorde,namelijkadresfraude.GemeentenvanuithunverantwoordelijkheidvoordekwaliteitvandeGBA-gegevens,maarookgemeentelijkehuisvestingsdiensten,desocialerecherchee.a.,hebbeninditkaderteruggegrepenophetklassiekehuisbe-zoekalsopsporingsinstrument,maarondersteundmeteigentijdsemiddelenzoalsrisicoanalyseenkoppelingvanbestandenvanverschil-lendeoverheidsdiensten.DezeaanpakzalinsamenwerkingmetBZKookwordengevolgdbijdeaanpakvanmisbruikmetdeuitwonendenbeurs.Ineenketenconvenantmetdeverschillendepartnersindezeketenuitvoeringzaldezeaanpaknaderwordenuitgewerktenhetismijnintentiehetalsvolgtvormtegeven:•DeontwikkelingvanrisicoprofielenbijadresfraudewordtopgepaktinsamenwerkingmetdeexpertisedieinmiddelsisopgebouwdbijhetministerievanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,diversegemeenten,SIODendeIB-Groep.Ikzalhetoverlegaangaanmetvoor-noemdepartijenomdezekennisineenlandelijkexpertiseteamtebundelen,verderteontwikkelenenbeschikbaartestellenaangemeentenenoverheidsdiensten.•Tezamenmetandereoverheidsdienstendiemetadresfraudekampen,totgezamenlijkeopsporingsactieskomenopgrondvanrisicodetectieen(gedeelde)opsporingsbevoegdheden.Metnamegemeentenmetgrotestudentenpopulatiesdiealvorderingenhebbengemaaktmetdezeaanpak,zulleninoverlegmetBZKin2010wordenbenaderdommetdebeoogdeuitbreidingvanpilotsàlaTwenteopkortetermijntoteenintensiveringindittrajecttekomen.Deervaringenuitdezepilotszullenwordenovergedragenaananderegemeenten.•DeonderwijsinstellingenzalwordengevraagdombijsignaleninhunstudentenadministratieditactieftemeldenbijIB-Groep.Tevenskrijgendeonderwijsinstellingenmateriaalaangereiktuitderisicoprofielen,zodatzijhiermeehuneigenadministratiekunnenbevragen.•BijdeIB-GroepwordteenteamOpsporing&Handhavingingerichtdatzalfunctionerenalsmeldpuntvoorsignalen,alsloketenoverleg-partnervoordeandereketenpartijenenalsinterncoördinatiepuntvoorhandhavingsactiesvandeIB-Groep.•InoverlegmethetOpenbaarMinisteriewordennadereafsprakengemaaktover:–deontwikkelingvaneenbrede(nalevingsbevorderende)interven-tiestrategie,waarvandeversterkingvandeintegralehandhavingonderdeeluitmaakt,inaanvullingopeenaanscherpingvanhetOCW-terugvorderingsbeleidenhetopleggenvanbestuurlijkeboetes;–destrafrechtelijkeaanpakvandezwaarderefraudegevallen.WetgevingstrajectZoalseerderaangegeven,wilikkomentotwijzigingvandeWetstudiefi-nanciering2000(WSF2000)omeffectieftekunnenoptredentegenmisbruikmetdeuitwonendenbeurs.Dezewijzigingzaldevolgendeelementenbevatten:Definitieuit-enthuiswonendeIkdenkdaarbijineersteinstantieaanhetaanpassenvandedefinitiedieindeWSF2000isgekozentenaanzienvanuit-enthuiswonendestude-renden.ZoalsdeSIODinzijnonderzoekookaangeeftisdezedefinitienuTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.887 moeilijkhandhaafbaar.DeadministratieveprocedurevandeIB-GroepwaarbijGBA-adresenhetdoordestudentopgegevenadreswordenvergelekenkomttevervallen.HetGBA-adresvandestuderendewordtleidendvoordetoewijzingvandeuitwonendenbeurs;ditconformde(wettelijke)uitgangspuntenvandeGBAalsbasisregistratie.Zoalsgezegdisvoordituitgangspunteenwijzigingvandewet-enregelgevingnoodza-kelijk.WelzalikinnauwesamenwerkingmetdeStaatssecretarisvanBinnenlandseZakenbezienopwelkewijzedeIB-GroepaandewettelijkeverplichtingvandeGBAalsbasisregistratiekanvoldoen,waarbijdehuidigebeperkingvanhetwettelijkkadervandeWSF2000wordtbetrokken.Eentweedeaspectbetreftdehandhaafbaarheidvandedefinitievanuit-enthuiswonenden.IndehuidigesituatiemoetdeIB-GroepkunnenaantonendateenstuderendewelophetouderlijkGBA-adreswoontomeenuitwonendebeurstekunnenterugvorderenofteonthouden.Ikbenvanplandezeformuleringzotewijzigendathetonderscheidendecrite-riumnieteenwel-woonsituatieaanduidt,maareenniet-woonsituatie.AlsuitcontrolesblijktdateenstuderendenietwoontophetopgegevenGBA-adres,isdatvoormijvoldoendebewijsomaantenemendatdezestuderendeeenthuiswonendestuderendeis.OmkeringbewijslastAlsvanzelfsprekendwilikdestuderendeweldekansgevenaantetonendathetresultaatvanmijncontrolenietovereenkomtmetdewerkelijkheid,maaropdatmomentisdataandestuderendeomtebewijzenennietaandeIB-Groep.Ikzoudebewijslastduswillenomkerenindegevallendater:–uitcontroleseenspecifiekvermoedenblijkt,en–uitzogenaamdedata-analyseblijktdathetrisicogrootisdatereenmisbruiksituatiespeelt.InvoeringbestuurlijkeboeteDehuidigemogelijkhedenomafschrikwekkendemiddelenintezettenommisbruiktevoorkomenzijnvoordeIB-Groepbeperktenslechtsreparatoirvanaard:hetteveelontvangenekanwordenteruggevorderd,waarmeedesituatiewordthersteldnaareenrechtmatige.Daarbijkomtdathetbedragdatmoetwordenterugbetaald(inveelgevallen)wordtopgeteldbijdezogenaamde«langlopendeschuld»1.Hetzoudaaromgoedzijnom,naastreparatoiremaatregelen,ookpunitievemaatregelentekunnentreffen,zodathettenonrechteeenberoepdoenopstudiefinancieringnietmeerrisicovrijis.Ikdenkdaarbijaandemogelijkheideenbestuurlijkeboeteopteleggen.Ikwileenbetekenisvollesanctiekunnenopleggen.Overdehoogtevaneenbestuurlijkeboetedenkikdanooknietlichtzinnig.Hetzougoedzijnomdehoogtevandeboetetekunnenrelaterenaanhetbedragdateenstuderendeteveelheeftontvangenalsgevolgvanaantoonbaarmisbruik.Indesocialezekerheidsregelgevingiseenpercentagevan25%gebruike-lijk.Indatgevalkan,bijeengeconstateerdmisbruikmetdeuitwonenden-beursvaneenjaar,naastdecirca2000eurodieeenstuderendeteveelheeftontvangen,ookeenboetevan500eurowordenopgelegd.Destude-rendezalindatgevaldus2500euromoetenterugbetalen.Hetisdebedoelingdatbedragdirectinvorderbaartemakenendusnietoptetellenbijdelanglopendeschuld.Iklaatmijngedachtenookgaanoverdemogelijkheidomouders,tantes,ooms,vriendenenkennissentebeboetenvoorwillensenwetensmeewerkenaanstudiefinancieringsmisbruikdooreenstuderendebijzich1DitisdeschulddiewordtopgebouwddoorhetaangaanvaneenleningbijdeIB-Groepofhetomzettenvandeprestatiebeursineenleningwanneernietaandeprestatieisvoldaan.Dezeschuldhoeftpasminimaaltweejaarnahetophoudenmetstuderentewordenvoldaanenkanonderzeersoepele,inkomens-afhankelijkevoorwaardenwordenafbetaald.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.888 telateninschrijventerwijlhijofzijernietwoont.Indesocialezekerheids-regelgevingiseendergelijkesanctioneringsmogelijkheidalgebruikelijk.Ikbenmijbewustvanhetspanningsvelddatontstaatwanneerjeenerzijdsstuderendenfinancieelinstaatwilstellenomeenopleidingtevolgenenanderzijdsstuderendendiederegelsnietzonauwnemenwiltbestraffen.Hetisgeenszinsdebedoelingstuderendendefinanciëletoegankelijkheidtothetonderwijsteontzeggen,datzouimmersinstrijdzijnmetdedoel-stellingvandeWSF2000.Maarikdenkdatik,doordesanctioneringzorg-vuldigaftestemmenopdeernstvandeovertreding,dedoelstellingvandewetzomaximaalmogelijkondersteun.DeWSF2000zoumedio2011aangepastmoetenzijn.TotslotMetbovengenoemdsamenspelvanpreventieveenrepressieveacties,denkikmisbruikmetdeuitwonendenbeursforsterugtedringen.Overi-gensbenikmethetministerievanFinanciëninoverlegoverdebudget-taireconsequentiesvanmijnactieplan,welkeindevoorjaarsnota2010zullenwordenverwerkt.DitactieplanzalconsequentieshebbenvoordepersoneleomvangvandeIB-Groep.DeTweedeKamerzalhierovernaderwordengeïnformeerd.IkzaldeKamerovereenhalfjaareenvoortgangsrapportagevanmijnactieplantoesturen.DeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschap,R.H.A.PlasterkTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.889