Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 2 april 2009, over o.a. de beleidsbrief Duurzame Zeehavens

29862NationaalZeehavenbeleid2005–2010Nr.13VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld11mei2009DevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat1heeftop2april2009overleggevoerdmetministerEurlingsvanVerkeerenWaterstaatenstaatssecretarisHuizinga-HeringavanVerkeerenWaterstaatover:–debriefvandestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatd.d.25november2008bijdeaanbiedingvandebeleidsbriefDuur-zameZeehavens(29862,nr.10);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatd.d.12december2008teraanbiedingvanhetKiM-rapport«Samenwerkingtussenzeehavens.Verkenningvanvoor-ennadelenenvanderolvanderijksoverheid»(29862,nr.11);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatmetdeMIRT-verkenning«ZeetoegangIJmond»(31700A,nr.81).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.Voorzitter:NeppérusGriffier:TijdinkVragenenopmerkingenuitdecommissieDevoorzitter:IkopenditalgemeenoverlegvandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaatoverdezeehavensenheetdeaanwezigenhartelijkwelkom.Dewoordvoerdershebbeneenspreektijdvanzesminuten.Ikvraaghunwelomenigeterughoudendheidbijhetplegenvaninterrup-ties.Ditalgemeenoverlegzalrond14.00uurwordenonderbroken,omdaterdanstemmingenplaatsvinden.HetwoordisallereerstaanmevrouwRoefs.MevrouwRoefs(PvdA):Voorzitter.IkwilbeginnenmetdebeleidsbriefDuurzameZeehavens.Hetbeleidsstukisinonzeogengoed.Hetistotstandgekomeninsamenwerkingmetallespelersenhetisookinorde.Volgensonskanhetechternogduurzamer.Daaromwilikmevandaagvooralrichtenophetfenomeenafval.Tijdenshetvorigealgemeenoverleghebikaandachtgevraagdvoordeinzamelingvanafvalindehavens.Afvalinzeeiseenzeerhardnekkigprobleem.Maarmetsimpelemiddelenkanditprobleemkleinerworden1Samenstelling:Leden:Vendrik(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Mastwijk(CDA),Jager(CDA),voorzitter,Koopmans(CDA),Gerkens(SP),VanderHam(D66),Nicolaï(VVD),Haverkamp(CDA),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Jansen(SP),Cramer(Christen-Unie),Roemer(SP),Koppejan(CDA),Vermeij(PvdA),Madlener(PVV),TenBroeke(VVD),ondervoorzitter,Ouwehand(PvdD),Polderman(SP),Tang(PvdA)enDeRouwe(CDA).Plv.leden:Halsema(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Atsma(CDA),VanBommel(SP),Kos¸erKaya(D66),Neppérus(VVD),Sterk(CDA),DeKrom(VVD),Dijsselbloem(PvdA),Jacobi(PvdA),Besselink(PvdA),Anker(ChristenUnie),VanLeeuwen(SP),Knops(CDA),Depla(PvdA),Agema(PVV),Verdonk(Verdonk),Thieme(PvdD),Lempens(SP),Waalkens(PvdA)enVanHeugten(CDA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1306810809tkkst29862-13ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.131 gemaakt.Iknoemeenbeterafvalmanagementaanboord,eenbetereinzamelingindehavensendebewustwordingvanpersoneelaanboordenindehaven.Dehavenisdeenigejuistelocatieomafvalinzamelingenverwerkingvanzeeschepenterealiseren.Opnationaalniveaukennendeafgifteproceduresinhavensnogwattekortkomingen,zoalsdeondui-delijkheidwanneerenhoeafvalkanwordenafgegeven.Opinternationaalniveauwordtsomshetverzameldeafvalgewoonweerlinearectainzeegedumpt.VolgensdePartijvandeArbeidmoetdaarechtveranderinginkomenenmoetenwijgaanzorgenvooreeninternationaleeneennatio-nalementaliteitsverandering.MetdestappendieVerkeerenWaterstaatinIMO-verbandvoorsteltindebeleidsbriefDuurzameZeehavens,zalnaaronzemeninghetprobleemmetscheepsafvalnietwordenopgelost.Ikroepdaaromdestaatssecre-tarisopomzichinIMO-verbandsterkertegaaninzettenvoordeafval-verwerking.Erzijndringendmaatregelennodigtervoorkomingvanmarienafvalafkomstigvandezeevaart.Ditiseeninternationaalprobleemdatwijookinternationaalmoetenoplossen.HetzouheelmooizijnalsdestaatssecretarisdaarbijdevolgendeherzieningbijdeIMOaandachtvoorvraagt.Volgensmijisdatinjuli.WijvragenaandestaatssecretarisombijdeIMOtepleitenvoorzerodischarge.Daarbedoelikdanmee:nietsover-boord.Zijmoetvoortspleitenvooreenafgifteplichtvoorzeeschepenindienzijdehavenaandoen.Verderisernognauwelijksinzichtindeafvalstromenbinnendezeevaartenindehavens.Daaromvraagikdestaatssecretarisookomeenonder-zoektedoennaardeafvalstromenbinnendezeescheepvaart.DatzougefinancierdkunnenwordenuithetInnovatieprogrammaDuurzameZeehavenswaar5mln.voorstaatindekomendevijfjaar.IndebeleidsbriefDuurzameZeehavenswordtverwezennaardeeerderin2008uitgekomenbeleidsbriefZeevaart.VerkeerenWaterstaattoontzichbereidomzichsamenmethetHavenbedrijfRotterdamintezettenvooreenteontwikkelengemeenschappelijkeindexschoneschepenenvoordeintroductievanfinanciëleprikkelsvoorschepen.Maarbijdeindexwordtvooralsnogalleengekekennaarluchtkwaliteit(SOx,NOxenfijnstof)enklimaat(deCO2-emissies),maarnietnaarafval.Geziendeproblemenmetmarienafvalinhetzeemilieuendebijdrageaanditprobleemdiedezeescheepvaartlevert,benikbenieuwdwatdestaatssecretarisvindtvanhetvoorstelomafvalookeenonderdeeltelatenzijnvaneenindexschoneschepen.IkneemalsvoorbeeldhetCleanShippingProjectuitZweden,waarafvalentalvanandereemissiesvanzeeschepenonderdeeluitmakenvandezeindex.InZwedenwordthierdoorzoweldeoverheidalshetbedrijfslevenmeegewerkt.WaaromzoudenwijinNederlandnietditzelfdeconceptintroduceren,almoetenwijdatmisschienineengroterverbanddoen?Voorzitter.Ikrichtmijnopmerkingennuaandeminister.DezegaanoverdeMIRT-verkenningtweedezeesluis.DePartijvandeArbeidstaatachterdehavenvisiezoalsdieinAmsterdamontwikkeldis.Hetisoverduidelijkdaterietsmoetgebeurenmetdesluis.Endatditeerderzalmoetengebeurendangepland,isinmijnogeninmiddelsookevident.Hetwachtenisnudusopdebusinesscase.Ikhebbegrependaterheelbinnenkortweereenoverlegzalplaatsvindenmetdeminister.Volgensmijishetdanheelbelangrijkdatdeministerantwoordkangevenopdetweevolgendevragen.Isdeministerbereidomdenoodzakelijkeinvesteringennaarvorentehalenenishijbereidommeetedenkenovereenzodanigepps-constructiedatdekostenvoorrijkenregiooptebrengenzijn?Ikhebnogtweelaatstevragenaandeminister.WilhijzijncontacteninDuitslandaanwendenomhetstrevenvandeAmsterdamsehavenomdeopslagvankolenmeerbijdeeindgebruikerondertebrengen,vandegrondtekrijgen,zodatdedureruimteinAmsterdamvoorietsanderskanwordengebruikt?WijziendatmenzichzowelinAmsterdamalsindeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.132 Eemshaveneigenlijkwilontwikkelentotenergiehaven.Isdatmetelkaarteverenigenofbijtdatelkaar?DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.CollegaRoefsspreektovereenbusinesscasevoordezeehaven.Alsikhetgoedbegrepenheb,komteralleeneenmaatschappelijkekosten-batenanalyse(MKBA)enconcludeerthetCPBjuistdatheteengemistekansdatergeenbusinesscaseis.HebikietsnietgelezenwatmevrouwRoefswelgelezenheeft?MevrouwRoefs(PvdA):Ikhebbegrependaternugewerktgaatwordenaandebusinesscaseendatdaaroverookoverlegismethetministerie.Natuurlijkmoeteerstopeenrijtjegezetwordenwiewatkanbijdragenenwatdeextrakostenzoudenzijn,maardanmoetjeookeerstwetenofdeministerbereidisomdegereserveerdegeldenvoorhetonderhoudnaarvorentehalen.DeheerCramer(ChristenUnie):Ishetdoelvaneenbusinesscasenueigenlijknietpreciesandersom?Moetnieteerstwordenbepaaldwathetmaximaalhaalbareinzo’nhavenisenwatdaarvoormoetwordengedaan,alvorensmoetwordenbezienwelkemiddelendaarvoornodigzijn?DraaitmevrouwRoefsnuoorzaakengevolgnieteenbeetjeom?MevrouwRoefs(PvdA):Erzijnnatuurlijktweezakenaandeorde.Aandeenekantmoetenwijhetvanuiteconomischoogpuntdoen.Daarwordteenbeetjeovergetwijfeld.Hetisookzekerindezetijdmoeilijkomdatgoedtevoorspellen.Aandeanderekantisergewoonhettechnischeverhaal.Dathebikookduidelijkgemaakt.Datdingwerktgewoonnietmeergoed.Jekuntmoeilijkeensluisgaanvervangenalsjegeenalterna-tiefhebt.Opdeeenofanderemanierzalerduswelwatmoetengebeuren.DeheerAptroot(VVD):Voorzitter.Onzezeehavenshebbenjaarlijksbijna40mld.aantoegevoegdewaardeenerwerkendirectenindirectmeerdan270000mensendoordezezeehavens.Datisdusgeweldig.Wijzijnhetmethetkabineteensdatwijergewoonvoormoetenzorgendatdezeeha-venshunpositiebehoudenenzomogelijkverderdoorgroeien.HetbelangrijkstepuntvandaagisdetoegangtothetAmsterdamsehaven-gebiedviadezeesluisinIJmuiden.Erwordendriealternatievenbespro-ken.Iknoemallereersthetnulalternatief:eenbeetjeoptimaliserenvanhethuidigesluizencomplex,datoverigensal80jaaroudisenmaaréénkeergrootonderhoudheeftgehad.Maaralsjegaatrenoveren,danmoetdiesluisbuitengebruikwordengesteld.Ookdanhoudenwijwachttijdenenkunnendegrootsteschepengewoonhetgebiednietin.Zijkunnendehavennietaandoen.Datisfout.Bijhettweedealternatiefzegtmen:gamaarselecterenwelkeschepenjenoghebtenprobeerervoortezorgendatvoordesluisaleendeelvandeladingeruitwordtgehaald.Maarookdanzullenwijbinnenenkelejarendemaximalecapaciteithebbenbereikt.Hetderdealternatiefisgewooneennieuwesluis:dusnaastdegroteNoordersluiseenzuidersluis.Datbetekentdatdegroteschepenookkunnenkomen,datwijdehavenvelejarenkunnenlatendoorgroeien,datwijhetgebiedbeterbenuttenendatdewachttijdenverdwijnen.Datmoetenwijdusdoen.IkhebbegrependatdeMIRT-verkenninggereedisendatdefinancieringrondgemaaktzoukunnenworden.Wijzijndusnietgelukkigmetdebriefvandeministerwaarinhijaangeeftdathijhetnogwilaankijken.Juistnu,nudeeconomiewatmindergaat,wetenwijdatdiestraks,eindvanditjaarofbeginvolgendjaar,weeroppakt.Wijwetendatdegoederen-stromenvanuitbijvoorbeeldhetVerreOostennaarEuropaindetoekomstforszullentoenemen.LatenwijerdanvoorzorgendatditviaNederlandgebeurt,viaRotterdamenviaAmsterdam.WijwillendusdietweedeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.133 zeesluis,maarwijwillenweldathetfinanciëleplannogeenkeervoor-gelegdwordt.Wijwillendaneenonafhankelijkerisicoanalyse,eenonaf-hankelijksecondopinion.Datisnodigvoordathetbesluitdefinitiefwordtgenomen.Wijzienechtergeenenkeleredenomnogtetwijfelenaandenoodzaakdaarvan.Eentweedepuntvormendeanderehavens.RotterdamenAmsterdamzijndetweegrotehavens,maarwijhebbenookeenaantalkleinere.OokinDelfzijlspeeltdesluisproblematiekvoorhetgeheleEemsmondgebied.Diesluizenzijneveneensverouderd.ErliggenookplannenvoorVlis-singen,nietmeteensluisnatuurlijk,wantdaarisindatgebiedgeensprakevan.Maarookdaarliggengoedeplannenvoordeuitbreidingvankadesenbedrijfsterreinen.KandeministerookmeteennotitieoverdezebuitenhavensnaardeKamerkomen?Wijhebbentenslotteooknogeenpaaraardigebinnenhavens,zoalsHarlingen,KampenenIJsselmuiden.Dezehavenszijnnietzogrootenspectaculair,maardiekunnenwelbijdragenaanderealisatievanmeervervoeroverwaterenmindervervoeroverdeweg.Datisdusinalleopzichtengoed.BijKampenmoetdetoegangwordenverbeterd.Metnamedevaargeulisnietafdoende.BijHarlingeniserookeenaantalproblemen,onderanderemetdeloodsen.Kunnenwijbinneneenhalfjaareenvoorstelkrijgenvandeministeroverdewijzewaaropdeknel-puntenbijdezeIJsselmeerhavenskunnenwordenopgelost?IkkomtesprekenoverdebeleidsbriefDuurzameZeehavens.Wijzijnhetermeeeensdatditallemaalwelmoetgebeuren,maarwijvindeneerlijkgezegddatdehavenshetvoortvarendaanpakken.InRotterdamismenspectaculairbeziginvergelijkingmetdatgenewatindewereldgebeurt.Datvindenwijheelgoed.Hetkabinetkomtnumetwalstroom.Datishartstikkegoed.Maarja,dieelektriciteitmoetwelwordenopgewekt.Hetmoetduurzamerworden,maarhetisdantochwelgekdatditkabinetdatmetkolencentraleswildoeninplaatsvanmeteenpaarschonekerncen-trales.Kortom,dewoordenzijnmooi,maarerontbreektnogweleenenanderaandedaden.Maarwijsteunendeambities,metnameookdeambitievandeRotter-damsehavenvoordeTweedeMaasvlakte.ErisstraksveelmeervervoerpertreinenoverwaterverderEuropainenerismindervervoeroverdeweg.Datishartstikkegoed.Wijzoudenzeggen:steunvooraldezehaven-bedrijvenenhavenbeheerders.DetaakvanhetRijkisbeperkt.Hetkabinetheeftbijvoorbeelddeambitieomdesamenwerkingtussendezeehavenstebevorderen.Ikzegdan:bemoeijeernietteveelmee;Rotterdam,AmsterdamenVlissingenwerkenalgoedsamen.Hetkabinetspreektvoortsoverhetverminderenvanderegeldruk.Ikzougraaginplaatsvanmooiewoordeneenconcreetlijstjewillen.Erwordtgezegddaterietsaanwordtgedaan,maarerstaatnietéénvoorstelin.Wanneerkrijgenwijdeconcretevoorstellenopditpunt?Erwordttenslottegesprokenoverdedifferentiatievanhavengeldennaarmilieu-ofduurzaamheidsprestatie.WijzijnhetmetdeNederlandseHavenraadeensenvoelendaarooknietsvoor.Wijkunnenwelmilieu-eisenstellen,maarwijvoelenerhelemaalnietsvooromallesmaarweerinallerleimalussenenstrafheffingentezien.MijnlaatstepuntheeftbetrekkingophetKiM-rapport«Samenwerkingtussenzeehavens.Verkenningvandevoor-ennadelenenvanderolvanderijksoverheid».Ikvinddateenwaardeloosrapport.Erstaangeenbruik-bareconclusiesin.Ookdaarzegikvan:laatdiehavenshunganggaan.Alszijeenberoepopdeoverheiddoenomdiesamenwerkingnogergenstefaciliteren,kunnenwijkijkenofdatmogelijkis.Verdermoetenwijeronsnietmeebemoeien.Geenextraregelsenbemoeienis!MevrouwRoefs(PvdA):DeheerAptrootzegt:erhoeftnietsamengewerktteworden,wantwijhoeveneigenlijkniet...TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.134 DeheerAptroot(VVD):Datzegikniet.MevrouwRoefs(PvdA):Datzegtuwel.Uzegt:erhoeftinWest-Europanietmetdehavenssamengewerktteworden,wijhoevengeenafsprakentemakenoververvuiling.Uwiltvooralwegenaanleggen.Ikwijsopdeproblemenmetdeluchtkwaliteit.Wijwetendaterdannogeenhelewereldtewinnenvaltopscheepvaartgebied.Ikbegrijpechtnietdatudangewoonklakkelooszegt:daardoenwijnietaan.DeheerAptroot(VVD):HetistochgekdatmevrouwRoefsdieconclusietrekt.IkhebhetalleengehadoverdesamenwerkingtussendeNeder-landsehavens.Daarvanhebikgezegd:alsjeinRotterdamkomt,danhebbenzehetoverdegoedesamenwerkingmetVlissingenenAmster-dam.InVlissingeneninAmsterdamzeggenzehetzelfde.Hoehetisgebeurdweetikookniet,maaropeensstaanzenietmetderugnaarelkaar,maarwerkenzeechtsamenentrekkenzesamenop.Daarvanhebikgezegd:daarmoetdeoverheidzichnietteveelmeebemoeien.Alszehulpinroepen,faciliteerdiedan.Maargadaarnietooknogbeleidoploslaten,wanthetgebeurtgewoonvanzelf.Overhetinternationaleaspectwiliknoghetvolgendezeggen.DeVVDiszoalsaltijdvoorhetstellenvaneisenwaaraanietsmoetvoldoen,ofhetnueenauto,eenhavenofeenschipis.Wijvindenbijvoorbeeldderege-lingomdeoudescheepsmotorentevervangenprima.Watonsbetreft,magernogeentandjebij.Datvindenwijgoed.MaarwijwillennietdatmetgedifferentieerdehavengeldeninNederlandwordtgewerkt,waar-doordeconcurrentiepositievandeNederlandsehavenswellichtwordtverslechterd.PakdatinderdaadEuropeesaan,enliefstwereldwijd.Maardaarhebikhetnietovergehad.DanheeftmevrouwRoefsdatnuvanmijgehoord.MevrouwRoefs(PvdA):Delaatstezinmaaktduidelijkdatwij,watdatbetreft,tochhetzelfdeeroverdenken.InWest-Europamoetwordengestreefdnaargedifferentieerdehaventarieven.DeheerAptroot(VVD):Nee,ikvinddatwijmoetenstrevennaarbetereenschoneremethodesvoorhetmilieu.Datbetekentdatdeuitstootmoetwordenteruggedrongen,datoudemotorenmoetenwordenvervangenendergelijke.IkvindheteenheelgoedideevanmevrouwRoefsomtekijkennaarhetafval.Maarzorgdandatdatafvalnietmeerergensinzeekanwordengeplemptendathetverplichtwordtingezameld.Datheeftechternietsmettarieventemaken.Menmoetergewoonvoorzorgendathetgoedgaat.DeheerKoppejan(CDA):Voorzitter.WijsprekenvandaagoverdeNeder-landsezeehavens.Diehebbendeafgelopenjareneenperiodevangrotebloeigekend,meteengrotebijdrageaandeeconomischeontwikkelingendewerkgelegenheid.Maardehavenisookdeeersteplaatswaarwordtgemerktdatdewereldeconomiestagneertendehandelinzakt.Wijziendusookdatdebedrijvenindehavenhetopditmomentmoeilijkhebben,daterontslagenvallen.Nuzittenwijmetdediscrepantiedatwijziendateropdekortetermijnoveralontslagenvallenterwijlwijtegelijkertijdziendateropdelangeretermijneenenormebehoefteisaanwerkersindehaven.IkspraklaatstmethetHavenbedrijfRotterdam.Zijhebbenditjaar1500mensennodigendekomendejarengroeitdataantalvan2000naar3000perjaar.Wijzittenduseigenlijkmethetprobleemdatwijopdekortetermijnmisschienmensenopstraatzetten,terwijlwijdieopdelangeretermijnkeihardnodighebben.Hoegaatderegeringhieropanticiperen?Hoezorgenwijervoordatwijdemensenvoordehavenbehouden?DeeconomischecrisisisookwelhetmomentvandewaarheidvoorhetNederlandsehavenbedrijfslevenendeoverheid.HetishetmomentvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.135 dewaarheidwanneerhetgaatomdeconcurrentiekrachtvanhetNeder-landsehavenbedrijfsleven.Indeafgelopentijdvanrelatiefsterkeecono-mischegroeihebbendeNederlandsehavenseenmarktaandeelverlorenaanandereEuropesehavengebieden.Datzoudanmetnameveroorzaaktzijndoorcapaciteitsgebrek.MaarhoezullendeNederlandsehavenszichhandhavenineenperiodevaneconomischerecessie?Iserdannietnumeerdanooitdenoodzaakomookalsoverheidteinvesterenindeontwikkelingvandehavenbedrijfsterreinen,dehaveninfrastructuurendetoegankelijkheidvanzeehavens?Anderszijnwijernietklaarvooralsdeeconomieweeraantrekt.Meerconcreetisdusookdevraagaanbeidebewindslieden,welkeprojectenophetgebiedvanhaveninfrastructuurversnelduitgevoerdzullenwordenmetbehulpvandedoorhetkabinetaangekondigdewetgevinginhetkadervandecrisisbestrijding.Inhoeverremogenwijookrekenenopextrainitiatievenvanhetkabinetophetgebiedvandereguleringindehaven-entransportsector?HetwordtookhetmomentvandewaarheidwanneerhetgaatomdesamenwerkingtussendeNederlandsehavens.Wijjuichenderecentetoenaderingentussendeverschillendehavengebiedenvanhartetoe.Maarhetisnatuurlijkaltijdbetersamenwerkeninperiodesvaneconomi-schegroeidaninperiodesvaneconomischerecessie.Welkerolzietderegeringvoorzichzelfweggelegdomditprocesvansamenwerkingverdertebevorderen?Ookophetgebiedvanduurzaamheidisdithetmomentvandewaarheid.WijkunnenonsgoedvindenindebeleidsbriefDuurzameZeehavens.DeNederlandsehavenshebbendeduurzameontwikkelinggoedopgepakt.Hoezullendebewindsliedendie5mln.voorduurzameinnovatieveprojectendiebeschikbaarisgesteldovereenperiodevanvierjaar,zoefficiëntmogelijkinzetten?Wijzienlievereenoftweegoedevoorbeeld-projectenwaarallehavensietsvankunnenlerendandathetgeldversnip-perdwordtingezetoverheelveelprojectenmetheelveeloverheids-bureaucratie.Inhoeverrewordenerbijhetonderzoekenvandemogelijkhedenvoorwindmolenparkenopzeeharderandvoorwaardengesteldmetbetrekkingtothetwaarborgenvandeinternationalezeevaart-routesendetoegankelijkheidvandehavens?Voorzitter.Ikbentoeaanhetmeerregiospecifiekedeelvanmijninbreng.IkzalallereerstietszeggenoverdeRotterdamsehavenregio.DeRotter-damsehavenisvolopinbeweging.Wijzijnblijmetalleinspanningendieeropgerichtzijnomzoveelmogelijkvrachtperbinnenvaartschipengoederentreinnaarelderstetransporteren,maarhetgebruikvanvracht-vervoeroverdewegzaldekomendetijdonmisbaarblijven.Deverbre-dingvandeA15maaktonderdeeluitvandeSpoedwetprojectenwaardeministerterechtveelvaartmeemaakt.Maardatblijftdaarmeetocheenzwakkeschakelwaaralhetverkeeroverheenmoet.Daaromstellenwijdeministerdevolgendevraag.IsinhetkadervanderobuustheiddiedeministerzichzelftendoelsteltindeNotaMobiliteitsaanpakhetnietgewoonnoodzakelijkomeennieuwewestelijkeoeververbindingaanteleggentussendelinker-enderechteroevervandeNieuweWaterweg?OokopmilieugebiedwordtinRotterdamnaardetoekomstgekeken.Deenergiecentralesdieinhethavengebiedzijngepland,zullenzoalsheternunaaruitzietwordenvoorzienvandeafvangvanCO2.Wanneerditwordtgerealiseerd,kandeoverigebedrijvigheidinhethavengebiedhieropaansluiten,waardoordegroeivandehavensineensmetforseCO2-reductiegerealiseerdkanworden.Isdeministerbereidomerbijzijncollega’svaartachtertezettendatdenieuwecentralesookdaadwerkelijkvanzo’nCO2-afvangnetwordenvoorzien?IkkombijZeelandSeaports.HetsluizencomplexbijTerneuzenvormtdetoegangspoortnaardehavensvanGent,maarermagzekernietvergetenwordendatookaanonzekantvandegrensnogeenomvangrijkhaven-complexachterdesluisisgevestigd.DezebeidehavenswordeninhungroeibelemmerddoordebeperktecapaciteitinTerneuzen.DezesluisisinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.136 hetMIRTopgenomenenookdepremierheeftzichtijdenshetZeelandSeaportsdinerpositiefuitgelatenoverhetbelangvandezesluis.Wanneermogenwijhetstandpuntvandeministerhieroverontvangen?WatdeCDA-fractiebetreft,iserhaastgeboden.OokzijnerinZeelandplannenvooreennieuwecontainerterminal.DatisdeWesterscheldeContainerTerminal(WCT).NadeuitspraakvandeRaadvanStatein2004heeftdeprovinciehetplaninmiddelsaangepast.OokwileenoverslagbedrijfalsPSAhierin400mln.investeren,hetgeennatuurlijkindezeeconomischetijdenvanhartewelkomis.DeWCTiseeninvesteringdiebelangrijkisvoordeeconomischeontwikkelingendewerkgelegenheid.Totwelkebijdrageisdeministerbereidomdezeontwikkelingentebevorderen,juistindezetijd?IkkombijhetNoordzeekanaalgebied.Iksluitmijaanbijdeopmerkingenoverdenoodzaakvaneentweedesluisdiegemaaktzijndoormijncollega’sAptrootenRoefs.WelkedaadkrachtmogenwijvandeministerverwachtenwanneerhetgaatomderealisatievaneentweedegrotesluisbijIJmuiden?Natuurlijkmagookvanderegioeenbijdragewordenverwacht.HeeftdeministervoldoendeindicatiesdatdegemeenteAmsterdamendeprovincieNoord-Hollandbereidzijnomeensubstan-tiëlebijdrageteleverenaandefinancieringvandemoderniseringvanditsluizencomplex?InhoeverrevormthetfeitdathetAmsterdamsehaven-bedrijfnognietverzelfstandigdis,eenbelemmeringvooreenspoedigepositievebesluitvormingvanhetRijkovereenbijdrage?MevrouwRoefs(PvdA):Eriseenonderzoeknaardemogelijkeverzelf-standigingtoegezegd.MoetdatonderzoekgereedzijnvoordatdeCDA-fractieeenbeslissingwilnemen?DeheerKoppejan(CDA):Ikmoeteerlijkzeggendatikopditpunteenenigszinsbelastverledenheb.Ikhebvan1995tot1999gewerktbijhetGemeentelijkeHavenbedrijfAmsterdam.Eenvandeissuesdiedaaraandeordewas,washetgrotesluizencomplexbijIJmuiden.Datwaseengrootprobleem.Nuvervulikdezenieuwerolenishetprobleemnogsteedsnietopgelost.Sterkernog,wijziendathetsluizencomplexalleenmaarouderenouderwordt.Hetdateertvaneindnegentiendeeeuw.Kortom,iedereeniservanovertuigddaterietsmoetgebeuren.Indiezinzegik:natuurlijk,ermoetnaderonderzoekkomen,waardoordebesluit-vormingnogbeteronderbouwdwordt.Watdatbetreft,benikhetdaarmeeeens.Maardaterietsmoetgebeurenendathetooknieteenbeetjemoetzijn,datismijwelhelder.Voorzitter.Ikvervolgmijnbetoogensluitafmeteenaantalopmerkingenoverdenoordelijkehavens.IkwilookgraagaandachtvooreenhavenalsDenHelderdiesteedsbelangrijkerwordtvoordeoffshore-industrie,waar-onderboorplatformsenwindmolenparken.DeCDA-fractiemaaktzichzorgenoverdevergunningverleningvoorderealisatievandeenergie-centralesindeEemshaven.Hetduurtallemaalvreselijklang.OmstraksdekolenaantekunnenvoerenenovernietaltelangetijdookLiquefiedNaturalGas(LNG),ishetooknodigdatdevaargeulwordtverdiept.Hoeverismenmetdevoorbereidingenvoordezeverdiepingenvoorzietmennogproblemenmetdevergunningen?Ishetooknieteenprojectdatzichuitstekendleentomversnelduitgevoerdtewordeninhetkadervandeaangekondigdewetgevingmetbetrekkingtotdecrisisbestrijding.GroningenSeaportsheeftsamenmetdegemeenteDelfzijlopdrachtgegevenvooreenhaalbaarheidsonderzoeknaardeveerverbindingentussenDelfzijlenEmden.Welkemogelijkhedenziendebewindspersonenalsdezestudieeindaprilpositiefuitpaktomeendergelijkprojectmedeteondersteunen?Hetkanimmerseenbijdrageleverenaanderegionaleeconomie.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.137 DeheerHeemelaar(GroenLinks):Voorzitter.IkspreekhiervandaagomdatmijncollegaVendrikmetzijnkindnaardedoktermoest.Wijhebbenhetvandaagovereenernstigprobleem.Dezeescheepvaartisontzettendvervuilend,vooralalsmenzichrealiseertdatzo’nbeetjealleswatmaarvoorhandenis,magwordengestooktendaternauwelijksregelszijnmetbetrekkingtotderotzooidieuitdeschoorsteenpijpkomt.Eentweedeprobleemspeeltzichafbinnenonsland.NergensinEuropaisdeluchtzovervuildalsinderegioRotterdam.JaarlijksgaaninderegioRotterdam,indeRijnmond,meerdanduizendmenseneerderdoodvanwegedeviezelucht.DatisaangetoonddoordeMilieudienstRotterdam.Eriseenaantalinternationaleinitiatievengenomen,waaronderdeoprich-tingvaneeninternationalemaritiemeorganisatie(IMO).Daarwordenmondjesmaatheelbeperkteafsprakengemaakt.Opditmomentmageenzeeschip1500keerzoveelzwaveluitstotenalseenvrachtauto.Denieuweafspraakisdatditin2020nogmaar100keerzoveelmagzijn.Menbegrijptdatwijniettevredenzijnoverdatgenewaterbereiktwordt.Alshetgaatomhetvervoervangoederen,danisvarenopzichzelfveeleffi-ciënterdanvliegenofrijden.Tochmoetookdezeescheepvaartmeedoenaandeemissiehandel.Dezeescheepvaartisverantwoordelijkvoor4%vandelandelijkeuitstoot.Ikzalmijvandaagbeperkentottweeonderwerpenwaarvanikvinddatderegeringveelenveelmeerambitiemoetgaantonen.Datishetpuntvandewalstroomenhetpuntvandegedifferentieerdehaventarieven.Hetideevanwalstroomisdateenschipindehavennietdraaitopeeneigengeneratormaargebruikmaaktvanstroomvanafdewal.DatscheeltdestookvanheelveelviezescheepsbrandstofendebijbehorendewalmdieovereenstadalsRotterdamuitwaait.Erzijnhavensindewerelddievolopmeewerken.Göteborgiseenbekendvoorbeeld.InNederlandschiethettotaalnietop.Wijfocussenonslieveropdeproblemendanopdekansen.Erwordtveelonderzochtenveelbeleidgeformuleerd,maarerisnoggeenstopcontactaangelegdvoordezeeschepen.Alshetaloverwalstroomgaat,wordterlouteraandebinnenvaartgedacht.Datisonte-recht.Wijvindenjuistdatdegrotejongensdiehetmeestvervuilen,daarveeleerderopmoetenwordenaangesproken.Danisereenprobleemmetdescheepsbrandstof.Dieisvrijvanbtw,terwijldewalstroomdatnietis.Hetisdusgoedkoperomopdeeigenbrandstofvanhetschiptedraaien.Deremedieisdatjehetverplichtgaatstellen.Ikdenknietdatwijdaaronderuitkunnen,omtevoorkomendatdiewalstroomgeensucceskanworden.Hetprobleemisdatschepenvaakookbestgrootzijnenheelveelstroomgebruiken.Jehebtdusooknogalwatvoorzieningennodig.Daarzoueenremediekunnenzijndatjejenietopdeuitzonderingenfocustmaardatjejerichtopdeschepenwaarvoorjewalstroomwelkuntrealiseren.BeginbijvoorbeeldbijdieschependieinvasteroutesbinnenEuropavaren,ennietbijdeoceaanstomersdieslechtsafentoeeenhavenaandoen.Wijziendusgraagdatertempogemaaktwordt,datdiewalstroomsnellergeorganiseerdwordt.Wijkennendebezwarenmetbetrekkingtotdeconcurrentiepositievandehaven.Daaropkanikzeggen:gadatnietdoeninhetmeestslomeverband,namelijkinhetverbandvandeIMO,maargahetdoenineensnelverbandmetbijvoorbeeldFrankrijk,DuitslandenBelgië,omdatdaardedrieconcurrerendehavensliggen,tewetenLeHavre,AntwerpenenHamburg.Probeeropdiemanierversneldtekomentotafsprakenoverdiewalstroom.Dankanhetwatopleveren.Totnutoeishetalleennogmaarpapierenbeleid,ergebeurtnogteweinig.Hettweedeonderwerpishetpuntvandegedifferentieerdehaventarieven.Datisvooronsookheelbelangrijk.Inhetrapport«Eenprijsvoorelkereis»pleitendrieadviesradenvooreenklimaatgeoriënteerdebonus-malusregeling.Hetzelfdezoujemoetendoenvoorstikstof,fijnstofenzwavel.Hoeviezerhetschip,hoemeerjemoetbetalen.HetismijeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.138 raadselwaaromdatnietmorgenwordtingevoerd,wantdeproblemenopditgebiedzijnechtgroot.HetbeleidisnudathetHavenbedrijfRotterdammetdecollega-havensonderzoektofdetarievenkunnenwordengediffe-rentieerd.Menhooptin2010metonderzoeksresultatentekomen.Datvindenwijveeltevrijblijvend.Debewindsliedenmoetenhierbovenopzitten.DeRotterdamsehavenkrijgtaleentweedeMaasvlaktevan2mld.cadeau.Ermaghundusechtwelwatmeeropgelegdworden.IkwiltenslottenogietszeggenoverdezeesluisinIJmuiden.Erstaateenbriefopdeagendaovereennieuwezeesluis.Erisveelverzettegenomdaternatuurmeegemoeidis.Hetisvooronsveelbelangrijkerdathetweereenzwareenmogelijkonrendabeleinvesteringwordtineensectordietochalnoodlijdendisenwaarookveelmilieuvervuilingspeelt.Ikbenopzichzelfgecharmeerdvanhetvoorstelomdaarnogeensecondopinionoveraantevragen,maardatvoorstelwerdindebrieftegelijker-tijdookalweersterkgerelativeerd.Maargoed,datiseenmogelijkheidomernogeenskritischnaartekijken.DeheerAptroot(VVD):Desecondopinionmoetvolgensmijgewoonplaatsvindenvanwegederisico’sendefinanciën.AlsmensenmeteenplankomenwaaringeldvanhetRijkgaatzittenenwaaroverdeKamermoetmeebesluiten,moetereenonafhankelijkesecondopinionwordengegeven.IkwilgraageentoelichtingopdeopmerkingvandeheerHeemelaardateentweedesluistenkostevandenatuurzalgaan.Diesluiszalimmersgewoonwordenaangelegdindehuidigetoegangtotdehaven.Ikbegrijpdusnietwelkegroteaantastingvandenatuurdatmetzichbrengt.OfvindtdeheerHeemelaarhetbetervoordenatuurdatdieschependaarmaarallemaalliggentewachten?DeheerHeemelaar(GroenLinks):Ikfietsdaarweleens.Erisdaarsowiesoalsprakevanheelveelwalm.Hetisprachtigweer,dusikzalditweekendopnieuweenfietstochtjemaken.Ikhebbegrependatergrotenatuurgebiedenwordenopgeofferdomdeuitbreidingvandiehavensmogelijktemaken.Ikzaldatverifiërenenikkomdaardaneenanderekeeropterug.DeheerAptroot(VVD):Nazo’nopmerkingbenikinderdaadookgeneigdomtezeggen:gafietsen!Datzouikduszekerdoen.DeheerHeemelaarzegtdaternatuurwordtopgeofferd.Nee,ikkenhetgebied.JehebtdieNoordersluis.Binnendiebreedtevandatwaterkomtgewooneennieuwesluisdiewatdieperenwatbrederis,waardooraldieschepenerdoorkunnen.Erisnatuurlijkveelminderwalmalsdieschepenmaarnietmetdraaiendemotoren,aldannietmetslepers,urenenurenmoetenwachtentotzijeenkeerdoorkunnenvaren.Demilieubelastingneemtdusafalszijgewoonnetjesdesluisenhethavengebiedinkunnen.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Ikgahetuitzoekenenikzalzorgendathiervanineenanderverbandmeldingwordtgemaakt.IkhebbegrependaterindeIJmondveelverzetistegendeaantastingvandenatuur.MogelijkheeftdeheerAptrootdieberichtenookgehoord.DeheerKoppejan(CDA):IkhebgesprokenmetdewethoudervandegemeenteAmsterdamdieheelduidelijkvoordieinvesteringineenzeesluisis.IkmeentochtewetendatGroenLinksookdeeluitmaaktvanhetcollegevanBenWvanAmsterdam.NeemtdeheerHeemelaarhiernueenanderstandpuntindanzijnpartijgenoteninAmsterdam?DeheerHeemelaar(GroenLinks):Ja.Mijnlaatstepuntbetreftdeafvaleilandenopzee.Hetgaatombeman-ningenvanzeeschependiedagelijksveelrotzooidezeeingooien.DatTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.139 gebeurtnogsteeds.Daarwillenwijvanaf.Hoekunnenwijdatdoen?Wijkunnennatuurlijkniethandhavenopzee.Datwordtimmerserglastig.Devoorzitter:Ikgeefunog30seconden.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Danzalikmijnbetooginsneltempovervolgen.IndeStilleOceaanbevindtzicheengigantischeilandvandrijvendplastic.Datisallemaalafvalvanzeeschepen.Bijeenonderzoekonderzeevogelsindatgebiedzijnin90%vandiemeeuwenmaagjesdertigverschillendesoortenplasticaangetroffen.Diebeestenkunnennauwelijksnogvoedselvasthouden,omdathunmaagvolzitmetplastic.Datiseenvandeverschrikkelijkegevolgenvanhetdumpenvanafvalopzee.WijhopendathetMARPOL-akkoorddaterinIMO-verbandaankomt,veelscherperwordtaangezet.Wijverzoekenhetkabinetvoortsomeenonderzoekintestellennaardeafvalbalansopschepen.HetvoorstelvanGroenLinksisomhettochindehavenstegaancontroleren.Dehandhavingkanimmersnietopzeeplaatsvinden.Metanderewoorden:ermoeteensysteemkomenwaar-doormenweethoeveelafvaleropeenschipwordtverzameldenhoeveelerafgaat.Ikweetdatditbureaucratiemetzichbrengt,maardatiswaar-schijnlijkdeenigemanieromtehandhaven.Alsjeditbelangrijkvindt,danzuljetocheensysteemmoetenbedenkenomdatopeenpraktischeenefficiëntemaniertehandhaven.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Voordatikmetmijntekstbegin,wilikeersteencomplimentaancollegaHeemelaargevendievooronsindezecommissiezijnmaidenspeechhoudt.IkconstateermaarevendatzijnbijdrageeenGroenLinks-waardigebijdragewas.Zelfshetoprekkenvandelaatste30secondendoethijnetzoalscollegaVendrik.HetisdusechthelemaalindelijnvanGroenLinksindezecommissie.Alszeevarendenatiebedienenwijmetonzehavenseengrootachterland.NietalleenvanuitRotterdamenAmsterdam,maarookvanuitveelklei-nerehavens,zoalsHarlingen,zijnwijdaarmeeeenbelangrijkepartner.DezeehavensvanVlissingentotDelfzijllevereneenbelangrijkebijdrageaanonzeeconomie.Maar,zoalscollegaKoppejanookalopmerkte,hierwordendegevolgenvandecrisisookhardgevoeld.Wijmoetennaaronsideedanookechtinvesterenindeduurzaamheidalsuniquesellingpointvanonzehavens.Ikhooropdezeopmerkinggraageenreactievanbeidebewindslieden.Indebeleidsbriefwordtgeprobeerddebalanstevindentussenvollekrachtvooruitendeduurzaamheid.Ikzoudatvoormijnuookwillenvertalen,ookvanuitdeachtergrondvanmijnfractie,met:inharmoniemetdeschepping.Indebeleidsbriefstaatbijuitstekdevraagcentraalhoewijeconomischegroeikunnencombinerenmetdieverduurzaming.Hetgaatdannietalleenomeenduurzameinrichtingvandebedrijfsproces-sen,maarookomdebijdragediedezeehavenskunnenleverenaaneenduurzaamtransport,omduurzamegoederenstromenenomkansendieontstaanvoorduurzameeconomischeactiviteitendoordespecifiekeeigenschappenvanhavengebiedenbijvoorbeeldvoorwindenergie.Ikzieallemaalgoedeactiviteiten,maarikzouwillenvragen:watzijnnudedoelen,watwillenwijermeebereiken?Deambitieiswelhelder,namelijktotdeinternationaletopbehoren,maarhoemetenwijdatdan?DeChristenUniezietveelkansenvoorduurzaamheiddooreenkoppelingvanhetzeehavenbeleidmethetzeevaartbeleid.HetinitiatiefvandeWorldPortsClimateConferenceC40–onderaanvoeringvanRotterdam–omhogerehaventarievenvoordemeestvervuilendeschepenterekenen,ispositief,maarhierbijwordtmetnamegekekennaardeluchtkwaliteitendeCO2-emissies.Bijhet«CleanShipping»-initiatiefuitZwedenwordtgekekennaardegeheleemissievaneenzeeschip,bijvoorbeeldhetmarieneafval,smeerolieenverfopschepen.VerfmetTBTisbijvoorbeeldTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1310 verboden,maarerzijninmiddelsalternatievendieeigenlijkookbehoorlijkgiftigzijn.Welkerolspeeltdestaatssecretarisbijhetopstellenvandeindexvooreenschoonschipendeontwikkelingvandegedifferentieerdehaventarieven?ZouhetnieteengoedideezijnomdatZweedsemodelonderaanvoeringvanRotterdaminternationaaluitterollen?Rotterdamisalsgrootstewereldhaveneenvoorbeeldvoordeconcur-rentie,bijvoorbeeldalshetgaatomhetCO2-beleid.Uitinternationaalvergelijkendonderzoekblijktdatonzehavensopverschillendeterreinenvooroplopenininitiatieven.Datismooi.Maarwatbetekentdatookconcreetinprestaties?WanneerkomterookeenintegraalCO2-beleidvoordeoverigehavens?Hetministeriewilmeteensetindicatorendeinspanningenvandeverschillendehavenszichtbaarmaken.DeChristen-UniezougraagziendatditzichontwikkelttoteenEuropesebenchmark.BijdeontwikkelingvaneenEuropeeshavenbeleidzouNederlandonsinziensdaaropmoeteninzetten.Vooreconomieenduurzaamheidisinnovatievanbelang.EenmooiprojectisAMSbargewaarbijeenbinnenvaartschipmetkraantransport-stromeninhethavengebiedvandewegnaarhetwaterhaalt.HelaasvaartditAmsterdamseschipnuvooralinRotterdam,watoverigenswelgoedisvoordesamenwerking,omdaternogteweinigAmsterdamsebedrijvenmeedoen.Welkemogelijkhedenziendebewindsliedenomditsoortprojectenbetervandegrond–lees:ophetwater–tekrijgen?Ikwiltenslottenogeenkorteopmerkingoverdezeesluismaken.DeMKBAissterkafhankelijkvandegroeiprognoses,maardaterooiteennieuwesluismoetkomen,staatwelvast.Hetisimmersnietverantwoordomdeoudesluislangetijduitdediensttenemenalshijmoetwordenvervangen.Alsdesluisoverigensalzooudis,danhebbenze80jaargeledennatuurlijkwelperfectwerkafgeleverd.Datwarennogeensechteambachtslieden!DeMKBAvooreennieuwesluisisneutraal.Allesdraaitomdebusinesscase.Deministeronderhandeltnumetderegio.Wordendaarbijookoptiesverkendzoalshetvragenvantarievenomeendeelvandekostentefinancieren?EigenlijkisonsinziensdeMKBAnietcompleetzonderdezeanalyse.DeChristenUnieistenslottemindergelukkigmetdereserveringvandeWijkermeerpoldervoorhavenactiviteiten.Ditkwetsbaregebiedisonder-deelvandeStellingvanAmsterdam.Bovendienzouaandenoordzijdevanhetkanaaldanookdewegenstructuurmoetenwordenopgewaar-deerdenzoudendetunnelszwaarwordenbelast.Datzalvolgensonsnadeliguitwerkenalswijdaarniettijdigbeleidopformuleren.DeheerRoemer(SP):Voorzitter.DeSP-fractiekanzichvindenindeambi-tiesvanhetkabinetomconcretestappentezettennaarduurzamerehavens.Indescheepvaartisergveelmilieuwinsttebehalenenmetdezeehavenshelemaal.DeSP-fractievindtdevijfthema’swaarophetkabinetinzetgoed,maarindeconcreteuitvoeringervanmagopenkelegebiedenweleentandjebijwordengezet.Datisookhardnodig.Zoblijktnogslechtsmondjesmaatgebruiktewordengemaaktvandewalstroombijonzezeehavens.Hiervoorzoudenwijvandeministergraageenconcreteambitieziendiebijallehavensgerealiseerdgaatworden.Ishijdaartoebereidenwatbetekentdatdan?Daarnaastzijnonzehavenserggoedinhettransportvanslechteenergiebronnen,zoalskolenenaardgas.Deenergietransitiezouhiereensprongkunnenmaken:meerhaventerreingebruikenvoorschonereenergiebronnen.Ziethetkabinethierinvoorzichzelfeenrolweggelegd?Totslotmissenwijbijdeindirectefinancie-ringhavenontvanginstallaties.Wanneergaathetnueensgebeuren?Vooreenschipperislozenopvollezeenogsteedseenfinancieelaantrekkelijkalternatief.Wijpratenaljarenovergratisafgiftevanscheepsvuil,maarhetblijftbijmooiewoordenenambitieswordentelkensverschoven.ZelfsderampmetdeProboKoalaheefthetkabinetblijkbaarnogniettotTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1311 voldoendeambitieswakkergeschud.Ikwilgraageenconcretetoezeggingopditpunt.WijzijnookergblijmetdenotitieSamenwerkingtussenzeehavens.Ditisprecieswaarwijsteedsomhebbengevraagd.HetbiedtkansenomookdehavensinNoord-Nederlandteontwikkelenendaarmeedewerkgelegen-heidaldaar.HetbiedtookkansenomindeconcurrentieslagtussenAmsterdamenRotterdamnietdoordetransporteursuitgespeeldteworden.Helaasblijftdenotitievooralhangenbijalgemeneuitgangs-puntenenwordtvoormaatregelenverwezennaareenNVNationaleHaveneenheid.Waaromneemtdeministerderegieniet?Waaromkomthijnietmeteenconcretesamenwerking?DehavenszijntebelangrijkvoordeNederlandseeconomieomhetopzijnbelooptelaten.Enigedaad-krachtzouhetkabinetsieren.DaarnaastvindtdeSP-fractiedatsamenwerkingtussenhavensnietbeperktdientteblijventotnationaleschaal.ErwordtaltijdgesprokenovereengebiedvanLeHavretotHamburg.Aldiehavenszoudenmoetensamenwerken.Datbiedtveelvoordelenopveelterreinen.DekomstvandeTweedeMaasvlakte,dieerhelaastochkomt,kandannietalleendeAmsterdamsehavenontlasten,maarwellichtookdegroteschepenvoorAntwerpenopvangen.DaniseenverdereverdiepingvandeWester-scheldeooknietmeernodig.Voorhetoverstromingsgevaar,deecologieendefinanciënzoudatergwelkomzijn.IsdeministerbereidomzichintezettenvooreenbrederesamenwerkingtussendezeehavenstussenLeHavreenHamburg?HetCPBheeftwederomeennieuwezeesluisnaarAmsterdamonderzochtenkomttotdeconclusiedataanlegervanmogelijkeennegatieveecono-mischewaardeheeft.WelmoethetprobleemvanderenovatievandehuidigeNoordersluisopgelostworden.Welkemogelijkhedenzijneromdezerenovatietelatengebeurenzonderdebouwvaneensplinternieuwegrotesluis?Heeftdeministerdaarnaargekekenenheefthijdaareenantwoordop?Opwelketermijndientderenovatieplaatstevinden?VreemdgenoegwordenondanksdebevindingenvanhetCPBallerleionderzoekengedaan.Waaromlaatdeministerdiedoen?Heeftdatwelzinalsdenoodzaakvandezesluisnogallerminstvaststaat?DeministerheeftAmsterdamlatenwetendathetzelfonderzoekmoetdoen,maarwelmetdeopdrachtomgoedtekijkennaareenverzelfstandi-gingvanhethavenbedrijf.Waaromgeeftdeministerdieopdrachtmee,terwijlAmsterdamjuistaangeeftdathetdehavenbelangrijkvindtvoordehelestadendushethavenbedrijfwilbehouden?Isdeministerbereidomditaantepassen?HetlijktdeSPgoeddatoverhedenniettegenoverelkaarkomentestaan,maarsamenwerken.Ditisdaargeengoedvoor-beeldvan.DeheerAptroot(VVD):WatdeheerRoemerzegtoverAmsterdamenhethavenbedrijflijkthartverwarmend.Amsterdamenhethavenbedrijfzeggenechterheelduidelijkdatomdetoekomstigegroeitefaciliterenenomnualfatsoenlijktedraaien,eentweedezeesluis,eenmoderne,bredereendieperezeesluisnodigis.Alsjedeoudezeesluisrenoveert,waaralleendeSP-fractienogserieusaandenkt,danmoetdesluiseentijddichtenligtdehavenplat.VindtdeheerRoemerdatwijdehavenvanAmsterdammoetenlatenafzakken?VindtdeSP-fractiewerkgelegenheidendetoekomstvanonzehoofdstadnietbelangrijk?DeheerRoemer(SP):Buitengewoonbelangrijk!Buitengewoonboeiendevraagook.Ikzalproberenhemenigszinsserieustebeantwoorden.Teneerstehebbenwijaltijdgezegddatwijnietovertuigdzijnvandenoodzaakvaneennieuwesluis.Datissowiesoaleenanderstandpuntdanuonstoebedeelt.Tentweedeerkenikhetprobleemvanderenovatie.Jekuntdehavennietdriejaarlangonbereikbaarlatenzijn.Datisonmogelijk.WijhebbenAmsterdamgevraagdnaardemogelijkheden,maarkrijgengeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1312 antwoord.Daaromvraagikdeministerwelkemogelijkhedenerzijnomhetoptelossen.Ikwildaterserieusnaargekekenwordt.TenderdeisnietvoornietsgekozenvoordeTweedeMaasvlakte.Denieuwezeesluisisnodigvooreenpaarextreemgroteschepen.Bijnaallegroteschepenvannukunnenerterecht.Datishetprobleemniet.WijhebbentenaanzienvandeTweedeMaasvlaktejuistgepleitvoordemodernstefaciliteitenopelkterrein,zoalsoverslag,milieuentoegankelijkheidvoorschepen,evenalshetvervolgtransportdoorderestvanNederlandofEuropa,hetliefstzoveelmogelijkoverwaterenoverspoor.HetisbelangrijkdatwijaldieschependievanChinakomen,endiehetgeenbaluitmaaktofzeinRotterdamofAmsterdamaankomen,faciliterenindeMaasvlakte,wantdieisdaarvolledigoptoegerust.Daarkiezenwijallereerstvoor.Datlijktonszeerzuiver,ookopeconomischgebiedenmethetoogopdekosten.IkwileerstdeMKBAzien,wantikhechterveelwaardeaandatwijhetgeldgoeduitgeven.DaaromisdesamenwerkingtussenAmsterdamenRotterdamalseconomischhavengebiedvanNederlandbelangrijk.Zeliggenzodichtbijelkaar;inChinalachenzezichrotalswijzeggendatwijtweeconcurrerendehavenshebben.MevrouwRoefs(PvdA):IkvindhetvreemddatdeSP-fractiezegtdatdetweedezeesluisnietnodigisvanwegedeTweedeMaasvlakte,wantdaarwaszijnujuisttegen.Datisvantweewalletjeseten.DeheerRoemer(SP):Datiseenwaardelozeopmerking.Datslaathele-maalnergensop.Uwiltvantweewalletjeseten,maarzobevordertudeconcurrentieopNederlandshavengebied.Datisabsoluutonwenselijk.OverdekomstvandeMaasvlakteiseenbesluitgenomen.Daarhebbenwijonsbijneergelegd,maardanmoetdiewelzooptimaalmogelijkwordeningericht.Datiseennormaalpolitiekstandpunt.Hetgaatomeendemocratischgenomenbesluit.Zozijnermeervoorbeelden.WijwarenooktegendeBetuwelijn,maarnudieerligt,moetdieoptimaalbenutworden.Dielatenwijtochooknietongebruiktliggen?Watisdatnuvooreenrareopmerking?DeheerKoppejan(CDA):IkvinddeopstellingvandeSPbijzonder.IkdachtaltijddatdeSocialistischePartijookdepartijvandehavenarbeiderswas,maardeSPisnietvoordeTweedeMaasvlakte,waarhavenarbeiderswerkkunnenvinden,nietvooreentweedesluisbijIJmuiden,diedehavenvanAmsterdamoppeilkanhouden,envolgensmijooknietvoordecontainerterminalinVlissingen.Kortom,voorwelkehavenarbeiderisdeSPnogdepartij?DeheerRoemer(SP):Voorallemaal,enzijwetenonsuitstekendtevinden.Maaktuzichdaarmaargeenzorgenover;misschienmoetudatnetietsmeerdoendanwij.Uhaalteenheleboeldingendoorelkaar.Alswijzeggendatwijietsnietswillen,danhebbenwijaltijdmeteeneenalternatiefklaar.Ikherhaaldatiktotopditmomentnogsteedsnietover-tuigdbenvanhetbelangvaneentweedezeesluis.Datiswatandersdandatikkeihardneezeg.Dathebikalvierofvijfkeerachterelkaargezegd.Ikwilervanovertuigdzijndatdealternatievennietbeterzijn.Datismijnvraag.DaaromwasikblijmetdeMKBA.Daarinwordikenigszinsonder-steunddoorhetCPB.BijnaallezeeschepenkunnengewoonnaarAmsterdam.VoordiepaarextreemgrotezeeschepenhebbenwijnudeTweedeMaasvlakte.Datlijktmijvanuiteconomischoogpunteenheelzuiverstandpunt.AntwoordvandebewindsliedenDevoorzitter:Ikstadeledendrieinterruptiestoetijdensdebeantwoor-dingvandebewindslieden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1313 StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Voorzitter.Voorhetkabinetisduur-zameontwikkelingeenbeleidsprioriteit.Daaromhebikinnauwesamen-werkingmetdeNationaleHavenraadenmaatschappelijkepartijendebeleidsbriefDuurzameZeehavensopgesteld.Diebeleidsbriefbouwtvoortopmijnbeleidsbrievenvoordezeevaartendebinnenvaart.Ookdaarinstaanmaatregelendieikhebgenomenomduurzameontwikkelingvandezesectorenteondersteunen.Dedoorallebetrokkenengedeeldevisieisdatduurzamehavenontwikkelingnietalleennoodzakelijk,maarookaantrekkelijkis,omdathavensenbedrijvenzichkunnenprofilerenopduurzaamheidendaareenkwaliteitskenmerkvankunnenmaken.HavenbedrijfRotterdamstreefternaaromhetkomendjaarschoneschepeneenfinanciëlebonustegevenenAmsterdam,ZeelandenGroningenwillenzichhierbijaansluiten.Daarmeepositionerenzijzichalskwaliteitshavens.HetRijkwildieinvesteringenondersteunenmetsubsidieprogramma’s,bijvoorbeeldvoorduurzaamondernemen,maarookmeteennieuwprogrammavoorduurzamehavenontwikkeling.Datkondigikindebeleidsbriefaan.Daarvooris5mln.gereserveerd.Nogditjaarwordendaaruitprojectengefinancierd.DeheerKoppejanvraagt:ditwordttochnietallemaalaankleineprojectjesbesteed?Nee,wijgaaneroptoeziendathetprojectenzullenzijndieechteenspin-offhebben.Wijdoenookandereextrainvesteringendieindezetijdenvaneconomischecrisisvanbelangzijnvoordehaven.Inhetaanvullendbeleidsakkoordisbeslotenom200mln.intezettenomhetonderhoudvandevaarwegenteversnellenenhetbudgetvoordebinnenhavensoptehogen.UitdebeleidsbriefblijktdatindeNederlandsezeehavensveelprojectenlopenomduurzamehavenontwikkelinginhoudtegeven.DaaromisonzeambitiereëeldatNederlandsezeehavenswereldwijdtotdetopmoetenblijvenbehorenophetpuntvankwaliteitvandienstverleningendaarmeeookduurzaamheid.DieambitieisnietvanhetRijkalleen,maardieisgeformuleerdmetdehavensector.VerduurzamingbetekentvoordeNederlandsehavensverbeteringvandeconcurrentiepositie.Investereninduurzaamheidisinvesterenindekwaliteitvanonzezeehavens.Opdiekwaliteitzullenwijindetoekomst,ookmetdehuidigecrisis,deconcur-rentiemoetenaangaan.OpdeagendastaatookhetrapportvanhetKiM,datdeheerAptrooteenrapportvanniksvindt.HetKiMheefttweezakenonderzocht:welkebijdragekansamenwerkingtussenzeehavensleverenaanmaatschappe-lijkewelvaartenwelkerolisweggelegdvoorhetRijk?IkstuurdeKamerbinnenkortdekabinetsreactieophetKiM-rapport.Hetlijktmijnietnodigomdaarnuopvooruittelopen,maarhetmagduidelijkzijndatookikgrotevoordelenzieinsamenwerkingophetgebiedvanveiligheid,secu-rityenmilieuencommerciëlesamenwerking.Ikdoeldaarmeeopefficiënterebenuttingvanruimteenachterlandverbindingen.IkhebnualverderesamenwerkinggefaciliteerddoorpartijenbijelkaartebrengenindeHavenalliantie.DatiseenRandstadUrgent-projectwaarinVenW,VROM,EZendehavensvanRotterdamenAmsterdamsamenwerkenaaneenstrategieomhetgroeiendegoederenvervoergezamenlijkbeterteaccommoderen.HetRijkneemthetnietopzichomdiesamenwerkingtotstandtebrengenenlegtdienietdwingendop,maargaatdiewaarmoge-lijkfaciliteren.IkziedatditeenenormeopluchtingisvoordeheerAptroot.DeheerRoemer(SP):Heeftdestaatssecretarishiermeedevragenoverduurzamezeehavensbeantwoord?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Ditiseenkorteinleiding,opverzoekvandevoorzitter.Ikbeantwoordstraksnogeenheelaantalspecifiekevragen.Voorzitter.Ikbeginmetdevragendietemakenhebbenmetdecrisis.DeheerKoppejanvraagthoeikdegoederenterugvalindehavensinschatenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1314 ofikverwachtdatbijeconomischhersteldehavenssterkgenoegzijnomhunpositieterugtekrijgen.HavenbedrijfRotterdamgafronddejaarwis-selingaandatzijditjaareenteruggangverwachtvan5%tot8%.Uhebtallenkunnenlezendatdeverwachteteruggangvandewereldhandel9%bedraagt.Erwordtgesprokenover10%tot15%teruggangindehaven-overslagenzelfs,nadeenormegroeivandeafgelopenjaren,overeenkwartmindercontainers.Datzijnredelijkdramatischecijfer.Datzijnhardeklappen,nietalleenvoordeNederlandsehavens,maarookvoordeconcurrerendehavens.RotterdamenAmsterdamzijnhavensmeteenbreedpaletaangoederenenactiviteiten.Datmaaktzeminderkwetsbaardanhavensdiezichuitsluitendrichtenopcontainers,wantdaarkomteenkwartteruggangnatuurlijkongelooflijkhardaan.Hetinvesterings-programmavandeoverheidendehavenbeheerderszelfblijftovereind.Daarmeezorgenwijervoordatdeuitgangspositiegoediszodradeconjunctuurweeraantrekt.DeheerKoppejanvraagtofhet,geletopdeeconomischerecessie,nietnoodzakelijkisdatdeoverheidinvesteertindeontwikkelingvanbedrijfs-terreinen,infrastructuurentoegankelijkheidvanzeehavens.Deoverheidgaatsamenmetdehavenbeheerdersonverminderddoormetdeinvesteringsprogramma’svoordezeehavens,deTweedeMaasvlaktewordtaangelegd,deA15Maasvlakte–VaanpleinstaatvoorditjaargeplandenvooralleszettenwijallesopallesomdeproceduresvoordeverdiepingvandeEemsgeulspoedigtedoorlopen.Bijzeehavenshebbenwijtemakenmetgrotecomplexeinfrastructureleprojectenmetbijbeho-rendeprocedures.HetisdaaromnietmogelijkomdeinvesteringindesluizenbijTerneuzennaarvorentehalen.Hetkabinetbereidteencrisis-enherstelwetvoor.Mogelijkbiedtdieookvoorcomplexeinfrastructureleprojectenperspectieven.Datisweldeinzet,maarwijmoetenafwachtenhoedatpreciesuitpaktenwelkemogelijkhedendatbiedt.DevraagvandeheerKoppejanhoeikde5mln.aansubsidievoorinno-vatiegainzetten,hebikzojuistalbeantwoord.DeheerRoemervraagtwelkerolikzievoorhetRijkinhetprocesvandehavensamenwerking.Dievraaghebikeigenlijkookalbeantwoord.IkhebdeNationaleHavenraadendeHavenalliantiegenoemd.Wijgaansamen-werkingnietafdwingenenonzesturingisbeperkt.Hetiswelgoedomteziendatookdehavensbeseffendatsamenwerkinggoedisendatzijervanuitdatbesefzelfopinzetten.WaarnodigenmogelijkfaciliteerthetRijk.DeheerRoemer(SP):IkhebgezegddathetgoedisdatNederlandsehavensmeergaansamenwerken.Ikhadgehooptdatunogmeerderegiezounemen.IkhebvooralookgezegddatikhetvanbelangvinddatermeersamenwerkingtussendehavenstussenLeHavreenHamburggerealiseerdwordt.HetVerreOostenzietdatgewoonalséénhaven-gebied,vergelijkbaarmethethavengebieddatzijdaarookhebben.Komenwijopditpuntstappenverder?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Indierangewordtwelgesprokenmetelkaaroversamenwerking,wantookdehavenszelfzijnzichdaarvanbewust.Tegelijkertijdligtheteenbeetjegevoelig,wantalzalhetVerreOostenhetalséénhavengebiedzien,dehavenszelfziendatnietzo.Onderlingisersprakevanconcurrentie.Opbepaaldeterreinenwordtsamengewerktenoverlegd.DeoverheidgaatvooralmetdeHaven-alliantieendeHavenraaderoplettendatdeNederlandsehavensgoedsamenwerken.HetisaandehavenszelfomoverdegrenstekijkenwaarzijinderangetussenLeHavreenHamburgkunnensamenwerken.DeheerRoemer(SP):Datiseenprachtigepolitiekemanieromtezeggendatwijdusnietsdoen.Dathetnietgemakkelijkis,snaptiedereen.Daaromzijnerjuistoverhedenomdatonderlingaftestemmen.DanmoetjeeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1315 bijeenkomstorganiserenmetdiverseoverhedenomtekijkenwaardesamenwerkingkanverbeteren.Ermoeteninitiatievenwordengenomen.Datisietsandersdaneenverhaaltjevertellendathetallemaalmoeilijkis.Dankunnenwijnetzogoedstoppen.IsdeNederlandseregeringbereidhetinitiatieftenemenomderegeringenbijelkaartekrijgenomeensoortbeleidsplantemakenofeentaskforceinhetleventeroependiedesamenwerkingvanEuropesehavensverderverbetert?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:DeNederlandseregeringisbinnenNederlandbezigopdemanierzoalsikudatgeschetstheb.Erisgrens-overschrijdendesamenwerking,zoalsindeRijn-ScheldeDelta,waarRotterdamsamenwerktmetdehavensvanAntwerpenenZeeland.EriseengoedesamenwerkingtussenDelfzijlenEmden.Datzijninitiatievenvandehavenszelf,dieookechtwelkijkenhoezekunnensamenwerkenmethavensdiewelaandeanderekantvandegrens,maarinfeitedichtbijliggen.Ophetgebiedvanmilieuendehaventarievenzijnerookinitia-tievengeweest.DehavenssprekenmetelkaarominderangeLeHavre–Hamburgtoteenevenwichtigetariferingtekomen.Tegelijkertijdishetnatuurlijkwelcomplex,omdateronderlingookconcurrentieverhoudin-genzijn.IkhebalgeantwoordopdevraagvandeheerRoemerwaaromikdesamenwerkingnietsterkerafdwing.Erisgeentijdpadengeendwang.Dehavenbeheerdersendedecentraleoverhedenzijnzelfgoedbezig.Waarmogelijkennodigzalhetkabinetsamenwerkingzekerstimuleren.MevrouwRoefsvraagtofhetgeengoedideezouzijnalsafvaleenonder-deelwordtvandeindexvoorschoneschepen.Wijdringen,ookindebeleidsbriefZeevaart,ergaanopdestimuleringvanschonescheepvaart.HavenbedrijfRotterdamneemthetvoortouwominternationaaltekomentotzo’nindex,wantdieheeftalleenmaarzinalserinternationaleafstem-mingoverplaatsvindt.HetheeftweinigzinalsalleenNederlandafvalinzijnindexopneemt.IkbenvanplanomHavenbedrijfRotterdamdezegedachtemeetegeven.Misschienkanhetininternationaalverbandervoorzorgendatafvalwordtopgenomenindeindexvoorschoneschepen.MevrouwRoefsendeheerHeemelaarhebbengesprokenoverhetmoni-torenvanafvalvanschepen.Daarzijnverschillendeonderzoekennaargeweest.DierichtenzichophetafvaldatopEuropesestrandenaanspoeltofuitdeNoordzeewordtgevist.Eriseenaantalverdragenenallerhandemonitoren,zoalsOSPAR,MarineLitterMonitoring-program,Coastwatch-scholierenonderzoekenKIMOFishingforLitter-onderzoek.Behalvehetbepalenvandehoeveelheidafval,wordtingenoemdeonderzoekenookdesamenstellingvanhetafvalbepaalt.Hetdoelhiervanisommeerinzichtindeproblematiektekrijgen,waardoorbeleidsinstrumentengerichterkunnenwordeningezet.OokinIMO-verband(InternationalMari-timeOrganization)wordtperiodiekonderzoekgedaan.Ditkanalleenmaargoedonderzochtwordenalshetinternationaalgebeurt.IkzalindeIMObepleitendatwijdekomendejarenprioriteitgevenaannieuwonderzoekofbestaandonderzoekintensiverenomzogoedmogelijkzichttekrijgenopdeverschillendestromen.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Isdatookhetantwoordopmijnvraagoverhetproberentevoorkomendathetafvalopdestrandenaanspoelt?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Opdievraagkomiklaterterug.MevrouwRoefsvraagtofwijindeIMOkunnenpleitenvooreenafgifte-plichtvoorallescheepsafval,eenzerodischarge.Ookeenafgifteplichtkanalleeninternationaalgeregeldworden.Eenzerodischargeislastig.Ikzouhetwillenbeperkentotniet-afbreekbaar,schadelijkafval.DaarwordtinIMO-verbandalsterkopingezet.Hetbeleidis:geenafval,tenzij...WatikwelvangrootbelangvindenwaarwijinIMO-verbandsteedsaandachtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1316 voorvragen,isdehandhavingvanderegels.Regelsopstellenisoverhetalgemeennamelijksimpelerdanzehandhaven.DatgebeurtviaEMSA(EuropeanMaritimeSafetyAgency).ViadeEUvragenwijsteedsaandachtvoorgoedehandhavingvandetochwelstrengeregels.MevrouwRoefs(PvdA):Ikhebnietvoornietsomzerodischargegevraagd.Hetprobleemisnamelijkdatalsjezegt«ditmagwelendatmagniet»,ertochongemerkt,ofmisschienwelbewust,heelveelplasticmeeoverboordgaat.Datisechteengrootprobleem.Erwordtvoorgewaarschuwddatmetnameheelkleineplasticbolletjesuiteindelijkindevoedselketenterechtkunnenkomen.Jekunteenslagmakenalsjeheelduidelijkzegtdathetgewoonhelemaalnietmag.WildestaatssecretarisditbijdeeerstvolgendeIMO-bijeenkomstnaarvorenbrengen?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Plasticmagnietgeloosdworden.Wijzetteneropinomdatwatverbodenis,ookgoedtehandhaven.MaaralsikmevrouwRoefsgoedbegrijp,danzegtzijdatalsmennietsmaglozen,ditgemakkelijkertehandhavenis?MevrouwRoefs(PvdA):Ja,wantalsmeneenafgifteplichtheeft,dankanmenzien:ditisinverhoudingtotzo’nschipveelteweinig;ermoetwatgebeurdzijn.WijwetendathetinhetzuidenvandeNoordzeeveelvuilerisdanindebuurtvanSchotland.DatbetekentdatschepenvoordatzedehavensvanRotterdam,AmsterdamofVlissingenbinnenkomen,afvaloverboordzetten.Alsjeeenafgifteplichthebt,kunjedaarophandhaven.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Ikkanuwgedachtegangvolgen,almoetikzeggendathetweleengrotestapisomdatindeIMOaantekaarten.HetisbeteromeerstinEuropeesverbanddaarovereenseenballetjeoptegooien.MevrouwRoefs(PvdA):Gaatudatdoen?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:IkbenbereidomnategaanoferinEuropeesverbandmedestanderszijnvoorditidee.Ikneemmijtegelijker-tijdvoorommijteblijveninzettenvoorgoedehandhaving,wantikbenervanovertuigddatookditvangrootbelangisomdeproblemenmethetafvalteverminderen.DeheerHeemelaarvraagtwatikgadoenaandepoolsofgarbage.Ikbenermeebekend.Hetisbuitengewoondramatisch;heleeilanden,30soortenplastic.Hetiseensoortbiodiversiteit,maardanopeenmanierdiewijnietwillen.Hetiswelzodateengrootdeelviarivierenenkanalendezeeinspoelt.MededankzijactieveinzetvanNederlandzijneenbetereuitvoer-baarheidenhandhaafbaarheidmetbetrekkingtotsanitairescheeps-gebondenafvalgerealiseerdinhetMARPOL-verdrag.MededoorinzetvanNederlandisin2008indeIMOovereenstemmingbereiktovereenuniformmeldformuliereneennieuwafgifteformulier.IkhebopEuropeesniveauvoorstellengedaanvoorharmonisatievanhetbegrippenkaderindedesbetreffendemilieuwetgeving.IndebeleidsbriefZeevaarthebtuallenkunnenlezendathetmethetafvalindeNoordzeedegoedekantopgaat.Wijzijnerdusheelhardmeebezigomlozingvanafvaltevoor-komen.Ikweetnietofeennieuwadministratiesysteemopschependeoplossingis.Ikzetinopdebestaandeinstrumenten.DeledenCramer,RoefsenHeemelaarvragenwelkerolikspeelbijhetopstellenvaneenindexvoorschoneschepenendeontwikkelingvangedifferentieerdehaventarieven.HetZweedsemodelisdaarbijookaandeordegekomen.IndebeleidsbrievenZeevaartenDuurzameZeehavenshebikaangedrongenophetstimulerenvanschonescheepvaartopbasisvaneengemeenschappelijkeindex.Desectorheeftditgoedopgepakt.HavenbedrijfRotterdamheeftditopgepaktenzoektnaarbreeddraagvlakTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1317 omhetookgoedvandegrondtekrijgen.Eengemeenschappelijkeindexiscruciaal.HBRheefthetvoortouwgenomeneneriseengroeienddraag-vlakvooreenindexvooremissiesdoorschepennaarluchtopbasisvaneenduidigeengoedmeetbarecriteria.Opbasishiervankannaarverwach-tingvolgendjaarbegonnenwordenmethetgevenvanfinanciëleprikkels.Eenuitgebreidereencomplexereindexzouveelmeertijdendiscussievergenenhetdraagvlakonderbuitenlandsehavenssterkkunnenonder-mijnen.Kortom,hetbetereishierbijechtdevijandvanhetgoede.Ikwilaankoersenopnumaarstartenenzorgendathetvandegrondkomt.Ineenlaterstadiumkunnenwijaltijdnogbezienofwijdeindexwillenaanpassen.Daarwaardraagvlakis,moetenwijhetmomentumnietlatenvoorbijgaanengewoondoorzetten.DeheerCramer(ChristenUnie):IkhebgevraagdofdestaatssecretariswilkijkennaarhetZweedsemodel,maarimplicietheeftzijalgezegddatzijdatnietzietzitten.Maaralsjeietsintroduceertopdezeschaalenuiteinde-lijkinternationaalovereenstemmingbereikt,wordthetheelmoeilijkomlateraanvullendeeisentestellen.Datmoetindeonderhandelingenwordenmeegenomen,anderszullenmensenalgauwzeggen:daarkomenaldielandenweermetnadereeisen.Hoezietdestaatssecretarisdat?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Ikbendaarnietzobangvoor.Wijwillenkomentoteenindexwaarmeeiedereenrekeninghoudt.Alsiedereeneraangewendis,danzalhetminderlastigzijnomdeindextewijzigenenmeereisentestellen.Datisteverkiezenbovennuverzandeninonderhandelingenomdatjehetnietmetelkaareenswordtenerdusgewoonnietstotstandkomt.Ikwilbeginnenmetdatgenewaaroverover-eenstemmingbestaateneropinzettenomhetlatermogelijkaantepassenwaardatnodigis.Ikdenkzekernietdatditonmogelijkzalzijn.DeheerCramer(ChristenUnie):Hetisgoeddatdestaatssecretarisditzegt.Vancruciaalbelangisdaarbijweldatiedereendiedeelneemtaanderegeling,begrijptdatdithetperspectiefisendatregelsweleensaange-scherptkunnenwordenalsmennietverandert.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:DatisnogeengoedeaanvullingvandeheerCramer.Datisabsoluutwaar.Voorzitter.DeherenAptrootenKoppejanvragenofikeenlijstjehebmetmanierenwaaropikdeadministratievelastendrukterugdring.Devermin-deringvandetoezichtslastisheelbelangrijk.DekabinetsbredeaanpakVernieuwingToezichtheeftindezeehavensvanRotterdamenAmsterdamgeresulteerdineensamenwerkingsverbandvantientoezichthoudendediensten.Defocusligtopeenbetereafstemmingencoördinatiedoormiddelvaninformatie-uitwisselingtussentoezichthouders,gezamenlijkeinspectieprogramma’sengezamenlijkerisicoanalyses.Metdezewerkwijzeiseenstartgemaakt.Devoortgangenderelevanteontwikkelingenwordenregelmatigbesproken.DeregeldruktenaanzienvandehavensligtnietzozeerophetterreinvanVenW,maarvoorzoverhetoponsterreinligt,pakkenwijhetaan.Daarnaastnemenwijaanbevelingenvandecommissie-Elverdingovertenaanzienvantoekomstigeinfrastructuur-projectenvoordehavens.Watdevereenvoudigingvanderegelsbetreft,hebikalgezegddatwijgaanbezienofmetdeaanstaandecrisis-enherstelwetversnellingenmogelijkzijninderealisatievaninfrastructuurinhavens.DeheerKoppejanvraagtofikbereidben,mijncollega’stevragenomervaartachtertezettendatnieuweenergiecentralesindezeehavensdaad-werkelijkvaneenCO2-afvangnetwordenvoorzien.NieuwecentralesdienenopgrondvandeEU-richtlijnoverCO2-afvangen-opslag,daarvoorgeschikttezijn.DeafgevangenCO2moetookafgevoerdenopgeslagenkunnenworden.Ikzalerdaaromzekerbijmijncollega’sopaandringenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1318 datindezeehavenstijdigeenCO2-afvangnetgereedis.Methetoogopdeklimaatproblematiekishetvanhetgrootstebelangdatnaastdeambiti-euzeinzetvanhetkabinetopenergiebesparingenduurzameenergieookzosnelmogelijkkanwordengestartmettoepassingvandeCO2-afvangen-opslaginNederland.Geenwoorden,maardaden.DatpastookwelbijRotterdam.VerdervraagtdeheerKoppejannaardewindmolenparkenendezeescheepvaarteninhoeverreikharderandvoorwaardenstelmetwaar-borgenvoorinternationalezeevaartroutesengoedetoegankelijkheidvandehavens.Ikzoeknaarmogelijkhedenvoorhetaanwijzenvanwindener-giegebieden.ErligtookaleenvoorstelbijdeKamer,alsbijlagevanhetNationaalWaterplan.Daarinisrekeninggehoudenmethetinternationalezeerechtverdrag:descheepvaartveiligheidmagnietingevaarkomenenerkomengeenwindmolenparkenininternationalezeevaartroutesenankerplaatsen.Ineenenkelgevalzoujekunnenzeggendatalsjedezeevaartroutesenankerplaatsenietsverlegd,erruimteisvooreenwindmolenpark,maarzoalsuallenweet,benikverantwoordelijkvoordezeescheepvaartenmoetikookdeplekvanwindmolenparkenopdeNoordzeeaanwijzen.DeKamerkanervanopaandatikmetbeidebelangenserieusrekeninghoud.Bijdeaanwijzingvanzoekgebiedenisbuitengewoongoedrekeninggehoudenmetdeveiligheidvandezeescheepvaart.DeheerCramervraagtwatdeconcretedoelenzijnvanhethavenbeleidenhoewijdieopzichzelfmooieambitie,hetwillenbehorentotdeinternatio-naletop,meten.Onsdoelisomdeconcurrentiepositieteverbeteren.Ikhebdatalgezegd.Opditmomentkunnenwijdevooruitgangnognietmeten,omdatwijgeenindicatorenhebbenvastgesteld.Daaromishetontwikkelenvanduurzaamheidsindicatoreneenvandeactiepunten.Wijzijndaarmeegestartenikverwachtdateindditjaardeeersteindicatorenwaarmeedematevanduurzaamheidvandehavengemetenkanworden,klaarzijn.DaarnaastvraagtdeheerCramernaarderolvandeAMSBargenwelkerolhetRijkkanspelenomprojectenalsAMSBargbetervandegrondtekrijgen.HetisnatuurlijknietdebedoelingdathetRijkderolhetbedrijfs-levenoverneemt.HetRijkheeftechterwelmogelijkheden.InditgevalheeftEZ€500000gestokenindeondersteuningvandeuitrolvandeAMSBargbuitendehaven.Ditwasgerichtophetaanpakkenvanbeper-kingeninregelgevingeninfrastructuur.Ookprogramma’salsdeQuickWinsBinnenhavenskunnenbijdragenaanhetoplossenvanknelpuntenindeinfrastructuur.WijmoetenduszoekennaareengoedebalanstusseninnovatiedoorhetbedrijfslevenenhetaanpakkenvanknellendwerkenderegelgevingofinfrastructuurdoorhetRijk.DeheerAptrootvraagtofikeennotitiekanmakenoverdeverbeteringvandetoegankelijkheidvandehavens.HijzeidaternaastAmsterdamenRotterdammeerbelangrijkehavenszijnendatookzijdevaarterinmoetenkrijgen.HetMIRTgeeftinzichtindeprojectendienugeplandzijn.BelangrijkeprojectenzoalsdeEemsgeulzittendaarnuookin.InhetakkoordnahetcrisisberaadstaatondermeerdathetMIRTwordtverlengdvan2020naar2028.Wijmoetenonsdusbuigenoverdevraagoverhoewijdieverlenginggaaninvullenmetprojecten.DaarbijkomenookprojectenzoalsinDelfzijlaandeorde.WijlatendeKamerzosnelmogelijkwetenhoewijdaarmeedenkenomtegaan.DeheerAptrootkanerduszekervanzijndatwijaandachthebbenvoordeanderehavensnaastAmsterdamenRotterdam.DeheerKoppejanvraagtwanneererhelderheidkomtovereenextrasluisbijTerneuzen.HetsluizencomplexbijTerneuzenenvooraldetoegangvoorzeescheepvaartismetnamevangrootbelangvoorGent.VoorNederlandishetvooralvanbelangvoordecapaciteitvoordebinnen-vaart.TerneuzenisookalspotentieelknelpuntopgenomenindeNotaMobiliteit.BinnenhetMIRT-kaderiseenVlaams-NederlandseverkenningTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1319 uitgevoerd.Dieisnetafgerond.Ikdachtdathetadviesinfebruariklaarwas.OpbasisdaarvanzalikopkortetermijneengesprekhebbenmetdeheerPeetersenkijkenwelkealternatievenwijmeenemennaareenvervolgfaseomtekijkennaarwijdaarmeeverdergaan.DeheerKoppejan(CDA):Wanneervindtdebesluitvormingdanplaats?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Dathangtervanafwanneererover-eenstemmingis.Eerstmoetenwijkijkenwatwijmeenemenindevervolg-faseenwelkevariantenwordenbekeken.Verderisdefinancieringnogeenbelangrijkehobbeldiegenomenmoetworden.Wijzullenerhardaanwerkenomdaarzosnelmogelijkhelderheidovertekrijgen.Ikkanopditmomentechtergeenhardedeadlinenoemen.Daarvoorzijnernogteveelonzekerefactoren.Devoorzitter:KandeKamerwelaleerderhorenwatdestandvanzakenis?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:HetSAF(StakeholdersAdviesForum)heeftinfebruarieenadviesuitgebracht.Wijmoetennogkijkenofen,zoja,hoewijdatadviesovernemenenhoewijdaardanverdermeeomgaan.DatadvieskanzekernaardeKamerwordengestuurd,alsdatnietalisgebeurd.Ermoetenechternogweleenaantalknopendoorge-haktwordenalshetgaatomdevraaghoewijdaarverdermeezullengaan.DeheerKoppejanheeftgevraagdwelkebijdragewijmogelijkzoudenkunnenleverenomdeWesterscheldeContainerTerminaltebevorderen,ookindezetijdenvancrisis.BesluitvormingoverdeaanlegvandeWesterscheldeContainerTerminaliseenregionaleaangelegenheid.OpditmomentwordtdeMERgeactualiseerd.DebijdragevanVerkeerenWaterstaatligtindeontsluitingvandehaven,onderanderenaarhetachterland.IndatkaderiseindverledenjaardoordeopeningvandeSloelijndespoorverbindingmetdehavenverbeterd.Deontsluitingvandehavenszalmijnaandachtblijvenhouden.DeheerKoppejan(CDA):Formeelhebtunatuurlijkgelijk,maarukuntookzeggen:wijvindendieWesterscheldeContainerTerminalheelbelang-rijk,maarwijvragennietomgeldvoorZeeland,wantdatgeldiserwel.UkuntnatuurlijkwelinsamenspraakmetuwcollegavanLNVerallesaandoendatookhierdeprocedureszoveelmogelijkbespoedigdworden.Wiltuzichpositiefuitsprekenoverditinitiatiefentegelijkuitsprekendatuzichervoorzultinzettendatdaarwaarmogelijkprocedureswordenversneld?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Alsdeproceduresknelpuntenvormen,willenwijerallesaandoenomdatoptelossen.Vandaarookdecrisis-enherstelwet,diehieraleenpaarkeervoorbijisgekomen.Ikhoopdatalsditvertragingoplevert,wijdemogelijkheidhebbenomtempotemaken.DeheerKoppejanheeftookgevraagdnaardestandvanzakenronddeverdiepingvandeEemsgeulenofookdaareenversneldeuitvoeringmogelijkis.DeMERkaninaprildeinspraakin.Inhetnajaarkunnenwijhettracébesluitvaststellen.Deplanningisdatdeverdiepingin2010start.Devergunningverleningvoordevaargeulkanplaatsvindenalshettracé-besluitisgenomen.Wijmoetenafwachtenofdaartegenberoepofbezwaaringediendgaatworden.OverdevergunningverleningvoordecentralesheeftdeRaadvanStatevragengesteldaanhetEuropeseHofvanJustitie.Wijmoetendeuitkomstdaarvanafwachten.LNVheefteenvergunningafgegeveninhetkadervandeNatuurbeschermingswet.Ookdaarkanberoepofbezwaartegenaangetekendworden.OokdatzullenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1320 wijnogevenmoetenafwachten.Hetversnelduitvoerenvandeverdiepingis,geziendevergunningstrajectendienoglopen,danooklastig.Wijmoetennamelijkafwachtenofvandemogelijkheidvanberoepofbezwaargebruikgemaaktgaatworden.VerderheeftdeheerKoppejangesprokenoverdeveerverbindingDelfzijl–Emden.HijvroegofVWdatgaatsteunen.Ikkandaar,nuiknognieteenseenrapporthebgezien,geenuitsprakenoverdoen.Ikwileerstwachtentotikinaprildatrapportkrijg.Danzalikkijkenofditmogelijkinaanmer-kingkomtvoorsteunvanVW.DeheerRoemerheeftnoggevraagdnaardeindirectefinancieringvandehavenontvangstinstallaties.Hetvoertwatveromhieropintegaan.InmeisturenwijdeKameraltijdeenbriefoverdestandvanzakenvandeafval-inzamelingindeNederlandsehavens.Datgebeurtiederjaar.Ikzouditpuntvandeindirectefinancieringgraagmeenemenindiebrief.MinisterEurlings:Voorzitter.Onzemainportsspelenvoordezeregeringeencrucialerol.WijerkennenhetbelangvandemainportsvoordeNeder-landseenEuropeseeconomie.Datgeldtookvoordemainportsquahavens.VoorRotterdamisdatevident.In2008heeftRotterdam420miljoentonovergeslagenenisdaarmeeverrewegdegrootstehaveninEuropa;meerdantweekeerzogrootalsdenummertwee,zijndeAntwerpen,met190miljoenton.Amsterdamismet95miljoentondevierdehavenindeHamburg–LeHavrerange,metverledenjaareenspec-taculairegroei.OokAmsterdamspeeltduseenbelangrijkerolindemain-portfunctievanNederland.Gezamenlijknemendezetweehavensname-lijkruim40%vandeoverslagtussenLeHavreenHamburgvoorhunrekening.Datisechtgigantischveel.Hetkabinetwildemainportsnogstevigeropdekaartgaanzetten.Daar-voorheefthetdriespeerpunten:duurzaamheid,verruimingvandecapaci-teitenhetonderwerpverzelfstandigingensamenwerking.Opdezedriepuntenwilikkortingaan.Allereerstdeduurzamehavenontwikkeling.Deduurzameproductenenprocessenzijncruciaalvoordeinternationalepositioneringendeconcurrentiepositievandemainports.Duurzaamheidenconcurrentiepositiegaanhierdushandinhand.ZoheefthetHaven-bedrijfRotterdamzichuitstekendgeprofileerdbijdeWorldPortsClimateConference,waarbijikzelfookaanwezigmochtzijn.HetHavenbedrijfRotterdamheefteenleidenderolgekregeninhetontwikkelenvaneeninternationaleindexvooreenschoonschip.Datinitiatiefwasalgeagen-deerdindebeleidsbriefZeevaartvandestaatssecretaris.HetkomendjaarzalhetHavenbedrijfRotterdamenwaarschijnlijkookHavenAmsterdamschoneschepeneenfinanciëlebonusgaangeven.HetHavenbedrijfRotterdamheeftinmiddelsookdecarbonfootprintvanzijneigenactivi-teitenontwikkeldengemeten.HetisgoedominditverbandtezeggendatdeTweedeMaasvlaktehetmeestduurzamehaventerreinterwereldzalzijn.Datvindikechtietsomheelergtrotsoptezijn.HetHavenbedrijfRotterdamheeftdecontainerbedrijvenmetsuccesuitge-daagdomvanaf2013demeestmilieuvriendelijketerminalsaanteleggen.Wijlopendusvooropenkunnenlatenziendatduurzameontwikkelingnietbetekentdatdedeuropslotgaat.Hetgaatechthandinhand.IkvinddaarmeedeTweedeMaasvlakteechteenvoorbeeldprojectwaarwijalsNederlandookopmilieuvlakechttrotskunnenzijn.Hettweedespeerpuntbetreftdecapaciteit.Demainportsvervulleneenbelangrijkerolinhetbereikbaarheidsbeleid,RandstadUrgentenhetMIRT,maarookindedoordeKamergeaccordeerdemobiliteitsaanpak.IkwilmijnubeperkentotdezeetoegangIJmond.Dezezeetoegangheefteenlangegeschiedenis.Erisveelovergesproken,nietalleenindeKamerindezesamenstelling,maarookindievanvoordeverkiezingen.Demotie-Oudenallenentalvanandereuitsprakenzijnhierinilluster.IkhebaanhetbeginvanmijnperiodealsministeréénnadrukkelijkeafspraakgemaaktmetdemensenvanAmsterdam.IkhebgezegddathetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1321 nietinmijnaardligtommaarteblijvenvoortkabbelentotdaterweerverkiezingenkomenenhetdandoorteschuivennaareenvolgendeperiode.Ikvindomtalvanredenendatergewooneenbesluitmoetkomen.Zozitikeralsministerin.Ikvindechterweldatwijdatheelserieusenheeldoorwrochtmoetendoen,opdathetbesluitdatwijnemenookeengoedbesluitis.Datbesluitmoetfinancierbaarzijn,maarvervol-gensvoordehavenvannuendehavenvandetoekomsthetmaximaleeffecthebben.Laaterdusgeenenkeletwijfelzijnoverdeernstwaarmeeikzelfinditproceszit.Juistineentijdvancrisismoetjejeklaarmakenomindetoekomstdewinsttepakken.Ikzegditopeenvrijsymbolischmoment.Hetisuwellichtontgaan,maarhedenochtendisduidelijkgewordendatSportingLimburgechtzalgaanontstaan.Ikzouzeggen:LouisvanGaal,maakdeborstmaarnat.Ditwasechtereenenigszinsvooringenomenopmerkingmijnerzijds.Welkeafsprakenzijnmetderegiogemaaktronddezeesluis?VerkeerenWaterstaatheefteenMIRT-verkenninggemaakt,inclusiefeenkosten-batenanalyseophoofdlijnen,endeHavenAmsterdamheefteenfinan-ciëleverkenningnaaralternatievefinancieringsmogelijkhedenopgesteld.Inoktober2008isdeMIRT-verkenningopgeleverdeninnovemberheefthetCPBeensecondopiniongegevenoverdekosten-batenanalyse.Dezeverkenningensecondopiniongevenmijaanleidingomserieustekijkennaardemogelijkhedenvoorverderestappenrichtingdenieuwesluis.Debusinesscasevandefinanciëleverkenningisbijnaafgerond.Ikhoopdatdiesnelkomt;wellichtbinneneenpaarweken,eenmaand,vijfofzesweken.Wijzullenhetzien.Diebusinesscasemoetechterwelgoedzijn.Hoedebedrijfs-eneconomischecijfersookwordenbeschouwd,eenbijdragevanhetRijkisinallegevallennoodzakelijk.Zosimpelishet.Watisdenulpositie?DehuidigeNoordersluismoetoptermijn–wijverwach-tenrond2030–vervangenwordenomdezeewerendefunctievandezesluistekunnengaranderen.Ditiseenrijkszaak,dusopenigmomentzalhetRijkhoedanookmoeteninvesterenineennieuwesluis.Vervangingvandesluisligt,alswijvan2030uitgaan,buitendetermijnenvanhetMIRT.Daaromkoniktotophedengeengeldreserveren.HetverlengdeMIRT–kijktocheenswateengoedcrisisakkoordditkabinetheeftgesloten!–kanechtermogelijkhedenbieden.Ikzegechternogmaals:hetgaatomheelveelgeldenomheelveelprocedures.Wijmoetenhetdaaromwelgoeddoen.TegendeachtergrondvanhetverlengdeMIRThebikderegiogevraagdtebezienhoewijhetfinanciëlegatkunnendichtentussendekostenvaneennieuweNoordersluisenerzijds,dieersowiesozalmoetenkomen,endievaneensluisconformdewensvanAmsterdamanderzijds.VanzelfsprekendzalikhierbijtrachteneenEuro-pesesubsidieteverkrijgenenzalerwordeningezetopeenmodernecontractvormDBFM(Design,Build,Finance,Maintain).Denkaandecommissie-Ruding.Ookzalgekekenwordennaarhetaantrekkenvanvreemdkapitaal.Hetderdespeerpuntbetreftdesamenwerkingtussenzeehavensenhetonderwerpverzelfstandiging.Hetgaatdanomdevraaghoebijzo’nmajeureinvesteringnietalleendefinanciëlevoorwaarden,maarookdeeconomischewinstoptermijnoptimaalkunnenzijn.Hetgaatomhonderdenmiljoenen;datisheelveelgeld.WijhebbengeziendatinRotterdamverzelfstandigingheeftgeleidtotbeterebedrijfsresultaten:behoudvanhetmarktaandeelindeHamburg-LeHavrerangeeneenreductievandepersoneelsomvang,maar–datiszekerzobelangrijk–ooktoteenstijgingvandeklanttevredenheid.Ikzegditomdatervantevorenveelvreeswas,maaruiteindelijkbleekdieverzelfstandigingheelgoeduittewerken.Vriendenvijanderkennendat.Ikhebonderzoeklatendoennaarmogelijkeopbrengstenvanverzelfstan-digingvandeHavenAmsterdam.Ikhaddatalaangekondigdtoenikneteenweekministerwas.IkhebtoengezegddatikvonddatjedanooknaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1322 ditsoortdingenzoumoetenkijken.Ikhebdateindverledenjaarbijhethavendinerooknadrukkelijkgezegd.Uithetonderzoekblijktdatverzelfstandigingdenationaleenmetnamedeinternationalefocusenpositievanhethavenbedrijfversterkt.Eenverzelf-standigingkanverderbijdragenaaneenverzakelijkingenrationalisatievanbedrijfsprocessen,eenscherpererisicoallocatieenefficiencyvoorde-len.Verzelfstandigingbiedtbovendienmogelijkhedenvooreenintensie-vereenmeercommerciëlesamenwerkingtussenhavenbeheerders.InditverbandishetookgoedomtemeldendatHansSmitsvanhetHaven-bedrijfRotterdamhierookzeerlovendewoordenoverheeftgesproken.Iederehavenheefteeneigenspecialisatie.Maar,zoalsvelenalzeggen,voorSjanghaiishetverschiltussenAmsterdamenRotterdamnetzogrootalshetverschiltussenSjanghai-centrumenSjanghai-zuid.Zokleinzijndieafstanden.Verzelfstandigingkan,alssprakezouzijnvanaandelenparticipatieenverkoopvaneengedeeltevandeaandelen,ookeenalternatievebronvanfinancieringvoordesluiszijn.Hetverzelfstandigingsdossierisdanookeenbelangrijkonderwerpindediscussieoverdenieuwesluis.IkdenkdatwijdaaropenmetAmsterdamovermoetenpraten.Amsterdamheeftmijbijmondevandeburgemeestergezegddathetheiligehuisjegeenheilighuisjemeeris.IkdenkdatookhetfeitdatBernardWientjesnamensdeondernemerszichkeeropkeerpositiefoververzelfstandigingheeftuitge-laten,onsmagsterkeninhetbelangomditonderwerpookopenmetelkaartebespreken.MevrouwRoefs(PvdA):Devraagisnatuurlijkofhetvoordeministereenheilighuisjeis.Alofnietverzelfstandigenendaareenbeslissingovernemen,moetdateenvoorwaardezijnomeenstapverdertekunnengaanmetdezeesluis?Ikhebbegrependatdebusinesscaseovereenpaardagenklaaris.Ikwilgraagvandeministerhorenhoehijdaarinstaat.Ikwilhemookvragenofwijhetonderzoekdatdaarnaarisgedaan,ookkunneninzien.MinisterEurlings:Alshetonderzoekafgerondis,laatikdatdeKamergaarnetoekomen.Ikhebuzojuistechteralweldeconclusiesvanhetonderzoekgemeld.Dievindikvrijstevig.IkhebookdepositievanHansSmitsnamenszijnhavenbedrijfindezengenoemd.IkhebgemerktdaterinAmsterdameenopenspiritis.Datwasvroegermisschienanders,maardetijdschrijdtvoort.WijzienhetvoorbeeldvanRotterdam.Ikhebnaaraanleidingvanhethavendinerookveelreactiesgekregenvanbedrijvenindehaven.Zijvragenmijomeenverzelfstandigingserieusteverkennen,omdatzijdaarookvoordeleninzien.Ikganietvooruitlopenopdegesprekkendiewijdaaroverzullenvoeren,maarikheberwelvertrouwenindatdezeargumentenookdoorAmsterdamwordengezien.Alswijdaarmetelkaareenprincipebesluitoverkunnennemen,kunjejeafvragenwaaromwijdatjarenzoudenmoetenuitstellen.Hetkanzijndatdatmoetomwillevandefinancieringofomwillevandekansendieeennieuwesluisbiedt.Ikgaechternietvooruitlopenopdegesprekken.Ikhebvanafdeeersteweekdatikministerwasernooittwijfeloverlatenbestaandatikheteenheelbelangrijkietsvind.MevrouwRoefs(PvdA):Datisgeenantwoordopmijnvraag.Mijnvraagwasofheteenvoorwaardeis.MinisterEurlings:Hetisvoormijeenzeerbelangrijkiets.IkvindhetdusvanbelangomoverdezeconclusiesvanhetonderzoekmetAmsterdamtegaanpraten.Wijhebbenookafgesprokendateropengesprokenzalwordenoverdevoordelendiewijzien.IkbenbenieuwdnaardereactieuitAmsterdam.Ikwildatgesprekdanookafwachten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1323 DeheerRoemer(SP):DatisnogsteedsgeenantwoordopdevraagvanmevrouwRoefs.Zijvroegofheteenvoorwaardeisendeministerantwoordtdaaropdathijheteenbelangrijkietsvindt.Datiseentotaalanderebeoordeling.Ishetnueenvoorwaardeofniet?Daargeeftdeministerblijkbaargeenantwoordop.Hetkaneenonderdeeluitmakenvandefinanciering,zolaatdeministerooknogevenweten.Hetrapportwaarblijkbaarveelargumenteninstaan,hebbenwijnogniet.Wijkunnenopditmomentdanooknietdediscussieaangaan,aangezienwijdieargu-mentennietkennen.Datislastigdebatteren.Ikwildaaromdatdatrapportperomgaande,liefstvandaagnog,naardeKamerkomt.Dankunnenwijdaarookkennisvannemen.Alsdeministerdewoordengebruiktdiehijnuheeftgebruikt,lijktheteropdatheteenaardigchantagemiddelaanhetwordenis.Danbeginnenbijmijtochwelbehoorlijkderillingenovermijnrugtelopen.MinisterEurlings:Hierneemikechtafstandvan.Ditsoortwoordenpassenabsoluutniet.Ditgebeurteralsjealsministergewoonopenbent,terwijljenogingesprekbentmeteengemeente.Ikkanmijvoorstellendatikdevolgendekeerwatminderopenzalzijn.IkbeningesprekmetdegemeenteAmsterdam.Daarmoethetgesprekeerstplaatsvindenendatgesprekmoetwordengehoudenopbasisvaninhoud.ZobenaderikAmsterdamaltijdenzohebbenwijookeengoedemaniervansamenzijnhierover.Ikgahetgesprekhetgespreklatenzijn,wantdaarhorenditsoortafwegingeneerstensthuis.Ikheballeenwelgezegddatalsjehetonderzoekzietdatnubijnagereedisenalsjedevoordelenzietdieuithetonderzoeknaarvorenkomen,danversterktdatbijmijhetbeelddatdatgenewaarikeigenlijkvanafmijneersteweekalsministertoehebopgeroepen,nietzonderratiois.Ikhebervertrouwenin,omdatAmsterdamookheeftgezegddathetgeenheiligehuisjeszijn,datwijdaareengoedgesprekmetelkaaroverkunnenhebben.IkhebookVNO-NCWgenoemdenhetHavenbedrijfRotterdam.Erisvanuitdiehoekookveelsupport.Ikgahetgesprekhieroverechtergraagverderaan.DeheerRoemer(SP):Ikbenhierniettevredenmee.AlsdeministerzegtdathetietsvanAmsterdamis,moethijhetnietnaarvorenbrengenineendebatwaarinhetookoverdezeesluisgaatendateenonderdeelisvandeKameragenda.Danishetookeenonderdeelvandezeagenda.Ikvindhetjammerdatdeministernietwilzeggendathetnietperdefinitieeenvoorwaardeisenooknietdathetgeenvoorwaardeisendathijzegtdathijopbasisvanargumentenhetgesprekaangaat.Datgeeftnamelijkeensignaalafwaariknietvrolijkvanword.MinisterEurlings:Datspijtmij.Ikhebheelhelderaangegevenwatikhetbelanghiervanvind.Ikhebgezegddatikhetzeerbelangrijkvind,maardatisnietsnieuws,wantdatzegikaltweejaar.Ikhebugemelddatereenonderzoekis.WijgaannuhetgesprekaanmetAmsterdam.Daarhoorthetthuis.Indatgesprekzullenwijproberendefinanciëleeindjesaanelkaarteknopenendekansenvandienieuwesluisendebloeiendehavendievoldiecapaciteitgaatgebruiken,teoptimaliseren.Daarmoetenwijeengesprekoverhebben.Ikkanwelaangevenhoeikerzelfinsta.Ikkanechternietvooruitlopenopdatgesprekzelf.DatlijktmijalleenalnietchiquetegenoverdezeergewaardeerdepartnersinhetAmsterdamse.Hoegaathetnuverder?Inaprilvindtopnieuwbestuurlijkoverlegplaats.Ikhoopdanvervolgafsprakentekunnenmakenmetderegio,gemeente,havenbedrijfenprovincieoverdestappendiewijmetelkaarmoetenzetten.Ikbenheelbewustbegonnenzoalsikbenbegonnen.Ikbengeenministervanuitstel,ooknietvanuitstelvanbeslissingen.Ikvinddathetnietnemenvaneenbesluitookeenbesluitis.Geziendedriveindieregioenhetaantalmensendatermeebezigis,moetenwijallesopalleszettenomTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1324 toteenbesluittekomen.Wijmoetenechterdedingendiewijmoetendoenwelheelzorgvuldigdoen.Ikhebechtergoedehoopdatwijdatredelijksnelkunnendoen,alsertenminstevanallekantendegoedewilisdieiktoenutoehebervaren.IkwildehavensvanRotterdamenAmsterdaminternationaalpositio-neren,langslijnenvanduurzaamheid,capaciteit,maarooklangsdelijnvansamenwerking.Zohoudenwij,datismijnovertuiging,ingoedemaarookinslechtetijdenechtehavensmetinternationaleallureenzokunnenwijzelfshetnadeelvannu,dieslechtemarkt,optermijneenvoordeellatenzijn,doormeerefficiency,meersamenwerkingeneengrotermarkt-aandeelalsstraksdegrotegroeiweergaatbeginnen.Ikwilnuingaanopeenaantalgesteldevragen.MevrouwRoefsvroegofikbereidbenomnoodzakelijkeinvesteringennaarvorentehalen.IkhebgezegddatdeverlengingvanhetMIRTmogelijkhedenkanbieden.Opzichhebikdiebereidheidwel,maarhetisietswatnietweinigcomplexis.Naarvorenhalenkostookgeldenhetmoetpassenbinnenkadersenzo-voort.Hetisdusnietgemakkelijk.Maarikhebweleenprincipiëlebereid-heid.Verderisgevraagdofwijbereidzijnommeetedenkenovereenpps-constructie.Daarbenikzekertoebereid.Ikzeizojuistaldatmomen-teelindeverkenningsfasedepublicprivatecomparatorwordtuitgevoerd,endatwijonderzoekenofwijinderdaadtotDBFMkunnenkomen.Ikverwachtdatdathetgevalis.Bekostigingenfinancieringwordendananders,maarikmoetookbijDBFMiniedergevalzichtopfinancieringhebben.Datisaltijdhetstramienwaarikzelfookaanvasthoud,wantandersmakenwijmensenblijmeteendodemusendaarwordtuiteinde-lijkhelemaalniemandblijvan.MevrouwRoefsheeftgevraagdofikmijncontacteninDuitslandwilaansprekenomhetstrevenvandeAmsterdamsehavenomdeopslagvankolenmeerbijdeeindgebruikerondertebrengen,nogmeerhandenenvoetentegeven.DeDuitseelektriciteitsbedrijvenvoerensteenkoolinviadiversezeehavensomdeleveringszekerheidtegaranderen.InAmsterdamgaateendeelvandesteenkoolrechtstreeksuithetzeeschipinhetbinnenschipendandoornaarDuitsland.Ditookalomdathetzeeschipvoordesluisgelichterdmoetworden.OokwordteendeelvandesteenkooleerstinAmsterdamgemixtmetanderesoortensteenkoolvoordatverderedoorvoerplaatsvindt.Tijdelijkeopslagkanooknodigblijvenomdateenzeeschipveelsteenkoolineenkeerlost,waardoorhetnietdirectinbinnenschepenkanwordenovergeladen.Eenanderdeelvandesteenkoolwordtgestooktindeelektriciteitscentralevanhethaven-gebied,diedusookweereenwerkvoorraadmoethebben.Ditzijnde«moeilijke»punten.IkkanwelzeggendatdoordeafnemenderuimteindeAmsterdamsehavenendestrengemilieunormendemarktzalgaanzoekennaaroptimalisatievandedoorvoervansteenkoolendedaarbijnoodzakelijkeopslagentijdelijkeopslag.DebewegingdiemevrouwRoefsziet,wordtookvanuitdemarktsterkaangezet.AmsterdamendeEemshavenwillenzichblijvenontwikkelentotenergie-haven.Naarmijnovertuigingbijtdatelkaarniet.Amsterdamconcentreertzichwatenergiebetreftmetnameopbenzineensteenkool.Datiseennichemarkt,maarweleenbelangrijke.IndeEemshavenwordtvooralingezetopelektriciteituitkolenengascentrales.Datistochweereenwatanderetakvansport.DeheerAptrootheeftgevraagdofeenonafhankelijkesecondopinionnodigis.IkhebalgezegddatereensecondopinionligtvanhetCPBendieisnaarmijnmeningobjectief.Wijmoetennuevendebusinesscaseafwachten.Hopelijkkomtdiezeersnel.Dankunnenwijdevraagbeant-woordenofereennoodzaakisomnogeenkeereensecondopiniontevragen.DeopmerkingvandeheerAptroothebikechtergoedgehoord.Massaontslagendreigenindehavensector.ZaldevraagnaararbeidindetoekomstnietsterktoenemenenanticipeerthetRijkwelvoldoendeopTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1325 toekomstigeknelpuntenopdearbeidsmarkt,zoheeftdeheerKoppejangevraagd.Hetcrisisakkoordisermedeopgerichtommassaontslagentevoorkomenenteproberendatscherpedaloptevangen.PrimairzijndeCentravoorWerkenInkomennuaandebalomtezorgenvoorgoedere-integratieprojecten,zodathavenwerknemersalserontslagenzoudenvallen,nietvoordehavenendetoekomstigehavenverlorengaan.Dehavensectorisactiefmetonderwijsinstellingenaandeslagomtevoor-zieningeschooldearbeidskrachten.Zo,enmetextrainvesteringen,proberenwijdeergsteklaptevoorkomen.DeheerKoppejanheeftname-lijkgelijkdathetrisicoisdatalsdeeconomiestraksweeraantrekt,mendemensennietmeerheeft.Ikkanookmeldendatwijalsoverheid,samenmetdehavenbeheerders,onzeinvesteringsprogramma’sonverminderddoorzullenzetten.DeTweedeMaasvlaktewordtaangelegd,deA15Maasvlakte–VaanpleinstaatvoorditjaargeplandenwijdoenerallesaanomdeproceduresvoordeverdiepingvandeEemsgeulsneltedoorlopen.Wijhebbenechterbijzeehavensaltijdtemakenmetgrotecomplexeinfrawerkenenbijbeho-rendeprocedures.Daaromzaldiecrisis-enherstelwetookzobelangrijkzijn.Andersduurthetgewoontelang.OnderzoekwijstuitdatdeRuitRotterdamna2020serieusindeproble-menkomtquabereikbaarheid.Hetisnualslecht,maarhetwordtbloed-roodindekleurentekensdiewijhanteren.DaaromlaatikeenbredeMIRT-verkenninguitvoerennaardeRuitRotterdam.Daarbijwordtexplicietgekekennaarnutennoodzaakvaneentweedewestelijkeoeververbin-ding.Wijgaanbreedverkennen,maarniettreuzelen.Deplanningisomdezeverkenningalditnajaarafteronden.DeheerAptroot(VVD):Dietweedeoeververbindingkomteriniedergeval,wantdemotiediedaaroverhandelt,isaangenomenindeKamer.MinisterEurlings:Maarmotieszorgennognietvoor«euri»,zoalsuwcollegaKoopmansaltijdzegt.BovendienmoetenwijookkijkennaardeMKBA.IkhebzelftoenwijanderhalfjaargeledenindeRidderzaalmetRandstadUrgentbegonnen,ditprojectheelbelangrijkgenoemd.Ikheberdanookvertrouwenindatwijeruitzullenkomen.IkweetdatJeanetteBaljeu,wethoudervanRotterdam,daarookheelhardaantrekt.Dandeversneldeaanlegvandezeesluisendelinkmetderecessie.Ikhebhetgrotestrategischebelangvanditsoortafwegingengenoemd:hetgrijpenvandekansenvoordetoekomstenonsdaaropprepareren.Voordeheelkortetermijnzaldatechterquawerkgelegenheidgeenoplossingbieden,wanteenmogelijkeplanstudiezalzekereenjaaroftweedurenenikmagtochhopendatwijdaninietsbetereconomischweerzitten.Mochtdatniethetgevalzijn,danmoetenwijverderkijken,maarlatenwijdaarmaarnietvanuitgaan.Ergevraagdofderegioeensubstantiëlebijdragelevertaandefinancie-ringvandemoderniseringvanhetsluizencomplex.Ikbenopditmomentinonderhandelingovereenreëlebijdrage.Debusinesscasezalhierbijeenbelangrijkerolvervullen.Ikhebderegiogevraagdomtekijkennaarmogelijkhedenomhetgattussendekostenvanvervangingvandesluis,in2030,endievanhetaanleggenvaneengroteresluis,alveeleerder,metelkaartedichten.Hetgaatdegoedekantopenikhebgoedehoopdatwijdaaruitzoudenmoetenkunnenkomen.OverdesamenwerkingtussenRotterdamenAmsterdamhetvolgende.AlshetwerkelijkmogelijkblijktdatRodaenFortunastructureelgaansamenwerken,zoudenRotterdamenAmsterdamdatookmoetenkunnen.Datisechtmogelijk.Deratiogaathieroverwinnen.Ikstaduszeerpositieftegenoverdezegroeiendesamenwerking.Ophetpuntvanduurzaamheidisdesamenwerkingalsterkgeïntensiveerdenookalshetgaatomcommerciëletakenzijnergoedevoorbeeldentenoemen.Bijdeexploi-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1326 tatievandeBetuwerouteisbijvoorbeeldsprakevaneengezamenlijkbelangenwordtergoedsamengewerkt.VerderiserdeintegratievandehavencommunitysystemenPortInfolinkinRotterdamenPorNetinAmsterdaminhetzogenaamdePortbase.OokindemarktzienwijbewegingenvanECTendevoormaligeCeresTerminaldiepositiesinelkaarhebbengenomen.Ikjuichdattoe.Ditsoortsamenwerkingzalnietalleendeefficiencyverbeteren,maarkanerooktoeleidendatwijonzeconcurrentiepositieversterken,omdatwijonsinternationaalooksamenprofileren.Ikvinddatechtvanbelang.DewereldisgrootenNederlandiskleinensamenstaanwijsterk,omernogeenpaarplatitudesintegooien.Maarubegrijptwelwatikbedoel.Wijblijveninzettenopsamenwerking.DeheerHeemelaarheeftookgevraagdnaareensecondopinion.IkhebalgezegddatwijdesecondopinionvanhetCPBhebbenendatwijnudebusinesscaseafwachten.Ikkomdaargraaglateropterug.DeheerRoemerheefteenaantalkritischevragengesteld.Onderanderewaaromwijdiezeesluisnodighebben.Ikhebalgezegddatdesluissowiesomoetwordenvervangen.Ir.Lelywaseengrootmanenwaszijntijdvervooruitendesluisheefthetlangergehoudendanhijzelfwaar-schijnlijkooitheeftkunnenbevroeden,maarooithoudthetop.Diesluisisnietalleenklein–ooitwashijgroot,maarnuishijklein–maarisooitooktechnischop.Wijzullendiemoetenvervangen.Ikvindhetdandemoeitewaardomtekijkenofwijdatnieteerderkunnendoenennietwachtentotdesluisechtkrakkemikkigisenophoudttefunctioneren.Hetisgoedomdanmeteentekijkenofeenconcurrentievoordeelkanwordenbewerkstel-ligddoordiesluisgrotertemaken.HetpositievevindikdatdeheerRoemerersteedsgewagvanmaaktdaterookeenTweedeMaasvlakteis.Ikdenkzelfdatalsjezietwatdeprognoseszijnalserweereconomischegroeikomt,wijdecapaciteitinAmsterdamenRotterdambeidehardnodigzullenhebben.Ikvindweldatsamenwerkingmoetwordennage-streefd.OokdanvindikdateentweedezeesluisinAmsterdambeterisdanhetletterlijkvervangenvandesluisindezelfdedimensiesdieir.Lelylanggeledenheeftuitgedacht.Hijheeftookeengroteresluisgebouwddaneendagnadeopeningvandiesluisnodigwas.Hijkeeknamelijkvooruitenikvinddatwijdatnuookweermoetendoen.DandesamenwerkingtussendehavensindeLeHavre-Hamburgrange.WijprobereninEuropabijdeEuropeseregelgevingenpositioneringrichtingIMOzoveelmogelijkeenlijntetrekken.Datvaltnietaltijdmee,maardaarinvesterenwijveelin.WijproberendesamenwerkingtussendehavensinNederlandechtopeenhogerplantebrengen.Opdatpuntkunnenwijbaanbrekendestappenzettenmetelkaar.TegelijkertijdtrachtenwijookmetdeanderezeehavensindezelfdehoekinEuropasamentewerken.Maarjehoudtnatuurlijkwelaltijdgezondeconcur-rentieverhoudingen.DeKBAronddesluisisneutraalalseengroteresluiszouwordengebouwdendeNoordersluistot2050/2055opengehoudenzoukunnenworden.DeKBAisnegatiefalsnaasteennieuwegroteresluisookdeNoordersluiszoumoetenwordenvervangen.Alsereennieuwesluisis,isdelastvandeoudesluisechterminderengaatdiedusooklangermee.Daaromdatikookdatjaartalvan2050noem.Eenvandemogelijkhedenomditallestebekostigenisverhogingvanhetzeehavengeld.Erzijnechtermeermogelijkheden.Diezullenwijaandehandvandebusinesscasebezien.Ikkomdaargraaglateropterug,zodatwijsamenmetderegiototeenoptimaleensubstantiëlebijdragekunnenkomen.Indiediscussiezullenhetzeehavengeldenanderemogelijkhedeneenrolspelen.SneuvelenbijdehavenuitbreidingdeHoutrakpolderendeWijkermeer-polder?DegemeenteAmsterdamheeftinhaarhavenvisieaangegevendatdoorinbreidenenverdichtendehavendegroeitot2020kanopvan-genbinnenhethuidigecomplex.DevergrotingvandesluiscapaciteitTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1327 betekentechterdatAmsterdamtotcirca175miljoentonkandoorgroeien.Daniseenontwikkelingvannieuwehaventerreinennoodzakelijk.TegendietijdzaldeafwegingmoetenwordengemaakttussenopvangvandegroeiindenabijheidvanAmsterdam,deHoutrakpolderofdeWijkermeer-polder,ofeldersinhethavenofachterlandnetwerk.Dievraagkomtdusnogoponsaf.Eenintegralegebiedsgerichteaanpaklijktsowiesoopzijnplaatsomditsoortafwegingenzorgvuldigtekunnenmaken.DeprovincieNoord-Hollandenwellichtookandereprovincieszullendaarbijeenrolgaanspelen.Devoorzitter:Dankuwel.Ikgaervanuitdatdeledenbehoeftehebbenaaneentweedetermijn.Hebtunogeenprangendeopmerking,mijnheerRoemer?Danmagudiemaken.DeheerRoemer(SP):Steldaterlinksomofrechtsomtochgekozenzoukunnenwordenvoorrenovatie.Inhoeverreisdatpraktischmogelijk?Isdaarexplicietnaargekeken?Deministermaghiereventueelookschrifte-lijkopingaan.DiezelfdevragenzijnnamelijkookinAmsterdamgesteld.Ookdaarkongeenantwoordopdievragengegevenworden.Ikkrijg,vroegoflaat,graageeninhoudelijkantwoordopmijnvraag.MinisterEurlings:Datkaniktoezeggen.Ikhebgezegddatrenovatiemisschienzoukunnen.IkwiluwelvragenofikhieropkanreagerennaaraanleidingvandebusinesscaseeneenhernieuwdoverlegmetAmsterdam.Dankunnenwijinbeeldbrengenwatdezeoptiezoubete-kenen.Ikhebmijnvoorkeuralenigszinslatendoorklinken.Ikzegdatdustoe,maarikhoopdatikdatdanwelkandoenophetmomentdatdefeitenhelderopeenrijstaan,dusnadatwijdebusinesscasehebbengekregen.DeheerRoemer(SP):Wanneerisdat?MinisterEurlings:Laterditvoorjaar.DeheerHeemelaar(GroenLinks):IkwilgraagevenreagerenopdeopmerkingenvandeheerAptroot.IkhebhetnagevraagdenhetgaatinderdaadomdeWijkermeerpolderdiebedreigdwordtbijuitbreidingvandehaven.Deministerheeftdatzojuistookgezegd.DeinschattingvandefractievanGroenLinksinAmsterdamisinderdaadnetevenandersdandievandelandelijkefractie.Eenbelangrijkeredenomeentweedetermijntewillenhouden,isdatiknietshebvernomenoverdewalstroom.Devoorzitter:Ikbenhetmetueensdatdaarnietopisgeantwoord,maarzoudestaatssecretarisdatschriftelijkmogendoen?Dankuntudaarnabekijkenofunogbehoeftehebtaaneentweedetermijn.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Naastditpunthebikechterookbehoefteaaneendiscussieovergedifferentieerdehaventarieven.Devoorzitter:DanbegrijpikdatGroenLinkseentweedetermijnwil.Maarwellichtishetwelgoeddathetantwoordschriftelijkwordtgegeven.DeheerKoppejan(CDA):Ikvondhetmooidatdeministerzeidathijnietdeministervanuitstelis.Zokennenwijhemook.Hijwilprojectennietoverdezekabinetsperiodeheentillen.TochhebiknoggeenechthelderantwoordgekregenopmijnvraagwanneerwijdebesluitvormingoverdezeesluisenoverdesluisbijTerneuzenmogenontvangen.Magikuitdeuitspraakvandeministerdathijnietdeministervanuitstelis–ikneemaandatdestaatssecretarisooknietdestaatssecretarisvanuitstelis–deTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1328 conclusietrekkendathetstrevenzalzijndatdeministerendestaatssecre-tarisbinneneenjaarmeteenvoorstelnaardeKamerkomen?MevrouwRoefs(PvdA):Datduurtveeltelang.Debusinesscaseisovertweedagenbekend!MinisterEurlings:Ja,maarhetgeldisernognietovertweedagen.Ikzegtoedatwijallesopalleszullenzettenomerbinneneenjaaruittezijnenalshetkannogeerder.Hethangtechteraltijdvandeinhoudaf.Hetgaatomheelveel«spijkers».Indeonderhandelingenishetnooithandigomjezelfopeenabsoluuteindpuntvastteleggen.Maarhetzalechtnietaanonsliggen.Ikhebgeprobeerdomonzeintentiesweertegeven.Erliggennogeenpaarmoeilijkevraagstukkenoptafelrondfinanciering,ppsenverzelfstandiging,maarikhebgoedehoopdatwijdaarmetelkaaruitkunnenkomen.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:AlshetgaatomGentenTerneuzenhebikalgeantwoorddatwijonzeuiterstebestdoenomdaarzosnelmogelijkuittezijn,maardathangtnietalleenvanonsaf.OokaandekantvandeVlamingenmoetendenodigeknopenwordendoorgehakt.Alshetaanmijligt,gebeurtdatnogditjaar,maarikhebdatniethelemaalalleenindehand.Devoorzitter:Hiermeezijnwijgekomenaanheteindvandeeerstetermijn.Bijeenanderegelegenheidzullenwijdetweedetermijnhouden.Toezeggingen–DestaatssecretarisdoetdeKamerhetadviesvanhetStakeholders-AdviesForum(SAF)overeenextrasluisbijTerneuzentoekomen.–Destaatssecretariskomtbijhaarstand-van-zaken-briefoverhaven-ontvangstinstallatiesinmeiterugopdevraagvanhetlidRoemeroverindirectefinancieringdoorhetRijk.–DeministerdoetdeKamerderesultatenvanhetonderzoeknaardemogelijkegevolgenvanverzelfstandigingvanhetAmsterdamseHavenbedrijftoekomen.–DeministerkomtditvoorjaarschriftelijkterugopdevraaginhoeverrerenovatievandeNoordersluispraktischmogelijkis.–Destaatssecretarisreageertschriftelijkopdevragendietijdenshetalgemeenoverlegzijngesteldoverwalstroom.DevoorzittervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,JagerDegriffiervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,SneepTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29862,nr.1329