Amendement van het lid Bontenbal c.s. over het terugdraaien van een aanzienlijk deel van de onderwijsbezuinigingen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025Nr. 141 AMENDEMENT VAN HET LID BONTENBAL C.S.Ontvangen 12 december 2024 De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd: IIn artikel 03 Voortgezet Onderwijs wordt het verplichtingenbedragverhoogd met € 130.000 (x € 1.000) en het uitgavenbedrag verhoogdmet € 78.000 (x € 1.000). IIIn artikel 03 Voortgezet Onderwijs worden het verplichtingen-bedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 3.000 (x € 1.000). IIIIn artikel 07 Wetenschappelijk Onderwijs worden het verplichtin-genbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 40.000 (x € 1.000). IVIn artikel 14 Cultuur worden het verplichtingenbedrag en hetuitgavenbedrag verhoogd met € 5.000 (x € 1.000). VIn artikel 91 Nog Onverdeeld worden het verplichtingenbedrag enhet uitgavenbedrag verlaagd met € 22.302 (x € 1.000). kst-36600-VIII-141ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1411 Toelichting Dit amendement strekt ertoe om een aanzienlijk deel van de onderwijs-bezuinigingen terug te draaien. Indieners achten het doorvoeren van veelvan de bezuinigingen zeer onverstandig. Met dit amendement gaat delangstudeerboete van tafel, blijft de maatschappelijke diensttijd en hetlevensbeschouwelijk vormingsonderwijs op openbare scholen behoudenen blijft er meer geld over voor onder andere het hoger onderwijs enonderzoek, het mbo en lerarensalarissen.Met een bezuiniging op de maatschappelijke diensttijd bezuinigt deregering op de samenleving en op de talentontwikkeling van jongeren. Deinvoering van een langstudeerboete zadelt studenten op met extra kostenals ze om wat voor reden dan ook langer doen over hun studie, ook bijmantelzorg, een bestuursjaar of als ze chronisch ziek zijn. En voor deonderwijsinstellingen grote uitvoeringsperikelen. Verder dreigt een grotekorting op het hoger onderwijs, komen scholen in de problemen door hetbezuinigen op lerarensalarissen en het verdwijnen van godsdienstig oflevensbeschouwelijk onderwijs. Indieners beogen een significant deel vandeze bezuinigingen terug te draaien.In onderstaande tabel 1 staan de specifieke maatregelen en de daaraangekoppelde extra uitgaven op de OCW-begroting weergegeven.Dekking wordt gevonden in verschillende posten op verschillendebegrotingen. In onderstaande tabel 2 staat de dekking en op welkebegroting deze valt weergegeven.Meerjarige budgettaire doorwerkingTabel 1. Uitgaven op de OCW begrotingUitgaven (in euromln.)202520262027202820292030struc.1. BehoudMaatschappelijkediensttijd78781171301301301302. Startersbeurzen404040404040403. Terugdraaienlangstudeermaatre-gel0952852832822822824. BezuinigingFunctiemixRandstad (salaris-sen) schrappen07575757575755. Praktijkleren0000012126. Bezuiniginggodsdienstigvormingsonderwijsschrappen0119191919197. Doorstromingberoepskolom +techniekhavo3616202020208. Religieuscultureel erfgoed55555559. Internationalestudenten012508811412312510. School enomgeving0404040404040Totaal uitgaven126352647700725746748 Toelichtingen op tabel 1:1. De maatschappelijke diensttijd blijft behouden en er is structureel 130miljoen euro beschikbaar. Vanwege het kasritme van de uitbetaling is erTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1412 sprake van een ingroeipad.2. Er wordt structureel 40 miljoen euro beschikbaar gesteld voorstartersbeurzen.3. De langstudeermaatregel wordt teruggedraaid.4. De bezuiniging uit het hoofdlijnenakkoord op Functiemix Randstadwordt teruggedraaid.5. De bezuiniging uit de invulling van de subsidietaakstelling oppraktijkleren wordt teruggedraaid.6. De bezuiniging uit de invulling van de subsidietaakstelling opgodsdienstig en levensbeschouwelijk vormingsonderwijs wordtteruggedraaid.7. De voorgenomen bezuiniging op de doorstroming beroepskolomwordt grotendeels teruggedraaid. Tevens komt er extra subsidie voorscholen die de techniekhavo (willen) aanbieden, maar waarvoor, vanwegeonder andere de grote aandacht voor techniekonderwijs in onder- enbovenbouw op de scholen, de huidige regeling (praktijkgerichte havo) niettoereikend is.8. Er wordt 5 miljoen euro structureel beschikbaar gesteld voor religieuscultureel erfgoed. Deze verhoging is bestemd voor een specifieke regelingvoor onderhoud van grote monumentale kerken. Deze monumentenkomen in de reguliere subsidieregeling voor instandhouding onvoldoendeaan bod. Met een structurele regeling kan planmatig aanvullende subsidieverdeeld worden om de uitdagingen van grote monumentale kerkge-bouwen het hoofd te bieden.9. Het kabinet dient een nota van wijziging in op de Wet Internationali-sering in Balans, waarin de Toets Anderstalig Onderwijs (TAO) zodanigwordt aangepast dat de instroom van internationale studenten wordtbehouden in regio’s waar de gevolgen van de WIB impact hebben op hetonderwijsaanbod, bijvoorbeeld maar niet limitatief Zeeland (Middelburg),Limburg (Maastricht), Friesland (Leeuwarden), Groningen, Drenthe(Emmen), en Twente (Enschede). Regio’s die afhankelijk zijn van deinstroom van internationale studenten. Zo blijft onderwijs in (krimp)regio’sook naar de toekomst geborgd.10. Er wordt structureel 40 miljoen euro geïnvesteerd in het programmaSchool en omgeving.Tabel 2. DekkingDekking (in euromln.)202520262027202820292030struc.11. Terugdraaienbtw-compensatiescholen voorleermiddelen(OCW)0– 60– 60– 60– 60– 60– 6012. Herijkingstudentenreispro-duct (AanvullendePost)– 25– 40– 55– 70– 75– 75– 7513. Opgavemedischspecialisten:13a. Ombuigingsubsidie bijscholingen nascholingmedisch specialis-ten (VWS)00– 165– 165– 165– 165– 16513b. Bestuurlijkeafspraken aanpak-ken uitwassenbeloningenmedisch specialis-ten in maatschap-pen (VWS)00– 150– 150– 150– 150– 150Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1413 Dekking (in euromln.)202520262027202820292030struc.14. Belastene-sigaretten viainvoering verbruiks-belasting, danwelaccijns (inkomsten)0000– 75– 75– 7515. VerhogenSTER-inkomstenNPO (OCW)00– 50– 50– 50– 50– 5016. Apparaatskos-ten rijksoverheidmet enigeuitzonderingen(verschillendebegrotingen)– 174– 174– 174– 174– 174– 174– 173Totaal dekking– 199– 274– 654– 669– 749– 749– 748 Toelichtingen op tabel 2:11. De middelen die op de OCW-begroting beschikbaar zijn gesteld omscholen te compenseren voor de btw-verhoging op leermiddelen (dit wasonderdeel van de btw-verhoging uit het HLA op culturele goederen endiensten) worden ingezet als dekking, aangezien deze btw-verhogingwordt hernomen.12. Op de Aanvullende Post staat een reservering voor het studenten-reisproduct. Deze reservering wordt ingezet. Er zijn geen gevolgen voorhet studentenreisproduct.13a. De subsidieregeling strategisch opleiden medisch specialistischezorg wordt met het oog op de bij- en nascholing verlaagd met 165 miljoenstructureel.13b. Er worden bestuurlijke afspraken gemaakt om uitwassen inbeloningen voor medisch specialisten in maatschappen aan te pakken. DeMinister van VWS werkt deze afspraak nader uit. Er is sprake van eentaakstellende opbrengst van 150 miljoen euro structureel binnen hetzorgdomein.14. E-sigaretten zullen belast gaan worden. Er is sprake van eentaakstellende opbrengst van 75 miljoen euro structureel.15. De Nederlandse Publieke Omroep wordt meer ruimte gegeven om(online) reclameopbrengsten te genereren. Hieraan gekoppeld wordt deRijksmediabijdrage voor de landelijke publieke omroep verlaagd.16. De taakstelling wordt primair bereikt door een aanvullende,proportionele korting op het apparaat van de rijksoverheid, met name oppersoneelskosten, waarbij politie (bewaken en beveiligen), krijgsmacht,inlichtingen- en veiligheidsdiensten, COA, IND en het rechtsbestel incl.DJI, en uitvoering die ziet op de rechtsbescherming van burgers, zijnuitgezonderd. Hierbij is een bredere, niet-beleidsinhoudelijke invullingdoor de regering mogelijk, zoals het beperken van de reguliere prijs-indexatie.Tabel 3. Apparaatstaakstelling kerndepartementen en uitvoeringsorganisatiesIn miljoenen euro’s202520262027202820292030Algemene Zaken– 1– 1– 1– 1– 1– 1Binnenlandse Zakenen Koninkrijksrelaties– 9– 9– 9– 9– 9– 9Buitenlandse Handelen Ontwikkelingssa-menwerking– 1– 1– 1– 1– 1– 1Buitenlandse Zaken– 7– 7– 7– 7– 7– 7Financiën– 38– 38– 38– 38– 38– 38Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1414 In miljoenen euro’s202520262027202820292030Infrastructuur enWaterstaat (incl. MFen DF)– 19– 19– 19– 19– 19– 19Justitie en Veiligheid– 8– 8– 8– 8– 8– 8Onderwijs, Cultuur enWetenschap– 22– 22– 22– 22– 22– 22Sociale Zaken enWerkgelegenheid (incl.UWV en SVB)– 34– 34– 34– 34– 34– 34Volksgezondheid,Welzijn en Sport– 15– 15– 15– 15– 15– 15Economische Zaken– 7– 7– 7– 7– 7– 7Klimaat en GroeneGroei– 3– 3– 3– 3– 3– 3Volkshuisvesting enRuimtelijke Ordening– 1– 1– 1– 1– 1– 1Landbouw, Visserij,Voedselzekerheid enNatuur– 7– 7– 7– 7– 7– 7Koninkrijksrelaties000000Totaal– 174– 174– 174– 174– 174– 174 BontenbalBikkerStofferEerdmansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1415