Verslag van een algemeen overleg inzake beveiliging militaire objecten

31700XVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanDefensie(X)voorhetjaar2009Nr.67VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld15december2008DevastecommissievoorDefensie1heeftop30oktober2008overleggevoerdmetministerVanMiddelkoopvanDefensieover:–debriefvandeministervanDefensied.d.13oktober2008metantwoordenopdeschriftelijkevragenvandeledenHalsemaenDiksinzakebeveiligingmilitaireobjecten(2008Z04326);–debriefvandeministervanDefensied.d.13oktober2008metantwoordenschriftelijkevragenvanhetlidVanVelzeninzakebeveiligingmilitaireobjecten(2008Z04327).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.Voorzitter:BlomGriffier:VanderBijlVragenenopmerkingenuitdecommissieMevrouwDiks(GroenLinks):Voorzitter.DeschokkendeuitzendingvanUndercoverinNederlandop12oktoberheeftopnieuwlatenziendatdebeveiligingvanmilitaireobjectennogveeltewensenoverlaat.ZelfsnahetalarmerenderapportvandeAlgemeneRekenkameruit2005zijnerteweinigverbeteringenindebeveiligingdoorgevoerd.Inantwoordopdeschriftelijkevragendiewijop13oktoberhebbengesteld,antwoordtdestaatssecretarisdathijverontrustis.Hijschrijft:hetschortaannalevingvanregelstenaanzienvanbeveiliging.DitlijktGroenLinksnogalmageruitgedrukt.Hetschorternietalleenaan,hetlijktsomswelofdebeveili-gingtotaalontbreekt.Inantwoordopeenanderevraaggeeftdestaatsse-cretarisaandaternaderonderzoeknodigisnaardeoorzaken.Weetdeministernatweewekenalmeer?Volgensdebeantwoordingkentdebeveiligingeengelaagdstelsel.Cate-gorie1en2zijnhetbelangrijkst,dezecorresponderenmetwapenkamersenwapensystemen.StegemankonnaastF-16’sstaanenkonindebuurtvantankskomen.Hijkonvoertuigenbetredenenberijden.Valtditincategorie1of2?Vindtdeministerhetnietheelvreemddatditallemaalheeftkunnengebeuren?NuwashetgelukkigStegeman,dieinprincipenietsernstigsindezinhad.Vooranderenwashetwaarschijnlijkookgeen1Samenstelling:Leden:VanBommel(SP),VanderStaaij(SGP),Poppe(SP),VanBaalen(VVD),voorzitter,Cqörüz(CDA),Ferrier(CDA),VanVelzen(SP),Blom(PvdA),ondervoorzitter,Eijsink(PvdA),VanDam(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Griffith(VVD),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Irrgang(SP),Knops(CDA),Willemse-vanderPloeg(CDA),Jacobi(PvdA),Boekestijn(VVD),Brinkman(PVV),Voorde-wind(ChristenUnie),Pechtold(D66),TenBroeke(VVD),Thieme(PvdD),Bilder(CDA)enDiks(GroenLinks).Plv.leden:Lempens(SP),VanderVlies(SGP),Polderman(SP),VanBeek(VVD),Jonker(CDA),Ormel(CDA),DeWit(SP),Roefs(PvdA),Wolbert(PvdA),Smeets(PvdA),Arib(PvdA),Blok(VVD),Omtzigt(CDA),Roemer(SP),Haverkamp(CDA),DeNeréetotBabbe-rich(CDA),Samsom(PvdA),VanderBurg(VVD),Wilders(PVV),Wiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie),VanderHam(D66),Teeven(VVD),Ouwehand(PvdD),JandeVries(CDA)enHalsema(GroenLinks).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1260730809tkkst31700X-67ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.671 probleemgeweestomhetterreintebetreden.Joostmagwetenwaterhadkunnengebeuren.Volgensdestaatssecretarisishetbeveiligings-systeemnietsluitendomdatdekernervandoordemenswordtgevormd.Ikciteer:«Iederemilitairofburgermedewerkeriseenschakelindebeveiligingsketen.»Blijkbaarisditmeteendezwaksteschakel.OokhogerpersoneelopeenlegerbasisofcommandantenhadhettochduidelijkmoetenzijndatminimaalofnietgecontroleerdwerdophetbetredenofhetverlatenvandeterreinenWoensdrechtenHavelte?Vindtdeministernietdatookzijdaaropmaatregelenhaddenmoetennemen,zekerinhetlichtvandegebeurtenissenvandeafgelopenjaren,waarbijvoortonnenaanmaterieelisgestolen?Daarnaastismeermaalsduidelijkgewordendatdefensiedeinventarisatievanhetmaterieelnietopordeheeft.Volgensdebeantwoordingisookdestaatssecretariservanovertuigddatderegelsomtrentbeveiligingenbewakingmoetenwordenaangescherpt.Ditlijktmijtochwelhetunder-statementvanhetjaar.Hetisslappehap.Deministergeeftaandathetondoenlijkisomallemilitaireobjectenvolledigtebeveiligen.Volledigisineenaantalgevallenmisschienteveelenookonnodig,maargoedbeveiligenmoettochkunnen?Bovendienishetorganiserenvanveilig-heidtochdecorebusinessvandefensie?Hoekanhetdandatdefensiesteedszoveelstekenlaatvallen?Nadegebeurtenisseninhetverledenisvolgenseenreactievandeministerinaugustus2005doordeBeveiligingsautoriteiteenkwaliteits-planopgestelddatdekwaliteitendeduurzaamheidvandebeveiligingopeenhogerniveauzoubrengenenstructureelzouverbeteren.Stegemankonzonderenigevormvancontrolevoorbijdepoortkomen,koninkazernesgebruikmakenvandeslaapzaal,konnaastF-16’sstaanenkonvervolgensmeteenlegetruckvanhetterreinafrijden.DefractievanGroenLinksheefttotaalnietdeindrukdatdebeveiligingenbewakingvanmilitaireobjectenookmaarenigszinsverbeterdis.Bovendienblijktdatverschillendemensen,onderwiezelfsoud-medewerkersvandefensie,nogmetsleutelsvanlegervoertuigenkunnenrondlopen.IkkomopdeaanbevelingvanhetrapportvandeprojectgroepBeveiligingsketenmilitaireobjecten.Deeerstegaatoverhetlatentestenvandebeveiligingdoorexternedeskundigen.HieropgeeftdehuidigeministerhetzelfdeantwoordalszijnvoorgangerKamp,namelijkdathiertoealleenoverwordtgegaanalshetonontkoombaaris.Isdeministermetmijnfractievanmeningdathetnuzolangzamerhandonontkoombaaris?Mijnfractiebeveeltdeministernogmaalsmetklemaanomditadviesovertenemen.Bijdetweedevraag,overdepositievandeBeveiligings-autoriteit,antwoordtdeministerweerzoalszijnvoorganger,maarnumetdetoevoegingdatdoordepersoneleuitbreidingvandeBeveiligings-autoriteitdepositievoldoendeisbeschermd.DaarbijschermtdeministermetdepositievewaarderingvandeAlgemeneRekenkamerinzijnrapportvan2005.Oppapierdeugtdebeveiligingwaarschijnlijkwel,maarindepraktijkniet.Watgaatdeministerdoenomtoteenverbeteringtekomen,nietalleenoppapiermaarookindepraktijk?Denieuwedefensiepasmaaktgebruikvandezelfdetechniekalsdeov-jaarkaart.Indeafgelopenweekisduidelijkgewordendatinformatieoverhoedegegevenstegebruikenzijnopinternetallemaaltevindenis.Wijvragenonsafwatditbetekentvoordeontwikkelingvandenieuwedefensiepas.«Hetbeveiligingssysteemberustmedeophetuitgangspuntdatallenzichverantwoordelijkmoetenvoelenendaarnaarhandelen.»Ditiseencitaatuitdereactievanhetministerie.IndebelevingvandefractievanGroen-LinkszijndemedewerkersvandefensiediehebbenmeegewerktaanhetprogrammavanStegemanhiervaneenvoorbeeld.Zijvoeldenzichverant-woordelijkvoordeveiligheid,zijmaaktenzichzorgenoverlekkenindebeveiligingenhebbendaarnainonsallerbelanggehandeld.Destaatsse-cretarismaaktindebeantwoordingvanvragenduidelijkdathijhetzorge-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.672 lijkvindtdatzijnmedewerkersdestappenhebbengezet.Onslijkthetnujuistdatzijdaaromteprijzenzijn.DeKoninklijkeMarechausseesteltnueenonderzoekin.Hetzouschandelijkzijnalsdemedewerkersdoordefensiederekeninggepresenteerdkrijgenvoorhunbijdrageaanhetprogramma.Geziendereactievandestaatssecretarisindeschriftelijkevragenvraagikdeministeromeengarantiedatdezemedewerkersnietzullenwordenvervolgdofdatzijanderszinsrepresailleszullenonder-vinden.TenslottehoorikgraagdereactiesvandeandereKamerledenoponsvoorstelvooreenparlementaironderzoek.OnslijkthetverstandigdatdeKamerdebeveiligingvanmilitaireobjectenzelfonderzoekt.Devoorzitter:Ubentondertussenalruimoverdetijdheen,mevrouwDiks.MevrouwDiks(GroenLinks):Ondertussenhebbenmeerdereministersdegelegenheidgekregenomdebeveiligingopordetekrijgen.Blijkbaarisditonvoldoende.WijdenkendathetverstandigisdatdeKamerzelfzichermeegaatbemoeien.MevrouwVanVelzen(GroenLinks):Voorzitter.DeAlgemeneRekenkamerconstateerdein2003dathetslechtgesteldwasmetdebeveiligingvanmilitaireterreinen.Deministerwastoenonaangenaamverrast.Ikhebhetgevoeldatwenueendéjàvumeemaken.Detijdenherhalenzich.Hetistebizarvoorwoordendateenjournalistmetminimalevoorbereiding,zonderenigecontrole,viadehoofdpoortdemilitairebasiskanbetredeneninwerkplaatsenrondkanwandelenwaarvoortigmiljoenaanvliegendmaterieelstaat.Vervolgenskanhijerooknogmeteengestolenvoertuigvandoorgaan.Allealarmbellenhaddenmoetenafgaan.Datisnietgebeurd.ZoietszouinRuslandnogweleensplaatskunnenvinden,maarzouinNederlandtochnietmoetenkunnen.WijpretenderendatwijinAfghanistanvredeenveiligheidkunnenbrengen,maarzijnklaarblijkelijknognieteensinstaatomdetweebasesafdoendetebeveiligen.Alsburgerwordenwijmeermalenperdagopgeroepenalerttezijn.Erzoudenduizendenprofessionalszijndieermetonsvoorzorgendatergeenterro-ristischeaanslagenplaatsvinden.Jezoutochverwachtendatditookvoordefensiegeldt?Hetisbeschamendennaarmijninschattingookgevaarlijkvoorzowelmaterieelalspersoneel.IkwilvandaagdegarantiedatdemensendieditnaarbuitenhebbengebrachteneentiphebbengegevenaanUndercoverinNederlandmetrustgelatenworden.Ikhebmetveelmilitairengesproken.Zijbevestigdenmijdatdebeveiligingopverschillendeterreinennietoptimaalis,omhetmaareensalseenunderstatementneertezetten.Alszijmethunklachtenenzorgenbijhunmeerderenaankomen,staanzijvooreengeslotendeur.Zijvoelenzichalseenroependeindewoestijn.Ikvindhetgoeddatdezeklokkenluidersdeministerwakkerschudden.Danmaarviadetelevisie,alshetviadenormalegangennietlukt.Dezemensenverdienendussteun.DeAlgemeneRekenkamerwaarschuwdebijhetherhaalonderzoekdatzijgedaanheeft.Ikciteer:«Omtevoorkomendatdeaandachtvoorbeveiligingindetoekomstweerverslapt,zalhetministeriedeaandachtvoorbeveiligingsystematischindeorganisatiemoeteninbedden.»Ikhebdeindrukdatditnietgebeurdis.Ikzeial,verschillendemilitairenhebbenzichnadeuitzendingbijmijgemeld.Zijzeggenallendatheteeneitjeisomopdemeestcrucialeplekkenvandekrijgsmachtbinnentekomen.IkkreegtipsoverhoeikbijdeKMAbinnenkankomenenhoeikbijdeApachesopGilze-Rijenzoukunnenkomen.Hetzelfdegeldtvoordemari-nebasisinDenHelder,deKMSinWeert.Ookkunjemakkelijkbijmunitie-depotskomen,waarmijnen,clusterbommen,PatriotrakettenenStingerra-kettenliggen.Ikschrikdaarechtvan.Deministerkandantochnietaankomenmethetverhaaldatdebeveiligingopordeis?Ikkrijgverhalentehorenoverrondslingerendesleutels.DeministerzegtdatditgeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.673 structureelprobleemis.Ikkrijgtehorenvanmilitairendatelkemilitairbinnendefensiezijneigenvoertuigsleutelsheeftendatgestimuleerdwordtdatdezechauffeursdesleutelsbijdehandhebben.DesleutelsvandeBushmasterzwervendusgewoondoorNederland.Kentdeministerditverhaal?Vindthijditwenselijk?InantwoordopdeKamervragenzegtdeministerdatdecontrolebijdepoortvolgensprotocolsteekproefsgewijsverloopt.Ditisalsdeslagerdiezijneigenvleeskeurt.Ditvleesisoud,wanthetbeveiligingsprobleemspeeltalveeltelang.Daaromwilikdatdeministertoezegtdatdereken-kamernogmaalseenonderzoekgaatdoennaardebeveiliging,nietalleenvandeterreinen,degebouwenendewapenopslag,maarookvangeru-briceerdeinformatie.Beveiligingisnatuurlijkmeerdanmetgoedepasjesrondlopen.TochsnapiknietwaaromDefensieervoorkiestomeentijdelijkepasintevoeren,waarvanzoweldeproducentalsdeAIVD–alsikTrouwmaggeloven–zegt:nietdoen!Jekoopttochgeenautovaneenhandelaardiezegtdatjebijhembetergeenautokankopen?Iksnapnietwatdemeerwaardeisvandeintroductievaneenidentiteitskaartvoormilitairendienietveiligis.DeheerKnops(CDA):Voorzitter.Eenpaarwekengeledenwerdenwijgetrakteerdopeenkijkjeindekeukenvandekrijgsmacht,enwatvooréén!Hetlekendeopendagenwel.Hetverschilisechterdatdefensiezichtijdensopendageninpositievezintentoonstelt.DeuitzendingvanUnder-coverinNederlandvan12oktoberwasbeduidendminderbevorderendvoordewerving.OnderzoeksjournalistStegemanwisttoegangtekrijgentotzoweldeluchtmachtbasisWoensdrechtalstotdeJohannesPost-kazerneinHavelte.Hijwistdaarrondtelopenzondermilitairidentiteits-bewijs,brachterdenachtdoorengingervandoormeteenlegertruck.Hijwistditallesooknogopcameravastteleggen.Hetresultaatwaseenknapstaaltjesensatiejournalistiek.HetmogeduidelijkzijndatdeCDA-fractiehierdooronaangenaamverrastwas,ommeerdereredenen.Wijvragenonsindeeersteplaatsverbaasdafhoeditheeftkunnengebeuren.Waaromheefthetaandebeveiliginggeschort?Watheeftdeministergedaansindsderekenkamerin2004inzijnrapportforsekritiekleverdeopdebeveiligingvanlocaties?Waarommoetzo’nincidentgebeurenvoordatderegelswordenverscherpt?Debestaanderegelszijnbovendiennietgoednageleefd.Sindswanneerkrijgenundercoverjourna-listenhulpvanuitdeorganisatieomditaandekaaktestellen?Voordatikhieropverderinga,moetmijvanhethartdatookdereactievandefractievanGroenLinksmijverbaasdheeft.DeKamermoestopstelensprongvanrecesterugkomen,alsofdenationaleveiligheidophetspelstond.DeheerBrinkman(PVV):Misschienwerkthetdefensiepersoneelmeeaandergelijkeuitzendingenomdathetdeproblemenaleenaantalkerenheeftdoorgegevenaandesuperieuren,diehieraangeengehoorhebbengegeven.HoudtdeheerKnopshiermeerekening?DeheerKnops(CDA):Daaroverzaliknogspreken.DeheerBrinkmanisietstesnel.NietminderdaneenparlementairecommissiezouervolgensGroenLinksaantepasmoetenkomenomdeonderstesteenboventekrijgen.Deministerkonimmersnietmeeropzijnblauweogenvertrouwdworden.Wijzieneenpaarwekenverderendefensiebestaatnog.Haarlocatiesstaannogfierovereind.Erzijnnietnogmeerjournalistenbinnen-gedrongen.HoeanderswashetgeweestalshetverkiezingsprogrammavanGroenLinkswasuitgevoerd?Meteenslordige1,5mld.aanbezuini-gingenzouweiniggroenoverblijvenvandekrijgsmacht.Indefinanciëleonderbouwingmoetenwijlezendatditgeldonderanderemoetkomenvandeverkoopvanextraonroerendgoed.MenkanzichvoorstellendatonzegevoelensoverdealarmbellenvanmevrouwHalsemaenDiksenigs-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.674 zinsgemengdzijn.Hetwegbezuinigenvanlocatiesisinderdaadeeneffec-tievemanieromgebrekenindebeveiligingervanwegtewerken.Hetisnietonzemanier.MevrouwDiks(GroenLinks):Ikdenkdathetnuweltijdisvooreeninter-ruptie.IkkanmijvoorstellendatdeheerKnopsopdezewijzereageert.Ikschrikereigenlijkookweereenbeetjevan.IkneemtochaandatdeCDA-fractiehetooknietnormaalvindtdatwatop12oktoberoptelevisieisuitgezondenusanceisinNederland?Alsjewilt,kunjeeenmilitairterreingewoonoplopenendaarallerhandezakenuithalen.Magikdaar-doornietgeschoktzijn?VindtdeheerKnopsditheelnormaal?Zithijhiernietmeeofgaathijervanuitdathethelemaalgoedgaatkomen?Ikschrikervan.Destaatssecretarissteltinzijnreactiedatervoldoendegeldisvoordezwarebeveiligingseisen.HetisheelonzinnigdatdeheerKnopsonsverkiezingsprogrammaerbijhaalt,terwijlwijeenpraktijkvoorbeeldvandefensieaandeordestellen.Ikwildaarovermetliefdepraten,maarvolgensmijisditniethetgeëigendemomentomoverhetverkiezingspro-grammavanGroenLinkstespreken.DeheerKnops(CDA):Hetlijktmijdatikditzelfbepaal.Dedekkingvande1,5mld.aanbezuinigingenbereiktGroenLinksdoorterreinenteverkopen.Ikhebgezegddatditeenheeleffectievemanierisomdebeveiligingteverbeteren.Verkochteterreinenhoefjenamelijknietmeertebeveiligen.MevrouwDiksheeftalenigevragenvanmijgehoordoverdegebeurte-nissenenzalnogeenaantalvragenhoren.DeCDA-fractiezietvooralsnoggeenaanleidingvoorhetinstellenvaneenparlementaironderzoek,hoeveeldeskundigheidSPenGroenLinksookhebbenophetgebiedvangatenindebeveiliging.Sterkernog,wijvindendatdeministerkordaatheeftopgetreden.Indebeantwoordingopdegesteldevragenwordtruiterlijktoegegevendaterfoutengemaaktzijn.Erwordtonderzoekingesteldnaarhethoeenhetwaarom,ookomlessentetrekkenvoordetoekomst.Deregelswordenverscherptentijdelijkwordtextrapersoneelingezet.WijzijnnetalsdeministerbezorgdoverdekennelijkebijdragevanmedewerkersvanDefensieaandetotstandkomingvandeuitzending.Maarnuwordtweldeactieondernomenwaaromzijnaarverluidtgevraagdhadden,zegikdeheerBrinkman.Ditroepteenpaarvragenop.Zijnerdoormedewerkersvandefensieeerderzorgengeuitoverdegebrekkigebeveiliging?Zoja,waaromishiernietsmeegebeurd?WaaromkandefensiezelfnietdoenwathetprogrammaUnder-coverinNederlandgedaanheeft?Waaromkandefensiezelfnietsteek-proefsgewijscontrolerenhoedebeveiliginginelkaarzit?Dankunnenwijdecamera’svanSBSvoortaanbuitenhoudenendoenwijhetgewoonzelf.HeeftdeBeveiligingsautoriteithieringeentaak?Datgezegdhebbendeenzonderafbreuktewillendoenaandeartistiekekwaliteitenvanprogrammamakers,vraagikmijafofhetonbevoegdbetredenvandefensielocatiesgeenstrafbaarfeitis.Graagverneemikvandeministertothoeverdepersvrijheidreikt.Devoorzitter:Wiltuafronden?DeheerKnops(CDA):Volgensmijbenikherhaaldelijkgeïnterrumpeerd.Devoorzitter:Dathebikmeegerekend.DeheerKnops(CDA):Deministerisinzijnbeantwoordingergopeneneerlijk,maarishethandigomteroependatjemetiemandinjekofferbakopditmomentgewoonhetkazerneterreinopkuntrijden?WathetCDAbetreft,haddezeinformatieookvertrouwelijkkunnenblijven.Deministerisnubijnagedwongenomderegelsopdatpuntaantepassen.LosvanderegelsenproceduresisookdecapaciteiteenkwestiebijdeinzetvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.675 personeel.Deministerheeftmaatregelengenomen.Voordekomendetijdheefthijextramankrachtingezet.Watgaatditbetekenenvoordeformatie?Opdatgebiedheeftdeministernualproblemen.Deministerkanwelzeggendathijwatextramenseninzet,maarditkanbetekenendatopandereplekkenmindermensenbeschikbaarzijn.Erzijn7000vacatureseneriseenoperatieinUruzgan.Ikbendusbenieuwdhoedeministerditgaatdoen.ZietdeministermisschieneentaakvoordeNATRESombijtespringenbijpiekbelasting?Inaansluitingopmijncollega’shebookikvragenoverdesoftwarevandechipkaart.Zijndepassenvandefensienogwelveilig?Wordthiermeerekeninggehoudenbijdeinvoeringvaneennieuwepas?DeCDA-fractieheeftinhetverledendiversemalengehamerdophetbelangvaneenadequatebeveiligingvandelocatiesdiedefensierijkis.Tevaakzijnradicaleactivistenernamelijkingeslaagdomdezeteomzeilenenzovoormiljoeneneuro’sschadeaanterichten.Danzwijgiknogoverhetrisicovaneenterroristischeaanslag.AangezieninNederlandeensubstantiëledreigingbestaatvanaanslagen,kunnenwijhetonsnietveroorlovenomachteroverteleunen.Erisduswerkaandewinkelvoordeminister.IkverzoekhemdeKameropdehoogtetehoudenvandevoortgang.Devoorzitter:DeheerZijlstravandeVVD-fractieisbinnengekomen.HijishelaasgeenlidvandevasteKamercommissievoorDefensie.DaarommoetikdeaanwezigeledenvragenofzijerbezwaartegenhebbendathijnamensdeVVD-fractiehetwoordzalvoeren.Ikconstateerdathetenthou-siasmebijzondergrootis.DaaromhebikdeheerZijlstravanhartewelkom.MevrouwEijsink(PvdA):Voorzitter.IndeSBS-reportagewastezienhoejournalistStegeman,gekleedinmilitairuniform,devliegbasisWoensd-rechtbinnenkomt.Hijhadgeentoegangspas,dieiedereenverplichtistedragen.Hijkwamzonderproblemenindebuurtvanmilitairevoertuigen,waaronderF-16’s.OokkonhijongecontroleerdmeteenmilitairetruckhetterreinvandeJohannesPostkazerneinHavelteafrijden.HierbijmoetwordenaangetekenddatStegemangetiptwasdoormilitairenendathijvaneenex-medewerkersleutelsontving.In2006isalgewezenophetrapportvanderekenkamer.Ditrapportwaszeerkritischoverdebeveili-gingvanmilitaireobjecten.OokdePvdA-fractiewashierkritischover.DitrapportverscheennaaraanleidingvandewapenroofopGilze-Rijen.Inditrapportwerdgeconcludeerddatergeensysteemvanintegralebeveili-gingbestondbijdefensie.Wijhebbendittoenuitvoerigbesproken.Ookhebbenwijeenaantalmaatregelenbesproken.Inhoeverrewordendezemaatregelennageleefd?Ookmijnfractieisverontrustdoordeeenvoudwaarmeedeprogrammamakerstoegangkregentotmilitaireterreinenentothetmaterieel.Defensiemedewerkerstekenenertochvoor,opstraffevanontslageneenproces,nooitinformatienaarbuitentebrengen?Dejournalistinkwestieheeftheelduidelijknietalleengehandeld,maarmethulpvanmedewer-kersvandefensie.Hoebeoordeeltdeministerdezefeiten?Hoeishetmogelijkdatex-medewerkerssleutelshebben?Ikweethetantwoordwel.Iedereenheeftdeuniverselesleutelvandetrucks.Opwelkewijzewordteenmedewerkerdiedefensieverlaat,gecontroleerd?Hetnamakenvansleutelsisgemakkelijk.Ikhebhetovercontrole,nietoveraanscherping.Hetwoord«aanscherping»kunnenwijmakkelijkindemondnemen.In2005hebbenwijvolgensmijheelduidelijkeafsprakengemaakt.Beloftesmoetenwordenwaargemaakt.Welkeconsequentiesheeftditvoordebetrokkenmedewerkers?Ikkanmijvoorstellendatmenzichongerustafvraagtwaardemedewerkinginternvandaankomtenwaarommensenditgedaanhebben.Derekenkamerdeedin2004deaanbevelingaandeministeromdeBeveiligingsautoriteitTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.676 eendaadwerkelijkeinvullingtegeven,zodatdezehaarbeleidsbepalende,beleidsuitdragendeentoezichthoudendefunctiekonvervullen.Uitvervolgonderzoekin2005blijktdatditgebeurdis.Tochistoenookalgeconstateerddatopessentiëlepuntenfoutenwerdengemaakt.Welkeconcretestappenzijntoengenomen?Waarliggendegrotegateninhetsysteem,dieblijkbaarnunogaanwezigzijn?Moetderekenkamerhetverzoekkrijgenomopnieuweenonderzoektedoen?IkwilgraageenantwoordopdezevraagvoordatikmijmogelijkaansluitbijhetverzoekvanmijnSP-collega.Nublijkendegateninhetbeveiligingssysteemduidelijk.Ikciteeruitdebriefvandeminister:deregelszullentegenhetlichtwordengehoudenenzullenwordenaangescherpt.Volgensmijmoetjeeerstbekijkenofregelswordennageleefd.InaanscherpingisDefensieerggoed,overwelkeregelswijhetookhebben.Deministerbedenktregelszelf.IkmagervanuitgaandatdewerkwijzevanDefensiebijoperationelezakennietbestaatuithetdagelijksaanscherpenvanregels,maardatdezegerichtisopdeuitvoering.Opwelkemanierwordtnumetderegelsomgegaan?Hoewordenderegelstegenhetlichtgehouden,entegenwelklicht?Regelsbesprekenopdestoelisheelgemakkelijk.Watgaatdeministerdoen?Gaathijsprekenmetdemensendiederegelsmoetenuitvoeren?Gaathijsprekenmetdebewakingaandepoort?Probeerthijdaardegateninhetsysteemtedichten?Regelsmoeteneerstwordennageleefd,daarnapaseventueelaangescherpt.Ookwijhebbenveelsignalengekregen.Personeelsledenhebbenmeer-deremalenaangegevendatdebeveiligingbijdefensiezolekisalseenmandje.Heeftdeministerdezesignalenookontvangen?Deuitzendingwektebijonsookdeindrukdatdefensiepersoneeleensignaalwildeafgeven.Hetkanzijndatdemedewerkersongerustzijnenhetsignaalafgevendatdebeveiligingniethelemaalgoedgaat.Zouhetkunnenzijndatinternniemandgeluisterdheeft?ErisookeenInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Alshetgoedis,gaathijookoverditsoortzaken.Hijgaatnietalleenoverdesoftware,maarookhierover.Ikzougraagvandeministerwillenwetenwatdetaakvandeinspectieis.Hetministerieheeftmaarééninspectie.Ikzouzeggendatditonderwerpookonderdeinspectievalt.Hoefunctionerendeinterneoverlegorganenen-structuren?Daarzouditgemeldmoetenzijn.Ikneemookhetsignaalvandezemedewerkersserieus.Defensiegaatzelfoverdeloyaliteitvandemedewerkers,dienumeerderemalenbesprokenis.DejournalistStegemanheefteenaantaldingenpijnlijkblootgelegd,maartegelijkertijdheefthijookeenaantalregelsovertreden.IsDefensievanplanhiertegenactieteondernemen?DeheerBrinkman(PVV):WelkeactiemoetvolgensdePvdA-fractietegendezeklokkenluiderswordenondernomen?MevrouwEijsink(PvdA):Hetwoord«klokkenluiders»isvandeheerBrinkman.Ikweetnietofzijklokkenluiderszijn.Ikzegdatwijsignalenhebbengekregen.Defensieheeftdecodedatjeopstraffevanontslaggeeninformatienaarbuitenmagbrengen.Hieroverstelikeenvraagaandeminister.Ikwilvanhemheelduidelijkwetenwatergaatgebeurenmetdebestaanderegels.Ikzitniettewachtenopaanscherping,maaropdeuitvoeringvanregels.Medewerkersdiesignalenafgeven,moetenwordengesteunddoorhunleidinggevenden,dieditookmoetendoorgeven.DeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtheeftdaarinvolgensmijookeenroltevervullen.MevrouwVanVelzen(SP):WatzouvolgensmevrouwEijsinkeenmilitairmoetendoen,alshijnietgehoordwordtbinnendekrijgsmachtenverkeertonderhetjukvaneenzwijgplichttegenoverdebuitenwacht?Ikzouindiepositiehetzelfdehebbengedaan.Alsjenietgehoordwordt,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.677 terwijlhetlandsbelangspeelt–wijhebbenhetoverdeveiligheidvanhetpersoneelenoverhetrisicodatmaterieelverdwijnt,watregelmatiggebeurt–moetjetochergenskunnenaankloppen.DatvindtmevrouwEijsinktochook?MevrouwEijsink(PvdA):Volgensmijhebikhetsterkopgenomenvoordemedewerkersdiesignalenafgeven.HetmogeduidelijkzijndatikdeoproepvanmevrouwVanVelzenondersteun.Alsgeenanderhebikaleerdergepleitvooreensoortonafhankelijkklachtenorgaan,ofwatdanook.Ookopandereterreinenhebikditalaangekaart.Bijdefensieishetheellastigomeenklachtteuiten.MisschienbedoeltmevrouwVanVelzenditook.VoordatjevoorbijjecommandantbentenjebijdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtbent,benjealredelijkafgebrand.Hetisdusmoeilijkomloyaaltezijnaanjeorganisatieeneenprobleemtesigna-leren.IkbenhetduseensmetdeopmerkingendiemevrouwVanVelzenhierovermaakte.Devoorzitter:Ikmerkopdatderekenkameraltijdgaatoverzijneigenonderzoek.ZoweldeministeralsdeKamerkanvragenomeenonderzoek,maardeministerkanditnooittoezeggen.DeheerBrinkman(PVV):Voorzitter.Ikconstateerdatwijeenkeereendefinitievanhetwoord«klokkenluider»moetenvastleggen.Inmijnbele-vingisdezeex-medewerkervandefensieeenklokkenluidereneenheld.IkrichtmijncomplimentenaandeheleredactievanUndercoverinNeder-land,aandebetreffendejournalistendemedewerkervandefensie.Ikheberbehoefteaanomopeenaantalfacettenvandeuitzendingspecifiekintegaan.Debeveiligingvandebasisbestaatnatuurlijkuiteenaantalschillen.Deterreinenverschillennatuurlijkallemaalvanelkaar.IkvindhetechterabsoluutonacceptabeldatbuitenstaandersongezieneenhangarkunnenbinnenlopenwaarinonzeF-16’senChinooksstaanopgesteld.Indezetijdmeteensubstantiëleterrorismedreigingisditonacceptabel.Dedeurendietezienwarenindereportagehaddennatuurlijknooitopenmogenstaan.Eenbeveiligerofiemandvandefensiebehoortgewoonbijhetdetectiepoortjetestaan.Ikwilwetenofditnugaatgebeuren.Watiseraandehandmetdedisciplinevandehuidigemilitair?Ikhebdeindrukdatderegelgevingeigenlijkwelvoldoendeis.Dieisgewoongoed.Oppapierisallesgoedgeregeld.Hoeishetdanmogelijkdatmilitairenderegelsstructureelnietopvolgen,bijverschillendebasisseninhetland?HierdoorwordenTweedeKamerledenbestooktmetzorgwekkendemailsvandefensiepersoneeldatzichzorgenmaakt.Iksluitmijaanbijdevorigeopmerkingendiehierovergemaaktzijn.Ikbenheteensmetdestellingvandeministerdatnietiedervoertuigbijbinnenkomstofbijvertrekkanwordengecontroleerd.Iksnapookdatdeministerditsteekproefsgewijsgaatdoen.Ikvindhetechterabsoluutondeugdelijkindiendeministerditaccepteertbijgasten,nietzijndedefensiepersoneel.Datkanniet.Volgensmijisditooktegenderegels.Deministerzouhetooknietmoetenwillen.Elkegastdiebinnenkomtmeteenvoertuig,behoortvollediggecheckttewordenbijbinnenkomstenbijvertrek.Wieweetwateengastallemaalmeekaapt.Ikwildatdeministergarandeertdatditinhetvervolgzowordtgeregeld.Dediefstalvandevrachtwagenisheelknullig,maarinhetlichtvanwatwijhiervoorhebbengeconstateerd,begrijpikookwelweerhoeditgaat.IndebeantwoordingvandevragenvanmevrouwVanVelzendoetdeministerhetvoorkomenalsofhetheelgoedeennagemaaktesleutelzoukunnenzijn.Alsikhetprogrammagoedhebgezien,heeftderedactievanhetprogrammadebetreffendesleutelteruggegeven.Deministerkanonsdusgewoonvertellenofdesleutelnagemaaktis.Ikkanhetdeministerwelvertellen:desleutelisnietnagemaakt,maarisorigineel.Hetlijktmijheelmakkelijkomindeadministratietebekijkenaanwiedesleutelisuitgegevenenofdesleutelooitnetjesisteruggegeven.AlsiemanddeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.678 dienstverlaat,behoorthijzijnsleutelgewooninteleveren.Datistochnietzomoeilijk?Maargoed,wijhebbenaleerdergeconstateerddathetmaterieelbeheerniethelemaalopordeis.DeheerKnops(CDA):Mijontgaatderelevantievandediscussieoverdevraagofdesleutelnagemaaktisofdatdesleutelechtis.Eensleutelpastofniet.Hijdoethetofhijdoethetniet.HeeftdeheerBrinkmanenigideehoeveelvanexactdiezelfdesleutelsinomloopzijn?DeheerBrinkman(PVV):Ofernou1000of2000sleutelszijn,jekuntdergelijkesleutelsheelmakkelijknummeren.Hetdoethelemaalnietterzakewelknummeropdesleutelstaat.Jemagervanuitgaandatdefensie-personeelgeensleutelsnamaakt.Alszijditweldoen,lopenzijhopelijkeenkeertegendelampenbelandenzijuiteindelijkwatmijbetreftindebak.Daarvanmoetenwijdusuitgaan.Hetachterblijvenvanoriginelesleutelsbijvoormaligdefensiepersoneelistochmakkelijktecontroleren?Datsnapttochiedereen?Ikwilvandeministerwetenwanneerhetmaterieelbeheeropordeis.Dezelfdeproblematiekismijoverigensookgeblekentenaanzienvanmunitie.Hetmunitiebeheerisookeenzooitje.Datisnogveelkwalijker.Mensenkunnenkogelsmeenemennaarhuis,zonderdathunbaasdatweet.Ikbenvroegerbijdepolitiewerkzaamgeweest.Bijdepolitieishetdelaatstevijftienjaarnietmeermogelijkommunitiemeetenemen.Elkekogelwordtgeteldenverantwoord.Hetzougoedzijnalsdeministereensbijdepolitiegaatkijkenomtezienhoedepolitieditaanpakt.Daarvankandeministernogwatleren.IkleesindebeantwoordingdatdeministermeldingheeftgedaanbijdeKoninklijkeMarechaussee.Datisleuk.Ikwilgraagwetenwatvoormeldingdeministerheeftgedaan.Heefthijeenmeldingalsdevolgendegedaan:goh,eriswatmisgegaan,gaeensonderzoekenhoeditkomtenkommetgoedevoorbeeldenomditteverbeterenofheeftdeministermeldinggedaanvanstrafbarefeiten.DePVVvindtdatdemensendievanuithetperspectiefvandeministerhebbengelekt,klokkenluiderszijn.Zijkrijgenwatonsbetreftdevolledigebescherming.IkpleitervoordatdeministerdekostbaretijdvanhemzelfenvandeKoninklijkeMarechausseenietspendeertaandergelijkeonderzoeken.Misschienishetverstandigalshijzijntijdengeldspendeertaaneengoedebeveiligingvanallemilitaireobjecten.DeheerKnops(CDA):WijkennendeheerBrinkmanalseenmanvanlawandorder.Hoebeoordeelthijhetoptredenvandejournalist?Dezeisongeoorloofdbinnengetreden,heefteenvrachtwagengestoleneniszonderrijbewijsgaanrijden.DeheerBrinkman(PVV):Debevindingenvandezejournalistdieneneenmaatschappelijkbelang.Hetbelangvandebeveiligingvanonzemilitaireobjectenineentijdmeteensubstantiëleterreurdreigingweegtoptegenhetincidentmeteenpersoondieeentruckmeeneemt.Ditisoverigensformeelgesprokengeendiefstal,maarjoyriding.DeheerKnops(CDA):HetisduidelijkdatdeheerBrinkmanmettweematenmeet.DeheerBrinkman(PVV):Eenwetgevermeetaltijdmettwee,ensomsnogwelmetmeermaten.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Eengoedebeveiligingvanmilitaireterreinenisvangrootbelang.Ditisaltijdzo,maarzekerdeafge-lopenjaren,waarinsprakewasvaneendreigingvanterrorisme.HetiszeerverontrustendomtezienhoevrijeenvoudigopeenillegalemanierTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.679 militaireterreinenbetredenenverlatenkunnenworden.HetisterechtdatdeKamerhierbijdevingerheeftgelegd,ondermeerdoorerkendeervaringsdeskundigenalsmevrouwVanVelzen.MevrouwVanVelzen(SP):IkhebDefensiealvakeraangebodendatzijmijkaninhurenalsmysteryguest.MijishetaltijdtedoengeweestomdemassavernietigingswapensopVolkel,dienietgoedbeveiligdzijn.Ditverhaalisooknietnieuw.IkzieechterdatDefensiemijnadviezennogsteedsnietheeftovergenomen.DeheerVanderStaaij(SGP):Ikkomhieropnogterug,omdathetheelgoedinmijnbetoogpast.Watinbeeldisgekomenisernstig.Iknoemditernstigomdatiemandnietalleenineenkantinekonrondstruinen,maarookindebuurtkonkomenvanvoertuigenenhelikopters,diedichtertegendegevechtsfunctiesaanzitten.Jezouverwachtendatheteenstukmoeilijkerisomindebuurtvandezevoertuigentekomen,maarkennelijkgaathetallemaaltochvrijmakkelijk.Ditisgeenincident,maarpastineenreeksvansignalendatdebeveiligingnietopordeis.Derekenkamersteltookaldatdesystematiekendeopzetergoeduitzien,maardatdeuitvoeringindepraktijktewensenoverlaat.Inzijnbeantwoordingzegtdeministerdathetwelmeevaltendatdeuitvoeringoverhetalgemeengoedopordeis,hoewelhierendaareenprobleemzichvoordoet.Ikwilditgraaggeloven,maarhetismoeilijkomhiergripoptekrijgen,geziendeinformatiediewenuhebben.Ikpleitdaaromvoormeeraandachtvoordeaanbevelingenvanderekenkamer.Ikvraagmijookafwatiemandmetwerkelijkkwadebedoelingenzouhebbenkunnenaanrichten.Ditzijngeendingenomopenlijktebespreken.Datisookeenbeetjehetprobleemalsjeoverbeveiligingspreekt,maarikneemaandatdezegedachte-exercitiebinnenDefensieheeftplaatsgevonden.Ikkanerblijmeezijndateenjournalistditheeftblootgelegd,engeenterrorist.Tegelijkertijdhebikergemengdegevoelensbijenvraagmijafhoeverdeundercoverjournalistiekgaat.Betekentditopeengegevenmomentdatstrafbarefeitenvrijuitgepleegdkunnenworden,alszijmaareenhoogmaatschappelijkdoeldienen?Daarhebikmoeitemee.Zouhetnietbeterzijnomtebekijkeninhoeverrejekuntwerkenmetmysteryguests?IkkomdaarmeeterugbijdevraagvanmevrouwVanVelzen.OokdeheerKnopssteldeereenvraagover.KanDefensienietafentoeeenjournalistofiemandandersinhurenomtebekijkenofdebeveiligingopordeis?Defensiekanervanovertuigdzijndatdebeveiligingopordeis,maarlaatiemandditeensindepraktijkchecken.Danhoudjehetineigenhandenkunjemetdestemeergezagzeggendatnietelkejournalistmaarvrijuitkanproberenombijmilitaireterreinenbinnentekomen.Kanditgeennormaalonderdeelwordenvaneenbeveiligingssystematiek?Dankunjetegelijkertijdmetmeergezaggrenzenstellenaanundercoverjour-nalistiek.Ookmensenuitdedefensieorganisatiekunnennatuurlijkcheckenofdewaarborgenwordennageleefd.Deministergeeftaandatdenodigemaatregelenwordengenomenendatonderzoekenwordenuitgevoerd.Wijwachtennietaf.Deaangekondigdeactiessprekenonsaan.Wijgelovendatditprobleemserieuswordtgenomen.Erwordtgesprokenoveraanscherpingvanregels,maarnubepaaldezakenaanhetlichtzijngekomen,moetenwijervooroppassendatwijnietallerleinieuweregelsgaanstellen.Dezereflexkannamelijktotzoveelnieuweregelsleidendatbetrokkenmensenzullenzeggendathetondoenlijkisomzeallenateleven.Hetgevolgisdandatdepraktijkzijneigenganggaat.Misschienmagikalsvoorbeeldeenherinneringaanmijntijdalsdienstplichtigtankcommandantaanhalen.Mijnchauffeurzeitegenmij:alsjeeenswistwatwijallemaalmoetencheckenvoordatwijkunnenstarten;alswijditzoudenuitvoeren,komenwijnietmeerweg.Daaromhaddechauffeurzelfmaareentop10vandebelangrijkstezakenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6710 diemoetenwordengechecktvoorvertrekeruitgepikt.Ditisdushetrisicovanveelregelsdieopzichzelfallemaalwelnuttigzoudenkunnenzijn:depraktijkgaatzijneigengang.Daaromhebiklieverminderregels,waaraanwijonsechthoudendaneenstapelingvanregels.Debestebeveiligingsmaatregelenfalenalseenvijfdecolonneinhetspelis.Hetiseenslechtezaakalsdefensiemedewerkersbuitenstaandershelpenbijhetillegaalbetredenvandefensieterreinen.Wijvindendaaromdatbinnendedefensieorganisatiesignalenmoetenwordenuitgezonden.Wordtditindepraktijkgoedopgepakt?Weetmenwaarmenterechtkan?Gaatmenhiermeevoortvarendom?Ookhierbijkanhetnietzozijndatiedereendiedeklokheefthorenluiden,maarnietweetwaardeklepelhangt,vrijuitkangaandooraanjournalistenmedewerkingteverlenen.Ikkomtesprekenoverbezuinigingen.Deministermoethetmijnietkwalijknemen;wijhebbenonsvaakbezorgdafgevraagdofhetbudgetvanDefensieweltoereikendis.Inhoeverrespeelthierbijeenfinancieelprobleem?Iserwelgenoeggeldbeschikbaarvoordebeveiliging?Ikneemaandatdefractiesdieditdebathebbengeïnitieerd,dievanGroen-LinksenvandeSP,graagbereidzijnomextrageldvoorDefensievrijtemaken,vooreenadequatebeveiligingvandefensieterreinen.MevrouwDiks(GroenLinks):Blijkensdebeantwoordingvandevragenishethelemaalnietnodigomextragelduittetrekkenvoordebeveiligingvandefensieterreinen.DeheerVanderStaaij(SGP):Mochtnuuitnaderonderzoekblijkendateenextraslaggemaaktmoetworden,danzaldefractievanGroenLinksvanhartesteunbiedenaanhetvrijmakenvanextrageld.Kanikdezeconclusietrekken?MevrouwDiks(GroenLinks):Nee,volgensmijmoetjehetzozien:oppapierishetsysteemprachtig.Ikgeloofoprechtdatmenergoedovernagedachtheeftendathetsysteemookfunctioneert,maardanmoethetweluitgevoerdworden.Wijzienbijdebeveiligingvandefensieobjectendathetbeveiligingssysteemindepraktijkonvoldoendehandenenvoetenkrijgt.MevrouwVanVelzen(SP):DeheerVanderStaaijroeptdevraagopofhetprobleemvanfinanciëleaardis.Alsdatzois,zoudeministerdittochwelaandeordegesteldhebben.Jehebthetnietpasoverfinanciënalseenjournalistdebasisoploopt.DesuggestievandeheerVanderStaaijlijktmijonwaarschijnlijk.Bovendienlegtdezevraagenigwantrouwenneerbijdeminister.DenktdeheerVanderStaaijnietveeleerderdathetprobleemvanpersoneleaardis?Wijhebbenweltemakenmet7000vaca-tures,terwijlhetambitieniveaumetnoggeencentimeteristeruggedraaid.Wijzijnvolopbezigmetmissiesdraaien.ZouDefensienietdaardoortekortschietenbijdezetaak?Jekuntergeldbijdoen,maarzoudenwehetambitieniveaunietmoetenaanpassenaandegroottevandekrijgsmacht?DankanDefensiezoweleenpaarmissiesuitvoerenalsdeterreinenadequaatbeveiligen,metdebestaandemiddelen.DeheerVanderStaaij(SGP):Iksteldeeenvraag.Ikhebnietgezegddaterperdefinitiemeergeldbijmoetendathetprobleemvanfinanciëleaardis.Dehoudingdieikwildeuitstralenisalleendatalshetzouhelpenalsmeergeldbeschikbaarwordtgesteld,wijditvanhartezullensteunen.Verderismijnindruktotnutoe–endatkomtooknaarvorenindestukken–dateenoplossingkanliggeninhetnauwgezetnalevenvandebestaanderegels.Ditzougoedmoetenkunnenmetdebeschikbaremensenenmiddelen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6711 DeheerZijlstra(VVD):Voorzitter.Ikdankdecommissieledendatikbijdezeeerbiedwaardigecommissiemagspreken.DeheerBoekestijnwordtopditmomentonderhandengenomendoordekaakchirurg.Devoorzitter:Ikhoopnietdatdittenkostegaatvanzijnverbalekwali-teiten.DeheerZijlstra(VVD):Zonderenigetwijfelzalditniethetgevalzijn.Hetonderwerpdatwijvandaagbesprekenisnatuurlijknietaltebest.Iedereenheefthetaluitgesproken:hetiseigenlijktegekvoorwoordendatdeeerstedebestebioscoopeenbeteretoegangscontrolelijkttehebbendaneenmilitairebasis.Datmagnatuurlijknooithetgevalzijn.Hetismisschieneenvreemdevergelijking,maarikmoesteerlijkgezegddenkenaandefilmFlodder1.Daarinverlaatopeengegevenmomentiemanddemilitairebasismeteentankendoeterallerleigekkedingenmee.Ditkeerginghetweliswaaromeentruck,maarhetbeeldkwamwelopmijnnetvlies.Op4februari2004hebbenwijhetrapportvandeAlgemeneRekenkamergekregen.Daarinstondenduidelijkezaken.Erzijnmaatregelengenomen.Devraagisnatuurlijkwaterisgedaanomtecontrolerenofdezemaatre-gelenindepraktijkookgoedwordenuitgevoerd.Anderenhebbengesprokenovermysteryguests.Misschienisditeenoptievoordetoekomst,maarwatiserinhetverledenopdatgebiedgebeurd?HeeftDefensieeenprogrammaneergezetwaarbijzijookafentoezelfdether-mometerindeorganisatiesteektomtebekijkenofzakengoedverlopen?Watwarendaarvandeuitkomsten?Watmysteryguestsbetreft,geefikdeministermeedatwijinhetverledenonderandereeenparlementaireenquêtehebbengehoudenoveruitlok-king.AlsDefensiemetdemysteryguestsgaatwerken,magzijgeenstraf-barefeitenplegen.AndersheeftdeministereenIRT-probleempje.Dekernvraag,dieanderenookhebbengesteld,isnatuurlijkoferklachtenzijngeuit.Ditiswelvanbelangbijdebepalinginhoeverrebetrokkenenbinnendefensieietsmoetwordenaangerekend.WijvindenhetheelbelangrijkdathetonderzoekvandeMarechausseewordtgedaan.Allefeitenmoetennamelijkboventafelkomen,onderanderewelkeklachtenerzijngeweestenwatermetdieklachtenisgedaan.AlshieruithetbeeldnaarvorenkomtdathetdefensiepersoneelallesheeftgeprobeerdomditaandeordetestelleneninuiterstewanhoopSBSvandienstisgeweest,iseenanderediscussieaandeordedanwanneerditniethetgevalis.DaaromvindtdeVVD-fractiedateenonderzoekessentieelis.Daaromookmoetenwijhetonderzoekafwachtenvoordatwijtermenalsklokkenluiderindemondnemen.Erzijnstrafbarefeitengepleegd.Watonsbetreftisditaltijdverwijtbaar,tenzijereenriedelaanverzachtendeomstandighedenis.Diewillenwijeerstwelevenvastgesteldhebben.Wantzodraersprakeisvanhulpvanbinnenuit,kunjeeenheelbeveiligingssysteemopzettenzonderdatditietsuithaalt.Hiertegenisnamelijkgeenbeveiligings-systeemopgewassen.MevrouwDiks(GroenLinks):IsdeheerZijlstrametmijvanmeningdatdebeveiligingendelekkenindebeveiligingvanmilitaireobjectenvanzodanigbelangzijn,datmensenonsdaaropzoudenmoetenattenderenzondergevaartelopenoprepresailles?DeheerZijlstra(VVD):Ikbenhethiermeeeens,maarditlaatonverletdatjemoetvaststellenofmeninderdaadallewegenheeftbewandeldenhoedaaropisgereageerd.Ditmoetjedoenvoordatjevanmensenzegtdatzijnietstrafbaarzijnmaardatzijklokkenluiderzijn.Ditsoortconclusiesmoetjenunietwillentrekken.Wijkunnenzenuniettrekken.Erzijnstrafbarefeitengepleegd.Datisbuitengewoonernstig,zekerwaarhetgaatomhetbetredenvanmilitairebasissen.ErkunnenverzachtendeomstandighedenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6712 zijn,maarikwilafwachtenofditzois.Pasdangaanwij,alshetaandeVVD-fractieligt,discussiesvoerenoverklokkenluidersendatsoortzaken.Misschienzijnerallerleianderezakenaandehandeniserweldegelijksprakevanverwijtbaargedrag.IkwilalsKamerlidgeenvoorsprongnemenopdediscussiedoordezemensenklokkenluiderofheldofhoedanooktenoemen.Wijkunnenerheellangoverpraten,maardeVVD-fractieheefttweevragen.Watisinhetverledengebeurd?Watgaatdeministerdoenomditindetoekomsttevoorkomen?Alsopeenmilitairebasisindingenmisgaan,doorterroristischeaanslagenofdoorgrotewapenroven,voerenwijnatuurlijkheelanderediscussies.Danishetnietzoonschuldigalsbijditvoorval.Wijmoetenditvoorkomen.Hoegaatdeministerditregelen?HetantwoordvandeministerMinisterVanMiddelkoop:Voorzitter.IkdankdeKamervoorhaarvragen.Ikwilmijntermijnopdevolgendemanierindelen.HetzaldeKamerledennietzijnontgaandatveelonderwerpendooreeniederzijngenoemd.Devragenhieroverzalikdanookinalgemenezinbeantwoorden.Vervolgenszalikeenaantalmeerspecifiekevragenindevolgordewaarinzezijngesteldbeantwoorden.Alshetdetaakvandejournalistiekis–enikdenkdatditzois–omtestrevennaarwaarheidsvindingenonstehelpenbijhetvormenvaneenopinie,kaniknietandersdanzeggendatdezejournalistinderdaadeenbelangrijke,maarvoorDefensieonaangenamewaarheidbovenwaterheeftgehaald.Dejournalistheeftzijnwerkgedaan.DitheeftdeKamer,maarookonsendeministerinstaatgesteldomeenmeningtevormen,eenzeerkritischemening.MijnreactieopdevraagvandeheerBrinkmanisdatikgeendiscussieaangametdejournalistoverdebetrouwbaarheidvanzijnprogramma.Jekuntspeculerenoverwatschijnenwatwerkelijk-heidis.Ikneemhetprogrammazoalshetisgepresenteerd.OpbasisdaarvanzijndeKamervragengesteldenopbasisdaarvanhebbenwijdeantwoordengeformuleerdenredeneeriknuook.Wijhebbenonszelfinterndevraaggesteldwatnuechtfoutisgegaan.Ditisnatuurlijkookeenvraagnaarmijnpolitiekeverantwoordelijkheid.Tweedingenzijnevidentfoutgegaanenwordenbijdezendusookerkend.Eén:opdevliegbasisWoensdrechtkoneenbusdepoortbinnenrijdenzonderdatdeinzittendenwarengecontroleerd.Hetbeeldisbekend.Hetisnietaangenaamvoormijomdittezien.Hierbijisdusevidentietsfoutgegaan.Twee:eveneensinWoensdrechtstonddedeurvaneenhangaropen,terwijlergeenbewakingwas.Jekonzodoorlopen.Datkanniet.Ikhebmijmoetenlatenuitleggenhoeditinvredesnaammogelijkisgeweest.Eendraaideurwerdinbeeldgebrachtmetdaarnaasteenapartedeur.Hiervooriseenheelpraktischeverklaring:schoonmakersenmensenmetspullenkunnennietdoorzo’ndraaidingheen.Dedeurernaastheeftduseenfunctie,maarhetisbuitengewoonbeschamenddatdezeopenstond.Ookdatisevidentfout.Laatiknogeenpaaralgemeneopmerkingenmakenomookeengevoelvoorschaaltebereiken.Mochtenerfractieszijndieonsfinancieelwillenbijstaan,isditmisschienbelangrijk.Defensieheeftinditlandongeveer200objectentebeveiligen.Danpratenwijovervliegbases,overkazernes,opslagcomplexen,kantorenendergelijke.Wijhebbenookoefenterreinenenandereobjectendienietpermanenthoeventewordenbeveiligd.Kamerledenhebbenerongetwijfeldweleensoverheengelopen,alsbezoekendKamerlidofalstoerist.Deomvangvandetebeveiligenobjectenlooptforsuiteen.JepraatoverobjectenvanietsgroterdandezeKamertotaangebiedenvan600ha.,eenbuitengewoongroteopper-vlakte.Detotaleoppervlaktevantebeveiligenobjectenisruim9500ha.Deomtrekisongeveer600km.Dusalleenalaandebuitenringhebbenwij600kmtebeveiligen,inverschillendegradatiesvanmaatregelen.DaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6713 komiknogopterug.Wijgevendussindsjaarendagbehoorlijkgrotebedragenuitvoordebeveiliging.DathaddendeKamerledenwaarschijn-lijkooknietandersverwacht.Dithoortbijeenapparaat.Ookditgebouw,deTweedeKamer,heefteenpostbeveiliging.Zohebbenwijdatook.Maarbijonsgaathetomheelhogebedragen.DaarmeekanikookeenvraagbeantwoordendieveelKamerledenhebbengesteld,namelijkoffinanciëleproblemenonspartenspelen.Datisniethetgeval.IkdoedusgeeninvitatieaandeKameromonsfinancieelbijtestaan.Hetgaatvooralomdenalevingvanregels.MevrouwEijsinkenookanderenhebbendaaropgewezen.Hoehebbenwijdebeveiligingnugeregeld?Wijmoeteneenonderscheidmakentussenbeleidenregelsaandeenekantendeuitvoeringaandeanderekant.DezelijnkennenwijnatuurlijkookuithetrapportvandeAlgemeneRekenkamer.Hetbeveiligingssysteem–danhebikhetdusoverbeleidenregels–iseropgebaseerddathetbeveiligingsniveauafhangtvanhetbelangvanhettebeschermenobject.Zeervitaleobjectenwordenzwaarbeveiligd,mindervitaleobjectenwordenminderbeveiligd.Wijkennenviercategorieënvanobjecten.Opelkecategoriezijnspecifiekeregelsvantoepassing.Voordeobjectenmetdezwaarstebeveiligingisgeenenkelerisicoaanvaardbaar.Daaropmoetjeindepraktijkdusooknavenantbeveiligingzetten.Voorandereobjecteniseenzekerrisicoaanvaardbaar.Ditisdusdecategorisering,dienatuurlijkookgelaagdis.VeelKamerledenhebbenverwezennaardekritiekvanderekenkamerin2004en2005.Ikhebdedossiersnogeensnageplozen.Derekenkamerhadkritiekopdebeveiligingvandefensiein2004,maarwaswelpositiefoverhetsysteem.Deechodaarvanisookvandaagtehoren.Dekritiekbetrofdeuitvoering.Ookdeechodaarvanisvandaagduidelijkhoorbaar.Mijnvoorgangerheeftnatuurlijkgereageerdopheteersteonderzoekin2004.Derekenkamerwasin2005welpositiefoverwatDefensiemetdeaanbevelingenvanderekenkamerhadgedaan.Vanafdatmomentname-lijkisDefensiebezigomdebeveiligingteverbeteren.Daarmeezijnwijnogsteedsbezig.Dathetnognietperfectis–deKamerstamijtoeeenunderstatementtemaken–wetenwijnu.Nogmaals,dejournalistheeftditopzeerpijnlijkewijzeduidelijkgemaakt.Misschienmagikciterenuitdestukken.Mijnvoorgangerheeftietsgezegdwatnogsteedsvanbete-kenisis.Inoktober2006zeihijdathetnietmogelijkisomalledefensie-objecteninNederlandtegenredelijkekostenvolledigtebeveiligen.Erwordenrisico’sgenomendieverantwoordwordengeacht.Wijhoudenaltijdrekeningmetincidenten.Ditisgeendoekjevoorhetbloedenofeenzoethoudertje,maariseenrealismedatpassendisbijdetaakwaarvoorwijstaan.Ikspreeknuoverbeveiligeninvredestijd,ingewoneomstan-digheden,zonderterrorismebedreiging,desituatiediezichnuvoordoet.Wijkennendevoorbeeldenuithetverleden.DeKamerledenhebbenernietaangerefereerd,behalveaandewapenroofvanGilze-Rijen.Ikhoefdevoorbeeldennunietmeertebespreken,maarhetzijnnatuurlijkallemaalpijnlijkemomentengeweest.Dangaiknuverdermetdeuitzendingvaneenpaarwekengeleden.Opnieuwheefteenjournalistonsgetest.Weermoetdeconclusiezijndatbijdeuitvoeringgewoonfoutenzijngemaakt.Ikhebnietdeneigingomconclusiestetrekkenophetgebiedvanbeleidenregelgeving.Hetgaatoverdeuitvoering.Ditgeldtnatuurlijkinhetbijzondervoordezakendieikeerderevidentfouthebgenoemd.Dateenbusgewoonkondoorrijden,zonderdatdeinzittendenwarengecontroleerd,iseenduidelijkvoorbeeldvaneenfoutindeuitvoering.Hetzelfdegeldtvoordedeurdieopenstondindehangar.DeheerBrinkman(PVV):Evenvoordeduidelijkheid,bestempeltdeministerhetgevalvandedamediealsgastbinnenkomteniemandverstoptindekofferbakookalseenfoutindeuitvoeringofisditietswatTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6714 volgenshetbeleidgewoonklopt?Volgensmijbehoortnamelijkelkegasthelemaalgechecktteworden.Isditdusookeenfoutindeuitvoering?MinisterVanMiddelkoop:Innormaleomstandighedengeldtderegeldatdechauffeurvaneenauto,inditgevalbetrofheteenniet-militair,wordtgecontroleerdopzijnidentiteit.Maardaarbijhoortnietstandaarddatdekofferbakookwordtgeopend.Bijeenopschaling,bijvoorbeeldvanwegeeenterrorismebedreiging,werkenwijmetverdergaandemaatre-gelen,zoalshetwerkenmetspiegelsonderdeauto.HetNCTbgaattrou-wensoverdeopschaling.Ikkomdaarnogop.Maardeverdergaandemaatregelenzijndusnietdestandaardpraktijkopditmoment.MevrouwVanVelzen(SP):Waaromkomtdeministermetzo’nbeperktelijstvanevidentefouten?Wantalsikmijvoorstelwatdeinstructieszijnaanmilitairen–ikdenkdietekennen–danzoutochhetfeitdatdezemeneeropdebasisrondliepzondereenzichtbaaridentiteitsbewijs,terwijlgeenvanaldiemensendiehemhebbenzienlopenhemheeftaange-sproken,tochookeenfoutindebeveiligingzijn?Daarnaasthadhijsleu-tels,klaarblijkelijkgekregenvaneenoud-militair.Datistochookeenfoutindebeveiliging?Ookishijmeermaleneenpoortin-enuitgeredenzonderzichtbarebeveiliging.Datistochookeenfoutindebeveiliging?Volgensmijzijnerveelmeerfoutentenoemendandetweediedeministernunoemt.MinisterVanMiddelkoop:Detweegevallendieikhebgeïdentificeerdalsevidentfouthebikgetoetstaanderegelsenaandeuitvoering.Deuitvoeringisnietgoedgebeurd.DevoorbeeldendiemevrouwVanVelzennoemt,vloeiendaaruitvoort.Ikkomnuopeenpaarervan.Hierbijhebbenwijmetmedewerkerstemakendieietshebbengedaan.Jemagertochvanuitgaandatalsjeaanhetwerkbentinzo’nhangar,jenietvoortdu-rendopelkaarsspullenkijktenjeafvraagtofhetwelkloptdateenbepaaldemandaaris.Ookhiervoormoetikdeuitzendingnemenzoalsdieis.Dejournalistheeftnatuurlijkwelzijnbestgedaanomnietineenpositieterechttekomendatiemandvragenzoustellenals:wiebenjijeigenlijk?Daarinishijgeslaagd.Maardezevervelendesituatiekonzichvoordoendoordateersthetdeurtjehadopengestaan.Dithebikalseenevidentefoutaangemerkt.Eenaantalactiviteitenheeftdejournalistkunnenverrichtenmethulpvanmedewerkersvandefensie.Ikvindditteleurstellendennietnormaal.IndeNederlandsekrijgsmachthanterenwijhetsysteemdatalsietsnietdeugt,erverschillendemogelijkhedenzijnomditkenbaartemaken.Degemid-deldemedewerkerisheelwelinstaatomzijnmondjeteroerenenduide-lijktemakendateenzaaknietklopt.Hijkanhetmeldenaanzijncomman-dant.MisschienheeftdeheerVanderStaaijditvroegerwelgedaanalstankcommandant.Verderkaneenmilitairmeldingendoenbijdemedezeggenschapscommissie,bijdevertrouwenspersonen,bijdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht,maarnatuurlijkookbijdeBeveiligingsautoriteit.Ineenorganisatieisditnormaal.Alsjejeopeengegevenmomentergertaanverslonzingindenalevingvanregels,meldjedit.Ikvindhetnietacceptabelennietnormaaldatervanbinnenuitzoveelhulpisgegevenaandejournalist.Vooreenjournalisteenlegeringskamerregelenmetuniformenistochechtietsandersdandatjeineencafébuitendepoorteensgaatsmoezenmeteenjournalistenjeverontrustingkenbaarmaaktenhemeentipgeeft.Ditisechtvaneenandereorde.Ikvindhetdusfoutdatjeopdiemaniermedewerkingverleent,metgebruikmakingvanspulleneneigendommenvandekrijgs-macht.Ikwilmeerweten.Wijhebbendaaromeenonderzoekingesteldnaarwieditgeweestzoukunnenzijnenhoeditmogelijkisgeweest.Opéénpuntwetenwijietsmeer,namelijkoverdepersoondiedesleutelsregeldevoordevrachtwageninHavelte.DezepersoonheeftdefensieooitTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6715 onvrijwilligverlaten.Ikwilhethierbijlatenennietzeggenwaaromhijdefensieonvrijwilligheeftverlaten.Ikhebgeenenkelewaarderingvoordemedewerkingdiehijheeftverleend.DeBeveiligingsautoriteitonder-zoekthoeditallesinzijnwerkisgegaan.Watmijbetreftvolgenersanc-tiestegendefensiemedewerkersdieoverdeschreefzijngegaan.DeheerBrinkman(PVV):Deministerzegtdathijverdergeenoordeeloverheeftoverdepersoondiedefensieonvrijwilligheeftverlaten.MinisterVanMiddelkoop:Ikspreekermijnafkeuringoveruit.DeheerBrinkman(PVV):Daarmeegeefthijweleenkleinbeetjederich-tingaanwaarinwijmoetendenken.Ikwilnogsteedswetenofdesleuteleenorigineelwas.Vindtdeministernouzelfooknietdathetbelangdatdiepersoonopdatmomentheeftblootgelegdveelbelangrijkerisdanderedenwaarom,misschienwrokofrancune,diepersoondesleutelaanhetprogrammaheeftgegeven?MinisterVanMiddelkoop:Jekuntopbeidezakenseparaatantwoorden.Ookalishetvooronspijnlijkomtezienhoeiemandineenvrachtwagendepoortuitrijdt,ditneemtnietwegdatditmogelijkisgemaaktdoormedewerkingvaneenmedewerkervandefensie.Diemedewerkingvindikgeengoedezaak.Devraagoverdesleutelskaniknogaltijdnietbeant-woorden.Andersdandeuitzendingdeedvermoeden,beschikkenwijnogaltijdnietoverdesleutel.Indeuitzendingwerdgemelddatdesleutelonszouwordenaangeboden.Ikhebbegrependatmijnmedewerkerseenpaarkeerhebbengevraagdofwijdesleutelnogeenskrijgen.Wijhebbenhemnogaltijdniet.Ikmeldhetgewoonneutraalenheberverdergeenoordeelover.MevrouwVanVelzen(SP):Ikbenblijmetdeinformatiediedeministernugeeftoverdepersoondiedekrijgsmachtonvrijwilligheeftverlaten.Tochblijftdevraaghangenwaaromzoiemandnogsleutelsheeft.AlsiemandbijdeTweedeKamerafzwaait,vraagteenbeveiligerhemomzijnpasenomzijntokenwaarmeehijopinternetkan.Uitervaringweetikdatmenhierachteraanzitalsdezedingennietoptijdwordeningeleverd.WaaromheeftDefensie,bijuitstekeenorganisatievanordeendiscipline,daargeensysteemopgezet?Sterkernog,dezepersoonheeftonvrijwilligdefensieverlaten.Mijnbuurmanverteltmijnetdathijooknogmetsleu-telsvanvoertuigenzit.Ikneemaandathijdewaarheidspreekt.Blijkbaarbestaaterdushelemaalgeensysteem.Daaromvindikhetnietraardatiemanddiemetwrokzitdaarmeeietskandoen.Defensiehadditmoetenvoorkomen.Watvoorsysteemisereigenlijk?MevrouwDiks(GroenLinks):Datiemandmedewerkingverleentaaneenprogrammauitwrokvindikvanveelminderbelangdandatdezemeneernogsleutelsinzijnbezithadendathemblijkbaarnietgevraagdiszeinteleveren.BovendienkondeheerStegemanblijkbaarindeslaapzalenkomenenkondaarblijkbaaroverspullenbeschikken.Ditvindiknoglangnietzobezwaarlijkalsdathijindebusheeftkunnenstappenendoordepoortnaarbinnenkonkomen.Deministerheeftgezegddatdeslaapzalenonderhetgedeeltevandelagebeveiligingvallen,misschienniettenonrechte.Vindtdeministerditnietveelbezwaarlijkerdandatdezemeneeruitwrokheeftgehandeld?Eerlijkgezegdwordikeenbeetjenaarvandestellingvandeministerdatiemandmetwrokzitendaaromditsoortdingendoet.Deministermoetzichhiermeenietonttrekkenaanhetfeitdatditallemaalgebeurdis.MevrouwEijsink(PvdA):Ikhoordeministerzeggendatzalwordennage-gaanwelkedefensiemedewerkersoverdeschreefzijngegaan.DeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6716 ministerheeftgezegddatereensysteemismetverschillendemogelijk-heden.Eenmilitairkanmeldenbijdecommandant,bijdemedezeggen-schapsraad,bijvertrouwenspersonen,bijdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtenbijdeBeveiligingsautoriteit.Maarwatalseencomman-dantoverdeschreefisgegaandoornietteluisterennaarzijnmensenofalseenmedezeggenschapsraadnietgehoordis?Deministerweetdatikdaarwelwatvanafweet.Vande250medezeggenschapsradenbinnendekrijgsmachtwordenerzeldenenkelegehoord,zeldenwordtnaarhengeluisterd,zeldenwordtinderapportenmeegenomenwaarmeezijdage-lijksopdewerkvloertemakenhebben.Ikzoudaargraageenreactieopkrijgenvandeminister.Hetismijietstemakkelijkomtestellendataandeenekantbeleidenderegelsenaandeanderekantuitvoeringstaan.Daarzitvolgensmijprecieshetgat.Alshetgoedis,staatdeuitvoeringcentraal.Ditbetreftnamelijkdeuitvoeringvanregelsdiedoormensendieopstoelenzittenbedachtzijnendiemetledenvandemedezeggen-schapsraadbesprokenzijn.Wantzijvoerenuit.MinisterVanMiddelkoop:IkbeginmetdevraagvanmevrouwEijsink.Wijmoetentweedingenuitelkaarhouden,namelijkenerzijdsdiemede-werkersvanwieikvinddatzijniethaddenmogenmeewerkenaanditprogrammaenanderzijdsdecommandantdiewellichtnietgeluisterdheeftnaarklachtenbinnendeorganisatie,overwiemevrouwEijsinknubegint.Ditisnatuurlijkvaneenandereorde.Hetbehoortvolstrektnormaaltezijndatalseropditpuntklachtenbestaan,daarnaargeluisterdwordt.Ikhebdelagenindeorganisatieopgenoemddiealsadresfunctio-neren.Natuurlijkishetweleensgoedomjeaftevragenofdaarvanwelgebruikwordtgemaaktenwaterüberhauptmeewordtgedaan.Ofgaathetbijdecommandantofbijwiedanookheteneoorinenhetandereooruit?Ditiseenvandezakendiewijnuaanhetonderzoekenzijn.DeBeveiligingsautoriteitisnatuurlijknadezeuitzendingeenheleboeldingengaanonderzoeken,waarvanditeréénis.Wijwillenwetenoferveelgeklaagdwordtenwatermeewordtgedaan.Maarditisdusechtietsheelandersdandemedewerkeroverwiewijhetnethadden.MevrouwVanVelzenenmevrouwDikshebbeneenvraaggesteldoverdesleutels.Depraktijkisenbehoorttezijndateensleutelgekoppeldisaaneenvoertuigboekje.Ditboekjeleverjedagelijksofnaafloopvaneenopdrachtin.Ditwordtgecontroleerd.Deuitzendingheeftmijerweereensbijbepaalddatopditpuntderegelgevingongetwijfelduitstekendis,maardatdeuitvoeringendenalevingkennelijkzodanigincompleetis,datdesleutelinverkeerdehandenisterechtgekomen.Ikzalhierovernietsbaga-telliserendszeggen.Dithadnietmoetengebeuren.DeheerKnops(CDA):Ikwerdnetaangesprokenophetbezitvaneensleutel.Laatnietdesuggestieontstaandatikmijzelfdezesleutelonrecht-matighebtoegeëigend.Deministerzegtdusdatpervoertuigmaaréénsleutelbeschikbaaris.MinisterVanMiddelkoop:Datzegikniet.DeheerKnops(CDA):Indeadministratiehoortbijéénvoertuigboekjeéénsleutelenbijéénvoertuigeenvoertuigboekje.Kandeministernieteensnagaanofernietveelmeersleutelszijnpervoertuig?Volgensmijisditzo,juistomderedenendiedeministerzelfinzijnbriefheeftaange-gevenendieookvolstrektverdedigbaarzijn.Alsjeopoefeningbentofjebentinhetuitzendgebiedmoetiederemilitaireensleutelhebbenwaarmeehijinnoodgevalleneenvoertuigkanstarten.Alsjegeensleutelhebtendusopzoekmoetnaariemanddieweleensleutelheeft,kanditmensenlevensingevaarbrengen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6717 MinisterVanMiddelkoop:IneerstetermijnishierovervolgensmijnietdoordeKamergesproken.Wijhebbenvolgensmijookindeschriftelijkebeantwoordingduidelijkgemaaktdatdevrachtwagendieindeuitzendingdeverkeerdekantopreed,eentypevoertuigisdatomzeervoordehandliggendeoperationeleredeneninderdaadeenstandaardsleutelheeft.AlsdeheerKnopsmetzijnmilitaireverledenzegtdatéénautomeersleutelsheeft,neemikditzondermeeraan.Maargoed,ditdoetaandezaaknatuurlijknietsafenvoegterooknietsaantoe.Hetisverstandigomeenstandaardsleuteltehebben.Bijcalamiteitenofingevechtssituatiesmoetookeenanderechauffeurhetvoertuigkunnenbedienen.Ditgeldtnietvooreenaantalanderevoertuigen,zoalspantservoertuigen.Daargingdeuitzendingechternietover.DeheerBrinkman(PVV):Hetiseenbeetjekleinzieligomsteedstepratenoverdiesleutels,maarhetisnatuurlijkwelvanbelang,tewetenhoeveelsleutelserinomloopzijn.Wildeministerditcontroleren?Heeftéénautotiensleutelsofhoezitditprecies?Heeftdeministerhiereenüberhaupteenadministratievan?Ikvraagmijditondertussenaf.MinisterVanMiddelkoop:Natuurlijkbestaathiereenadministratievan.Bijhetonderzoekdatwijzijnbegonnen,wordtookhiernaargekeken.Hetaantalisnatuurlijknietzobelangrijk.Weldatwijvoorkomendatzeinverkeerdehandenkomen.Ookkaniemanddieomwelkeredendanookopeengegevenmomentdekrijgsmachtverlaat,vergetendesleutelinteleveren.Ditiseentekortkomingindecontroleaanonzekant.Ookdaar-naargaanwijnogeensgoedkijken.Nogmaals,dithadnietmoetengebeuren.Ikganogevendoormetdemedewerkers.NadeuitzendinghebbenwijeenmeldinggedaanbijdeKoninklijkeMarechaussee.IkkandeKamerverdermeedelendathetOpenbaarMinisterieheeftbeslotenomopbasisvandiemeldinggeenonderzoekintestellen.Ditlaatnatuurlijkonverletdatwijeeneigen,interne,verantwoordelijkheidhebben.Dejournalistkandusgerustzijn.DeBeveiligingsautoriteitvanDefensiesteltnatuurlijkweleenonderzoekin.VoordevolledigheidvoegikdaaraantoedatditertoezoukunnenleidendatwijalsnognaardeKoninklijkeMarechausseeofnaarhetOMgaan.Alsjeevidentemisstandentegenkomt,isditeennormalereflex.Zouikditnietdoen,danstellenKamerledenmijhierovervragen,enterecht.InafwachtingvandeonderzoekenwaarmeedeBeveiligingsautoriteitopditmomentbezigis,isdebeveiligingverscherptopeenheleboelverschillendemanierenvooreenzekereperiode.Wijmoetennaeenoftweemaandeneenskijkennaarwaterstructureelverbeterdmoetworden.Daarmoetikeensevengoeddetijdvoornemen.Maaropditmomenthebbenwijstrengeretoegangscontroles,waarbijwijnatuurlijkookmoetenkijkennaardeeffectiviteit.ErmoetnatuurlijkgeenfileontstaanvandeFrederikskazernenaardeTweedeKamer.Ervindennumeersteekproevenplaatsbijvoertuigendieeendefensieterreinopwillen.Ditkaninderdaadookbetekenendatjeeenkofferbakcontroleuitvoert.Daartoeheeftdefensiedebevoegdheid.Erkomtookmeercontrolevanvoertuigendieeendefensielocatieverlaten.Indeschriftelijkestukkenstaatdatwijervanuitgaandatiemanddieopeenterreinisdaarlegaalaanwezigis,zodatalsiemandhetterreinverlaateenandertypecontrolenoodzakelijkisdanwanneeriemandhetterreinoprijdt.Ooknaarhetverlatenvaneendefensielocatiegaanwijkijken.WijhebbenookextramankrachtingezetvoorbeveiligingstakeninNederland.Ditgeldtinhetbijzonderdelandmacht.InhetbijzonderisdebeveiligingvanondermeerdeonderhoudshangaropWoensdrechtflinkaangescherpt.Hetzalmijnietnogeensgebeurendatwijeentafereeltezienkrijgenzoalsindeuitzen-ding.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6718 MevrouwDiks(GroenLinks):Deministergeeftaandathijindekomendemaandeneenverscherpttoezichthoudt.Datislogisch.Deministerverwachtvandemensendiezichophetterreinbevindendatzijdaarthuishoren.Anderswarenzijnnietbinnengekomen.Maaralsjeweetdatdebeveiligingaandepoortnietzogoedis,hoekunjeerdanzekervanzijndatdemensendiezichophetterreinbevinden,daarookmogenzijn?Zitdaarnieteenheelwonderlijkegedachtegangachter?MinisterVanMiddelkoop:Hetisnietverwonderlijk.MevrouwDiksheeftvolstrektgelijk:alsjedevolledigezekerheidhebtdatdetoegangbijdepoortperfectis,kunjeonbekommerdoverhetterreinlopen,wetenddatiedereendieerrondlooptdaarvollediglegaalis.Wijhebbennugemerktdatwijdiezekerheidniethebben.Ditkunjeoplossendoorvoortdurendiedereenophetterreindiepindeogentekijkenomtecontrolerenofiemanderwelhoort.Hetisnatuurlijkveelbeteromdezekerheidbijdepoortteherstellen.MevrouwDiksheeftvolstrektgelijk.Ditisonderdeelgewordenvanhetgeïntensiveerdebeleid.Ikloopnulangsdevragenvandewoordvoerdersindevolgordewaarinzegesteldzijn.TegenmevrouwDikszegikdatikgeenexternedeskun-digennodigheb–deAlgemeneRekenkamerheeftditdestijdsaanbevolen–omindeorganisatiecontroleprikkentoetedienen.Wijdoenditzelf.DeBeveiligingsautoriteitheeftdejuistecapaciteitenisdelaatstejarengegroeid.Zijcontroleertonzeeigendommenendoetafentoehetwerkdatdejournalistheeftgedaan.Ditisgeenuitlokking.Ikdenkdatwijhiertoebevoegdzijnindeorganisatie.Deopmerkingoverdeenquête-VanTraawaseenleukeillustratie.Onzebeveiligingsmensengaanafentoeundercover.DeheerKnops(CDA):Deministerzegtnudatdefensiealtijdalunder-coveractiviteitenuitvoert.Watheeftditdeafgelopentijdopgeleverd?IshetbeelddatSBS6heeftblootgelegdookhetbeelddatdeBeveiligings-autoriteitopbasisvandieundercoveroperatiesheeftopgedaan?Ofkreegzijjuisthetbeelddaternietsaandehandwas?MinisterVanMiddelkoop:Ikpeinsernietoveromtezeggendaternietsaandehandis.DeheerKnops(CDA):Ikvraagnaarhetbeelddatisontstaanopbasisvandeeigenundercoveractiesvandefensie.MinisterVanMiddelkoop:Opbasisdaarvanhebbenwijdeovertuigingdatderegelgevingvrijgoedinelkaarzit,waarbijdecomplexiteitendeomvangerkendworden.Daarombegonikdaarookover.Verderhebbenwijdeovertuigingdatwijaltijdalertmoetenzijnopdeuitvoering.Ditgeldtvoorelkeorganisatie.Inditgebouwhoeftmaaréénbodemedewer-kingteverlenenaaniemandmetkwadebedoelingenenwijzijnweerloos.Deuitvoeringmoetvoortdurendbewaaktworden.Devoorzitter:Nietalleeneenbodekanditdoen,maarookanderen.Latenwijnietstigmatiserendzijnoverhetpersoneel.MinisterVanMiddelkoop:Dankvoordesensibilisering.Ikzalhetbredertrekkennaariedermeteenpasje.Dezeuitzendingheeftonsnogmaalsgeleerddatdeuitvoeringtochnogbetermoet.Ikzatmetzweetinmijnhandentekijkennaardeuitzendingenvroegmijafhoehetinvredes-naammogelijkisdatdiedeuropenstond.Deuitlegoverhoehetheeftkunnengebeurenismenselijkenherkenbaar,maartochishetfout.MevrouwDiks(GroenLinks):Voorzitter.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6719 Devoorzitter:ErzijnnudrieKamerledendiewilleninterrumperen.Ikhebeenvoorstelvanorde.Ikvindhetveleinterrumperenallemaalbest,maardanlatenwijdetweedetermijnvoorwathijis.Andersreddenwijhetnietvoor13:00uur.Mijnanderevoorstelis,deinterruptiesoptesparentotdetweedetermijn.Doenwijdat?Hetwoordisaandeminister.DeheerKnops(CDA):Ikhebeenvraaggesteld,maarkrijggewoongeenantwoord.Devoorzitter:Nee,nee,hetwoordisaandeminister.DeheerKnops(CDA):IkhebeenvraaggesteldoverhetfunctionerenvandeBeveiligingsautoriteit.Deministergeeftinzijnantwoordeigenlijkaandatzijneigenundercoveroperatiesnietblootleggenwatanderewelbloot-leggen.Daaraanzouietsmoetengebeuren.Devoorzitter:Hetwoordisaandeminister.OverigeinterruptiesbewarendeKamerledenvoorhuntweedetermijn.MinisterVanMiddelkoop:DeheerKnopsraakteencruciaalpunt.HetalgemeneoordeelisdathetmetdebeveiligingindeafgelopenjarenenooknuvrijgoedgeregeldIs.TweefunctionarissenvandeBeveiligings-autoriteithebbenbijvoorbeeldindeafgelopentweejarenalleobjectenbezochtenhebbenmetdemensengesprokenoverdetoestandvandebeveiliging.Dannogiserbijdeuitvoeringsprakevanfeilen.Ikvraagergeenbegripvoor,wantikhebdeevidentefoutenalszodanigaangemerkt.Wijgaanopnieuwbekijkenofbijstructureelietsmoetenverbeterenen,zoja,opwelkemanier.VerschillendeKamerledenhebbengesprokenoverdedefensiepas.DeheerBoekestijnheefterschriftelijkevragenovergesteld.IkdenkdathetgoedisomviadeheerBoekestijndeKamertebeantwoorden.Hetonder-werpsecisindeuitzendingooknietaandeordegeweest.DaaromwilikdeKamereropdezemanieroverinformeren.IkzalmevrouwVanVelzennietalsmysteryguestaantrekken.DaarmeezoudenwijeenbuitengewoonbekwaamKamerlidmissen.Datzouikjammervinden.DeNCTbisdebevoegdeautoriteitomDefensietealerteren.Alszijonsmeldtdatersprakeisvaneenterroristischedreiging,horendaarbijpassendemaatregelen,ookafhankelijkvanverschillendeschaalniveaus.Eenvoorbeeldvanzo’nmaatregelisdespiegeldiejeonderdeautokunthouden.Wijkennendezespiegeluithetbuitenland.InNederlandbehoortditopditmomentniettotdestandaardcontrolepraktijk.DeheerKnopsheefteenvraaggesteldoverdeundercovermethode.Wijcontrolereninderdaadsteekproefsgewijsopdezemanier.Hetonbevoegdbetredenvaneendefensieterreinkaninderdaadeenstrafbaarfeitople-veren.Ikhoudhetnietvooronmogelijkdatooitnogeensdieconclusiewordtgetrokken,maarhetOMheeftterzakevandejournalistzijnconclu-siesgetrokken.Wijhebbendekomendetweemaandengeenextramankrachtnodigvoordeextrainspanningendiewijverrichtenbijdebeveiligingenbijonsover-wegingenoverwatstructureelmoetwordenverbeterdvoordelangetermijn.Uitsprakenhieroverkomenduslater.MevrouwEijsinkheeftzeerveelnadrukgelegdopdenaleving.Daaroverpratenwijinderdaadinfeiteheeldedag.DevoorzitterheeftoverdeAlge-meneRekenkamerbuitengewooncorrectopgemerktdatikernietoverga.Maarnogmaals,vandevorigeonderzoekenhebbenwijnatuurlijkwelveelgeleerd.DaaromheeftdeAlgemeneRekenkamereentweedekeerkunnenzeggendathetquasysteemenregelswelgoedzitbijons,maardatwijmoetenlettenopdeuitvoering.DeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtis,zoalsmevrouwEijsinkweet,binnendekrijgsmachteenzelfstandige,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6720 onafhankelijkefunctionaris.Hijidentificeertzijneigenonderzoeksthema’s.Hijzalongetwijfeldditsoortpubliciteitendezedebattenvolgen.Misschienvindthijhetweleensdemoeitewaardomhetthemabeveili-gingalseenonderzoeksthemateidentificeren.DeKamerheeftoverigenszelfafentoegesprekkenmetdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Nietsstaatindewegomhemditvoortehouden.Hijisdaarvrijin.MijneersteverantwoordelijkheidlooptviadeBeveiligingsautoriteit.DeheerBrinkmanheefteenaantalopmerkingengemaaktoverzakendiehierechtbuitenvallen.Hijheefthetoverhetmaterieelbeheer.Ditbetrefthetbezwaaronderzoek.Hieropisdrukbeleidgezet.Daaroverkunnenwijmisschienbijdebegrotingsbehandelingverderoverpraten.Materieel-beheerheeftnatuurlijkdrukcontactmetdeAlgemeneRekenkamer.Maardeproblemenliggennietindesfeerdiebijditonderwerpmanifestwordt.DemeestevragenvandeheerVanderStaaijhebikwelbeantwoord.Ikwistnietdathijtankcommandantisgeweest.Wijnoteerdenditpunt.Nee,watvooranderengeldt,geldtookvoorhem.Wijdoengeenberoepophem.Devoorzitter:Deministerweetdatdevoorzitteralletoezeggingenbijhoudt?MinisterVanMiddelkoop:Ditisgeentoezegging.DeheerVanderStaaijmaakteeenrakeopmerking.Hetiseigenaangroteorganisatiesomineenreflexallerleinieuweregelsteformuleren.DeheerVanderStaaijriepmijopomhierbijterughoudendenvoorzichtigtezijn.Wijdenkennietonmid-dellijknaoverallerleinieuweregels.Hetgaatveelmeeroverdeverbete-ringvandenalevingervan.Wijpratennunietoverdedreigingvanterroristischeaanslagen.Ineenextremesituatiehebjehethoogsteniveauvanalertering.DanmoetjeheelveelextramaterieelenvooralmenseninschakelenomhetheleNederlandsedefensiesysteemtebeveiligen.Gelukkigpratenwijdaarnunietoverengingdeuitzendingdaarooknietover.Daarmeehebikvolgensmijallevragenbeantwoord.NaderegedachtewisselingDevoorzitter:DeKamerledenkrijgendegelegenheidomtesprekenintweedetermijn.Iksteldemaximalespreektijdvastoptweeminuten.Anderszijnwijnietoptijdklaar.Ikhoumijhierstriktaan.MevrouwDiks(GroenLinks):Voorzitter.Deministerheefteigenlijknoggeenantwoordgegevenopdefundamentelevraagnaarwathijnugaatdoen.Dekomendemaandenzullendemilitaireobjecteniniedergevalheelstevigbeveiligdworden.Hetlijktmijopzicheengoedideeomdittedoen,maarikvindheteenbeetjegriezeligdatdeministerdeverstevigingvandebeveiligingopvoorhandalovereenpaarmaandenlaatverslappen.DeBeveiligingsautoriteitstuurterblijkbaarafentoeunder-coverachtigemensenopuit.Deministerheeftinzijnantwoordgezegddathijnietvanplanisomhiervoorexternenintehuren.HijvindtditnietnodigomdatdeBeveiligingsautoriteitditaldoet.Pasalshetonontkoom-baariszouhijertoewillenovergaan.Ditlijktmijtochonontkoombaar.Alswijindezecommissienieteenmeerderheidkrijgendievooreenparle-mentaironderzoekis,wilikertoeovergaandatdeBeveiligingsautoriteitvoortgaatmetdeinzetvanmysteryguestsenhierovervoortgangs-rapportagesnaardeKamerstuurt,waarinmeldingwordtgedaanvanincidentenenvandeverbeteringvandebeveiliging.DeministergeeftaandatdeBeveiligingsautoriteitheeftgesprokenmetverschillendemensenendatzijheeftgeconcludeerddathetwelgoedzatmetdebeveiliging.Daarbeniknietzovanonderdeindruk.Hetisgewoontemakkelijkomdebasisoptekomenendaarallerhandedingentedoen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6721 IkbendankbaardathetnudeheerStegemanwas.Hijwasnietsandersvanplandanomditaandekaaktestellen.Hijwildegeenverschrikkelijkedingenorganiseren.Devoorzitter:Ubentdooruwtijdheen.MevrouwDiks(GroenLinks):Aljarenspeelthetzelfdeprobleem.Aljarengeefthetministerievolgensmijookhetzelfdeantwoord.DeKamermoethierbeteropmonitoren.Wijmoetendevoortgangvandeverbeteringzelfindegatenhouden.MevrouwVanVelzen(SP):Voorzitter.Ikbenblijdatdeministermetzweetinzijnhandennaardeuitzendingheeftzittenkijken.Ditlijktmijterecht.Wijhebbeneengemeenschappelijkbelangomdemilitaireterreinengoedtebeveiligen.Daaroverbestaatgeenenkelmeningsver-schil.Erzijngrotebeveiligingslekken,waaraanietsgedaanmoetworden.Ikhebnogniethetbeginvaneenantwoordopdevraagwaaromdebeveiligingbijdefensiezoslechtis.Hetisgoeddatditonderzochtwordt.Ikherhaalmijnpleidooiomnietheteigenvleestegaankeuren.DeBeveiligingsautoriteitmoethaarwerkdoen,maarikvinddatindehuidigesituatieenzekerookgeziendeveletipsdieikvanmilitairenhebgekregenoverwaarnogmeerfoutenzitten,erredengenoegisomdeAlgemeneRekenkamerteverzoekenomhetnogeensdoortelichten.Ikhoorgraagvandeministerwaaromhijditverzoeknietbijderekenkamerlegt.Hijkanditwel.Wijkunnenditook,maarhetligtvolgensmijmeervoordehanddathijditzelfdoet.Ikhebnogeenaanvullendevraag:heeftdeministerweleensgehoordvanzogenaamdelvt’s,leukvoorthuis?Ikkrijgvanmilitairentehorenwatzijnietallemaalmeenemen:thunderflashesdiehandgranatennabootsen,struikeldraadlichtseinen,rookpotten,mitrailleurnabootsersenlichtkogels.Ditkanallemaalzomaarmeegenomenworden.Uiteindelijkwordthetingezetbijeenvoetbalwedstrijd,waarplotselingzo’nthunderflashafgaat.Datmoettochnietkunnen?Heeftdeministerdaarzichtop?Hetzelfdebetreftdesleutels.Erisgeensysteem.Deministerheeftgeenideewaardiesleutelsuithangenendoetnieteensdeoproepaanmilitairenenex-militairenomdiesleutelsinteleverenomdatditeenbeveiligings-probleemcreëert.Hiertoezoudeministertochopzijnminstactiefmoetenoproepen?Waaromdoetdeministergeentoezeggingopdecontrolevanauto’svanniet-militairen?Ermoetgewoonvoor100%gecontroleerdwordenopbuitenstaanders.Ikvinddatopaldezedingeneenheelstevigecontrolegezetmoetworden.DeKamer,oflievernoghetkabinet,zouderekenkamerhieropmoetenzetten.DeheerKnops(CDA):Voorzitter.Ikdankdeministervoorzijnbeantwoor-ding.Ikmoetzeggendatiknognietgeheelovertuigdbenophetpuntvandeundercoveroperaties.IkdenkdatdezeoperatiesvandefensiezelfmeerundercovermoetenzijnomhetzelfdeblootteleggenalswatSBSnugedaanheeft.Ditbespaartdeministereenhoopellendeenleidtertoedatindeuitvoeringderegelsgoedwordennageleefd.Hoeweliknietalleregelsexactken,voelikmetdeministermeedathetnietzozeerzitinderegelsalswelindeuitvoering.Ditvergtdusdisciplineenbetrokkenheidvanmedewerkers.Ikgaervanuitdatdeministermetnameopditvlakdeoplossingenzalzoeken.Deministerzegtdathijvoordeeerstetweemaanden,waarinhijinkaartzalbrengenwatdeproblemenenwatdemogelijkeoplossingenzijn,geenextramankrachtnodigheeft.Hijsluitnietuitdathiervooroplangeretermijnwelextracapaciteitnodigis.KandeKamergeïnformeerdwordenoverdeuitkomstenvanhetplanvanaanpakvandeminister,ookoverdemogelijkebudgettaireconsequentieservan?IkwildatditbijvoorkeurnogvóórdebehandelingvandedefensiebegrotingaandeKamerwordtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6722 gerapporteerd,zodatwijeenvingeraandepolskunnenhouden.Mochtditnietlukken,danmoetditzosnelmogelijkdaarnagebeuren.Daarhebikooknogwelbegripvoor.Maarwijwillenditdekomendetijdvolgen.Wijzijnerzeerbijbetrokken.MevrouwEijsink(PvdA):Voorzitter.Iksluitmijaanbijditvoorsteloverhetplanvanaanpak.HetlijktmijgoeddatdeKamerditscherpermoni-tort,ookomdatwijdeministeraljarenlangdekanshiertoehebbengegeven.InformatiekomtnietnaardeKamertoealswijernietzelfomvragen.HetzougoedzijnalsDefensiedeKameruiteigenbewegingwatvakerzouinformerenoverdevoortgangvaneenaantalzaken.Iklegdenadrukopnaleving.Alswijregelsaanscherpen,wordendezenaderhandtochvaakweerafgezwakt.Latenwijonsdaaromrichtenopdenalevingvanallezaken.Veelbinnendeorganisatiekeurtzijneigenvlees.MevrouwVanVelzenheeftditterechtgezegd.Alsikdeministergoedbegrijp,isdeenigeonaf-hankelijkeenzelfstandigefunctionarisbinnendefensiedeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.IkhebvijfjaarlangderapportenvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtgevolgd.Metenigebescheidenheidstelikdatikdenkdatikzeredelijkken.Isdeministerweltevredenoverzijneigeninspecteur?Alshijdeenigeisbinnendeorganisatie,verwachtiktochietsmeervanhem,opgrondvanhetgeenbinnendeorganisatiespeeltennaaraanleidingvanrapportenvanderekenkamer.Hij–ooitzalhijeenzijkunnenworden–isdeenigediedeheleorganisatiekentendeheleorganisatiedoorloopt.Hijzoubeterzichtmoetenhebbenopwaarietsmisloopt.Ikhebinvijfjaartijdweinigtotnietsoverditsoortzakenkunnenvinden.Devoorzitter:Uhebtnogeenhalveminuut.MevrouwEijsink(PvdA):DeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtisookdeombudsman,deenigeombudsmanbinnendefensieaanwieonafhan-kelijkeklachtengestuurdkunnenworden.Deministerheeftgezegdwaarmennaartoekanomklachtenkenbaartemaken.Hoewerkthetdan?DezeombudsmanheeftdeKamerdeafgelopenjarenhierovernamelijknooitietskunnenmelden.Ookdaarbijspeeltweerdeonafhankelijkheid.Defensiekentbijmijnwetenopgeenenkelfronteenonafhankelijkeklachtenlijnvoorhaarmedewerkers.Ikhechtzeeraanwatcollega’shebbengezegdoverdeloyaliteitvandemedewerkers.Debewindsliedenzeggenditzelfbijherhaling.Ikondersteunditgraag.Uitloyaliteitwordensignalenafgegeven,maarditmoetookweleenskunnenzonderdatditlangsaldiegetraptestappengaat,tebeginnenbijdecommandantdieermogelijkgeentrekinheeft.Nietalleendemedewerkersmoetenwordenaangesproken,maarookdeleidinggevenden.DeheerBrinkman(PVV):Voorzitter.Ikhebvierpuntjes.IkbenhetnietmetdeministereensdathijwatbetrefthetscannenvangastenbijdepoortverwijstnaardedreigingswaarschuwingdiedeNCTbafgeeft.Ikvinddatwijditsoortdingenvoormoetenzijn.DeNCTbheeftaleensgesprokenvaneensubstantiëleterrorismedreiging.IkvindnietdatdeNCTbindirectmoetbepalenofmensenbijdepoortgescandmoetenwordendooraftekondigendatereenduidelijkebedreigingisvoordatendatterreinofvoorelkmilitairterreininNederland.Ikvinddatdeministerditvoormoetzijn.Ikpleitervooromgastenstandaardtescannen.Demysteryguestindedefensieorganisatieisnatuurlijkeenwassenneus.Deministerheeftgesprokenovertweemensendieallerleigesprekkenhebbengevoerd.Ditisnietmijndefinitievaneenmysteryguest.Alsereenmysteryguestwasgeweest,wasditalaandeordegekomen.Ditisnietgebeurd.Deministermoetblijzijnmethetprogramma,iniedergevalomdatmengratiswerkzaamhedenvoorDefensieheeftverricht.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6723 Ikbenhetzeereensmettweevorigesprekers,mevrouwEijsinkenmevrouwVanVelzenoverhetonderzoekvandeministernaardestandvanzaken.Ikpleitervoordateenonafhankelijkorgaanditonderzoekgaatuitvoeren.WatmijbetreftkrijgtdeministerdaarovervanuitdeKamerooknogwelwattehoren,ookgeziendeinspanningenvandeministermeteenmysteryguest,dieuiteindelijknietshebbenopgeleverd.Opéénpuntisdeministernietingegaan,terwijlditzeercruciaalis.Deministerspreektsteedsoverdeuitvoeringdiefoutgaat.Ikbendithele-maalmethemeens,maarhoekomthetnoudatondanksalleduidelijkeregelsineenorganisatiewaarinmensengezagsgetrouwzoudenmoetenzijnenwaarinmensengeleerdhebbenzichaanderegelstehouden,dezeregelsstructureelnietwordengehanteerd?Kandeministerhieropnogeensdieperingaan?DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Ikdankdeministerallereerstvoorzijnbeantwoording.Ikdenkdatnaarvorenisgekomendatdekernvanhetprobleemisdatderegelsronddebeveiligingnietvoldoendewordennageleefd.Deoplossingvanhetprobleemzithemdaaromookindeversterkingvandenalevingenvanhettoezichtopdenaleving.Ditzijnvoormijdesleutelwoorden.Ikvindditeengoedeeerstereactie,maarwijzienweluitnaareennadereuitwerkingvandewijzewaaropdeverster-kingvandenalevingenvanhettoezichtopdenalevingpraktischgestaltekrijgen.Hetisgoedomtehorendatmysteryguestsalwordeningezet,althansdatdeinzethiervanbehoorttotdewerkzaamhedenvandeBeveiligings-autoriteit.IkkanmijvoorstellendatdeBeveiligingsautoriteitooktekampenkanhebbenmeteencapaciteitsproblemen,geletopalletakendiedeBeveiligingsautoriteitheeft.Ookhierbijgeldtdevraagweer:staathetoppapierofgebeurthetookindepraktijk?Hetgrotevoordeelvanalsditmeergebeurtisdatdeministerditineigenbeheerheeft.Deministerheeftdanookbinnenzijneigenapparaatgoedzichtopdepogingendiemisluktzijn.Misluktepogingenkomennamelijknietzogauwoptelevisie.Hierdoorontstaateenheelonevenwichtigbeeld,alsofalleszolekisalseenmandje.Eriskortomalleredenomditineigenbeheertehoudenenhetnietuittebestedenaandecommerciëleomroep.DeheerZijlstra(VVD):Voorzitter.Ikwildeministerbedankenvoorzijnantwoord.Ikbeneenbeetjecynischoverdesleutels.Wijkunneneensoortsleutelfetisjismeinvoeren,maarerzijnzoveelsleutelspervoertuiginomloopdatalsdeministerditondercontrolewilkrijgen,hijeencompleetdefensieapparaatnodigheeftvoordeadministratie.Daaromkomenwijuitbijdetoegangscontroles.Daarmoetheteenstukbetergaan.Wijzienhetonderzoektegemoetenvindenhetookbelangrijkdatgekekenwordtnaarwatmetklachtengedaanisenwatvooractieszijnondernomen.Defouthoeftnatuurlijknietperdefinitieteliggenbijhetlaagstesegment.Alsergeklaagdis,maarergebeurtniks,isditvoormijveelernstigerdanwatindeuitzendingnaarvorenisgekomen.Erisgekekennaardenalevingvanderegelsdoordemensendiealseensoortmysteryguestlinksenrechtsverschillendeactieshebbenuitge-voerd.HetantwoordvandeministeropdevraagvandeheerKnopsnaarwatuitdezeactieskwam,bleefweleenbeetjeinhetvage.Dangaikinter-preteren.Deministermagdadelijkaangevenofikhetgoedheb.Deministerheeftgeantwoorddatderegelsgoedzijn,maardatuitdieactiesnaarvorenkwamdatdenalevingeenprobleemis.Alsditzois,blijfiknieuwsgierignaarhetantwoordopmijnvragenuiteerstetermijn:watheeftdeministergedaanomditoptepakken?Alsinternisgeconstateerddatdezakenmisgingen,magiktochaannemendatookinternactieszijnondernomen?Welkeactieszijndit?Alsisgeconstateerddatallesprachtigis,isdevervolgvraagnatuurlijkofzijgoedhebbengefunctioneerdenersprakeisvaneenincident.Ditismogelijk.IkproefdeuithetantwoordvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6724 deministerdatookuiteigenonderzoekbleekdatdenalevingnietopordewas.Ikwilheelgraagwetenwatdaaropondernomenis.Alserinternsignalenzijn,moetendiewordenopgepakt.Alsditnietgebeurt,vindikditveelernstigerdanalsertoevalligeensietsmisgaat.MinisterVanMiddelkoop:Ikbeginbijdelaatstevraag.Wevergaderenvandaagomzeergoederedenen,opgrondvaneenincident,hoepijnlijkookvoorons.Menkanervanuitgaandatineengroteorganisatiealsdekrijgsmacht,zekerdoorhaargevoeligeaspectenalsmunitie,hetnadenkenoverbeveiligingendecontroledaaropeenstandingpracticeis.Datdoenweelkedag.Nuzijnwijerbijbepaalddatditnognietvolkomenis.Erisgevraagdnaarwatzalgebeurenindenabijetoekomst.Ikwilhetheelserieusdoen.IkmoetafwachtenwathetonderzoekvandeBeveiligings-autoriteitzalopleveren.Voordieperiodeisextramankrachtingezet.Ditisallemaaltijdelijk.Devraagisnatuurlijknietalleenwaterallemaalfoutisgegaan,maarvooralookwaterstructureelaannieuwezakenopmoetwordengezet.IkzaldeKamerhieroverinformeren.Ikhebzelfookgrootbelangbijeengoederapportagehierover.IkvreesalleendatdeKamerdebegrotingsbehandelingmoetuitstellenalsikditvóórdebegrotings-behandelingzoumoetendoen.Ditluktkortomniet.Daarvoorishettekortdag.Ikwilgeenhalfwerkleveren.Debegrotingsbesprekingisoverdriewekenofzo.Ikvraagomwattijd.Hetonderwerpisserieusgenoeg.Wijvoerenditdebatooknietvoornietsmetelkaar.IkzaldeKamerdusrapporterenoveraldezakendiewijnumetelkaarbesprokenhebben.Daarbijhorenookdeundercoveracties,omdeheerKnopsteciteren.Ikzalinderapportageookduidelijkmakenhoewedezeactiesindeafgelopenperiodehebbentoegepastenwatdeeffectiviteitervanis.Hetgaatnietomdevraagwaaromwijditallemaalnietvoordetelevisiehebbengebracht.Hetisookeeneigenverantwoordelijkheid.Ikbenookwelnieuwsgierignaardeeffectiviteit.MevrouwVanVelzen(SP):Opwelketermijnmogenwijditonderzoekverwachten?MinisterVanMiddelkoop:Volgensmijisdezaakgediendmeteenwatontspannenomgangmetdetermijn.Wijtillenhetiniedergevaloverdebegrotingheenenkomenerbeginvolgendjaarmee.LatenwijernaarstrevendatalsdeKamervanrecesterugkomt,ereenbriefvanmijligt.MevrouwDiks(GroenLinks):Blijftdeaangepastebeveiligingvandebasistotdiedatumvankracht?MinisterVanMiddelkoop:Ikweetnietofhetverstandigisomeromwillevandezaakzelfmededelingenovertedoen.Deevaluatiedieikzelfhebgevraagdendeextrainzetvoordekorteperiodevanzes,zeven,achtwekenhangennatuurlijkmetelkaarsamen.Ikhebditooknodigomgeloofwaardigtezijnjegensdeorganisatieenomhetsignaalaftegevendatwijechteenprobleemhebben,datnietalleenSBS6,maarookdeKameronsheeftduidelijkgemaakt.Daarnagaanwebekijkeninhoeverrestructurelemaatregelennodigzijn.Daarbijhoortookdevraagofonzetijdelijkeextrainzetstructureelmoetworden.Daarbijhoortookeenfinan-ciëleparagraaf,dieookaandeKamergemeldzalworden.Maarditisnietonzeinzetopditmoment.Onzeinzetisdatdemaatregelentijdelijkzijn.DeheerBrinkman(PVV):Hetismooialswijinjanuarieenbriefkrijgen,maarhetrapportwilikvoor1maarthebben.MinisterVanMiddelkoop:Welkrapport?DeheerBrinkman(PVV):Hetrapportmethetonderzoek.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6725 Devoorzitter:VolgensmijheeftdeministertoegezegddathijnaaraanleidingvanhetonderzoekdeKamereenbriefzalsturen.Hetligtdanvoordehanddathetrapportereerderisdandebrief.MinisterVanMiddelkoop:Latenwijhetnietbijzonderdermakendanhetis.Ikhebinternonderzoekuitgezet.Datisnormaal.Opeengegevenmomentkrijgikdaaruitsluitselover.Ikzalaandehandvanalledebattendiewijdaaroverhebbengevoerd,aandeKamerrapporteren.Ikweetnognieteenszekerofditrapportopenbaarmoetwordengemaakt.DeKameriseraangewenddatdeministerregeringsstandpuntennaardeKamerbrengt.Datgaanwijnuookdoen.Gaermaarvanuitdatallezakendiehieraandeordezijngeweesthierinzekerterugkomen.Ookikbenernieuwsgierignaar.IkkanmevrouwDikszeggendatdeBeveiligingsautoriteitookaangedragsonderzoekdoet.Ditisnodig,wanteendeelvandeproblematiekwaarmeewijtemakenhebben,iseenzaakvancultuur,vanveiligheids-gevoel,vanscherphoudeneneenbeetjeoplettenofiemandsuniformwelkloptbijvoorbeeld.Daarzittenmogelijkerwijsdezwakkeplekkenin.DeBeveiligingsautoriteitisopdatpuntdusgeëquipeerdmetdeskundigheid.IkwilnietvooruitlopenopdeconclusiediemevrouwDiksalbijnatrok,namelijkdatdeinhuurvanexternenonontkoombaarzouzijn.Ditzoueenconclusiekunnenzijnvandebriefwaaroverwijhethebben,maarnupraatikernietopdiemanierover.Indeafgelopenjarenzijnmijnvoor-gangereniknogniettotdezeconclusiegekomen.Wijhebbendusgezegddatwijhetzelfkunnen.ErisgezegddatDefensiehaareigenvleeskeurt.IkhebervoldoendevertrouwenindatdeBeveiligingsautoriteit,dieopgrondvaneeneerderrapportvanderekenkamerhaarhuidigegewichtheeftgekregen,inzelf-standigheidbinnendeorganisatiehaaractiviteitenverricht.Ikziegeenredenenomditopeenanderemanierteorganiseren.MevrouwVanVelzen(SP):Ineerstetermijnzeideministerdathijgaatinventariserenhoeveelklachtenerinternzijnoverveiligheidenbeveili-ging.AlsereenBeveiligingsautoriteitis,zoudeministerdezeinformatietochallangmoetenhebben?Zekerinvoorbereidingopditdebatzouditdantochheldermoetenzijn?Daaromzegikdatwijnietonseigenvleesmoetenkeuren.AlsdeBeveiligingsautoriteitnunognietdeinformatieoptafelheeft,lijkthetmijgoeddateenexternepartij,indevormvanderekenkamer,meekijkt.Hetisduidelijkdatdeministerderekenkamerernietbijwilroepen,maarikzalhetvoorstelhiertoedoenaanmijncollega’s.Ikdenkdathetgoedisalsvreemdeogenmeekijken.Wijhoevengeenexternenintehuren.Hiervoorhebbenwijderekenkamer.MinisterVanMiddelkoop:Latenwijtweedingenuitelkaarhouden.Dekrijgsmachtheeftzijneigenbeveiligingsorganisatie,zoalsdeTweedeKameralseengroteorganisatiedieookheeft.Natuurlijkwerkenzijonderbevoegdgezag,maarzijhebbeneeneigen,relatiefzelfstandigebevoegd-heid.Ikziegeenredenomditteveranderen.Derekenkamerheefthier-overeerderadviesgegeven,datheeftgeleidtotdeconclusievanmijnvoorgangerdatdebeveiligingrobuustermoestwordenopgezet.Datisgebeurd.DeBeveiligingsautoriteitisnugevraagdwatzijdeafgelopenjarenheeftgedaanenwaardoorditheeftkunnengebeuren.Ditstaathele-maallosvanderekenkamerenookvandeInspecteur-GeneraalderKrijgs-macht.Derekenkamergaatechteroverzijneigenonderzoeksagenda.Derekenkamervolgtheelgoedwatergebeurtenwatministersdoenennalaten.Inhetverledenheeftderekenkameraanleidinggehadomonder-zoektedoennaardebeveiliging.Derekenkamerkanzelfstandigbeslissenomweereenonderzoekintestellen.DeKamerenikzijnvrijomditonderdeaandachtbrengenvanderekenkamer,maarikdenkdatditinditgevalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6726 helemaalnietnodigis,omdatmenbijderekenkamerexpertiseheeft.Ikwachthetverderdusgewoonaf.Ikgadaarnietover.Datismaargoedook.MevrouwEijsinkmoetdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtduidelijkonderscheiden.Ikbendeverantwoordelijkeministerdieaanzijneigenambtelijkverantwoordelijkeautoriteitenmensenvraagtomtelatenzienwatzijgedaanhebbenenwatmisschienbeterkan.Datisvolstrektnormaal.IkkendebelangstellingvanmevrouwEijsinkvoorhetinstituutvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Hijheeftookeeneigenbevoegdheidomonderwerpentesignalerendiebijzondereaandachtvergen.Ditiseendeelvanzijnonafhankelijkheid.OvermaterieelbeheerkunjebijvoorbeeldhetnodigevindeninderapportenvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Datismaargoedook,wantinhetkadervanhetbezwarenonderzoekvergtditheelveelbijzondereaandacht.HetisaandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtomtebepalenofhetthemabeveili-gingeensbijzondereaandachtkrijgtopzijnniveau.Alsditzougebeuren,isdezevisieophetbeleidvaneenandereordedanwaarmeedeBeveiligingsautoriteitbezigis.Dezekaneencommandantofwiedanooknamelijksimpelgezegdopzijnfaliegevenalshijderegelsnietgoedtoepast,kortomalshijnietgoedletopdeuitvoering.Daarovergaathetgrootstedeelvanditdebat.DitisgeentaakvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Ditmoetwelvanelkaargescheidenworden.MaarookdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtkaninzijncapaciteithierbijeenrolvervullen.IkvraagdeKamerommijaantesprekenalsdirectverantwoor-delijkevoordeBeveiligingsautoriteitalsdeinstantiebinnendeorgani-satie.MevrouwEijsink(PvdA):Kandeministerdevraagoverdeonafhankelijkeklachtenregelingnogbeantwoorden?MinisterVanMiddelkoop:WijhebbeneenkeereerdermetelkaargesprokenoverdepositioneringvandeInspecteur-GeneraalderKrijgs-macht.IkkendebelangstellingvanmevrouwEijsinkhiervoor.Ditonder-werpisnietgeagendeerdbijditdebat.Klachtenovercontrolevormeneenonderdeelvanhetonderzoekwaaroverwijnualdeheleochtendpraten.DevraagofdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtinalgemenezineenfunctieheeftbijeenklachtenregelingalsombudsman,kanikbevestigendbeantwoorden.AlsmevrouwEijsinkdaarovereenzelfstandigdebatwil,moetzeditlosvanditdebatvoeren,bijdebegrotingsbehandelingofeventueellater.HetlijktmijnietverstandigomnueendebattevoerenoverhetinstituutvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.MevrouwEijsink(PvdA):HetgaatmijnietomhetinstituutvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Hetisfijndatdeministerherhaaltdatikhiervoorzoveelbelangstellingheb,maarmijnbelangstellingligtbijdecontrolerendetaakvandeinspectie.Deministerheeftmaarééninspectie,namelijkdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Deministerzegtzelfdatditdeenigezelfstandige,onafhankelijkefunctionarisis.Ookandereministerieshebbeneeninspectie.DecontroledaaroverhaaltdeKamernaarzichtoe.IsdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtdeenigeindeorganisatieindebreedtediedeKamerkanvertrouwen?Ikhebdusgeenbelangstellinginhetinstituutopzichzelf,maaropdetaakvandeinspectie.DezeinspectieheeftalshetgoedisookeenroltevervullentegenoverdeBeveiligingsautoriteitentegenoverwiedanook.Deministerzegtterechtdatbinnenzijnorganisatieeenaantalorganisatiesenorganenfunctionerenbinnenhetsysteem.Maarwieiserdangerechtigdendraagtverantwoordelijkheidvandeinspectieoverhetgehelesysteem,waardebeveiligingdeelvanuitmaakt?IsdeministertevredenoverdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtalszelfstandige,dieoverdeinspectienaarmijnTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6727 bescheidenmeningafgelopenvijfjaarnietgerapporteerdheeftaandeKamer?MinisterVanMiddelkoop:Ikaarzeleenbeetjeofikditmoetzeggen,maarhetvertrouwenbegintbijdeministerzelf.Ikbendeeerstverant-woordelijke.Binnenmijnorganisatieisereenorganisatiemeteeninspec-terende,toezichthoudendeverantwoordelijkheid,deInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.DezerapporteertaanmijenaandeKameropbasisvanzijnonafhankelijkheid.Ditdebatgaatoverdevraagofdebeveiligings-systematiekweldeugtenofdezevoldoendewordtnageleefd.DatheeftmevrouwEijsinkzelfzomooigethematiseerd.DitiseenzaakvandeBeveiligingsautoriteit,dieondermijnpolitiekeverantwoordelijkheidopereert.Dezeinspectieheeftdeverantwoordelijkheidommensenaantesporenomderegelsnatelevenofeventueelvoorstellentedoenomderegelsaantepassen.MevrouwEijsinkmoetdevraagdusaanmijstellen,alspolitiekverantwoordelijkevoordieautoriteit,ennietaandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.DeheerBrinkmanvraagtmijeigenlijk,deNCTb-adviezenaanmijnlaarstelappen.Ditcoördinerendorgaanhebbenwijnietvoorniets.Dedeskun-digheidvandeNCTbbijhetalerterenofnietalerterengebruikenwij.Dezeafspraakisonderhetvorigekabinetgemaakt.Wijwerkenernogsteedsmee.DeheerBrinkman(PVV):Ikzeghelemaalnietdatdeministerditaanzijnlaarsmoetlappen.Ikzegalleendatdeministerhieropnietmoetwachten.Datisheelwatanders.MinisterVanMiddelkoop:Ikmoetwelwachten.DeNCTbgeeftaanofikmijnalerteringmoetopschalenofniet.DeheerBrinkman(PVV):UbenttochministervanDefensiemeteeneigenverantwoordelijkheid?MinisterVanMiddelkoop:Ikbenverantwoordelijkvoordebeveiliging.Daaroverpratenwijaldeheleochtend.Aldeheleochtendpratenwijnietoverdevraagofdezebeveiligingeenextraimpulsmoetkrijgenvanwegeeenterrorismebedreiging.Alsersprakeisvaneenbedreigingdoorterro-risme,moetditmijwordenaangereiktdoordeNCTb.Ditlijktmijeenheelverstandigeuitspraak.DeheerVanderStaaijsprakoverhetuitbestedenaandecommerciëleomroep.Dezeopmerkingmoetikverrevanmijwerpen.Wijhebbenditnietuitbesteed.Ditiseenvolkomenvrije,zelfstandigeactiviteitvandezejournalistgeweest.Ikhebhierovereerdermijnwaarderinguitgesproken.IkbenmetdeheerZijlstrabegonnen.Zijnopmerkingoverdesleutelshebikaangehoord.MevrouwVanVelzen(SP):Ikconstateerdatdeministeropnieuwopeenaantalvragennietingaat.ZowelikalsdeheerBrinkmanheeftervoorgepleitom100%controletezettenopburgerauto’s.Deministerishieropnietingegaan.Ikwilhiergraageenreactieophebben,ookophetfeno-meenvandeltv’s,deleuk-voor-thuisartikelen.DeministergafinzijntermijnaandathijnietwenstintegaanopdebeveiligingsproblemenbijdesoftwarevandepasjesomdaterKamer-vragenoverzijngesteld.ZoweldeAIVDalsdeproducentheeftgewaar-schuwdvooreenbeveiligingsprobleem.Ligthiereenprobleem?Isereenbeveiligingsprobleem?Hoesnelisdeministerinstaatdezevragentebeantwoorden?Zijliggenaltweeweken.Alsheteenbeveiligings-probleemis,ishetwenselijkdatdeministerditzosnelmogelijkbeant-woordt,zodatdeKamerereenoordeeloverkanvellen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6728 MevrouwEijsink(PvdA):HebikdeministergoedbegrepenenzegthijdatdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachteenzelfstandigorgaanisendatdeKamereenformeel,openbaaroverlegzoumogenhebbenmetdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht,zoalsbijandereministeriesookgebeurtnaaraanleidingvaneenjaarverslag?DaarzitdeministersamenmetdeinspecteurindeKamer.DeinspecteurkandoordeKameronder-vraagdworden,weliswaarinhetbijzijnvandeminister.BegrijpikdatditookzoukunnenbijDefensie?Datzounieuwszijn.MinisterVanMiddelkoop:Datzouinderdaadnieuwszijn.Ditisnietdepraktijk.Derapportenzijnwelopenbaar.Dathebikwillenzeggen.MevrouwVanVelzenvroegofdecontrolevanburgerauto’sstructureelwordtaangescherpt.LatenwijindebriefdiewijnaardeKamersturendevraagmeenemeninhoeverreditverbeteringbehoeft.MevrouwVanVelzennoemdeookdeterm«leukvoorthuis».Ikkendedezetermniet,maarbegrijpheelgoedwatzijermeebedoelt.Ikzalereensnaarkijken,omooktekunnenbeoordelenhoeserieusikditverschijnselmoetnemen.Ditisbijdezengeagendeerd.Watdedefensiepasbetreft,mevrouwVanVelzenzouhetooknietleukvindenalszijschriftelijkevragensteldeaaneenminister,omerlaterachtertekomendatdezeopvragenvaneencollegaalvastzijnbeantwoord.Hetonderwerpmoetzijnreguliereplekhebben.Ikwilditserieusbeantwoorden.Daarmeezijnwijnubezig.DeheerBoekestijnkrijgterbinnenkortantwoordop.MevrouwDiks(GroenLinks):KomtinhetonderzoekdatinjanuarinaardeKamerwordtgestuurd,ookeenparagraafoverdewijzewaaropdeministermetdemedewerkersdieinformatiehebbengegevenaandeheerStegemanomgaat?IkzoudaarinvanuitdeKamergraaginzichtkrijgen.DeheerZijlstra(VVD):NahetantwoordvandeministeropdevragenvanmevrouwEijsinkvraagikmijafhoeonafhankelijkdeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtis.TegenmevrouwEijsinkzegik:deverant-woordelijkheidligtprimairbijdeminister.Datheefthijookaangegeven.MochtersprakezijnvandisfunctionerenvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht,danzoudeministererpolitiekopaangesprokenmoetenworden.Devoorzitter:IkwildeKamerledeneraanherinnerendatikmijstrikthoudaandeagendavandezevergadering.Ditisabsoluuteenanderpunt.DeKamerledenhebbennatuurlijkaltijddemogelijkheidomviaderegu-liereprocedurevergadering–ditgeldtookvoordeheerZijlstra–hiervaneenpuntvandiscussietemakenentelatenagendereninvolgendeverga-deringen.Hieropgaatdeministernunietin.MinisterVanMiddelkoop:IkmoetechtopkomenvoordepersoonenhetinstituutvandeInspecteur-GeneraalderKrijgsmacht.Kamerledenpratenonbekommerdoverderaillerenenontsporen.Daarisgeensprakevan.DitisooknietopgeroependoordevragenvanmevrouwEijsink.IkhebproberenuitteleggenwatdeverhoudingisvandeBeveiligingsautoriteit,werkendondermijnpolitiekeverantwoordelijkheidenderelatiefzelfstan-digeInspecteur-GeneraalderKrijgsmachtbinnendeorganisatie.Ikverschuilmijnietachterdevoorzitter,maarhijheeftergelijkindatditonderwerpnietzelfstandigisgeagendeerd.DeheerZijlstra(VVD):Deministermoetnietvoorbijgaanaandeformu-lering«mochtersprakezijnvandisfunctioneren».Dezewoordenzijnvrijessentieelindezinsnede.MinisterVanMiddelkoop:AlsikhetverzoekvanmevrouwDikskaninwilligen,zalikditzekerdoen.Ikweetnietofzo’nonderzoek,zekeralsditTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6729 totheelserieuzezakenleidtdiejeookweerbijhetOMmoetaanmelden,binnendezelfdetijdsspannekanwordengeregeld.MevrouwDikszounietwillendatikextratijdzoukrijgenomdatditnogopzichlaatwachten.Alleswatdusnogtemeldenisovermedewerkers,zullenwijmeenemen.Mochtenernogdingenlopenwaarovernoggeenuitsluitselkanwordengegeven,danzalditalszodanigwordenvermeld.MevrouwVanVelzen(SP):DeKamerheeftheelduidelijkhetverzoekgedaanomdezemensenniettevervolgen.Misschienkandeministerdaareensopingaan.MinisterVanMiddelkoop:Ikbenhierovervolstrektduidelijkgeweest.Indeeersteplaatsgaiknietoververvolgeninstrafrechtelijkezin.Indetweedeplaatswordendisciplinairemaatregelengenomenalszijaange-wezenzijn.Devoorzitter:Hiermeezijnwijgekomenaanheteindevanhetalgemeenoverlegoverdebeveiligingofjuistoverhetgebrekdaaraanvanmilitaireobjecten.Deministerheefteenaantaltoezeggingengedaan,waaronderdie,dathijdeKamereenbriefstuurtnaaraanleidingvanhetonderzoekvandeBeveiligingsautoriteit.Daarbijzalhijtevensdeeffectiviteitvanundercovercontrolesvoorbeveiligingsactiviteitenmeenemen,inclu-sief100%-controlesvanburgerauto’senopvoormaligedefensie-medewerkersdiehebbenmeegewerktaandeuitzendingvanUndercoverinNederland.DerestvandetoezeggingenkandeKameruiteraardterug-vindeninhetstenogramdatvanditoverlegwordtgeproduceerd.MevrouwVanVelzen(SP):Indezecommissiehebbenwijdeafspraakdatwijalletoezeggingennogevenherhalen.Datiseeneffectieverewerk-wijze.Ikwildevoorzitteruitnodigenomhetgeheelvoortelezen.Devoorzitter:Ikhebdetoezeggingenzojuistverwoord.MevrouwVanVelzen(SP):Datlijktmijniet.Erzijnnogveelmeertoezeg-gingengedaan.Ikhechterwaardeaandatdevoorzitterditevenherhaalt.MinisterVanMiddelkoop:Misschienkanikdevoorzitterevenhelpen.Alleonderdelenvanhetdebatdatwijmetelkaarvoerenenalleonder-delendieontleendzijnaandeuitzendingenontleendkunnenwordenaandeeerdereschriftelijkevragen,wordenmeegenomeninhetonderzoek.Eenpaaronderwerpenheeftdevoorzittereruitgehaald.Hiervanhebiknadrukkelijkgezegddatikeropterugkom.Ditwasechtergeenlimitatieveopsomming.Ookallerleiandereonderwerpendieiknietmetzoveelwoordenhebgenoemdalsonderwerpwaaropikzalterugkomen,wordenmeegenomeninhetonderzoek.DeKamerwordthierovergerapporteerd.DevoorzittervandevastecommissievoorDefensie,VanBaalenDeadjunct-griffiervandevastecommissievoorDefensie,VanderBijlTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.6730