Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten en EIB-rapport Monitering 1e tranche stimuleringsregeling woningbouw

30136HerstructureringenuitvoeringStedelijkevernieuwing27562Verstedelijkingsbeleidtot2010Nr.31BRIEFVANDEMINISTERVOORWONEN,WIJKENENINTEGRATIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,18december2009Tijdensdebehandelingvanheteerstedeelmijnbegroting2010–toege-spitstopwonenenwijken–op28oktoberjongstledenheeftmevrouwVanderBurgmijeenvraaggesteldoverdeeffectiviteitvandeTijdelijkestimuleringsregelingwoningbouwprojecten2009.ZijsteldedezevraagnaaraanleidingvanhetopmijnverzoekdoorhetEconomischInstituutvoordeBouwnijverheid(EIB)opgestelderapport«Verkenningeffectenstimuleringsmaatregelenronddewoningbouw»(TK27562,nr.44).InditrapportspreekthetEIBdeverwachtinguitdat,opbasisvaneenaantalexplicieteaannameseninschattingen,deinzetvanhettotalepakketvandoorhetkabinetoverwogenengoeddeelsookgetroffencrisismaatre-gelenmetbetrekkingtotdewoningbouw–waaronderdegenoemdestimuleringsregeling–indejaren2009,2010en2011kanleidentoteenbeperkingvandeterugvalvandewoningproductiemetintotaal18000woningen(tenopzichtevandesituatiewaaringeenmaatregelenzoudenzijngetroffen).MevrouwVanderBurgsteldemijdevraaghoedezeverwachtingvanhetEIBzichverhoudttothetgegevendatalleenalmetdeinzetvandeeerstetranchead€100mln.vandestimuleringsregeling(waarvoorintotaalcirca€350mln.beschikbaaris),destartvandebouwvanbijna15000woningenwordt«gefaciliteerd».IkhebmevrouwVanderBurgtoegezegdhaarvraagschriftelijktebeantwoorden.Voordatikhiernahaarvraagbeantwoord,hechtikeraantoetelichtenwaaromdebeantwoordingenigetijdopzichheeftlatenwachten.Geletopdeingrijpendeeffectenvandecrisisopdewoningbouwenhetdaarmeeverbondenwerkgelegenheidsverlies,hebikprioriteitgegevenaandeinzetvandetweedetranchevandestimuleringsregeling,waaroverikuwKamerinmijnbriefvan9september2009hebgeïnformeerd(TK27562,nr.43).Ikhoopdatudaarbegripvoorhebt.NaaraanleidingvandevraagvanmevrouwVanderBurgmerkikhetvolgendeop.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1393910910tkkst30136-31ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136en27562,nr.311 Datmetdeinzetvandeeerstetranchevandestimuleringsregelingvoor€100mln.subsidie-aanvragenvangemeentenvoordebouwvanbijna15000woningenzijngehonoreerd,wilnietzeggendatdaarmeedeterugvalvandewoningproductietengevolgevandecrisisookmet15000woningenwordtbeperkt.Allereersthebikerbijhetontwerpvanderegelingrekeningmeegehouden,datindepraktijkeentijdigestart(vóór1januariaanstaande)vandebouwvandezewoningennietinallegevallenhaalbaarzalblijkentezijn.Daaromhebikbepaalddatinvoorkomendegevallendedesbetref-fendegemeentendesubsidiedienenterestitueren.Inmiddelshebbengemeentenvóór2novemberjongstleden(desluitingsdatumvoorsubsidie-aanvrageninhetkadervandetweedetranche)opeigeninitiatiefintotaalcirca€14mln.(voorruim2000woningen)gerestitueerd.Ikhebdezegemeentendegelegenheidgebodenmetdedesbetreffendewoningenopnieuwmeetedoenindetweedetranche(startbouwuiterlijk1juli2010)ennietloshiervanhetvoordetweedetranchebeschikbarebudgetmet€14mln.verhoogdtot€164mln.Ikverwachtoverigensdatna1januariaanstaandenogeen(beperkt)deelvandeverstrektesubsi-dieszalwordengerestitueerd(omdatdebouwvaneenaantalgesubsidi-eerdewoningenuiteindelijknietvóór1januarizalblijkentezijngestart).Dezerestitutiezaliktoevoegenaanhetbudgetvoordederdetranchevandestimuleringsregeling.Metbetrekkingtotheteffectvandestimuleringsregelingmoetverderrekeningwordengehoudenmethetrisicodatdevraagen/ofaanbodge-richteinzetdoorgemeentenvandesubsidie(incombinatiemetdeinzetvanlokale/regionalepubliekeenprivatepartijen)debouwvanwoningenstimuleert,die–eventueellateren/ofinenigszinsgewijzigdevorm–ookzondersubsidiezoudenzijngerealiseerd.Hoewelgeprobeerdis(doormiddelvandesubsidievoorwaarden)ditrisicotebeperken,isditrisiconietuittesluiten.Bovendienmoeterrekeningmeewordengehoudendatdesubsidiëringvanprojectenertoekanleidendatandere,niet-gesubsidieerdeprojecten,dieopdezelfdevraaginspelen,moeilijker(ofniet)vandegrondkomen.Eenpreciezekwantitatieveindicatievandeeffectenvaneenenanderismoeilijktegeven.HetEIBheeftdezeeffectendesalnietteminingeschatmetdehiervoorgeschetsteuitkomst.EenopmijnverzoekdoorEcorysverrichtonderzoeknaardeinzetdoorgemeentenvaninhetkadervandeeerstetrancheverstrektesubsidiesbevestigt,datdezesubsidiesalleenzekernietinalleonderzochtegevallendoorslaggevendzijngeweest.Alsookdemetdesubsidiegegenereerdeinzetvanlokale/regionalepubliekeenprivatepartijen(éénvandesubsidievoorwaarden)indebeschouwingwordtbetrokken,wordthetbeeldaanmerkelijkpositiever.Incombinatieblijkendegetroffenmaatregelennietzeldennetdedoorslagtehebbengegeven.Hierkomtbijdatdeinzetvandestimuleringsregelingookvaakeenprikkelvoorpartijenopleverdeommetbetrekkingtotvastgelopenen«panklare»projectenopnieuwomdetafeltegaanzittenomdezeprojecten–onderanderedoorversnellingvanbesluitvormingeninnova-tieveaanpakken–vlottetrekken.HetEcorys-onderzoektreftuhierbijaan.1Almetalconcludeerik–inhetbesefdatdedaadwerkelijkeeffectenpasná1januarikunnenwordengemeten–datookalsdeEIB-prognosewordtaangehouden,deinzetvanhetstimuleringsbudgetnaarverwachtingsubstantiëleeffectenkanhebben.Vooralsnoghoopikuhiermeevoldoendetehebbengeïnformeerd.DeministervoorWonen,WijkenenIntegratie,E.E.vanderLaan1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136en27562,nr.312