Geannoteerde Agenda Westelijke Balkan Top

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-20Europese RaadNr. 2402 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 mei 2026Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, de geannoteerdeagenda aan voor de Westelijke Balkan Top.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-20-2402ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 24021 Geannoteerde agenda EU-Westelijke Balkantop van 5 juni 2026 Op 5 juni zullen de regeringsleiders en staatshoofden van de EU en de zesWestelijke Balkanlanden samenkomen in Tivat, Montenegro, voor dejaarlijkse EU-Westelijke Balkantop. Het doel van de top is het versterkenvan de brede relatie van de EU met de Westelijke Balkan, met een nadrukop het versterken van de veiligheid en weerbaarheid van de regio engeleidelijke integratie van de Westelijke Balkanlanden in de EU. Er is geenformele besluitvorming voorzien en er wordt dit keer geen verklaringaangenomen. De Minister-President is voornemens deel te nemen.Tijdens de top zullen EU-leiders en regeringsleiders van de WestelijkeBalkan stilstaan bij de relatie van de EU met de Westelijke Balkan, dienaast EU-toetreding en de vereisten daarvoor, ook in toenemende matesamenwerking ten behoeve van veiligheid en weerbaarheid van de regioomvat, gezien het complexe geopolitieke landschap. De leiders zullen indat licht spreken over het verder versterken van de samenwerking op hetEU Gemeenschappelijk Buitenland en Veiligheidsbeleid (GBVB) en hetGemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB), met aandachtvoor onder meer de aanpak van hybride dreigingen, inclusief ForeignInformation Manipulation and Interference (FIMI), het bevorderen vanverdere aansluiting bij het GBVB, het verdiepen van veiligheids- endefensiesamenwerking via partnerschappen, en de inzet van instrumentenonder de Europese Vredesfaciliteit (EPF).Voor het kabinet blijft het van belang de samenwerking met de WestelijkeBalkan landen te versterken gezien de strategische ligging van de regio inEuropa. De top biedt daartoe een belangrijke gelegenheid, waarbij hetkabinet het belang dat Nederland hecht aan politieke dialoog en samen-werking met en tussen de Westelijke Balkanlanden op de gebieden vanrechtsstaat, veiligheid en economie zal onderstrepen.Het kabinet steunt het verder versterken van de GBVB- enGVDB-samenwerking met de landen van de Westelijke Balkan. InBenelux-verband zal het kabinet waardering uitspreken voor landen diezich volledig aansluiten bij het GBVB, inclusief sancties, en andere landenaansporen dit eveneens te doen. Het kabinet zal zich tevens uitsprekenover de noodzaak van het tegengaan van hybride dreigingen, waarondercyberdreigingen. Nederland hecht waarde aan stabiliteit in de WestelijkeBalkan en zet zich in om de landen weerbaarder te maken tegen dergelijkedreigingen, met name via regionale capaciteitsopbouw door middel vantrainingen.De top heeft eveneens als doel het EU-perspectief van de WestelijkeBalkan te bevestigen, waarbij EU-leiders naar verwachting het belang vanhervormingen zullen benadrukken en met regeringsleiders van deWestelijke Balkan gesproken zal worden over kansen en uitdagingenbinnen het uitbreidingsproces. Concrete besluiten zijn tegelijkertijd nietvoorzien. Er zal tevens gesproken worden over de EU-steun aan de regio,waaronder via het Groeiplan voor de Westelijke Balkan, dat hervormingenaanmoedigt in ruil voor EU-steun.Aan de Westelijke Balkanlanden zal het kabinet, in Benelux-verband, eenrealistisch perspectief op uitbreiding onderstrepen, waarbij hervormingen,met name op de rechtsstaat, cruciaal zijn voor stappen richtingEU-toetreding. Zowel de EU als Nederland ondersteunen deze landen bijhet doorvoeren van noodzakelijke hervormingen, onder meer via hetbilaterale MATRA-programma. Daarnaast zal het kabinet aandacht vragenvoor de voortgang van hervormingen zoals die zijn afgesproken in hetkader van het Groeiplan voor de Westelijke Balkan.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 24022 Van de Westelijke Balkanlanden zal het kabinet ook verdere aansluiting ophet EU-visumbeleid vragen. Het tegengaan van irreguliere migratie-stromen via de Westelijke Balkan-route blijft een aandachtspunt, evenalsde paraatheid om te kunnen reageren op een plotselinge toename van hetgebruik van deze route en het voorkomen van irreguliere doorreis bijlegale arbeidsmigratie. Nederland draagt, via gedelegeerde EU-gelden intwee grote projecten in de Westelijke Balkan, bij aan het tegengaan vanmensenhandel en -smokkel en aan het bevorderen van terugkeer naar delanden van herkomst.Tot slot zal het kabinet het belang van economische samenwerking tenbehoeve van het stimuleren van de veerkracht van de WestelijkeBalkanlanden benadrukken. Zo zet Nederland zich als een van debilaterale donoren in om verder bij te dragen aan de economischeontwikkeling middels het Westelijke Balkan Investering framework (WBIF).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 24023