Reactie op het verzoek van het lid Paulusma, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 11 februari 2025, over het bericht ‘Minister Agema en zorgorganisaties praten weer over aanvullend zorgakkoord’ (Nos.nl, 7 februari 2025)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 765Kwaliteit van zorgNr. 904 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 maart 2025Tijdens de regeling van werkzaamheden van 11 februari jl. heeft uwKamer gevraagd om een tijdlijn met betrekking tot (de communicatieover) de bezuinigingsopgave op de VWS-begroting in relatie tot degesprekken over een aanvullend zorg- en welzijnsakkoord. Die tijdlijnschets ik in deze brief. Daarnaast ga ik in op de volgende moties enverzoeken, die eveneens gerelateerd zijn aan het Integraal Zorgakkoord(IZA):•De motie van het lid van den Berg over de institutionele partijen deopdracht geven de richting naar passende zorg te versnellen1.•De motie van de leden Daniëlle Jansen en Slagt-Tichelman over deleden van Nederland Zorgt voor Elkaar structureel betrekken bij deeerste ring van de IZA-overlegtafel2.•Het verzoek van de vaste commissie voor VWS om een aantal vragente beantwoorden over de IZA-monitor3.Tijdlijn bezuinigingsopgave VWS-begroting in relatie tot degesprekken over een aanvullend zorg- en welzijnsakkoord•Op 12 december 2024 heeft uw Kamer ingestemd met het amende-ment van het lid Bontenbal c.s. bij de OCW-begroting4, waarmee eronverwachts een bezuinigingsopgave van € 315 miljoen bij demedisch-specialistische zorg terecht kwam en 15 miljoen extra op onskerndepartement.•Op 13 december 2024 heb ik hierover gesproken met V&VN, FMS,NFU, NVZ en ZKN (hierna: de MSZ-partijen).1Kamerstuk 31 765, nr. 8192Kamerstuk 31 765, nr. 88432024D466464Kamerstuk 36 600 VIII, nr. 141 kst-31765-904ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 9041 •Op 16 december 2024 hebben de MSZ-partijen mij laten wetenvanwege deze bezuinigingsopgave hun deelname aan de gesprekkenover een aanvullend zorg- en welzijnsakkoord op te schorten.•Op 19 december 2024 heeft uw Kamer de motie van het lid Krul c.s.aangenomen, die de regering verzoekt om voor een deel (€ 165 mil-joen) van de € 315 miljoen een alternatieve invulling te vinden binnenhet domein van de VWS-begroting5.•Op 31 januari heb ik uw Kamer, en ook de Eerste Kamer, geïnformeerdover de wijze waarop ik invulling geef aan het amendement Bonten-bal c.s. en de motie Krul c.s. Namelijk door de € 165 miljoen voor ditmoment technisch in te vullen («placeholder») door een korting op deloon- en prijsbijstelling tranche 2025 van de VWS-begroting, metdaarbij de afspraak dat de definitieve invulling wordt bezien in hetkader van de voorjaarsbesluitvorming6.•Eveneens op 31 januari jl. heb ik de MSZ-partijen een afschrift vandeze Kamerbrief gestuurd.•Op 5 februari jl. hebben de MSZ-partijen mij laten weten bereid te zijnhun deelname aan de gesprekken over een aanvullend zorg- enwelzijnsakkoord te hervatten.•Op 7 februari jl. heb ik de Eerste Kamer, op verzoek en in verband metde behandeling van de VWS-begroting, een nadere toelichtinggestuurd over de invulling van de bezuinigingsopgave van € 165 mil-joen. Een afschrift van deze brief vindt u als bijlage bij deze brief.•Inmiddels hebben er op 7 en 19 februari jl. en op 7 maart jl. weerbestuurlijke overleggen over het aanvullend zorg- en welzijnsakkoordplaatsgevonden, waaraan ook de MSZ-partijen hebben deelgenomen.Een volgend bestuurlijk overleg is gepland voor 17 maart a.s.Reactie op de motie van den Berg over passende zorgUw Kamer heeft op 26 oktober 2023 de motie van den Berg aangenomen.Deze motie verzoekt de regering om het Zorginstituut de opdracht tegeven passende zorg zo veel mogelijk herkenbaar op te nemen in deaanspraken en de betaaltitels informatie te laten bevatten die nodig is omte bepalen of de zorg voldoet aan de stand van wetenschap en praktijk,passende zorg en passende praktijken.Omdat het belangrijk is dat alle partijen in de zorg zich inzetten om alleennog effectieve en passende zorg te leveren, heb ik het Zorginstituutgevraagd om afwegingskaders voor de pakketcriteria op te stellen enhandleidingen te maken. Dit in het kader van het programma Verbeterenen Verbreden van de Toets op het Basispakket. Met deze kaders enhandleidingen is voor alle partijen in de zorg duidelijk wat er op hetgebied van de aanspraken nodig is om effectieve en passende zorg terealiseren. Het Zorginstituut heeft drie kaders gepubliceerd: «Hetbeoordelingskader stand van wetenschap en praktijk» (2023), «Het kadernoodzakelijk te verzekeren zorg» (2024) en «Het kader kosteneffectiviteit»(2024). Verder zal het kader Uitvoerbaarheid nog volgen. Aan de handlei-dingen wordt momenteel hard gewerkt, maar daar heeft nog geenpublicatie plaatsgevonden. Wel is de handleiding «Digitale zorg» inconsultatie.De huidige betaaltitels mogen alleen gedeclareerd worden als de zorg diegeleverd is voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. Zorg dievoldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk wordt vastgelegd inde professionele standaarden en kwaliteitsstandaarden. Het is aan dezorgprofessional om daarnaar te handelen. En het is aan de zorgverze-5Kamerstuk 29 282, nr. 5916Kamerstuk 36 600 XVI, nr. 163Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 9042 keraar om dit te controleren. Het uitbreiden van de betaaltitels met dezeinformatie is daarmee overbodig en leidt tot lange, onoverzichtelijkebetaaltitels.Reactie op de motie Jansen/Slagt-Tichelman over Nederland Zorgtvoor ElkaarUw Kamer heeft op 19 december 2024 de motie van de leden Slagt-Tichelman (Groen-Links/PvdA) en Janssen (NSC) aangenomen die deregering verzoekt om Nederland Zorgt Voor Elkaar (NLZVE) te betrekkenbij de IZA-overleggen. Ik zal de komende tijd in overleg met dedeelnemers van het Bestuurlijk Overleg IZA en ook met NLZVE bezien hoeik hier praktisch invulling aan kan geven. Ik zal uw Kamer hier op een latermoment nader over informeren.Antwoorden op vragen over de IZA-monitorNaar aanleiding van de technische briefing van 27 november 2024 over deIZA-monitor, hebben Kamerleden van de D66-fractie en de BBB-fractieaanvullende vragen gesteld, al dan niet ter verduidelijking van de monitor.Omdat deze vragen tijdens het Commissiedebat op 4 december 2024(Kamerstuk 31 765, nr. 897) niet aan de orde zijn gekomen, geef ik via dezeweg alsnog antwoord op onderstaande vragen.De leden van de D66-fractie vragen allereerst hoe we ervoor zorgen datkoplopers binnen het IZA niet worden afgeremd door overmatigebureaucratie.De IZA-partijen hebben bestuurlijke principes afgesproken, waarbij éénvan de kernprincipes is om met zo min mogelijk bureaucratie te werken.Zorgverzekeraars hebben aangegeven klaar te staan om zorgaanbieders teondersteunen bij het opstellen van plannen voor impactvolle transfor-matie. Dit zal ook helpen om de toepassing van het beoordelingskadervooraf te vergemakkelijken. Daarnaast is er een vliegende brigade vanuitVWS die voorlopers helpt bij het opstellen en indienen van plannen en hetbespreken van praktische problemen.In het BO IZA van 30 september 2024 is afgesproken dat ook overheids-partijen onderzoeken waar het proces vereenvoudigd kan worden. In hetaanvullend zorg- en welzijnsakkoord wil ik concrete afspraken maken oververbeteringen en versnellingen om de uitvoering te optimaliseren enbureaucratische obstakels weg te nemen.Dan vragen de leden van de D66-fractie wat de rol is van zorgverzekeraarsals het gaat om de inkoop van passende zorg. Zij vragen hoe we ervoorzorgen dat een behandeling collectief wordt ingekocht, als deze effectiefbewezen werkt.Zorgverzekeraars werken samen met zorgaanbieders aan het in beeldbrengen, opschalen en structureel implementeren van passende zorg. Decontractering speelt hierbij een cruciale rol, aangezien dit de belangrijksteroute is om opschaling en implementatie te realiseren. In het IZA zijnhierover duidelijke afspraken gemaakt, maar de mid-term review toondeaan dat de voortgang niet snel genoeg verloopt. Daarom wordt ermomenteel, in het kader van het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord,gesproken over het verder concretiseren van deze afspraken. Het doel vandeze gesprekken is om de overgang naar passende zorg te versnellen.Zorgverzekeraars worden aangemoedigd om succesvolle voorbeeldenvan passende zorg nadrukkelijker mee te nemen in de contractering enafspraken te maken over het voorkomen van onnodige zorg.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 9043 Ten slotte constateren de leden van de D66-fractie dat er binnen het IZAflink wordt ingezet op digitaal en hybride. Zij vragen hoe de patiënt endigitale mogelijkheden voor patiënten hierin worden meegenomen.Het is essentieel dat patiënten goed kunnen omgaan met digitale enhybride zorg, maar een deel van de patiënten heeft moeite om hiermeemee te komen. Het is belangrijk om zowel de digitale vaardigheden vanpatiënten te ondersteunen als te zorgen voor gebruiksvriendelijke entoegankelijke digitale toepassingen. De Alliantie Digitaal Samenlevenwerkt aan het verbinden van het lokale aanbod van digitale ondersteuningmet zorg en welzijn, terwijl de Helpdesk Digitale Zorg mensen ondersteuntbij digitale zorg en knelpunten inzichtelijk maakt. Tegelijkertijd moet eraltijd de mogelijkheid blijven om zorg niet digitaal aan te bieden,aangezien voor een groep mensen digitale zorg moeilijk zal blijven, ofomdat zij niet beschikken over een goedwerkende smartphone ofinternetverbinding.De leden van de BBB-fractie refereren aan het rapport «eerste review vande bijdrage van het IZA aan de toegankelijkheid, waarin staat dat erbehoefte is aan het aanbrengen van concretisering en focus. Deze ledenvragen wat wordt er geleerd van de concretisering en focus van deregioplannen van Zeeland en Midden-Brabant die het op dit gebied goeddoen, en of deze voorbeelden breder worden uitgerold.Alle regioplannen zijn aan de start van 2024 opgeleverd. In regio’s zoalsZeeland, waar de toegankelijkheid van zorg al langer onder druk stond,was al een gefocuste aanpak geformuleerd. Zeeland heeft bovendien eenuitgebreid transformatieplan ingediend, dat is goedgekeurd. Ik ben erg blijmet de concrete invulling van dit plan, waarin per deelproject is berekendhoeveel zorgpersoneel daarmee vrijkomt. Sinds het opleveren van deregioplannen hebben alle regio’s hard gewerkt aan het verder concreti-seren en uitvoeren van deze plannen. Daarbij is focus essentieel: wewillen niet alleen dingen anders doen, maar ook dingen niet meer doen.Regio’s hebben daarom prioritaire opgaven geformuleerd om de meesturgente problemen eerst aan te pakken en de toegankelijkheid van zorg tewaarborgen.Naar aanleiding van het advies «van marktmeester naar transitiemeester»van de Speciaal Gezant Passende Zorg vragen de leden van de BBB-fractieof er een tijdlijn kan worden gedeeld waar in het kader van het IZAgebruik wordt gemaakt van ontschotting en op welke termijn.In zijn advies Passende Zorg benoemt Speciaal Gezant Jan Kremer hetprobleem van schotten binnen het zorgsysteem, waar initiatiefnemersvaak tegenaan lopen. Hij benadrukt de noodzaak van investeringen in hetsociaal domein, waarbij zorgkantoren een rol zouden moeten spelen. Ditwordt mogelijk gemaakt door het wetsvoorstel voor domein overstijgendesamenwerking, dat momenteel bij uw Kamer in behandeling is. Hetregeerprogramma (bijlage bij Kamerstuk 36 471, nr. ê96) biedt bovendienruimte om na te denken over het beter afstemmen en samenvoegen vanzorgwetten. We gaan hiermee aan de slag en ik doe dit zorgvuldig. Voorde zomer zal ik de Kamer informeren over de voortgang. Ook ben ik ingesprek met verschillende partijen over mogelijke afspraken die wehierover kunnen maken in het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord.Hoewel ik op dit moment nog geen concrete uitspraken kan doen over deinhoud van deze afspraken en de termijn waarop ze gerealiseerd kunnenworden, kan ik u wel toezeggen dat dit een van mijn prioriteiten is.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 9044 Tot slot vragen de leden van de BBB-fracties welke grote uitdagingen enknelpunten er volgens de IZA-monitor voornamelijk naar voren komen inde «impactkaart per regio»?Het rapport van Significant, onderdeel van de mid-term review IZA, brengtde regionale uitdagingen en knelpunten op het gebied van zorgtoeganke-lijkheid in kaart. De zorgvraag neemt toe, terwijl het aantal beschikbarezorgprofessionals afneemt, deels door de vergrijzing. Dit zorgt voorlangere wachttijden in vrijwel alle zorgsectoren, met een specifieke focusop de Wlz, acute zorg en ggz. Een belangrijk knelpunt is dat sommigeregio’s werken met veel verschillende plannen, wat het lastig maakt omfocus aan te brengen en de plannen effectief te concretiseren. Hetaanbrengen van focus betekent echter ook dat er keuzes gemaakt moetenworden: het gaat niet alleen om dingen anders doen, maar ook om dingenniet meer doen. Regio’s hebben daarom prioritaire opgaven geformuleerdom te bepalen welke problemen eerst moeten worden aangepakt,aangezien het niet mogelijk is om alles tegelijk te doen. Daarnaast blijfthet een grote uitdaging om iedereen mee te krijgen in de zorgtransitie.Het is van essentieel belang een gedeeld begrip te creëren van zowel denoodzaak als de richting van deze transitie.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M-F. AgemaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 9045