Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad juni 2025 en jaarvergaderingen EIB en ESM

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2118 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 juni 2025Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda van de vergaderingen van deEurogroep en Ecofinraad van 19 en 20 juni a.s. en de jaarvergaderingenvan de Europese Investeringsbank en het Europees Stabiliteitsmecha-nisme.Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of datbepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot devolgende vergadering.De Europese Commissie heeft op 4 juni haar Lentepakket voor hetEuropees Semester gepresenteerd, waarvan het grootste deel geagen-deerd zal worden voor de Eurogroep en Ecofinraad van 19 en 20 juni. Hetis niet gelukt om dit Lentepakket al mee te nemen in deze geannoteerdeagenda. Daarom ontvangt uw Kamer zo spoedig mogelijk nog eennazending over het Lentepakket.Op 26 mei 2025 heb ik samen met de Ministers van Financiën van 14lidstaten een brief gestuurd aan de Voorzitter van de Europese Commissiemet de dringende oproep een voorstel voor herziening van de RichtlijnTabaksaccijns te publiceren.1 Deze brief is bijgevoegd.De Minister van Financiën,E. Heinen1Deze brief volgt op het eerder door Nederland gesteunde statement van 9 december 2024 vaneen groep van 16 gelijkgestemde lidstaten. kst-21501-07-2118ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21181 Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad 19–20 juni 2025 EurogroepAgendaonderwerp: IMF Article IV review of euro area policiesDocument: N.v.t.Aard bespreking: presentatieBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Het IMF zal de bevindingen van de zogenaamde Art IV consultaties naarhet beleid van de eurozone presenteren. Bij Art IV consultaties analyseerthet IMF de financieel-economische situatie in een land of regio stelt het opbasis daarvan gerichte beleidsadviezen op. Deze worden in een rapportgepubliceerd. Het rapport van het IMF zal naar verwachting enige tijd nade vergadering worden gepubliceerd. Op het moment van schrijven waser geen document beschikbaar. Nederland kan de presentatie van het IMFaanhoren.Agendaonderwerp: Budgettaire ontwikkelingen in eurozone lidstatenDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep spreekt over budgettaire ontwikkelingen in eurozonelid-staten. De Eurogroep staat in dat kader stil bij de implementatie van hetStabiliteits- en Groeipact, waaronder de recente indiening van deontwerpbegrotingen 2025 door België. België heeft de ontwerpbegrotinglater ingediend in verband met hun regeringswissel ten tijde van deoorspronkelijke deadline in oktober 2024. De Commissie heeft op 4 juni2025 de beoordeling van de ontwerpbegroting van België gepubliceerd.De Commissie heeft beoordeeld dat de uitgavengroei voor 2025 hoger isdan het aanbevolen uitgavenpad, maar dat deze afwijking is toegestaanonder de nationale ontsnappingsclausule. Zoals gebruikelijk vindt eenbespreking plaats en neemt de Eurogroep een verklaring aan over deontwerpbegroting. Dit vindt waarschijnlijk plaats tijdens de Eurogroep vanjuni of juli. Het kabinet kan zich vinden in de Commissiebeoordeling vande Belgische ontwerpbegroting. Het kabinet kan de gedachtewisseling indeze Eurogroep aanhoren.Agendaonderwerp Concurrentievermogen: presentatie vanIMF-onderzoek over interne barrièresDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Ministers zullen van gedachten wisselen over de barrières binnen deEuropese interne markt in het kader van het EU concurrentievermogen.Het IMF zal een presentatie verzorgen over de barrières in de EU en degrote economische baten van het verder verdiepen van de interne markt.De Europese interne markt is van groot belang voor de welvaart vanEU-lidstaten. De handel tussen EU-lidstaten is groter dan de handel metniet-EU landen. Zo exporteerde Nederland in 2022 ongeveer 8,5 keer meernaar EU-landen dan naar de VS.2Het IMF zal eigen onderzoek presenteren waarin de grote voordelen vanvolledige integratie binnen de EU interne markt worden geïllustreerd. HetIMF laat zien dat het reduceren van barrières voor goederenhandel binnen2CPB, 2024 (link)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21182 de EU en voor productie door multinationals het bbp van de EU met 7%3kan verhogen. Uit eerder onderzoek4 van het IMF blijkt dat handelsbar-rières binnen de EU gelijk zijn aan heffingen van 45 procent voor handel ingoederen (driemaal zo hoog als tussen staten in de VS) en 110 procentvoor handel in diensten.Het IMF noemt vier aandachtsgebieden waarbinnen concrete stappengezet kunnen worden5: 1) het invoeren van een 28ste regime voorbedrijven, inclusief insolventieregels, zodat bedrijven binnen de EU metéén set aan regels kunnen werken, 2) het verdiepen van de kapitaalmark-tunie om investeringen met eigen vermogen en durfkapitaal te stimuleren,3) het vergroten van de arbeidsmobiliteit binnen de EU en 4) het beterintegreren van Europese elektriciteitsmarkten. Ook concludeert het IMFdat er een belangrijke rol is weggelegd voor lidstaten om groeibevorde-rende hervormingen door te voeren. 6 Het IMF schat dat een pakket vanmaatregelen op deze vier terreinen het EU bbp met 3% kan verhogenbinnen 10 jaar.Nederland herkent de uitdagingen die het IMF schetst, en kan zich vindenin een belangrijk deel van de geschetste oplossingsrichtingen: het verderverdiepen van markten (interne markt, energiemarkten, kapitaalmarktunie)en het wegnemen van barrières tussen lidstaten dragen bij aan hetconcurrentievermogen, hogere productiviteitsgroei en daarmee dewelvaart van de Unie. Nederland onderschrijft ook dat er een belangrijkerol is weggelegd voor lidstaten om groeibevorderende hervormingendoor te voeren. Nederland kan langs deze lijn deelnemen aan degedachtewisseling.Agendaonderwerp: Digitale euro – stand van zakenDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep zal spreken over de voortgang van het voorbereidendewerk voor een mogelijke invoering van de digitale euro, in het bijzonderover de lopende onderhandelingen over de wetsvoorstellen die eenjuridische basis moeten vormen voor een digitale euro. Daarbij zal deEurogroep naar verwachting stilstaan bij onderwerpen als het compensa-tiemodel en de aanhoudingslimieten van de digitale euro.Het kabinet vindt dat de digitale euro bij een mogelijke invoeringtoegevoegde waarde moet hebben voor Nederlandse burgers enbedrijven. Deze toegevoegde waarde ziet het kabinet met name wanneerde digitale euro een pan-Europees digitaal betaalmiddel wordt, gestoeldop Europese infrastructuur. De digitale euro kan dan bijdragen aan destrategische autonomie van Nederland en de Europese Unie. Daarnaastziet het kabinet meerwaarde in de offline variant van de digitale euro. Deoffline functionaliteit zou een terugvaloptie kunnen zijn voor digitalebetalingen in het geval dat andere digitale betaaloplossingen tijdelijkverstoord of onderbroken zijn. Het kabinet zet zich er daarom voor in datde offline functionaliteiten vanaf de introductie van de digitale eurobeschikbaar zijn, als er een digitale euro komt. Ook moet de digitale eurovoldoen aan waarborgen omtrent niet-programmeerbaarheid en moet dedigitale euro een hoog niveau van privacy hebben.3Baba, C. et al. 2023. «Geoeconomic Fragmentation: What’s at Stake for the EU,» IMF WorkingPaper 2023/245, International Monetary Fund, Washington, DC4IMF Europe’s productivity weakness: Firm-level roots and remedies. IMF Working Paper,WP/25/040.5Rising to the Challenge: Europe’s Path to Growth and Resilience6Budina, N. et al. Forthcoming. «Europe’s National-Level Structural Reform Priorities,» IMFWorking Paper.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21183 Ten aanzien van het compensatiemodel vindt het kabinet dat er sprakemoet zijn van een proportionele verdeling van de kosten die een digitaleeuro met zich brengt. Het compensatiemodel moet waarborgen dat dedigitale euro een aantrekkelijk betaalmiddel wordt om te gebruiken en teaccepteren. Daarbij is het ook van belang dat banken en betaaldienstver-leners op termijn voldoende gecompenseerd worden voor de kosten diezij maken voor de distributie van de digitale euro. Het kabinet vindtdaarom dat het compensatiemodel op lange termijn gebaseerd moetworden op de daadwerkelijke kosten voor de digitale euro infrastructuur.Het is op korte termijn passend om het compensatiemodel voor dedigitale euro tijdelijk te koppelen aan bestaande betaalmethodes, zolanger onvoldoende data beschikbaar zijn over de daadwerkelijke kosten.Het kabinet vindt het daarnaast passend dat er aanhoudingslimieten(holding limits) komen voor de digitale euro, om de financiële stabiliteit tewaarborgen en omdat de digitale euro met name een betaalmiddel moetzijn en niet een middel om te sparen. Het is passend dat de ECB eenbevoegdheid krijgt bij het stellen van deze limiet, maar deze bevoegdheiddient niet zover te strekken dat de rol van de digitale euro in het financiëlestelsel fundamenteel kan veranderen zonder politieke besluitvorming.Daarnaast vindt het kabinet het passend dat er limieten komen om offlinefunctionaliteiten te begrenzen, bijvoorbeeld met het oog op witwasri-sico’s. Het is passend om deze bevoegdheid bij de Europese Commissie tebeleggen, maar tegelijkertijd ligt er ook enige betrokkenheid vanmedewetgevers in de rede. Het kabinet zal er oog voor hebben dat een rolvoor medewetgevers op een passende wijze tot uitdrukking komt bij devaststelling van aanhoudings- en/of transactielimieten.Het kabinet vindt het goed dat de gesprekken over het wetsvoorstel zijnvoortgezet onder het Poolse voorzitterschap en kijkt uit naar de verderevoortzetting onder het Deense voorzitterschap. Het is belangrijk datgesprekken over de vormgeving en mogelijke consequenties vaninvoering van de digitale euro worden voortgezet. De invoering kanimmers maar één keer plaatsvinden en moet voldoen aan eerdergenoemde waarborgen. Nederland kan in lijn met bovenstaandedeelnemen aan de gedachtewisseling.EcofinraadAgendaonderwerp: Hervormingspakket douane-unieDocument: voortgangsrapport nog niet beschikbaarAard bespreking: update over de voortgang in de onderhandelingenBesluitvormingsprocedure: n.v.t.Toelichting:De voorzitter zal een presentatie geven over de voortgang in de onderhan-delingen met betrekking tot de hervorming van de douane-unie en deoprichting van een EU-douaneautoriteit. Bij het schrijven van dezegeannoteerde agenda is de voortgangsrapportage die ter bespreking voorzal liggen nog niet beschikbaar. Indien het voortgangsrapport aanleidinggeeft tot een nadere duiding volgt er nog een nazending op dezegeannoteerde agenda.De rechtsbasis is gelegen in de artikelen 33, 114 en 207 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). De besluitvormingten aanzien van het voorstel is gekwalificeerde meerderheid metmedebeslissing van het Europees Parlement. Er is op dit moment noggeen sprake van besluitvorming.Op 17 mei 2023 heeft de Europese Commissie voorstellen gepubliceerdvoor de hervorming van de douane-unie. De voorstellen zijn besprokenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21184 onder het Spaans, Belgisch, Hongaars en Pools voorzitterschap van deRaad. Het kabinet is in grote lijnen tevreden met de wijzigingen dieworden voorgesteld ten opzichte van de voorstellen van de Commissie.De teksten zijn echter nog niet volledig stabiel en de vertalingen nog nietbeschikbaar. Op dit moment kan dan ook nog geen mandaat wordenverleend voor de triloog tussen Raad, Europees Parlement en EuropeseCommissie.Het kabinet hecht groot belang aan goede voortang op dit dossier. Dehuidige wetgeving is niet langer toereikend voor de uitdagingen waar dedouane mee wordt geconfronteerd. Het kabinet zet dan ook in om nogonder het Pools voorzitterschap van de Raad tot een Raadscompromis tekomen.Vrijwel alle lidstaten zijn voorstander van de hervorming van dedouane-unie steunen in grote lijnen de wijzigingen die worden voorge-steld ten opzichte van de voorstellen van de Commissie.Het Europees Parlement heeft op 13 maart 2024 een standpuntingenomen op het totale hervormingspakket voor de douane-unie. Zijstellen geen ingrijpende wijzigingen voor.Agendaonderwerp:Concurrentievermogen en ondernemersklimaat inEuropa: wat is de strategie voor het verlagen van energieprijzen in EuropaDocument: Presidency issue notes (nog niet beschikbaar)Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Tijdens de Econfinraad zal worden gesproken over het onderwerpenergieprijzen in het licht van het concurrentievermogen van de Europeseeconomie. Er is op het moment van schrijven nog geen duidelijkheid overde precieze insteek van de gedachtewisseling. Waarschijnlijk zal in hetkader van het Europese concurrentievermogen worden gesproken over derelatief hoge energieprijzen ten opzichte van verschillende landen buitende Europese Unie en de uitdagingen die dat met zich meebrengen. Op hetmoment van schrijven zijn er nog geen stukken gedeeld. Voor het Poolsevoorzitterschap is energie en energieveiligheid een van de prioriteiten vanhet voorzitterschap van de Raad.Voor Nederland is in het energiedomein diversificatie van energiebronnenen afbouw van risicovolle strategische afhankelijkheden van belang.Nederlands deelt in zijn algemeenheid het belang van het adresseren vande hoge energieprijzen voor bedrijven en huishoudens. Om de prijzen teverlagen zijn er volgens Nederland vooral structurele maatregelen nodig,waaronder een sterkere integratie van de Europese energiemarkt metvoldoende grensoverschrijdende interconnectie, versterking vanflexibiliteit in het systeem, en bevordering van energiebesparing. VoorNederland zijn prijs- en marktprikkels en de efficiënte werking van deinterne markt cruciaal om energiekosten betaalbaar te houden enefficiënte investeringen te stimuleren. Onnodig ingrijpen op de werkingvan de energiemarkt, bijvoorbeeld door het instellen van prijslimieten,een infra-marginale elektriciteitsheffing of gerichte prijssteun voor deindustrie beziet Nederland daarom kritisch. Nederland zal in lijn hiermeedeelnemen aan de gedachtewisseling.Agendaonderwerp: Economische en financiële impact van de Russischeagressieoorlog tegen OekraïneDocument: N.v.t.Aard bespreking: BesluitvormingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21185 Toelichting:De Ecofinraad zal van gedachten wisselen over de economische enfinanciële impact van de Russische agressie tegen Oekraïne en overEuropese steunmaatregelen. Dit is een terugkerend punt op de Ecofi-nagenda. Oekraïne is afhankelijk van externe steun om de Russischeagressie te blijven weren en tegelijkertijd het land overeind te houden.Nederland blijft Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel actief enonverminderd blijft steunen in tijd van oorlog, herstel en wederopbouw,zolang als dat nodig is. Dit is onlosmakelijk verbonden met de afschrikkingvan verdere Russische agressie.Op 20 mei jl. zijn de eerste gesprekken tussen het IMF en Oekraïenseautoriteiten voor de achtste review van het Extended Fund Facility (EFF)programma van start gegaan. De uitbetalingen zijn afhankelijk van hetbehalen van diverse doelstellingen die beoordeeld worden tijdens dereview. De Oekraïense autoriteiten slagen er tot nu toe nog steeds in omtegen een complexe achtergrond de nodige hervormingen door te voeren.Tot nu toe komen de totale uitbetalingen neer op USD 10,1 mld.In de zevende review raamde het IMF het totale externe financierings-tekort voor de periode 2025-2027Q1 op tussen de USD 69,3 mld. euro enUSD 83,4 mld. euro, afhankelijk van wanneer de oorlog eindigt. Dit tekortwordt deels gedekt door het IMF-programma, maar de resterendeomvang van het programma is beperkt (USD 5,2 mld.). De financieringste-korten in 2025 zijn in zowel de baseline als downside scenario’s van hetIMF gedekt.7 Voor 2026 en verder is de situatie nog onzeker. Nederlandroept op om vooruit te blijven kijken naar de financiële noden vanOekraïne in 2026. Totale herstel- en wederopbouwnoden worden door deWereldbank geschat op USD 524 mld. voor de komende tien jaar en staanlos van de schattingen van het externe financieringstekort door het IMF.De Europese Commissie zal een update geven over de implementatie vanbestaande EU-initiatieven. De Europese Oekraïne-faciliteit van 50 mld.euro voor de periode 2024–2027, de G7 Extraordinary Revenue Accele-ration (ERA) leningen van ca. 45 mld. euro en het bovengenoemdeIMF-programma8 zijn belangrijke onderdelen van de internationale inzetom de begrotingstekorten (deels) te dekken en om Oekraïne in staat testellen de strijd tegen Russische agressie voort te zetten. De Commissieheeft tot nu toe 19,6 mld. euro aan macro-financiële steun onder de EUOekraïne-faciliteit uitbetaald. Op 8 mei jl. heeft de Commissie de vierdetranche van het EU-aandeel in de ERA-leningen van 1 mld. euro verstrektaan Oekraïne. Er is tot op heden 6 mld. euro van het EU-aandeel uitbe-taald. De overige 12,1 mld. euro zal voor eind 2025 uitbetaald worden.Tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 20 mei jl. is het zeventiendesanctiepakket aangenomen, met een focus op de Russische militaireindustrie, de Russische schaduwvloot en entiteiten uit derde landen die deagressieoorlog faciliteren. Nederland verwelkomt de aanname van ditpakket en roept op tot snelle opvolging met een ambitieus achttiendesanctiepakket, met een focus op Russische energie-inkomsten en bankenin derde landen die sanctie-omzeiling faciliteren. In lijn met de motieBoswijk c.s.9 blijft Nederland serieus kijken naar het onderzoeken van demogelijkheden om aanvullende maatregelen t.a.v. de bevroren RussischeCentrale-banktegoeden te nemen. Eventuele aanvullende maatregelenmoeten in EU- en G7-verband worden genomen. Gedegen onderzoek naar7Ukraine: Seventh Review Under the Extended Arrangement Under the Extended Fund Facility,Requests for Modification of a Performance Criterion, Rephasing of Access, and FinancingAssurances Review-Press Release; Staff Report; and Statement by the Alternate ExecutiveDirector for Ukraine8https://www.imf.org/en/Publications/CR/Issues/2024/06/28/Ukraine-Fourth-Review-of-the-Extended-Arrangement-under-the-Extended-Fund-Facility-Request-5512079Kamerstuk 21 501-02, nr. 2962Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21186 de juridische, en financieel-economische mogelijkheden en risico’s ishierbij van belang.Agendaonderwerp Jaarvergadering Raad van Gouverneurs vanEuropese Investeringsbank (EIB)Document: Agendastukken Jaarvergadering, nog niet publiekbeschikbaarAard bespreking: Goedkeuring jaarlijkse rapportages en management-reactie Review and Evaluation Process (REP) Assessment RapportBesluitvormingsprocedure: Gekwalificeerde meerderheidToelichting:Op vrijdag 20 juni 2025 zal de jaarvergadering van de Raad van gouver-neurs van de EIB plaatsvinden. Naar verwachting zullen de President engouverneurs terugblikken op de activiteiten van de EIB-Groep van hetafgelopen jaar en zal de voorzitter van het auditcomité een toelichtinggeven op de resultaten.Het kabinet steunt de huidige koers die de EIB is ingeslagen. Het kabinetwaardeert de toegenomen inzet van de Bank in het financieren vantechnologische innovatie, defensie en veiligheid, strategische autonomie,energietransitie en kritieke grondstoffen. Een grotere rol van de EIB opdeze terreinen hangt samen met bredere EU discussies over concurrentie-vermogen, kapitaalmarktunie en defensie.Op de agenda staan de jaarverslagen van het auditcomité voor 2024 meteen reactie van het Management Comité (MC) van de EIB en het 2024 EIBReview and Evaluation Process Assessment Report met een reactie vanhet MC van de EIB. De Kamer zal na afloop van de jaarvergaderingworden geïnformeerd over het financiële jaarverslag en de anderebesproken onderwerpen.Agendaonderwerp: Uitvoeringsbesluiten van de Raad onder de Herstel-en Veerkrachtfaciliteit (HVF) en aanname Raadsconclusies over EuropeseRekenkamer rapporten.Document: De Commissievoorstellen voor aanpassing van uitvoerings-besluiten van de Raad ter goedkeuring van de herstel- en veerkracht-plannen zijn te vinden op eur-lex.Europa.eu.10 De voorliggende Raadscon-clusies zijn nog niet beschikbaar.Aard bespreking: Aanname uitvoeringsbesluiten van de Raad enaanname RaadsconclusiesBesluitvormingsprocedure: Uitvoeringsbesluiten met gekwalificeerdemeerderheid, Raadsconclusies met consensusToelichting:Tijdens de Ecofinraad zal worden stilgestaan bij de stand van zaken tenaanzien van de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit. Naar verwachting zal deEuropese Commissie (de Commissie) een update geven over de imple-mentatie. Nederland kan de update aanhoren. Daarnaast liggen eraanpassingen van de uitvoeringsbesluiten ter goedkeuring van de herstel-en veerkrachtplannen van een aantal lidstaten voor en zullen er Raadscon-clusies worden aangenomen over drie rapporten van de EuropeseRekenkamer (ERK).10https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52025PC0276&qid=1748443546763Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21187 Raadsconclusies ERK-rapportenDe Raad zal conclusies aannemen over drie rapporten van de ERK11, diezijn samengevat in het analyserapport van de Europese Rekenkamer overde HVF dat op 6 mei is gepubliceerd.12 De Tweede Kamer is middelsbeantwoording van schriftelijke vragen geïnformeerd over de inhoud ende kabinetsappreciatie van het analyserapport.13 In de voorliggendeRaadsconclusies wordt aangegeven dat de bevindingen en aanbevelingenvan de ERK in overweging moeten worden genomen. De antwoorden vande Commissie op de bevindingen en aanbevelingen van de ERK wordenerkend. De Commissie neemt een aantal ERK-aanbevelingen over,namelijk de aanbevelingen die zien op: het verbeteren van de beoordelingvan maatregelen die de landspecifieke aanbevelingen adresseren, hetverbeteren van de zekerheid over de naleving van openbare aanbeste-dingen en staatssteunregels, het verbeteren van verslaglegging, derichtsnoeren voor controles en audits actualiseren en transparantievergroten door middel van aanpassingen aan het jaarverslag. Deconclusies roepen in herinnering dat, conform de HVF-verordening,lidstaten worden geacht alle of een significant deel van de landspecifiekeaanbevelingen (LSA) aan te pakken, maar zonder verplichting daarbijspecifieke beleidsopties in te voeren. Daarnaast halen de conclusies aandat de lidstaten primair verantwoordelijk zijn voor het aanpakken vaninbreuken op het gebied van overheidsopdrachten en dat deHVF-verordening nadrukkelijk toelaat dat lidstaten gebruik maken vanbestaande nationale controlesystemen. Met deze conclusies nodigt deRaad de Commissie uit om lessen te blijven trekken uit de implementatievan dit prestatiegerichte instrument. Daarnaast wordt er opgemerkt datsommige aanbevelingen van de ERK verder gaan dan de bepalingen vande HVF-verordening. Daarnaast geeft de Raad in de conclusies aan dat debevindingen en aanbevelingen niet vooruit moeten lopen op toekomstigebesprekingen over het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK) enbenadrukt zij dat het van belang is dat beide instituties, de Commissie ende ERK, hetzelfde begrip hebben van het wettelijk kader. Ten slotte wordtin de Raadsconclusies het belang onderschreven dat de HVP’s van delidstaten tijdig worden uitgevoerd overeenkomstig het huidige juridischraamwerk.Het kabinet kan zich vinden in de opgestelde Raadsconclusies en hetbelang dat daarin wordt gegeven aan de rapporten van de EuropeseRekenkamer en is voornemens om ermee in te stemmen.Aanpassingen uitvoeringsbesluitenTijdens de Ecofinraad zullen de aanpassingen van de uitvoeringsbesluitenter goedkeuring van de herstel- en veerkrachtplannen (HVP) van Spanje,Malta, Slovenië, Litouwen, Italië, Cyprus, België, Kroatië en Polen terbesluitvorming voorliggen. Al deze lidstaten maken gebruik van demogelijkheid om het HVP aan te passen op grond van objectieveomstandigheden, op basis van artikel 21 van de HVF-verordening. Vooreen uitgebreide toelichting op deze grondslag voor wijziging verwijs ik unaar het verslag van de Eurogroep- en Ecofinraad van juni 2024.14De Europese Commissie oordeelt dat de redenen die de lidstatenaandragen, aanpassingen van de plannen rechtvaardigen en dat deherstelplannen ook na deze aanpassingen voldoen aan de eisen van de11https://www.eca.europa.eu/en/publications/SR-2025-09https://www.eca.europa.eu/en/publications/sr-2025-10https://www.eca.europa.eu/en/publications/SR-2025-1312https://www.eca.europa.eu/nl/publications/RV-2025-0213Aanhangsel Handelingen II 2024/25, nr. 235314Kamerstuk 21 501-07, nr. 2053Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21188 HVF-verordening. Het kabinet kan zich vinden in het oordeel van deCommissie. Nederland is daarom voornemens om in te stemmen met devoorstellen tot aanpassing van de uitvoeringsbesluiten van de Raad. Erwordt geen discussie verwachting in de Ecofinraad.SpanjeDe aanpassing van het Spaanse plan heeft betrekking op één maatregel.Deze wordt aangepast omdat er een beter alternatief geïmplementeerdkan worden waarbij de administratieve lasten lager liggen. De oorspron-kelijke ambitie van de maatregel blijft gewaarborgd. Deze maatregel heeftbetrekking op het onderdeel van het HVP dat ziet op steun aan het MKB.MaltaDe aanpassing van het Maltese plan heeft betrekking op 18 maatregelen.Door objectieve omstandigheden is één maatregel op het gebied vangezondheidszorg niet langer haalbaar en dient de tijdslijn voor een anderemaatregel onder het onderdeel «versterken van het institutionele kader»aangepast te worden. Drie maatregelen worden aangepast, omdat erbetere alternatieven geïmplementeerd kunnen worden, waarbij hetoorspronkelijke ambitieniveau van de maatregelen onveranderd blijft.Deze zien op duurzaam vervoer en het versterken van het institutionelekader. 16 maatregelen worden aangepast, omdat er alternatievengeïmplementeerd kunnen worden waarbij de administratieve lasten lagerliggen. Deze zien o.a. op klimaat, (duurzaam) vervoer, digitalisering,gezondheidszorg, onderwijs en het versterken van het institutionele kader.Tenslotte wordt één maatregel onder het onderdeel onderwijs aangepast,omdat een deel van het doel, het opleiden van leerkrachten, al was bereiktvoordat dit in aanmerking kon komen voor de HVF.SloveniëDe aanpassing van het Sloveense plan heeft betrekking op 50 maatre-gelen. Vier van deze maatregelen zijn niet langer haalbaar, deze vallenonder de onderdelen: hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, R&Den innovatie, arbeidsmarkt, en REPowerEU. Eén doelstelling gerelateerdaan een maatregel op het gebied van hernieuwbare energie is niet langerhaalbaar door de inwerkingtreding van een nieuw juridisch kader voorenergie-efficiëntie. Een aantal mijlpalen en doelstellingen zijn gedeeltelijkniet langer haalbaar, o.a. door vertragingen en overige objectieveomstandigheden. Deze hebben betrekking op de onderdelen: schone enveilige leefomgeving, duurzaam vervoer, arbeidsmarkt, onderwijs,gezondheidszorg en REPowerEU. Slovenië heeft verzocht om de middelendie door deze aanpassingen beschikbaar komen in te zetten om een aantalmijlpalen en doelstellingen toe te voegen aan het HVP en om hetambitieniveau van een aantal maatregelen, o.a. op het gebied vanenergie-efficiëntie, arbeidsmarkt en klimaatweerbaarheid, te verhogen.Zes maatregelen worden aangepast, omdat er betere alternatievengeïmplementeerd kunnen worden, waarbij het oorspronkelijke ambitie-niveau van de maatregelen onveranderd blijft. Daarnaast heeft Sloveniëaangegeven dat 26 maatregelen worden aangepast omdat er alterna-tieven geïmplementeerd kunnen worden waarbij de administratieve lastenlager liggen. Deze maatregelen zien o.a. op infrastructuur, arbeidsmarkt,gezondheidszorg, hernieuwbare energie, schone en veilige leefomgeving,circulaire economie, digitalisering, R&D en innovatie, toerisme, gezond-heidszorg, woningmarkt en REPowerEU. Ten slotte heeft Sloveniëaangegeven dat de verwoording van één maatregel wordt aangepast.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21189 LitouwenDe aanpassing van het Litouwse plan heeft betrekking op 74 maatregelen.Litouwen heeft aangegeven dat 27 maatregelen gedeeltelijk niet langerhaalbaar zijn door veranderingen in marktvraag. Deze maatregelen zienop de onderdelen: groene transitie, digitalisering, onderwijs enREPowerEU. Zeven maatregelen zijn niet langer haalbaar als gevolg vantoenemende kosten door de hoge inflatie. Deze zien o.a. op gezond-heidszorg, onderwijs en kansengelijkheid. Drie maatregelen zijn nietlanger haalbaar door vertragingen. Zestien maatregelen wordenaangepast omdat er betere alternatieven geïmplementeerd kunnenworden, waarbij het oorspronkelijke ambitieniveau van de maatregelenonveranderd blijft. Litouwen heeft aangegeven dat 20 maatregelenworden aangepast, omdat er alternatieven geïmplementeerd kunnenworden waarbij de administratieve lasten lager liggen. Deze aanpassingenzien o.a. op gezondheidszorg, de groene transitie, digitalisering,onderwijs, kansengelijkheid en REPowerEU. Ten slotte wordt éénmaatregel aangepast door de hogere administratieve lasten als gevolgvan de sancties die zijn opgelegd tegen Rusland.ItaliëDe aanpassing van het Italiaanse plan heeft betrekking op 67 maatregelen.Italië heeft aangegeven dat een aantal maatregelen (gedeeltelijk) nietlanger haalbaar zijn, o.a. door verandering in marktvraag, verstoringen intoeleveringstekens, vertragingen, en hoge inflatie. Deze maatregelen zienop elektriciteit, vervoer en infrastructuur, circulaire economie en arbeids-markt. 37 maatregelen worden aangepast, omdat er betere alternatievengeïmplementeerd kunnen worden, waarbij het oorspronkelijke ambitie-niveau van de maatregelen onveranderd blijft. Daarnaast heeft Italiëaangegeven dat 20 maatregelen worden aangepast, omdat er alterna-tieven geïmplementeerd kunnen worden waarbij de administratieve lastenlager liggen. Deze maatregelen zien o.a. op verbeteringen in de publiekesector, cultuur, landbouw en visserij, hernieuwbare energie, onderwijs,kansengelijkheid, onderzoek en infrastructuur (duurzaam) openbaarvervoer, infrastructuur, waterbeheer, cultuur, en digitalisering. Italië heeftverzocht om de middelen die door deze aanpassingen beschikbaar komenin te zetten om twee maatregelen, op het gebied van elektrisch vervoer entreininfrastructuur, toe te voegen aan het HVP.CyprusDe aanpassing van het Cypriotische plan heeft betrekking op 87 maatre-gelen. Cyprus heeft aangegeven dat 16 maatregelen gedeeltelijk nietlanger haalbaar zijn door een gebrek aan marktvraag en hoge inflatie.Deze maatregelen zien o.a. op gezondheidszorg, diversificatie van deeconomie, hernieuwbare energie, duurzaam vervoer, R&D, moderniseringvan de publieke sector, onderwijs, arbeidsmarkt en REPowerEU. Cyprusheeft aangegeven dat 14 maatregelen worden aangepast, omdat er beterealternatieven geïmplementeerd kunnen worden, waarbij het oorspronke-lijke ambitieniveau van de maatregelen onveranderd blijft. Voor 57maatregelen geldt dat er alternatieven geïmplementeerd kunnen wordenwaarbij de administratieve lasten lager liggen. Deze maatregelen zien o.a.op gezondheidszorg, waterbeheer, modernisering van de publieke sector,onderwijs, R&D, financiële stabiliteit, infrastructuur, digitalisering,arbeidsmarkt en REPowerEU.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211810 BelgiëDe aanpassing van het Belgische plan heeft betrekking op 22 maatregelen.België heeft aangegeven dat acht maatregelen worden aangepast, omdater betere alternatieven geïmplementeerd kunnen worden, waarbij hetoorspronkelijke ambitieniveau van de maatregelen onveranderd blijft.Deze maatregelen zien o.a. op biodiversiteit en klimaatverandering,cybersecurity, digitalisering, openbaar bestuur en arbeidsmarkt.Daarnaast worden acht maatregelen die o.a. zien op klimaat, digitali-sering, duurzaam vervoer, kansengelijkheid en hernieuwbare energie,aangepast omdat er alternatieven geïmplementeerd kunnen wordenwaarbij de administratieve lasten lager liggen. België heeft aangegevendat één maatregel gedeeltelijk niet langer haalbaar is door hoge inflatie ende verwoording van één maatregel wordt aangepast in het kader vansimplificatie. Ten slotte worden vier maatregelen aangepast dooronverwachte technische problemen.KroatiëDe aanpassing van het Kroatische plan heeft betrekking op 30 maatre-gelen. Een aantal maatregelen worden aangepast, omdat deze (gedeel-telijk) niet langer haalbaar zijn door hoge inflatie, een gebrek aanmarktvraag en onverwachte vertragingen in openbare aanbestedingen.Deze maatregelen zien o.a. op de onderdelen: groene en digitaleeconomie, arbeidsmarkt, duurzaam vervoersysteem en digitalisering.Kroatië heeft aangegeven dat er voor negen maatregelen betere alterna-tieven geïmplementeerd kunnen worden, waarbij het oorspronkelijkeambitieniveau van de maatregelen onveranderd blijft. Daarnaast heeftKroatië aangegeven dat er voor vijf maatregelen alternatieven geïmple-menteerd kunnen worden, waarbij het oorspronkelijke ambitieniveau vande maatregelen onveranderd blijft. Deze maatregelen zien o.a. opwaterbeheer, duurzaam vervoerssysteem, openbare aanbestedingen, R&Den innovatie, pensioensysteem, energietransitie, en digitalisering. Kroatiëheeft verzocht om de middelen die door deze aanpassingen beschikbaarkomen in te zetten om twee maatregelen toe te voegen aan het HVP enom het implementatieniveau van vijf maatregelen te verhogen. Dezemaatregelen zien o.a. op water- en afvalbeheer, R&D en innovatie binnenuniversiteiten, en de renovatie van gebouwen.PolenDe aanpassing van het Poolse plan heeft betrekking op 42 maatregelen.Voor 11 maatregelen geldt dat er betere alternatieven geïmplementeerdkunnen worden, waarbij het oorspronkelijke ambitieniveau van demaatregelen onveranderd blijft. Daarnaast heeft Polen aangegeven dat ervoor 19 maatregelen alternatieven geïmplementeerd kunnen worden,waarbij het oorspronkelijke ambitieniveau van de maatregelen onver-anderd blijft. Deze maatregelen zien o.a. op concurrentievermogen,arbeidsmarkt, digitalisering, groene energie, REPowerEU, gezond-heidszorg en de kwaliteit van instituties. Polen heeft aangegeven dat eenaantal maatregelen gedeeltelijk niet langer haalbaar zijn door een gebrekaan aanmeldingen en vertragingen door objectieve omstandigheden.Deze maatregelen zien o.a. op concurrentievermogen en weerbaarheidvan de economie, groene energie, de digitale transitie, cybersecurity engezondheidszorg. Polen heeft verzocht om de middelen die door dezeaanpassingen beschikbaar te komen in te zetten om twee maatregelen toete voegen aan het HVP en om het implementatieniveau van tweemaatregelen te verhogen. Deze aanpassingen zien o.a. op het overhevelenvan een deel van de middelen naar InvestEU en een kapitaalinjectie in eenVeiligheid en Defensiefonds.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211811 Agendaonderwerp: Implementatie Europees begrotingsraamwerk:Raadsaanbevelingen budgettair-structurele plannen België en BulgarijeDocument: Het document wordt voorafgaand aan de vergadering op hetDelegates Portal geplaatst.Aard bespreking: Besluitvorming RaadsaanbevelingenBesluitvormingsprocedure: Gekwalificeerde meerderheidToelichting:In het kader van het herziene Europese begrotingsraamwerk hebbenlidstaten budgettair-structurele plannen (hierna: plannen) voor demiddellange termijn ingediend, met daarin hun voorgenomen begrotings-beleid, hervormingen en investeringen. Tot nu toe hebben 26 lidstatenhun plan ingediend. Voor 22 plannen heeft de Raad van de Europese Unie(Raad) reeds aanbevelingen aangenomen. Uw Kamer is hierovergeïnformeerd op 20 december 2024 met een Kamerbrief over implemen-tatie van het Europees begrotingsraamwerk15. De aanbevelingen zagen opi) het vaststellen van het meerjarig uitgavenpad, ii) het goedkeuren vanhervormingen en investeringen die ten grondslag liggen aan eenverlenging van de budgettaire aanpassingsperiode voor vijf lidstaten eniii) de correctie van buitensporige tekorten voor acht lidstaten. DeCommissie heeft recent de plannen van België en Bulgarije beoordeeld enaanbevelingen gedaan aan de Raad voor het vaststellen van het uitga-venpad. Voor België heeft de Commissie ook aanbevelingen gedaan aande Raad voor de correctie van het buitensporig tekort en goedkeuring vanhervormingen en investeringen die ten grondslag liggen aan verlengingvan de aanpassingsperiode. De Ecofinraad van 20 juni 2025 besluit overRaadsaanbevelingen voor België en Bulgarije.Kabinetsinzet RaadsaanbevelingenHet kabinet neemt de Commissiebeoordeling van de plannen alsuitgangspunt bij het bepalen van zijn inzet ten aanzien van de Raadsaan-bevelingen. Het kabinet heeft beoordeeld of deze Commissiebeoordelingin lijn is met de vereisten aan het uitgavenpad van lidstaten op basis vanVerordening 2024/1263, het correctief uitgavenpad op basis van Veror-dening 1467/97 en de vereisten voor de set van investeringen enhervormingen die ten grondslag ligt aan een verlenging van de budget-taire aanpassingsperiode op basis van Verordening 2024/1263.Het kabinet kan zich vinden in de beoordeling van de Commissie en isvoornemens in te stemmen met de Raadsaanbevelingen.Hieronder volgt per lidstaat een beschrijving van de belangrijksteonderdelen van de Raadsaanbevelingen, inclusief tabellen met eenweergave van de uitgavengroei, het structureel primair saldo, deontwikkeling van het begrotingstekort en de ontwikkeling van deoverheidsschuld.BelgiëBegrotingsbeleidUitgavenpadDe Commissie oordeelt dat het uitgavenpad zoals voorgesteld door Belgiëvoldoet aan de vereisten van verordening 2024/1263. De Commissie doeteen aanbeveling aan de Raad om het uitgavenpad vast te stellen. Hetuitgavenpad is gebaseerd op een aanpassingsperiode van zeven jaar.15Kamerstuk 21 507-07 nr. 2085Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211812 Correctie buitensporig tekortDe Commissie doet een herziene aanbeveling aan de Raad voor decorrectie van het buitensporig tekort, op grond van het uitgavenpad zoalsvoorgesteld door België. De Commissie oordeelt dat dit uitgavenpadvoldoet aan de vereiste minimale jaarlijkse verbetering van het structureel(primair) saldo van 0,5% bbp voor lidstaten in een buitensporigtekortpro-cedure. Het begrotingstekort daalt naar verwachting in 2030 onder dereferentiewaarde van 3%.In afwezigheid van een budgettair-structureel plan in verband met eenregeringswissel, heeft de Raad in januari een correctief uitgavenpadaanbevolen dat gebaseerd is op het vierjarig referentiepad van deCommissie. De Raad kwam overeen dat het een nieuw correctiefuitgavenpad zou worden aanbevolen nadat België een budgettair-structureel plan had ingediend.Tabel kerncijfers begrotingsbeleid20252026202720282029203020312041Uitgavengroei Commissie (%)3,0%2,6%2,6%2,2%2,2%2,4%2,4%N.v.t.Uitgavengroei in plan (%)3,6%2,5%2,5%2,1%2,1%2,3%2,4%N.v.t.SPS Commissie (jaarlijkse verandering)0,5%0,5%0,5%0,6%0,6%0,5%0,5%N.v.t.SPS in plan (jaarlijkse verandering)0,2%0,6%0,6%0,6%0,6%0,5%0,5%N.v.t.Begrotingstekort in plan (in % bbp)4,7%4,6%4,1%3,5%3,0%2,5%2,0%1,8%Schuldratio in plan (in % bbp)105,1%107,0%107,3%107,3%106,7%105,6%104,0%87,6% België haalt de begrotingsinspanning naar achteren ten opzichte van hetlineaire pad dat als regel geldt volgens Verordening 2024/1263. In 2025 isde begrotingsopgave lager als gevolg van vertraging in de implementatievan begrotingsmaatregelen door het aantreden van een nieuwe regeringin februari 2025. De begrotingsinspanning wordt wel gecompenseerd inde latere jaren van het plan.Economische aannamesDe Commissie merkt op dat België in het plan nauwelijks afwijkt van eenaantal economische aannames onder het referentiepad van deCommissie.Hervormingen en investeringen ten grondslag aan verlengingaanpassingsperiodeDe Commissie oordeelt dat de hervormingen en investeringen die tengrondslag liggen aan een verlenging van de aanpassingsperiode voldoenaan de vereisten van verordening 2024/1263. De Commissie doet eenaanbeveling aan de Raad om de investeringen en hervormingen goed tekeuren.Effect op economische groei en schuldhoudbaarheidDe Commissie oordeelt dat de hervormingen en investeringen eenpositief effect hebben op de schuldhoudbaarheid en economische groeivan België. Ten eerste beoogt België twee derde van de begrotingsopgavete bereiken aan de hand van structurele hervormingen gericht op dearbeidsmarkt (in het bijzonder het WW-stelsel) en het pensioensysteem.Ten tweede bevat het plan structurele hervormingen gericht op diversebelastingheffingen. Ten derde beoogt België de efficiëntie en kwaliteit vanoverheidsuitgaven te verbeteren en de coördinatie van begrotingsbeleidte verbeteren. Ten vierde zet België in op het verbeteren van het concur-rentievermogen en het ondernemingsklimaat door onder meer hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211813 digitaliseren van overheidsdiensten en het verlagen van administratievelasten. Het verlagen van de belasting op arbeid moet werken ookaantrekkelijker maken. Een deel van deze hervormingen en investeringenis tevens onderdeel van het Belgische Herstel- en Veerkrachtplan.Gemeenschappelijke EU-prioriteitenDe Commissie oordeelt dat de hervormingen en investeringen bijdragenaan de verschillende gemeenschappelijke prioriteiten van de EU en desociale en economische veerkracht. Ook bevat het plan investeringen inonderzoek en innovatie op het gebied van koolstofarme technologie enenergie-infrastructuur, wat bij moet dragen aan de groene transitie enenergiezekerheid. De Commissie benoemt dat door middel van digitali-sering van publieke diensten ook aan een eerlijke digitale transitie wordtbijgedragen.Landspecifieke aanbevelingenDe Commissie concludeert dat in het Belgische plan relevante landspeci-fieke aanbevelingen uit het Europees Semester worden geadresseerd oponder andere het gebied van de financiële houdbaarheid van hetpensioenstelsel, de effectiviteit en kwaliteit van overheidsuitgaven en hetverbeteren van de coördinatie van begrotingsbeleid tussen verschillendeoverheidslagen. Ook dragen de hervormingen op het gebied vanarbeidsmarkt en concurrentievermogen relateren aan recente landspeci-fieke aanbevelingen, zoals het aanjagen van de aanpakken van arbeids- envaardighedentekorten.BulgarijeBegrotingsbeleidUitgavenpadDe Commissie oordeelt dat het uitgavenpad zoals voorgesteld doorBulgarije voldoet aan de vereisten van verordening 2024/1263. DeCommissie doet een aanbeveling aan de Raad om het uitgavenpad vast testellen.Tabel kerncijfers begrotingsbeleid20252026202720282041Uitgavengroei Commissie (%)6,2%4,9%4,4%4,0%N.v.t.Uitgavengroei in plan (%)6,2%4,9%4,4%4,0%N.v.t.Begrotingstekort in plan (in % bbp)– 3,0%– 2,9%– 2,9%– 2,9%– 2,9%Schuldratio in plan (in % bbp)25,8%27,4%29,1%30,8%45,3%* Voor lidstaten met een tekort en schuld onder de referentiewaarden is technische informatieverstrekt. Deze technische informatie bevat geen jaarlijkse verandering van het structureelprimair saldo. Deze is dan ook niet weergegeven in de tabellen van deze lidstaten. Economische aannamesDe Commissie merkt op dat Bulgarije in het plan afwijkt van een aantaleconomische aannames onder het referentiepad van de Commissie, metname voor het structureel primair saldo bij aanvang, de potentiële groei,de inflatie en de rente. De Commissie concludeert dat de afwijkingen in deaannames leiden tot een lagere uitgavengroei ten opzichte van detechnische informatie van de Commissie. Bulgarije heeft daarmee eenambitieuzer uitgavenpad opgenomen in het plan.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211814 Agendaonderwerp: Jaarvergadering Raad van gouverneurs van hetEuropees Stabiliteitsmechanisme (ESM)Document: N.v.t.Aard bespreking: Gedachtewisseling en besluitvorming overjaarverslag, financiële rekeningen en leden van het auditcomité.Besluitvormingsprocedure: De Raad van Gouverneurs besluit metgekwalificeerde meerderheid (80% van de uitgebrachte stemmen) overhet jaarverslag en nieuwe leden van het auditcomitéToelichting:Op 19 juni 2025 zal de jaarvergadering van de Raad van Gouverneurs vanhet ESM plaatsvinden. Op de agenda staat onder andere het goedkeurenvan het jaarverslag en de financiële rekeningen van het ESM over 2024,een bespreking met het ESM-auditcomité en de verklaring van de externeaccountant. Ook wordt de Raad van gouverneurs, zoals gebruikelijk, omgoedkeuring gevraagd om het financiële resultaat van 2024 over teboeken naar het reservefonds. Daarnaast wordt de Raad van Gouverneursgevraagd om in te stemmen met twee nieuwe leden van de auditcomité.Tot slot zal de Raad van Gouverneurs van gedachten wisselen over deopvolging die het ESM heeft gegeven aan de comprehensive review vanhet instrumentarium die op 17 juni 2024 werd gepubliceerd.16Net als in voorgaande jaren ontvangt de Kamer na de jaarvergadering: hetjaarverslag en de financiële rekeningen, en het jaarverslag van hetESM-auditcomité, als ook een verslag van de jaarvergadering. Daarbijontvangt de Kamer dan ook de jaarrekeningen van de Europese FinanciëleStabiliteitsfaciliteit (EFSF). Nederland is voornemens om het jaarverslagen de financiële rekeningen van het ESM over 2024 goed te keuren en inte stemmen met het overboeken van het resultaat over 2024 naar hetreservefonds. Ook is Nederland voornemens om in te stemmen met debenoeming van de nieuwe leden van het auditcomité. Zoals gebruikelijkzal in het verslag van de vergadering nader op de financiële rekeningen endeze besluiten worden ingegaan.De Raad van Gouverneurs heeft tijdens de jaarvergadering van 2024 vangedachten gewisseld over de comprehensive review en aan het ESM hetmandaat gegeven om de hoofdbevindingen verder uit te werken. DeKamer is over deze discussie geïnformeerd middels het verslag van deEurogroep en Ecofinraad van juni 2024.17 Het ESM heeft hier invulling aangegeven door een aanvullend rapport op te stellen voor de jaarverga-dering 2025. Het ESM doet hierin enkele voorstellen om hetESM-instrumentarium te verfijnen. De voorstellen vallen uiteen in drieblokken. Ten eerste stelt het ESM voor om de toegangscriteria voor depreventieve kredietlijnen onder het herziene ESM-verdrag in lijn tebrengen met de nieuwe Europese begrotingsregels. Ten tweede zou hetESM het vermeende stigma dat kleeft aan het ESM-instrumentariumwillen aanpassen door vertrouwelijke consultaties en groepsaanvragenmogelijk te maken. Ten derde doet het ESM een voorstel voor een nieuwpermanent preventief instrument dat financiële steun kan verlenen aanlidstaten voor specifieke doeleinden in reactie op een externe econo-mische schok die de financiële stabiliteit bedreigt. Deze laatste tweevoorstellen kunnen volgens het ESM ook binnen het huidige ESM-verdragworden uitgewerkt. Ten slotte acht het ESM het wenselijk om het IndirectRecapitalisation Instrument aan te passen. Hiervoor dient volgens hetESM wel eerst de herziening van het Crisis Management and DepositInsurance (CMDI) raamwerk afgerond te worden.Nederland ziet geen concrete aanleiding om de toegangscriteria onder hetherziene ESM-verdrag aan te passen zolang niet alle lidstaten het herzieneESM-verdrag geratificeerd hebben. Onder het huidige ESM-verdrag is een16Comprehensive review of the maximum lending volume, adequacy of the authorised capitalstock and financial assistance instruments | Publicatie | Rijksoverheid.nl17https://open.overheid.nl/documenten/dd3059a2-dcd1-426e-902b-246bb59aa277/fileTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211815 aanpassing van de toegangscriteria niet nodig, omdat de criteria dieverband houden met de begrotingsregels niet in het verdrag zelf zijnvastgelegd.Nederland weegt de andere voorstellen van het ESM af tegen dedoelstelling van het ESM. In het ESM-verdrag is dit omschreven als: hetverstrekken van stabiliteitssteun, onder stringente voorwaarden diepassend zijn voor het gekozen financiële-bijstand instrument, ten gunstevan ESM-leden die te maken hebben met of worden bedreigd doorernstige financieringsproblemen, indien zulks onontbeerlijk is om definanciële stabiliteit van de eurozone in haar geheel en van de lidstatenervan te vrijwaren. Allereerst ten aanzien van het voorstel tot groepsaan-vragen en vertrouwelijke consultaties voor preventieve kredietlijnen zietNederland weinig nadelen aan de voorgestelde aanpassingen, omdat devoorwaarden voor financiële bijstand gelijk blijven. Nederland zal zichdaarom constructief opstellen in de discussie over deze potentiëlewijziging. Daarnaast staat Nederland kritisch tegenover het voorstel omeen nieuw permanent preventief instrument op te richten. De noodzaak enadditionele waarde van dit instrument ten opzichte van de bestaandepreventieve kredietlijnen is niet evident. Voor Nederland is van belang datfinanciële steun gepaard gaat met «passende stringente voorwaarden» enalleen wordt verstrekt als dat onontbeerlijk is om de financiële stabiliteitvan de eurozone en de lidstaten te vrijwaren. Nederland kan in lijn met hetvoorgaande deelnemen aan de gedachtewisseling.Agendaonderwerp: Ecofin report to the European Council on tax issuesDocument: Nog niet beschikbaarAard bespreking: goedkeuring rapportageBesluitvormingsprocedure: consensusToelichting:Dit betreft de halfjaarlijkse voortgangsrapportage met betrekking tot debelangrijkste dossiers die momenteel spelen op fiscaal terrein. Dezerapportage bevat een feitelijke beschrijving van de voortgang die onderhet Poolse voorzitterschap in de Raad is geboekt op de verschillendefiscale dossiers. De Raad zal dit rapport als hamerstuk aannemen.Nederland kan er mee instemmen.Agendaonderwerp: CoC Conduct Group conclusionsDocument: Nog niet beschikbaarAard bespreking: Aannemen conclusiesBesluitvormingsprocedure: consensusToelichting:De Raad zal conclusies van de Gedragscodegroep als hamerstukaannemen, wat een feitelijke beschrijving is van de voortgang die tijdenshet Poolse voorzitterschap in de Raad is geboekt op de lopende dossiers.Nederland kan instemmen met deze conclusies.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 211816