Onderzoek gevolgen eigenrisicodragen Werkloosheidswet en ambtelijk ontslagrecht voor arbeidsorganisaties bij overheid en onderwijs

31701TrendnotaArbeidszakenOverheidspersoneel2009Nr.15BRIEFVANDEMINISTERVANBINNENLANDSEZAKENENKONINKRIJKSRELATIESAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,14mei2009AanleidingTijdenshetAlgemeenOverlegoverdeTrendnotaArbeidszakenOverheid2008innovember2007(kamerstuk31201,nr.23)heeftdeTweedeKamergevraagdofheteigenrisicodragenvolgensdeWerkloosheidswetalsongewenstneveneffectheeftdatouderennietmeerwordenaangenomenbijhetRijk.IkhebdeTweedeKamertoegezegdomdaarnaaronderzoektedoenendaarovermetsocialepartnersingesprektegaan.Ikhebdatpuntlatenmeenemenineenbrederonderzoeknaardegevolgenvanheteigen-risicodragenWerkloosheidswetvoorarbeidsorganisatiesbijoverheidenonderwijs.Ookhetambtelijkontslagrechtisdaarbijmeegenomen.Dit,vanwegedesamenhangmetheteigenrisicodragenWerkloosheidswet.Ditonderzoekisinmaart2009afgerond.OnderzoekSEOEconomischOnderzoekHierbijbiedikuterkennisneminghetdefinitieveonderzoeksrapportaan.1Hetlijktmevooreengoedbegripvandeuitkomstenvanhetonderzoeknuttigomeerstdegehanteerdeonderzoeksmethodekorttoetelichten.DeonderzoekershebbeneersteenaantalhypothesengeformuleerdopbasisvaneconomischeensociologischeliteratuurinzakedewerkingeneffectenvanheteigenrisicodragenWerkloosheidswetenhetambtelijkontslagrecht.Diehypothesenzijnvervolgensgetoetstdoormiddelvanstatistischeanalyses(opbasisvanCBS-gegevens).Daaruitkomenverbandenensamenhangennaarvoren,maaromdatopdezemaniergeeninzichtontstaatingedragengedragsreacties,leverthetonderzoekgeenverklaringenvoordegevondensamenhangenenverbandenop.Omverklaringentevindenvoordegevondenverbandenensamenhangen,hebbendeonderzoekerseenaantalinterviewsmetdeskundigenuithetveldafgenomenalsookgebruikgemaaktvandeexpertisevandekoepelsvandesocialepartnersbijoverheidenonderwijsenvanmijnministerie.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1308510809tkkst31701-15ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.151 Debelangrijksteuitkomstenvanhetonderzoekkunnenalsvolgtwordensamengevat:•ErzijngeenaanwijzingendatheteigenrisicodragerschapWerkloos-heidswet,aldannietincombinatiemethetambtelijkontslagrecht,eenbelemmeringvoorhetaannemenvanouderewerknemersbijdeover-heideninhetonderwijsvormt.DevreesdieopditpuntbijdeTweedeKamerbestaat,wordtdoorhetonderzoeknietondersteund.•Inhetrapportconstaterendeonderzoekersdatallochtonenenwerk-lozeneenkleinerekanshebbenopbaanstartsbijoverheidenonder-wijs.Ditkanbehalvedooreenselectiefaannamebeleid(despecifiekeervaringencompetentiesdieveelalgevraagdworden)ookwordenverklaarddooreenselectiefarbeids-aanbod.UitanderonderzoekoverpreferentiesvanwerkzoekendenvanondermeerdeRaadvoorWerkenInkomenisbekenddatallochtonenenwerklozenverhoudingsge-wijsmindersolliciterenbijoverheidenonderwijs.•OpbasisvanhetonderzoekkannietwordengeconcludeerddatheteigenrisicodragerschapWWenhetambtelijkontslagrechteeneffi-ciënt,doelmatig,flexibelenslagvaardigfunctionerenvanarbeids-organisatiesbijoverheidenonderwijsaantoonbaarindewegstaan.Dedienstverbandenvanoverheidswerknemerszijnwelgemiddeldlangerdandievanparticulierewerknemersenerismindersprakevanmobiliteitnaarbuitentoe,richtinganderesectorenwaaronderdemarktsector.Overheidswerknemerszijnwelwatvakerdanparticulierewerknemersinternmobiel,datwilzeggenbinnendeeigensectorofbijdeeigenwerkgever.Opzichnietvreemd,gegevenhetfeitdatoverheidswerkgeversoverhetalgemeengrotewerkgeverszijn.ConclusieMijnalgemeneconclusieisdathetonderzoekgeenaanleidinggeeftomhetsysteemvaneigenrisicodragenWerkloosheidswetenhetambtelijkontslagrechtterdiscussietestellen.VoorwatheteigenrisicodragenWerkloosheidswetbetreft,sluitdezeconclusieaanbijdeconclusiediedeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheidenikhebbengetrokkenuitdeeindevaluatievandere-integratietaakvanoverheidswerkgeversopgrondvanartikel72avandeWerkloosheidswet,diewij24maart2009aandeEersteendeTweedeKamerhebbenaangeboden(KamerstukkenII2008–2009,30370,nr.33).OverlegmetoverheidswerkgeversenoverheidswerknemersOverdezeuitkomstenenconclusiesvanhetonderzoekhebikoverlegdmetdesocialepartnersbijoverheidenonderwijs.Desocialepartnersonderschrijvendeuitkomstenenconclusieszoalshierbovenverwoordinalgemenezin.HetVerbondSectorwerkgeversOverheidmerktopdatdeoverheids-werkgeversnietalleenvoordegeheleduurvandeuitkeringopgrondvandeWerkloosheids-wetverantwoordelijkzijnvoordere-integratie;demeestesocialebeleidskadersbijoverheidenonderwijskennendaar-bovenopre-integratieverplichtingenvóórhetontslaggedurendeminimaal12maandenenmaximaal30maanden.HetVerbondSectorwerkgeversOverheidvindtzo’nlangeperiodenietreëel.Overdedoelmatigheideneffectiviteitvandezeperiodekondendoorgebrekaangegevensgeenconclusieswordengetrokkeninheteerdergenoemdeonderzoeknaarartikel72avandeWerkloosheidswet.Erzijngeenandereonderzoekenvoorhandendiehierweleenuitspraakoverdoen.HetVerbondSectorwerkgeversOverheidplaatstbijhetonderzoekverderdeopmerkingdathetambtelijkontslagrechtnaarhunmeningtoteenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.152 gebrekaandynamiekbijoverheidenonderwijsleidt(watzijafleidenuitdevastgesteldegeringereexternemobiliteitonderoverheidswerkne-mers),alsooktotverborgenwerkloosheidskosteninverbandmethetindiensthoudenvanniet-productieve,disfunctionerendemedewerkers.VolgenshetVSOhoudenwerkgeversenwerknemerselkaargevangenineenregimedatdemobiliteitnietbevordert.AlsgevolgdaarvanisdeinstroomindeWerkloosheidswetlaag,maardaarmeeisvoorhetVerbondSectorwerkgeversOverheidnognietaangetoonddatditvoorwerkgeverenwerknemeronderalleomstandighedeneenbevredigendesituatieoplevert.VoorhetVerbondSectorwerkgeversOverheidstaatdaaromnietvastdathetambtelijkontslagrechtongewijzigdzoumoetenblijven.DeSamenwerkendeCentralesvanOverheidspersoneelconstaterendatdeoverheidssectornietminderflexibelisdandemarktsector,ondanksdenegatievebeeldvormingoverhetambtelijkontslagrecht.Overheids-werknemerszijnnietmindermobieldanmarktwerknemers.DegrotemobiliteitdraagtvolgensdeSamenwerkendeCentralesvanOverheids-personeelbijaandelageinstroomindeWerkloosheidswetbijoverheidenonderwijs.Inmijnbriefvan30oktober2008overdebijzonderepositievanambte-narenhebikmijnstandpuntindezehelderomschreven.Ikzalgeeninitia-tievenondernemenomdeambtelijkestatusinzijnalgemeenheidterdiscussietestellen,enikzaldatooknietdoenvoordesectorenwaarvoorikzelfsectorwerkgeverben(RijkenPolitie).Iksluitechternietuitdatineenofmeeranderesectoren,vooralbijhetonderwijs,omsector-specifiekeredenenweleendiscussieoverdeambtelijkestatusofhetontslagrechtzalwordengestarttussendesocialepartners.Opdeuitkom-stendaarvanmetdegevolgenkanenwilikuiteraardnietvooruitlopen.DeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,G.terHorstTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.153