Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 26 november 2009, inzake het beloningsbeleid in de financiële sector

31371KredietcrisisNr.302VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld7januari2010DevastecommissievoorFinanciën1heeftop26november2009overleggevoerdmetministerBosvanFinanciënover:–debriefvandeministervanFinanciënd.d.15juni2009metprincipesvandeNederlandscheBankendeAutoriteitFinan-ciëleMarktenvooreenbeheerstbeloningsbeleidindefinan-ciëlesector(31371,nr.215);–debriefvandeministervanFinanciënd.d.18september2009methetrapportnaaraanleidingvaneenonderzoekvandebeloningspraktijkfinanciëlesector(31371,nr.254);–debriefvandeministervanFinanciënd.d.13oktober2009meteenweergavevandeinvloedvandeG20opdevormge-vingvandefinanciëlesectorinNederland(32013,nr.2);–debriefvandeministervanFinanciënd.d.24november2009metdereactievanhetkabinetopdecodevandebanken(32013,nr.3);–debriefvandeministervanFinanciënd.d.24november2009inzakehetbeloningsbeleidindefinanciëlesector(31371,nr.284).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorFinanciën,BlokDegriffiervandevastecommissievoorFinanciën,Berck1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Blok(VVD),voor-zitter,TenHoopen(CDA),ondervoorzitter,Weekers(VVD),VanHaersmaBuma(CDA),DeNeréetotBabberich(CDA),Haverkamp(CDA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Omtzigt(CDA),Kos¸erKaya(D66),Irrgang(SP),Luijben(SP),Kalma(PvdA),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),Cramer(ChristenUnie),VanderBurg(VVD),TonyvanDijck(PVV),Spekman(PvdA),Gesthuizen(SP),Ouwehand(PvdD),Tang(PvdA),Vos(PvdA),Bashir(SP),Sap(Groen-Links)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Remkes(VVD),Pieper(CDA),Aptroot(VVD),JandeVries(CDA),VanHijum(CDA),Mastwijk(CDA),Elias(VVD),DePater-vanderMeer(CDA),Pechtold(D66),Kant(SP),Ulenbelt(SP),VanderVeen(PvdA),Smilde(CDA),Anker(ChristenUnie),Nicolaï(VVD),DeRoon(PVV),Heerts(PvdA),Karabulut(SP),Thieme(PvdD),Heijnen(PvdA),Roefs(PvdA),VanGerven(SP),Vendrik(GroenLinks)enSmeets(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1395830910tkkst31371-302ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3021 Voorzitter:VosGriffier:BerckAanwezigzijnzesledenderKamer,teweten:Blanksma-vandenHeuvel,TonyVanDijck,VanGent,Irrgang,TangenWeekers,enministerBosvanFinanciën,dievergezeldisvanenkeleambtenarenvanzijnministerie.Devoorzitter:Ikheetalleaanwezigenwelkom.Wesprekenvandaagoverhetbeloningsbeleidfinanciëlesector.DeheerIrrgang(SP):Voorzitter.Erisditjaarenvorigjaarveelgepraatoverbonussen.WehebbenuiteenonderzoekvandeNederlandscheBank(DNB)vernomendatdemensenmetdehoogsteinkomensbijdebankenookdehoogstebonussenverdienen,nietalleenabsoluutmaarookrela-tief.Hetbetreftbonussenvanmeerdan300%,311%ompreciestezijn,vanhetjaarsalarisvoordezakenbankiersdiealheelhogesalarissenhebben.Inmiddelshebbenwe,naastdecode-Frijns,deCodeBanken,decommisie-Maas,deG20,deFinancialStabilityBoard(FSB),deprincipesvoorgoedbeloningsbeleidvanDNBendeAutoriteitFinanciëleMarkten(AFM),nuookgoodpracticesvanDNBendeAFMoverwatgoedbelo-ningsbeleidis.Hierbijwordtgelijkgezegddathetvolgenvandiegoodpracticesnietautomatischeengoedeinvullingvandeprincipesis.Erisookeenherenakkoord.Maarwaarleidthetallemaaltoe?Hetleidthettotveelteweinig.Wehebbeninmiddelséénechtmaximum:hetmaximumvooreenvariabelebeloning.Diemagnietmeerzijndan100%vanhetvastesalaris.DitgeldtalleenvoorbestuurdersuitdeCodeBanken.Hiervanmagmendannogafwijken,alsmenhetmaaruitlegt.Hetis«pastoeofleguit».Hetiseenmaximumdatnietgeldtvoorhetseniormanage-mentenooknietvoorandereveelverdienendezakenbankiersuitdeCodeBanken.Decommissie-MaasdievoorliepopdeCodeBanken,zeiiniedergevalgeenoptiestegevenbijhettoekennenvanvariabelebeloningenomdathetgeengoedinstrumentis.DeCodeBankenheeftdituiteindelijknietovergenomen.Decommissie-Maaszeiiniedergevaleenmaximumteverbindenaanaandelendiealsbeloningsinstrumentgebruiktwordenmetallenadelenhiervanopdekortetermijn.OokdatisnietovergenomenindeCodeBanken.Decommissie-Maaszeigeenbonustegevenalsergeenwinstis,ooknietaanhetseniormanagement.DitisnietovergenomenindeCodeBanken.Decommissie-Maaszeidatdevariabelebonusmeteenmaximumvan100%moestgeldenvoorinternationalebankenendatdezelagerkonzijnvoordenationalebanken.DeCodeBankenheeftdatonder-scheidnietovergenomen.Hetconcretevoorbeeldwaaroverwenuspreken,isdeSNSBank.Hetvastesalarisgaathieromhoogtenopzichtevanditjaar.EnjekuntdeSNSBankgeeninternationalebanknoemen.Bovendienisheteenbankdietotnutoenogsteedsgesteundwordtdoordeoverheid.Inhetherenakkoordisopgenomendaterdangeenvariabelebeloningwordtuitgekeerd.Erisgeenvariabelebeloningover2009en2010maardevastebeloninggaatvolgendjaaromhoog.Kortom:ditisveelteweinigomietstedoenaandeexcessievebeloningenindefinan-ciëlesector.DeprincipesendegoodpracticesvanDNBendeAFMzijnzoabstractdatjeerallekantenmeeuitkunt.AlsweernuopbasisvandeervaringenvandeafgelopenjarenveelvertrouweninhaddendatDNBendeAFMtoezichthouderszijndieagressieftewerkgaan,dielefhebben,diestaantetrappelenvanongeduldomhierwerkvantemaken,danhaddenwehiermisschiennogweleengoedgevoelbijgehad.Maardatisbepaaldniethetgeval.WehebbenerweinigvertrouwenindatDNBendeAFMhierechtwerkvangaanmaken.OveraandelenwordtgesprokenalseenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3022 nietzogeschiktbeloningsinstrument,maarerwordtvervolgensgeenduidelijkelijnaangekoppelddezedanooknietalszodanigtegebruiken.DeconclusievandeSP-fractieisdatdeministermoetophoudentevertrouwenopzelfregulering.Datheefthiernietgewerkt.Hoejehetookwendtofkeert,deCodeBankeniseenvormvanzelfregulering.Deministerlijktditinzijnbriefteontkennen.WemoeteneindelijkkomenmetwettelijkemaatregeleninplaatsvandeCodeBankenmeteenwettelijkebasis.Dezelijktonvoldoendesterktezijnomtekunneningrijpenenpaalenperktestellenaandemisstandenindefinanciëlesectorwaarinveeltehogebeloningenwordenuitbetaald.DeheerTang(PvdA):IkmeendatbijdeSNSBankdeaandelenuithetbeloningspakketzijnverdwenen.DatiseenstapinderichtingdiedeheerIrrgangbepleit.Hetgaatnietalleenoverdecode.Erliggenookuitge-werkteprincipesvandetoezichthouder.Daarinstaatbijvoorbeelddatdebonussenmoetenafhangenvandeprestatiesvandeonderneming.Datbetekentdatergeenbonussenmoetenwordenuitgekeerdalserverlieswordtgemaakt.Erstaatookindatergeenalles-of-nietsbeloningmoetzijn.Datbetekentgeenopties,wantdiezijnprecieshetelementvanallesofniets.Deoptiekanvannulnaarietsspringen.IsdeheerIrrganghetmetmijeensdatnietalleendecodemaarookdeuitgewerkteprincipesvanbelangzijnvoorhetnieuwebeloningsbeleidbijbanken?DeheerIrrgang(SP):DatbenikmetdeheerTangeens.IkweetalleennietofikhetoptimismevandeheerTangdeeldatjediegoodpracticesendeuitwerkingvandieprincipeszokuntuitleggen.WehebbeneengesprekmetdeheerWellinkgehad.Dieleekvanallesopentehouden.DeheerTangzegt:geenbonusbijverlies.Hetstaatallemaalzovoorwaardelijkopgeschrevendatikernognietvanovertuigdben.Erstaatbijvoorbeelddateenbonusvanmaximaal100%prudentis.Erstaatdusnietdathetnietmeermagzijndandat.Datishetongemakkelijkegevoeldatiktelkensbijdieprincipesendeuitwerkingenervanoverhoud.Hoehardishetnou?AlsDNBendeAFMnuhardeorganisatieswaren,danwasikdaarweloverheengestapt.MaardatisniethetgevalendatisvolgensmijookdekritiekvandeheerTang.DeheerTang(PvdA):DeprincipeszijnmeeruitgewerktdandeCodeBanken.Zelijkengezondenzijnbeterdandevageprincipesdieweeersthadden.DetwijfelvandeheerIrrgangligteigenlijkbijdehoudingvandetoezichthouder.Datkanikopzichookwelbegrijpen.DeheerIrrgang(SP):Detwijfelzitdaarinderdaadvooreendeelin.Maarhetisnietalleendat.Hetzijnookdeprincipesendeuitwerkingendaarvandieonvoldoendescherpenduidelijkzijn.Enigeaarzelingoverdewette-lijkebasisspeeltookeenrol.IndewetstaatdatDNBendeAFMregelskunnenstellen.VoordeAFMmoetdatoverigensnogwordenaangepast.Ermoetdanweleennadrukkelijkekoppelingzijnaanhetfeitdatheteenbedreigingkanzijnvoordebank.Hetisvoorstelbaardatersprakeisvanmachtsmisbruikwaarbijmensenzichzelfveeltehogebeloningenuitkerenzonderdathetdirecteenbedreigingisvoordebankzelf.HetzoudusgoedzijnalsereenapartewettelijkebasisisvoorDNBendeAFMofdeministerzelf,omgrenzentestellenaansalarissenenbonussen.DeheerTonyvanDijck(PVV):WatsteltdeSPvooralsmaximeringvaneenbonus?Opzichisheteenstapindegoederichtingdatereencapisgezetvan100%doordeCodeBanken.VindtdeheerIrrgangditookofwilhijdatdebonussenmaximaal10%zijnofzo?OfwilhijverdergaandandeCodeBanken?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3023 DeheerIrrgang(SP):Wijhebbenaltijdgezegddatdebestebonusgeenbonusis.IkbenhetmetdeheerVanDijckeensdatheteenheelkleinestapisindegoederichting.Hetiseenkleinestapomdatdie100%eenrelatiefhoogmaximumis.Bovendienheefthetmaximumalleenbetrek-kingopdebestuurders,terwijlhetprobleemnietalleenbijhenligt.DeheerWeekers(VVD):Voorzitter.DeNederlandscheBankheeftinseptember2009eenonderzoekuitgebrachtover2008overbeloningenenbonussen.Ikconcludeerdatheteenontluisterendbeeldschetstover2008.Radenvancommissarissen,radenvanbestuur,complianceofficersenriskofficerszijnonvoldoendebetrokkenbijhetopstellenenuitvoerenvanhetbonusbeleid.Variabelebeloningenbijcontrollerszijningrotemateafhankelijkvancommerciëleresultaten,dusverkeerdeprikkels.Dehoogtevandebeloningspoolsisvrijwelnooitgerelateerdaanvoorrisicogecorrigeerdeprestaties.Ondanksgroteverliezenin2008oponderne-mingsniveauzijnertochopgroteschaalbonussenuitgekeerd.Erwerdenookbonussenuitgekeerdbijslechtebeoordelingenenbijslechtepresta-ties.Indehoogstesalarisgroepkwamenookdehoogstebonussenvoorin2007en2008,totwel300%vanhetvastesalaris.Iknoemdateenontluis-terendbeeld.Tegelijkertijdiserindetussentijdwelheelwatgebeurd.Wehebbeneersthetherenakkoordgekregen.Vervolgenshebbenwedebankencodegekregen,gebaseerdophetrapportvandecommissie-Maas.Ookzijnerstappengezetomdebeloningsstructurenondertoezichtteplaatsenzodatdetoezichthouderkaningrijpenalserperverseprikkelsinhetsysteemzitten.Debankencodeiseeneerstestapopwegnaarvertrouwen.Datvondikoverigensookalvandecommissie-Maasdieisvertaaldindebankencode.Hetisdeeerstestapendieishardnodig.Ikhebbijhetuitkomenvandebeloningsparagraafwatkritiekgeuit.Diehoudiknogsteedsstaande.Eenvariabelebeloningvan100%voorderaadvanbestuurvindikaandehogekant.Tegelijkertijdmoetikvast-stellendaterinhetfinanciëlelandschapeengrotevariëteitaanorganisa-tiesis.Ikgaervanuitdathetmaximumnietdenormzalzijn.DatzaluiteindelijkblijkenalsdeMonitoringCommissiestraksaandeslaggaat.Kandeministeroverigensalaangevenwanneerdezewordtingesteld?Verderhebikkritiekgeuitoverhetfeitdatdesubtop,dushetseniorma-nagementendetraders,nietonderdezemaximumbonusregelingvallen.Tegelijkertijdconstateerikdatderaadvancommissarissenstraksnietalleenvoordebeloningvoorhetbestuurverantwoordelijkis,maarookvoordievanhetseniormanagement.Bovendienmoetderaaddebegin-selenvoorhetbeloningsbeleidvanhetoverigepersoneelvaststellen.Erzijnalbehoorlijkwatstappenvoorwaartsgezet.Deministergeeftaandathetbelangrijksteinditrapportisdatdebankierstrendvolgendzullenzijninplaatsvantrendsettend.Datisbaanbrekendindewereld.Deafspraakisgemaaktdatzoweldevastealsdevariabelebeloningonderdemediaanvanhetalgemenebedrijfslevenzalzitten.Alsjevertrouwenwiltwekkenbijdesamenlevingenhetgeschondenvertrou-wenwiltherstellen,moetjeboterbijdevisleveren.Jemoetaangevenwathetbetekentalsmenonderdemediaanzit.Tijdensdiverseeerderedebattenhebikdaaraandachtvoorgevraagd.Deministerhadtoegezegdaantegevenwatdemediaanisvanderelevantevergelijkingsgroepeninzichttegevenindeomvangvandebonuspotten.Wieschetstmijnverbazingdatindebriefdieweafgelopendinsdaghebbengekregen,degewensteduidelijkheidtochnietgegevenwordt.Deministergeeftwelaandatdemediaanvaneengrootbedrijfdatinternationaalopereert,nietvergelekenkanwordenmeteenkleineinstellingdienationaalopereert.Ikheberallebegripvoor,maargeefdantenminsteduidelijkheidvoorcate-gorieënvanbedrijvenzodatwedesectorkunnenafrekenenophetuitein-delijkeresultaat.Zowelhetherenakkoordalsdebankencodeiseeneerstestapopwegnaarherstelvanvertrouwen.UiteindelijkistheproofintheTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3024 eatingofthepudding.Vandaardatikabsoluutwildathieroverhelderheidwordtverschaft.Eenanderbelangrijkpuntisdatdebeloningsstructurenondertoezichtwordengeplaatst.Ikbenheteensmetdeprincipesdiedetoezichthoudersgeformuleerdhebben.Ikmaakmewelzorgenoverhetfeitdatertweetoezichthouderszijnomnaardestructurentekijken.Beidenhebbenhuneigenverantwoordelijkheid.Deeneheefteenprudentiëleopdracht,deandereeengedragsopdracht.Hetmoetnietzozijndatbankenofanderefinanciëleinstellingenstraksmettotaalverschillendeopdrachtenoppadwordengestuurdoftotaalverschillendwordenbeoordeeld.Deministergeeftaandathijvoorbeidedezelfdewettelijkebasiswilcreëren.Ikzeghemdatgauwtedoen.Indebriefleesikdatdeministernogtwijfeltwaarhijdegrondslaggaatcreëren.IkzoudaarinhelderformulerendatDNBendeAFMgemeenschappelijkkijkenengemeenschappelijkoptreden.Wanneerkomtdiewettelijkebasis?Ishetnodigdezeeerstterconsultatietegeven?VolgensmijishetvrijsimpelteregelenindeWetophetfinan-ciëletoezicht(Wft).Mijnfractieisbereidditooksneltebehandelen.Zorgdanookdaterwettelijkgeregeldwordtdatdeclawbackmogelijkisendatdebillijkheidstoetskanwordentoegepast.Demanierwaaroprechtersindeafgelopenjarenzijnomgesprongenmetbonussendiedoordedirectiesterdiscussiewerdengesteld,geeftmijgeenvertrouwendatfeitelijkgere-aliseerdwordtwatwemetzijnallenwensen,alsditnietwettelijkgeregeldwordt.TotslotmoetendepuntenvandeAFM,deaanwijzingenenbijvoor-beeldookdelastonderdwangsommeteenopenbaargemaaktworden.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Voorzitter.Hetisdezoveelstekeerdatwediscussiërenoverdefinanciëlebeloningenindefinanciëlesector.Hetvertrouwenindefinanciëlesectorheeftechteendeukopgelopenalswekijkenhoedebestuurdersvandiefinanciëleinstel-lingenzichdeafgelopenjarenschuldighebbengemaaktaaneenbehoor-lijkefinanciëlepersoonlijkeverrijking.Dewilendeintentieomditteveranderenisduidelijkaanwezig.Datziejeaandehandvandebanken-codeenvandeakkoordendiewemetelkaarsluiten.Helaassprekendefeitennognietinhetvoordeelvanhetverhaal.Dathebbenweookgezien.UithetonderzoekvanDNBinmei2009blijktdat27financiëleinstellingendenkendatzehunbeloningsbeleidgrotendeelsmaatschappelijkverant-woordhebbeningericht,terwijldatinwerkelijkheidnietwaaris.Datbete-kentdatzeeenslechtzelfbeeldhebbenoverdeinrichtingvaneenverant-woordbeloningsbeleidbinneneenfinanciëleinstelling.Ikhebverschil-lendebedragenopeenrijtjegezet.Bijeenlagevastebeloningvan€200000komenervariabelebeloningenvantienkeerhogerofmeervoor.OokdeverhalenvandeSNSdiealaandeordezijngesteld,duidenernietopdatmenalbegrijptwatwebedoelenmeteenverantwoordbeloningsbeleid.Vooraldestaatsgesteundebankenkomenaandeboven-kantvanhetrijtjevoor.Eriseenherenakkoordafgeslotenmetallefinanciëleinstellingenomeengematigdbeloningsbeleidtevoerentijdensdecrisis.Dekernisdaterdangeenvariabelebeloningenwordenuitgekeerd.Ditbeleidkandoorge-trokkenworden.Zolangersprakeisvanstaatssteuniseenvariabelebelo-ningnietaandeorde.Evenzoiseenbonusuitkeringuitdenbozealsergeenwinstgeboektwordt.Jezietdatmendebonussenpottenopentrektenkijktwaterinzit,alshetietsbetergaat.Ditiswatonsbetreftvoorlopignietaandeorde.Hetvertrouwenistebroos.Definanciëlestabiliteitistefragiel.Kandeministeronsdestandvanzakenoverhetherenakkoordvertellen?Heeftdeministerhetideedathetherenakkoordin2009echtvormheeftgekregenendebankenhetgematigdebeloningsbeleidgeïnte-greerdhebben?Graaghoorikhieropeentoelichtingvandeminister.Hetisprimadatdebankenzelfhunverantwoordelijkheidnemen.WijomarmendeCodeBankenwaarinisvastgelegdwelkeprincipesdeNeder-landsebankensectorhanteertenwaaropwedebankenkunnenaanspre-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3025 ken.HetkabinetheeftopdegeheleCodeBankeneenreactiegegeven.Vandaagsprekenwealleenoverdefinanciëlebeloningsparagraafvandiebankencode.DeCodeBankengaatuitvanhetprincipe«pastoeofleguit».Bijveelzakenkunnenwedaarmeeinstemmen.Ophetpuntvanbeloningenwillenwewatverdergaan.Wezeggengewoon«pastoe»watmetelkaarafgesprokenis.Vooronshoevendebankenhetniet«uitteleggen»,maargewoon«toetepassen».WewillenditgedeelteverankerenindeWft.Wehorengraagvandeministerwatwedaarvooropheelkortetermijnmoetenregelen.Wehebbenonsalvakerkritischuitgelatenoverdebonuscultuurindefinanciëlesector.Ooknunogblijktdat,alsdedoelstellingennietgehaaldworden,nietdebonussenmaardedoelstellingennaarbenedenaange-pastworden.Datkannietendatmoetindetoekomstanders.Hetmaat-schappelijkedraagvlakvoordezewijzevanhandelenisnul.Hetdoethetvertrouwenindefinanciëlesectornietgoedalsjezoblijftdoorgaan.Samenmethetkabinetzijnwevooreenduurzaamenbeheerstbelonings-beleid.Deoneigenlijkefinanciëleprikkelsdieernuinhetbeloningsbeleidzitten,moeteneruitgehaaldworden.HetonderzoekvanDNBbewijstdatderaadvancommissarissenendeafdelingRiskandCompliancetotnutoeonvoldoendebetrokkenzijnbijhetnugeldendebeloningsbeleid.DeCDA-fractievindtdatderaadvancommissarissenindefinanciëlesectorhetenigeorgaanmoetzijndatdebeloningenvoordetopendesubtopinhunbedrijfconcreetinvult.Ditmoetgebeurenaandehandvanheldereendwingenderegels.Hetvoorstelmoetdanvoorafgetoetstworden.DeheerIrrgang(SP):Ikzatteluisterennaarhetbetoogendacht:ditiswatwenodighebbenennietaldatgeloofinzelfregulering.Kandeministerditnietgewoonindewetvastleggen?Niets«pastoeofleguit»,maar«pastoe».VolgendeweeksprekenweovereenwijzigingvandeWftendatzalzekernietdelaatstekeerzijn.VoeltdeCDA-fractieerietsvooromineensoortcoalitionofthewillingindeKamertoteenwetswijzigingtekomenalsdeministerdaarzelfniettoebereidis?MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Hetvervolgvanmijnbetooggaathieropverderin.Tijdensdealgemenefinanciëlebeschou-wingenhebbenwenadrukkelijkaandeministergevraagdingesprektegaanmetdeheerWellinkomtekijkenwaardezeonvoldoendebevoegd-heidenwettelijkemogelijkhedenheeftomhetbegrip«pastoe»krachtbijtezetten.Deministerheeftonsinzijnbrieventeleurgesteld.WeziennietwaartoehetgesprekmetdeheerWellinkgeleidheeftenwatdeheerWellinkaanwettelijkemogelijkhedenindeWftmist.Watmoetenwewettelijkregelenomditsoortzakenmetelkaartekunnenregelen?DeWftgeeftalveelmogelijkhedenmaarheeftnietdekrachtomhethelebelo-ningsbeleidgoedtekeurendatderaadvancommissarissenaanDNBvoorstelt.DatisdewegdiedeCDA-fractiewilbewandelen.DeheerIrrgang(SP):AlsmevrouwBlanksmatwijfeltofdewetopdatpuntvoldoendeis,ishetmisschiengoedomdewetopdatpunttewijzigenzodatDNBgewoonkanzeggen:pastoedieregels.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):DNBheeftduidelijkaange-gevenonvoldoendewettelijkemogelijkhedentehebbenomdaadkrachtigoptetredenbijditsoortbeloningsbeleid.IkhoorgraagwatdeheerWellinkwilhebbenomzijnrolalsprudentieeltoezichthouderinhetbelo-ningsbeleidmaximaaltekunnenuitvoeren.Ikwilaangegevenkrijgenwaterdaadwerkelijkgemistwordt.DeheerTang(PvdA):IkprobeerscherptekrijgenwathetCDAeigenlijkzegt.KloptmijninterpretatiedathetCDAzegtdatDNBeigenlijkmoetzorgenvoordetoepassing,maardathettoestaanvaneenuitzonderingTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3026 doorDNBwelgeaccepteerdwordtdoorhetCDA?Eenalternatieveinter-pretatieisdatmevrouwBlanksmazegtdatdegrensvoorvastenvariabelvastgelegdmoetwordenindewet.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikzaleenvoorbeeldgevenomhetduidelijktemaken.Debankencodegaatuitvaneenvariabelbelo-ningsstukvan100%.Eenmaximumheeftalsnadeeldatiedereenmisschienopdatmaximumgaatzitten.Hetkanzijndatdebalansstruc-tuurendekapitaaleisenbinneneenindividuelebankhetniettoelatenomnaardie100%tegaan.Dankunnenzewatmijbetreftooknaarde50%gaan.Datzaldeprudentiëletoezichthouderopdatmomentopbasisvanalleafwegingenbeoordelen.Diewettelijkemogelijkhedenzoudenaanwezigmoetenzijn.DeheerTang(PvdA):Nueenandervoorbeeld.Deraadvancommissa-rissenstelteenbeloningsbeleidvastwaarbijhetmogelijkiseenvariabelebeloningvan150%tekrijgen.DNBvindtdatdatpastbinnenhetpruden-tiëlebeleid.Isdateentoepassingvandecode?Wiltudieafwijkingtoestaan?MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Datdoetonvoldoenderechtaandebankencode.Demensendiedebankencodeopgesteldhebben,willenmaartot100%gaan.Danleggenwetochdie100%vast.DeheerTang(PvdA):Uontwijkthetantwoord.Erkandusnaarboventoeafgewekenwordenvandie100%.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Nee.Weomarmendebankencodeendatis100%.DeheerTang(PvdA):Debankencodelegtweldenormvastmaardaarvanmagwordenafgewekenbijuitleg.DevraagisnuofhetCDAdieafwijkingtoestaat,alshetvoldoendewordtuitgelegd.Danwordtdecodewelnage-leefd,maarwelmetuitleg.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Wijzeggen:pastoe.Zijpassentoe.Zijwillengewoondie100%.Daarzijnzehelderover.Waaromzoudenwedaarmetelkaarverderingaanalsergeenenkeleaanleidingvooris?DeheerWeekers(VVD):MevrouwBlanksmaconstateertmetmijendeheerIrrgangdatereenstevigewettelijkebasisgelegdmoetworden.IszijhetmetmijeensdatdeministervandaagmoetwordenopgeroepenbijnotavanwijzigingineenaanhangigWftwetsvoorstelteregelenzosnelmogelijkdiewettelijkebasisterealiseren?MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Uiteraard.AlsdeWfthieropaangepastmoetworden,wilikeerstwetenvandeministerc.q.vanDNBwaarwehetpreciesoverhebben.Alsdathelderis,kanhetzosnelmogelijkgerealiseerdwordenbinnendeWft.MevrouwVanGent(GroenLinks):Ikhebtochnogeenvraagover«pastoeenleguit».Ikhebbegrependat«pastoeenleguit»breedwordtuitgelegdopditmomentenlangnietaltijdwordtnageleefd.AlsikmevrouwBlanksmanuhoor,zegtzeeigenlijk«pastoe,punt»,wantzewilnietbovendie100%.Jekomtdusniettoeaanhetpunt«leguit»Jehebtnietsuitteleggenwantna«pastoe»zetjeeenpunt.IkwilhelderhebbendatmevrouwBlanksmadatzobedoelt.NuzitjemeteencodedieheelbreeduitgelegdkanwordenenwaarvanweallemaalwetendatdaartochTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3027 weleenshethandjemeegelichtwordt.Ikwilhetgraagwetenomdatdatmeeeninteressanteconsensuslijkt.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikbenerhelderover.Debankencodegaatovermeerdanalleeneenbeloningsstructuur.Vandaagpratenwealleenoverhetstukjebeloning.Ophetstukbeloningwillenweverdergaanenzeggenwe«pastoe,punt».MevrouwVanGent(GroenLinks):«Pastoe,punt»:datkunjetochgewoonindewetvastleggen?MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Debankencodewordtindewetvastgelegdendatisdie100%.En«pastoe».Daarbeniktochheelhelderin.MevrouwVanGent(GroenLinks):Decodedieindewetwordtvastgelegdis«pastoeofleguit».Watwewillen–endatwilmevrouwBlanksmaook–isdat«leguit»eruitgaat.Danwordthetdus«pastoe,punt».Datmoetjedantochindewetvastleggen?Andersisheteenloospunt.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikhebgezegdoverhetbeloningsbeleid:«pastoe,punt».Meerkanikhiernietaantoevoegen.Hetgaatmijnfractieeromdathetvastgelegdwordt.IndealgemenefinanciëlebeschouwingenheeftmijncollegaeenoproepgedaanaandeministereengesprekaantegaanmetdeheerWellink,waarindezeaankangevenwelkewettelijkebevoegdhedenontbreken.Deministerzouditbesprekenenonsinformerenwelkeinstrumentendatzijn.Wehebbennietsgezien.Ikvraagdeministerofdatgesprekalplaatsge-vondenheeft.Ishijbereid,indiennoodzakelijk,deWftaantepassenaanwatdeheerWellinkzouwillen?Debankbestuurderswordenbeloondmetvastebeloningenwaarvandehoogteietsbenedendemediaanvanvergelijkbarefunctiesbinnenenbuitendefinanciëlesectorineeninternationalecontextvalt.Kandeministerditconcreetmaken?Waarhebbenwehetover?Watbedoelenwe?Watzijnvergelijkbarefunctiesenwatiseenarbeidsmarktreferentie-groep?Onsgevoeloverdemediaanisnognietzowarm.Moetenwenietprobereneenbalanstevindentussenenerzijdseenpassendbeloningsbe-leiddatdeorganisatiesinstaatsteltgoedebestuurderstebindenenanderzijdseenbeloningdiemaatschappelijkpassendis?Westaanvoormatigingenduurzaamheid.Hoezietdeministerhetabstracteverhaaloverdemediaan?Kunnenweerietsmee?MoetenwenietveelmeernaareenpassendbeloningsbeleiddatdoorDNBgetoetstwordt?Graaghoorikeentoelichtingvandeministeropditpunt.MevrouwVanGent(GroenLinks):WaarheeftmevrouwBlanksmahetoveralszehetheeftoverdehoogtevandevastebeloningen?Datiswellichtookinteressantvoordeminister.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Iklaateerstdeministerantwoordenwathijbedoeltmetmediaanenreferentiecijfers.Erisheelveelmogelijk.Ikgahiergeenbedragennoemen.Dehoogtemoetiniedergevalmaatschappelijkgeaccepteerdzijneneenvoldoendebeloningomgoedebestuurderstebindenaandebankdiejehebt.DeheerWeekers(VVD):Aandiereferentiegroepenhangengewoonbedragen.Dieinformatieisindemarktbekend.IsmevrouwBlanksmametmijvanmeningdatdeministerdieinformatieookbekendmoetmakenaandeKamer?Onderwelkegrensisdemediaangezetbijdediversefinanciëleinstellingenafgezettegendebeloningvanvandaag?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3028 MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Datklopt.Ikkanoverigenszelfookdemediaanbeïnvloeden.Danpakikeenanderreferentiekaderofikgaerietsbovenofonderzitten.Alsikerlanggenoegonderblijfzitten,isdemediaanopgegevenmomentnul.IkwilinderdaadgraaghetlijstjewaaropdeheerWeekersduidt,vandeministerkrijgenomtewetenwaar-overwehethebbenenwelkeverschillenzijner.Erblijkenookverschillentezittentussendemediaanenreferentiegroepenvangroteenkleine,lokaleeninternationalebanken.HetisvoormijnfractieniethelderwaaropinNederlanddefinanciëlebeloningenuitmoetenkomen.WatinternationaalopdeG20isafgesproken,istoonaangevend.Eencomplimentvoordeminister.DaarhebbenwealsNederlandeenvoor-trekkersrolgenomen.Erzijnafsprakengemaaktzijnoverhettegengaanvanmeerjarigegegarandeerdebeloningen,hetuitsmerenvanvariabelebeloningenovermeerderejarenendemogelijkheidtotterugvorderenbijtegenvallendeprestaties.Ookhiergeldtdatdebankendezegewoonmoetentoepassen.Watbetreftdereikwijdte:wesprekenhierovereenCodeBankendiedebankenopgesteldhebben.Wehebbenhetovereenherenakkoordgehad.Datisopgestelddoordetotalefinanciëlesector.HebbenwehetoverdetotalefinanciëlesectoralsweditsoortzakenvaststellenenalswehethebbenoverhetaanpassenvandeWft?Pakkenweookdepensioensectorendeverzekeraarserbij?Ikhoorgraageenreactievandeministeropditpunt.MevrouwVanGent(GroenLinks):Voorzitter.Wewetenallemaaldatsalarissenvanbankierseenheethangijzerzijn.Ofhetnuherenakkoordenzijnofcodesvanbanken,hetisinteressantdaterafsprakengemaaktworden.Eenbelangrijkervraagisofhetmeerisdaneengoedvoornemendatwordtgeformuleerd.Ishetmeerdaneenpapierentijgerdiemetelkaarwordtafgesproken?Enwatgebeurterophetmomentdathetweerbetergaatmetdebanken?WezienvoorbeeldeninAmerikawaarhetalweerbehoorlijkgaatoplopen.Datzijnsignalenwaarbijwedandenken:eencodeismooi,eenherenakkoordisooknietgek,maarbijditsoortherenakkoordenvindthetoldboysnetworkaltijdwelweereenuitwegineenflex,bijzondereomstandighedenofuitmuntendeprestaties.Erzitookweleenseenenkelevrouwineenoldboysnetwork,maardiemoetjemeteenzaklantaarnzoeken.Hetiswelvanuitermategrootbelang.Wehebbenaleerdergezegddatweminderzijnvoorcodesalshetgaatomdefinan-ciëlesectorenmeervoorhetindetangnemenvanmensen.Datlaatstekunjeheelgoeddoendoorhetwettelijkvastteleggen.IkgastraksmetgrotenieuwsgierigheidnaardeheerTangluisterendiedaaroverindepersuitsprakenheeftgedaan.Delonenvanbestuurderswordengekoppeldaandemediaan.Alsjedievergelijktmetdemediaanvanvergelijkbaresectorenisdatnatuurlijkinteressant.DeheerWeekersheefthierzekereenpunt.Devergelijkbaresectorenkunnenookheelhoogzijn.Jeweeteigenlijknietwaarjepreciesoverpraat.Hetlijktmijdusgoedomietsvastteleggen.Hetvastleggenvanhetminimumisvaaknietzobelangrijk,maarhetvastleggenvanhetmaximumwel.DeGroenLinks-fractieheeftnogeengrootaantalvragen.IkbenblijdatmevrouwBlanksmanetheeftaangegevenbetereafsprakentewillenover«pastoe»en«leguit».Opditmomentwordthet«pastoeofleguit»breeduitgelegdenlangnietaltijdwordthetnageleefd.Hetiszekerzinvolomdaarovermetelkaarbetereafsprakentemaken.Jekuntallesuitleggenophetmomentdatjeeenbepaaldebeslissinghebtgenomen.Maardathoeftnoggeenuitlegtezijndiemaatschappelijkacceptabelisoftegemoetkomtaanwatweuiteindelijkallemaalwillen.Hetlijkternuopdatereenaantalstappenwordengezet.HetlijkteropdatdeKamer,maarookdeminister,zegtdaterietsmoetgebeuren.Hieroverwordtallanggepraat,maarwezijnernietzekervandathetopeengoedemanierzalaflopen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.3029 Onsgrootsteprobleemisdatwehiertemakenhebbenmeteencode.Oppagina11vandekabinetsbriefwordtnogeensdewettelijkestatustoege-licht.Datklinktheeldoortastend:overdenalevingvandecodedientjaarlijksverslagtewordengedaanenerkomteenverplichtingtotnale-vingvandecode.Hetisechtervolstrektonduidelijkwatergebeurtalsdecodenietwordtnageleefd.Erisnietechteenredenomjealsbankaandezecodetehouden.Bovendienishetonseendoorninhetoogdatdetweeconcreetstezakenvandebeloningenalleengeldenvoorbestuur-ders:100%maximumvariabeleneenkoppelingaandemediaan.Hier-doorontspringthetgrosdedans.Ikdenkdaarbijaanhandelarenmaarookaanzakenbankiers.Destatusvandemeestecodes–enookvandeze–wordtonderuitgehaalddoorhetprincipe«pastoeofleguit».Groen-Linksisergvoordelijn«pastoe,punt».Jemoetdaardanwelopwillendoorpakken.Jemagnualtijdafwijkenalsjeermaareenverhaalbijhebt.Ikhoorgraagvandeministerwathijaanvaardbaarvindt.Daarbijisnogdevraaghoegoedjeverhaalmoetzijn.Hetlijktweleensoortbeautycontest.VoordeDSBBankgoldookdegedragscodehypothecairefinancieringwaarinstaatdatmensenmaximaalvier-totvijfmaalhuninkomenmogenlenenennietmeerdan125%vandeexecutiewaardevanhunhuis.Eenverklaringvoorhetafwijkenwordtmeestalnietgegeven.Hetisnietgektedenkendatvandenuvoorliggendecodevaakwordtafgewekengezienhetinternationalespeelveldwaaropdebankopereert.Ikhoorgraagvandeministerhoehijdenktditindehandtehouden.Hoehardverwachtdeministerdecodeindewettekunnenverankeren?Hoedenkthijtebereikendatmenzicheraanhoudt?Bijdegedragscodehypothecairefinancieringenwordtinzo’n20%vandegevallenafgewekenvandecode.Watvoorzietdeministerhierenvindthijdatacceptabel?HoeverwachtdeministerinvloedtekunnenuitoefenenophetbeloningsbeleidbijINGwanneerdezede10mld.volledigheeftterugbetaald?HetbestuurvanDeltaLloydkreegeenbonusbijhetnaardebeursgaanvanditbedrijf.VindtdeministerdezebonusinlijnmetdeCodeBankenendeprincipesvanDNBendeAFM?Kandeministeruitleggenwaaromhetenkelefeitdateenbedrijfnaardebeursgaat,voldoendeisvooreenbonus?Hoortdatnietgewoontotdewerkzaamhedenvaneenbestuurder?EentopmanvanDeltaLloydkrijgtbijvoorbeeldeenloonvanzo’n€650000,waarvanhijvolgensmijprimavankanrondkomen.OverdebonussenvandeheerZalmheeftdeGroenLinks-fractieookeenaantalvragen,ervanuitgaandedathijernogeentijdjezit.DeCodeBankensteltdatdebonusvaneenbankbestuurdergemaximeerdmoetwordentot100%vanhetloon.DeheerZalmkandusnavijfjaarmaximaalvijfjaarsalarissenmeekrijgen.Datisdantoch500%vanhetloon.Ofinter-preteertdeministerdecodezodatdezeverrekendkanwordenmetvoor-gaandejarenwaaringeenbonusisuitgekeerd?Hierzitvooronshetprobleem.Opdezemanierkunjeblijvenuitleggen.Indealgemenebeschouwingengafdeminister-presidentaandathijvindtdatdeCodeBankenvoldoendeborgdedaterbuitendetopgeenidiotebonussenwordenuitgekeerd.Wijzijnhiervanwatminderovertuigd.Opwelkemanierdenktdeministerdatmetdezecodeenprincipeshetgrootstedeelvandebeloningenvanbijvoorbeeldhandelarenindehandtehouden?Denktdeministerdatderaadvancommissarissenhieropvoldoendetoeziet?Wemissenindecodeverderdebredeverantwoordelijkheidvandebank.Wehopensneleenaanvullingopdezecodetezien,ofdesnoodseennieuwecode,waarindebankensectorditsoortvoornemensuitspreekttenaanzienvandemaatschappelijkeverantwoordelijkheidvanbankenbijhetverstrekkenvankredieten.Aangezienbankendebeloningenaanmede-werkerszienalsdéprikkel,kunnendezemaatstavenwellichtmeege-nomenwordeninhetbeloningsbeleid.Ikdenkbijvoorbeeldaandeklimaatimpact.WanneereenzakenbankiervooreenondernemingkapitaalTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30210 ophaalt,watgebeurterdanmethetkapitaal?IkwilgraagwetenofdeEerlijkeBankwijzerdieikvanmorgenbinnenhebgekregen,ookgeïmple-menteerdwordt.WezijnblijmetwatwegehoordhebbenindepersoverhetinitiatiefvandeheerTang.Hetlijktmeeengoedideedatwehetnugewoongaandoen.IkbegrijpdatdeheerTangdegehelecodetotwetwilmaken.Latenwedannumetelkaardoorpakken.WekunnenhetheelvlotjesbinnenBureauWetgevingregelen.DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.IkgeloofdatweheterKamer-breedovereenszijndatwaternuligt,tevrijblijvendisenteveelgeba-seerdopzelfregulering.Daarbenikblijom.WehebbengezienwatdeCorporateGovernanceCodeheeftgebrachtaannalevingvandebestpractices-bepalingenoverbezoldiging.Daarvoldeedslechts67%vandebedrijvenaandiecode.Hetisheellastigombedrijventehoudenaanbepalingenrondbeloning.Nudebankencrisiseenbeetjeoverlijkttezijnendebankenweerovereindkrabbelen,zienweinWallStreetGoldmanSachsdievoornemensis20mld.aanbonussenuittekeren.Hetgaatgewoondoor.Zehebbenernietsvangeleerd.IkbenblijdatiniedergevalinNederlandmetdecommissie-MaasendeCodeBanken,DNBenhetherenakkoordeendraagvlakisomietstedoenaandiebonussen.Wevindendecodedanookeenstapindegoederichting,maarteveelgebaseerdopzelfregulering.OokmakenweonszorgenoverdetoolsdieDNBendeAFMkrijgenomtoetezienopbeloningenenperverseprikkels.Zemogennietkijkennaardehoogtevandebeloning,maaralleennaardeperverseprikkelsenofhetklantbelangvoldoendewordtgewaarborgd.WaaromgevenweDNBendeAFMgeenechtetoolsomintegrijpen?Dezecodebetreftalleenbestuurders.Alshetgaatommaximeringvanhoogtevandebeloningenbonusishetnogsteedsmogelijkdatallerleibrokersmettonnenaansalarissenenbonussennaarhuisgaan.Datvindenweonacceptabelendaarompleitenwevooreenstringenterbeleidwaarindemaximalenormwordtvastgelegd,nietalleenvoorbestuurders,maarvoorhetgehelebankpersoneel.Decodelaatnogsteedsteveelruimte.Naastdebonusdiscussiemissenweinhetheleverhaalderiantepensioenregelingen.Ikhoordaarniemandover.Wewetenallemaaldatdetopmanagersenbestuurderseindloonregelingenhebben.Zodrazeindiensttreden,wordenergigantischebedragenovergemaaktomdiepensioenenveiligtestellen.Waaromwordthierovernietsgezegdindecode?DeheerTang(PvdA):Misschieniséénredenhiervoordatwedewetexcessievebeloningsbestanddelenhebbenaangenomenwaarbijwefiscaaldezegoudgerandeeindloonregelingenaanpakken.Hetisvolgensmijooknietmeerlonendomdezeregelingentehebben.DeheerTonyvanDijck(PVV):Datiszo,maarhetisweleenmanieromquasigematigdtedoenmethetsalaris,maarweleengroteeindloonrege-lingmetterugwerkendekrachtinstandtehouden.Fiscaalishetredelijkafgedekt,maarhetgaatwelomheelhogebedragen.Waaromishierovernietsafgesproken?Alsbijvoorbeeldhethelepersoneelvaneenbankeenmiddenloonregelingheeft,waaromgeldtdatnietvoordebestuurders?Datzouikeenfairsysteemvinden.Hethelepersoneelkrijgt2%–3%sala-risstijgingperjaar,bestuurderskrijgensoms20%–30%.Waaromlopendienietmeemethetheleloongebouw?Wemissenookdebeleggingsinstel-lingen,depensioenfondsen,depensioenuitvoerdersendeverzekeraars.Aldezesectorenblijvenbuitenschot.Ookwijhebbengrotevraagtekensbijdemediaanvanvergelijkbarefunc-ties.Ikweetnietofdatgaatwerken.Hetblijftvaaggeformuleerdenabstract.Ikvraagdeministerhiervaneenuitwerkingtegeven,zodatweechtkunnentoetsenenvooralookdatdetoezichthouderseeninstrumentTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30211 hebbenomtetoetsen.Opwelkmomentgaatdeministerbeloningscriteriaindewetopnemen?Hijdreigtmetmaatregelentekomenalsdewetnietnageleefdwordt.Hetblijftbijeendreigement.Watishetnalevingspercen-tage?Watisonvoldoenderesultaat?Wanneergaatdeministerovertothetopnemenindewet?Erwordtookveelgekekennaardebeloningenvancommissarissen.Datmisikookinhetverhaal.Zoalswewetenhebbenookdecommissarissengrotestekenlatenvallenenzehebbenweggekeken.Wemoetenbijdecommissarissenkijkennaardebeschik-baretijdenhetaantalcommissariaten.Alsjecommissarisbentvaneengrotebank,kunjedatnietineenhalvedagperweekafhandelen.Danhebjetocheenverantwoordelijkheid.Zijnlopendeafsprakenzoalscontractenenarbeidscontracteneenredenomaftewijkenconformhet«leguit»-principe?Erzijnveelbonussenvastgelegd.HetpleitvoorSNSREAALdatdienudaaropingrijpt.Heelveelmensenhebbenafsprakenoverbonussenvoordekomendetientottwintigjaar.Het«leguit»-principewordtnatuurlijkstraksalsexcuusgebruiktomvandecodeaftewijken.OokdeFSBkomtmetverschillendevagevoorstellen.Ikvraagdeministerdezeuitteleggen.Erwordtbijvoorbeeldgesprokenoverhetuitstellenvaneensubstantieeldeelvandevariabelebeloningovereenperiodevantenminstedriejaar.Watissubstantieel?Waaromwordtdatuitgesteld?Hetkomtnietovereenmetwatindebankencodestaat.Watbetekentdit?Ikziehetnietterugindiecode.Bijthetnietmetdebankencode?Erwordtgesprokenoverdemogelijkheidomeenvariabelebeloningterugtevorderenbijnegatievefinanciëleprestaties.Watbetekentconcreet«nega-tievefinanciëleprestaties»?Wordtbedoeldvandiepersoonofvandeheleorganisatie?Detotalebonuspoolmoetinrelatiestaantotrisico’sentotaleinkomstenvandebankzodatdezenietbelemmerendwerkenvoordekapitaalpositie.Watbetekentditconcreet?Betekentditdatalsdekapitaal-positieondereenbepaaldniveaukomt,ergeenbonussenuitgekeerdmogenworden?Datbrengtmeophetpuntvandecommissie-Maas.Watiserovergeblevenvanhetprincipedatergeenbonussenuitgekeerdwordenalshetbedrijfgeenwinstmaakt?Ikziehetnergensmeerterugendatisnudeenigeconcretemaatregeldieerinhetverledeninstond.DeheerTang(PvdA):Voorzitter.Vandaagliggenereencodevandebankenendeprincipes,doordetoezichthouderuitgewerkt,voorhetbelo-ningsbeleid.Datbrengteenverandering.Erwordtnugesprokenovereenbankiersexamen.Wehebbendebankierseed.Eriseenaparterisicoma-nagerinderaadvanbestuur.Ditlaatziendaterweldegelijkeenbreukmethetverledenisgemaakt,eenverledenvanarroganceandignorance.Vandaaggaathetoverhetbeloningsbeleid.Ookdaarziejedatdiebreukwordtgemaakt.Teneerstemoethetbeloningsbeleidtrendvolgendenniettrendsettendzijn.Hetmoetonderdemediaanzijn.Daarmeevoorkomjedaterhaasje-overgedaanwordt.HetzalnietalleeneffecthebbenopdebankenzelfmaarookopdeanderebeloningeninNederland.Tentweedewordthetnemenvanrisico’sbegrensd.Daarmeekomtereeneindeaanhetgokkenmetandermansgeld.Erwordteenvasteverhou-dingvoorgesteldtusseneenvasteenvariabelebeloningvan1op1voorbestuurders.Ermoetookzo’nverhoudingkomenvoordetraderseninvestmentbankers.Bonussenwordenuitgesmeerdoverlangeretijdzodatkanwordengezienoferinderdaadprestatieswordengeleverd.Onbedoeldebonussenkunnenwordenteruggevorderd:clawback.Eriseenbillijkheidstoets.Ditisallemaalbelangrijkomrisico’stebegrenzen.Diezijnimmersniettemetenennietterugtevindenindebeloning.Zeliggeneigenlijkverborgenindetoekomst.Bijeenvariabelebeloningkandattotnadeelhebbendathetaanzettotzogenaamdeprestaties,maardatdieprestatieseigenlijkleunenophetnemenvanrisico’s.Ditgebeurtomdatdierisico’sverborgenennietgoedtemetenzijn.DusmoetereenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30212 begrenzingwordengesteldaandievariabelebeloning.Wewetenimmersookdatweimplicietofexplicietaandeelhouderszijnvandebank.Ofwedieaandelennuhebbenofdatwegarantmoetenstaanvoorbankendienietomkunnenvallen,debelastingbetaler,deNederlandseburger,isdaarmeefeitelijkaandeelhouder.Inonzeoptiekmaghijduszeggenschaphebbenoverhetbeloningsbeleidbijbanken.Metdecodesendeuitgewerkteprincipesvoorhetbeloningsbeleidmoetendebonussendusaanbandenwordengelegd.HiermeelooptNederlandweldegelijkvooropderestvandewereld.Ikkenopditmomentgeenanderlanddateendergelijkecodeenuitgewerkteprincipesheeft.Datisookeencomplimentvoordeminister,wanthijheefthieraangetrokkenengesleurd.Eencomplimentvoordesectorkrijgiknognietovermijnlippen.Daarvoorzitdeemotiemisschienietstediep.Ikziehetmaarevenalseentekenvanherstel.Ikzieookweleenstekenendaternogwelwatoudedenkerszitten.ZolasiklaatsteenstukinHetFinan-cieeleDagblad,waarindeKamerdeschuldkreegvoorhetaantastenvandereputatieomdatwehethaddenoverbeloningsbeleid.Datisdushetoudedenken.Desectormoetzijnhandervoorinhetvuurdurvenstekendatdeoudepraktijkenverledentijdzijn.Datisdeinstellingdieikverwacht.Eenvandebelangrijkstevragenishoedecodezichverhoudttotdeuitge-werkteprincipes.Hetverschilmetdecode-Tabaksblatisdatwenuookeentoezichthouderhebben.Datiséénslotopdedeur.WehebbenvorigjaarbijdefinanciëlebeschouwingenalgepleitvooreenstempelvanWellink.ErmoetgoedkeuringvoorafzijnvanDNB.Ikbeschouwdecodealsbelangrijk,maardeuitgewerkteprincipeszijnzekerzobelangrijk.DiezijnleidendvoordegoedkeuringvanDNB.IndiezinsteunikvolledigwathetCDAzegt.Datmoetiniedergevalindewetwordenvastgelegdzodaterookeenwettelijkeverankeringis.Ikhebdespecifiekevraagofdegoed-keuringdieDNBverleent,vóórdeaandeelhoudersvergaderingkenbaarkanwordengemaakt.DNBmoeteenopvattinghebbenofhetgevoerdeentevoerenbeloningsbeleidprudentis.AlsDNBdaareenopvattingoverheeft,kandiekenbaargemaaktwordenaandeaandeelhoudersvergade-ring.Deaandeelhoudersmoetenzicheenoordeelkunnenvormenoverhetbeloningsbeleidenkunnendaardoorzelfookhunvoordeeldoen.WewillendusgraageenstempelvanWellinkinhetopenbaar.Ikbenzeerbenieuwdnaardeopvattingwatermoetgebeurenmetdehandelarenendezakenbankiers.Erisnueenduidelijkegrensvastgesteldvoordebestuurders,maarnietvoordemensendiehetrisiconemenenderisico’shetbestekennen.Erwordtwelgesprokenovereenvormvaneenplafondmaardatblijftnogwatmistig.Hetbeloningsbeleidzalvoortaantrendvolgendzijn.Datisopzicheenvoordeel.Bestuurdersvergelijkenzichzelfnogsteedsmetelkaar.Ikwilgraagopgenomenziendatdebestuurderszichookvergelijkenmethetbedrijfzelf.Kandeministerbijvoorbeelddebeloningvanbestuurdersinverhoudingtotdemodalewerknemerineenbankinhetjaarverslagtelatenopnemen?Datisookeenbindingdiezeerwenselijkis.DeheerIrrgang(SP):DeheerTangnoemtterechthetpuntvandehande-larenenzakenbankiers.Watbetekentdecodenuvoorhen?Vindthijook–enisdatookeenboodschapvanhemaandeminister–datdie100%ookophenvantoepassingmoetzijn?Moetheteenhardenormzijn,dusniet«leguit»maar«pastoe»?DeheerTang(PvdA):Omeerlijktezijnbenikonvoldoendethuisindiewereld.Ikbenvooreenduidelijkegrens,eenduidelijkenorm.Ikvinddatdetoezichthouderdatindeuitgewerkteprincipeshadmoetenzetten.Ikbegrijpookvandetoezichthouderdatéénnormdaarmisschienlastigvooris.InhetprocesmoetwelduidelijkwordendatervoorelkegroepTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30213 eenrichtsnoeris.Datiswelhetminstewatzoumoetengebeuren,ofhet100%isofmeer.DeheerIrrgang(SP):VolgensmijdoetdeheerTangzichzelfnutekort.Hijzeinetdatdaarderisico’szaten.Duswaaromzoujedandaareenhogerenormvanbijvoorbeeld200%of300%–wathetnuis–toepasseninplaatsvandie100%diealaandehogekantis?DeheerTangkanhierintochwatstrengerzijn.DeheerTang(PvdA):WehebbennetdediscussiegevoerdoverhetStabi-liteitspact.Toengingheteroverdatjereëleeisenmoetstellen.Ikbenzeervooreenduidelijkenorm.Ikvraaghetookaandeminister.Watbetekenthetnu?Watbetekenenbijvoorbeelddeuitgewerkteprincipesendecodevoorhetbeloningsbeleidbijhandelarenenzakenbankiers?Daarmoetzoveelmogelijkduidelijkheidoverzijn.Wezijnheterovereensdatdithetnemenvanoverbodigerisico’senhetgokkenmetandermansgeldmoetvoorkomen.Aandiepraktijkmoeteeneindekomen.Laatdatalsprincipeleidendzijnenlaatdepreciezenormnogeveninhetmiddenomdaterverschillendegroepenzijn.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikhadeenvraagoverdetraders.Hetisbekenddatwehetdaarnietover100%bonussenhebben,maar1000%of2000%bonussen.Daarzittendefinanciëleprikkelsdieertoegeleidhebbendatermogelijkveelproductenverkochtzijndiemisschienniethelemaalpassendwarenvoordeklant.Alsjedeklantcentraalstelt,zoalsdebankencodewildoen,ishetonbegrijpelijkwaaromdebankencodejuistdiegroephelemaalnietbenoemt.MaarwatwildePvdAdan?Gaanwedaarookeen100%grensstellen,datwilzeggeniniedergevaldefinanciëleprikkeleruitenbegrenzen?DeheerTang(PvdA):IkhebdievraagnetbeantwoordaandeheerIrrgang.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):DatbetekentdatdePvdAdatnogevenopzijnbeloopwillaten.Ditwasnogevenvoorallehelder-heid,wantvoormijwashetnietzohelder.DeheerTang(PvdA):Ikwilduidelijkenormendaarvoor.Datvraagikookaandeminister.Ermoetduidelijkheidkomenoverhetbeloningsbeleid.Hetmagnietzozijndatwevoorééngroep,tewetendebestuurders,regelendaterduidelijkheidkomtendatweviaeenachterdeurtocheenbeloningsbeleidkrijgenwaardoorwedepraktijkvangokkenmetander-mansgeldenbonussendieaanzettentotonverantwoordelijkerisico’s,weerterugkrijgen.Datisdevraag.Vergeefmedatikdiepraktijknietgenoegkenomtewetenofdat100%is,maarwatmijbetreftzoudat100%kunnenzijn.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikhebeenaanvullendevraag.Alserhogebonussenuitgekeerdwordenaantraders,kandateenprudentieelgevaarmetzichmeebrengenvoordebank.HoekijktdeheerTangdaarnaar?WatisderolvanDNBhierbij?DeheerTang(PvdA):DatisprecieswaaromDNBeenrolmoethebben.Zekijkennaarhetbeloningsbeleidenmoetenvanuitprudentieeltoezichtervoorzorgendathetbeloningsbeleidnietaanzettothetnemenvanonverantwoorderisico’s.Datisprecieswatweaandetoezichthoudervragen.MaarikdeeleenbeetjedetwijfelvandeheerIrrgangoverdevastberadenheidvandetoezichthouder.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30214 MevrouwVanGent(GroenLinks):Wehaddenneteendebatjeoverhet«pastoeofleguit».IkwilevenduidelijkuitgelegdhebbenhoedeheerTangdaarinstaat.Wewarenalaangelandbij«pastoe,punt».Ikhoornuweer«pastoe,puntkomma»endanookdatwehetvoorallegroepenmeteenmoetenregelen.Ikzieenigeovereenstemming,maarikraakbijdeheerTangweereenbeetjedewegkwijt.DeheerTang(PvdA):Hetisnietzoingewikkeld.Laatikmijnbetoogeerstvervolgen.Danwordthetantwoordwelduidelijk.Overheteersteslothebikhetgehad.Aanhettweedeslotkomiknutoeendatbeantwoordtwaar-schijnlijkdevraagvanmevrouwVanGent.MevrouwVanGent(GroenLinks):Ikwilhetzekergraagwetenenikbennietdeenige.IkhebditookindringendgevraagdaanmevrouwBlanksma.Diewasheelhelderenzei«pastoe,punt».DatkandeheerTangtochwelzeggenendankanhijhetvervolgensuitleggen.DeheerTang(PvdA):IkgamevrouwVanGentbeantwoordendoormijnbetoogweeroptepakken.Zijkrijgtdanmeteenantwoord.Erzijntweesloten.Heteersteishettoezichtdoordetoezichthouder.Datslothebbenwenietbijdecode-Tabaksblat.Hettweedeslotisdateraltijdeendreige-mentvanreguleringis.IkhebweleenseerderhetcitaatgebruiktvanWillemBuiter.InhetNederlandszoudatluiden:«Reguleringenzelfregu-leringverhoudenzichalsdunktoteigendunk».Hetisgewoonniethetzelfde.Zelfreguleringwerktinonzeopvattingalleenalsereendreigingvanreguleringis.Wewillendatdezecodeenuitgewerkteprincipeswordennageleefd.Daaroverzijnwehetindezecommissieeens.Dushetmoetzijn«pastoe».Wehebbennudecode.Dezegaatper1januarivanstartendatiswinst.Wehebbentwijfelaandewinst,ookomdatwetwijfelenaandevastbera-denheidvandetoezichthouder.Dusermoeteenexplicietedreigingzijnvanregulering.Debankiersendetoezichthoudersmoetenwetendaterwetgevingkomtalsdezecodenietstiptwordtnageleefd,alsdecodeteruimwordtuitgelegd,ofhelemaalnietnageleefdwordt.Daaromhebikookgezegddatikbereidbenmijnvrijetijdtestekenineeninitiatiefwet.Diemoetalsstokachterdedeurdienenzodatbankiersentoezichthouderswetendatditvertaaldwordtnaareenwetophetmomentdatdecodeendeuitgewerkteprincipesnietgoedwordennageleefdofteruimwordenuitgelegd.Mijnvraagaandeministerishoehijaankijkttegendedreigingmetregulering.Ishijhetmetmijeensdatzelfreguleringalleenwerktalsereendreigingmetreguleringis?IkhoopdatikhiermeemevrouwVanGentookklip-en-klaarhebbeantwoord.Wewillendathetvolledigwordtnageleefd.Wehebbentweeslotenopdedeur:toezichtdoorDNBendreigingmetregulering.VoorditlaatstewildePvdAgraagzorgen.MevrouwVanGent(GroenLinks):IkmoetvaststellendatdePvdAinmeerdereopzichtengeenpuntenzet.Alshetgaatom«pastoe»,danishet«puntkommaenleguit»,wantbijdeheerTangkanmennogsteedsuitleggen.IndepersisdeheerTangdaarveelpreciezerover.DaarwordtgezegddatPvdA-KamerlidPaulTangeeninitiatiefwetsvoorstelindientomditallemaalalsstokachterdedeurteregelenenhijschijnthetzelfsalbijnaklaartehebben.NuzegtdeheerTangdatheteendreigementisendathijeventueelmetzo’nwetsvoorstelzalkomen.Watismetugebeurd,mijnheerTang?DeheerTang(PvdA):MevrouwVanGentmoetmijwelrechtdoen.Ikhebinhetnieuwsberichtduidelijkgezegd:stokachterdedeur.IkweetniethoemevrouwVanGentdatbegrijpt,maardatbetekentnatuurlijkweldreigingmetregulering.Datisnietmisteverstaan.DatdoetmevrouwGentmetopzeteigenlijkwelendatvindiknietzogepast.HetlijktmijduidelijkdatTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30215 decodeendeuitgewerkteprincipesmoetenwordentoegepast.Datdoejeoptweemanieren:doorhettoezichtvanDNBendedreigingmetregule-ring.IkvinddatdeKamerdaareenbelangrijkerolinkanspelen.Datkunnenwezelfdoen.Wezijnmedewetgever.IkwilmevrouwVanGenterwelopwijzendat,alszijzegtdatweietsindewetmoetenregelen,wedannietop1januarivanstartgaanmeteennieuwbeloningsbeleid.Datisdandeconsequentie.Vorigjaarbijdefinanciëlebeschouwinghebbenweomhetregulerenvanhetbeloningsbeleidentoezichtvandetoezicht-houdergevraagd.Datissneloppotengezetwaardoorhetvoordeelvandecodeweergroteris.DeheerWeekers(VVD):Decodegaatuitvanhetprincipe«pastoeofleguit».IkbenmetdeheerTangvanmeningdatervooraltoegepastmoetworden.Erkanaltijdeenuitzonderingzijndiederegelbevestigt.IsdeheerTanghethierovermetmijeensofishijheteensmetmevrouwBlanksmaenmevrouwVanGentdat«leguit»ingeenenkelgevalmoge-lijkmoetzijn?IsdeheerTanghetmetmijeensdatdewettelijkebasisdievoordetoezichthoudersgecreëerdmoetwordenomeffectieftekunnenoptreden,declawbackendebillijkheidstoets,bijnotavanwijzigingindeaanhangigewijzigingopdeWftgeregeldkanworden?Dewettelijkebasiszouerdaninhetbeginvanvolgendjaaralzijn.DeheerTang(PvdA):Declawbackendebillijkheidstoetshebiklievervandaagdanmorgengeregeld.Ikbegrijpuitdebriefvandeministerdatnaardemogelijkheidgekekenwordt.Alshetbijnotavanwijzigingkan,isdatprima.Alshetlateris,danzijhetzo.Watmijbetreftgebeurthetzosnelmogelijk.Alswekijkennaar«pastoeofleguit»,makenweonsnietalleenbezorgdoverdevastberadenheidvandetoezichthouder,maarookoverdemogelijkheiddatdebankenweereenfeestjegaanvieren.WezienhetalweerinLonden,wezienhetalweerinAmerika.ErzaldrukopNeder-landontstaanomookhierweertegaanveranderen.Datzaldezeregelsonderdrukzetten.Daarommoethetzostrengmogelijkzijn.Vanbijvoor-beelddecode-Tabaksblatwerd67%toegepast,datbetekentdateenderdenietwerdtoegepastendaarvanwerdongeveerdehelftweeruitgelegd.Datisveelteruim.Hetgaathiernietoverdatenekleinebankjedatafwijkt,zekernietalsDNBdaartoestemmingvoorheeftgegeven.Hetgaateromdatopgroteschaaldezecodeendezeprincipeswordennageleefd.DeheerWeekers(VVD):DanconstateerikdatopditpuntdeheerTangenikhetmetelkaareenszijnendatmevrouwVanGentenmevrouwBlanksmatocheenstapverdergaan.DeheerTangzeidatdeclawbackendebillijkheidstoetssnelgeregeldmoetenworden.Watooksnelgeregeldmoetworden,isdiewettelijkbasisindeWftzodatdetoezichthoudersechtadequaatkunnenoptreden.Daarhaperthetopditmomentnogaanblijkensdebriefvandeminister.Deministergeeftaandathijbeginvolgendjaareenwetsvoorstel,eenwijzigingopdeWft,inconsultatiewilbrengen.Datduurtveeltelang.IsdeheerTangmetmijvanmeningdatdeministerditinhetaanhangigeWft-wijzigingsvoorstelmoetregelen?DeheerTang(PvdA):Ikkannietbeoordelenofdatwetstechnischmoge-lijkis.MaarikhebnetduidelijkgezegddatikdeheerWeekerssteunalshijzegtdaterzoveelmogelijkvaartmoetwordengemaakt.Veelduidelijkerkaniknietzijn.Overigenszieikgeengrootverschiltussendepartijenhier.Wehebbenallemaaldebehoeftedatdezecodewordtnageleefd.Ennogmaals,wepratenhiernietoverdatenekleinebankje.Hetgaateromdathetbeloningsbeleidbijbankenandersisdaninhetverleden:datderisico’sbegrensdworden,datergeenhaasje-overmeergedaanwordt.Datiswaarweallemaalnaarstreven.Latenwekijkenhoeeffectiefhetis.Datiswaarnaarweopzoekzijn.Wezijnnietopzoeknaarmooiecodesenmooieprincipes,maarnaareffectiefbeleid.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30216 MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):IkdenkdatdeheerWeekersruiswilveroorzakendieernietis.IkhebdeheerTanggoedbegrepen.HijwilgewoondatdeCodeBankenwordttoegepast.DeCodeBankenwileen100%variabelebeloning.Diewordtgewoontoegepast.Hetgaatnietoverdieeneuitzondering,zegtdeheerTang,hetmoetgewooninprincipevoor99,9%wordentoegepast.Dathebikheelheldergehoord.DeVVDdraaitbehoorlijkvandaag.Diezegtdateigenlijkallesmag,alsjehetmaaruitkuntleggen.Wemakenhelderepuntenenwemoetengeenruisveroorzaken.Hetbelangrijksteisdatereenverant-woordbeloningsbeleidbinnendebankenisendatdetoezichthoudervoldoendewettelijkemogelijkhedenheeftomergoedoptoetezien.Meerishetniet.DeheerTang(PvdA):Ikwilnogietstoevoegen.Omdaterooktwijfelisaandevastberadenheidvandetoezichthoudermoethetparlement,demedewetgever,zorgenvoordedreigingvoorreguleringzodatdebankiersentoezichthouderswetendatalszijhetnietdoen,wijhetdoen.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):IkwildaaropaanvullendatalsDNBzegtonvoldoendewettelijkebevoegdhedentehebben,dezedataanhetparlementmoetaangeven.Wijbeslissenhoeweditverderwillenimplementeren.IsdeheerTanghethiermeeeens?DeheerTang(PvdA):IkbenhetvolledigmetmevrouwBlanksmaeens.MinisterBos:Voorzitter.Ikdankalleledenvoorhunbijdrage.Hetisgoednogeenshelderneerteleggenwaternueigenlijkligtenhoeverstrek-kenddatalis,zelfsalsweonsopgeenenkelewijzeietsgelegenlatenliggenaandewensenvanuitdeKamer,dieonverminderdrelevantenbelangrijkzijn.Hetvolgendeisdeafgelopentweejaargebeurdophetgebiedvanbeloningeneninhetbijzonderbeloningenindefinanciëlesector.WehebbeneenontwikkelinggehadvandeCorporateGovernanceCodevanTabaksblatnaarFrijns.Aandievrijwilligecodeiseenheelhoofdstuktoegevoegddatnetzohardopgingvoorfinanciëleinstellingenalsvooranderebeursgenoteerdeondernemingenoverbeloningsbeleid,derolvandecommissarissen,criteriaetcetera.Dathebbenwewettelijkverankerd.Datwasheteersteinitiatiefvandeafgelopenjarenophetgebiedvanbeloningsbeleid.HetisuniekvoorNederland.Ikkengeenanderlandwaardathetgevalis.Wehebbenwetgeving,fiscalewetgevinggerealiseerdrondomhettegengaanvanexcessievebeloningen,metnamedebackservicestortingenuithoofdevanpensioenverplichtingenendeonredelijkeexitbonussenendefundmanagersdielieverinbox2daninbox1terechtkomen.Wehebbenbijsteunmaatregelenzeerstrengeeisengesteldophetgebiedvanbonussen.Elkekeerdatereennieuwesteunmaatregelkomt,wordendieeisenstrenger.Datwordtwelopandereplaatsengedaan.Wehebbeneenherenakkoordafgesloten,nietalleenmetgesteundebanken,maarookmetniet-gesteundebankenenanderefinanciëleinstellingenzoalsverzekeraars.Daarbovenopliggennutweeanderezakenoptafel,waarmeebeoogdwordtverdereveranderingenbijhetbeloningsbeleid,metnamebanken,vaneennogduurzamergematigderkaraktertevoorzien.Datzijnenerzijdsdeprincipesvanhetbeloningsbeleidzoalsdiedoordetoezichthoudervastgesteldengemonitordworden,enanderzijdsdeCodeBankendiewatonsbetreftstraksookeenwettelijkestatuszalkrijgen.Heteerstepuntdatikmetdieopsommingwilmaken,isdatditnieteenkabinetendatditgeenministerisdieblindennaïefvertrouwtopzelfre-gulering.Wedoenveelmeerdanalleenmaarzelfregulering.Decodeismaaréénonderdeelvaneenheelpakket.OokwettelijkvastgelegdebevoegdhedenuithoofdevandeWftvoordetoezichthoudersomtelettenopbeloningsbeleidhorenhierbij.BijhetpakkethorenookfiscaleTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30217 wettendietoezienophetafremmenvanexcessievebeloningsbestand-delen.Bijhetpakkethorenookheelhardeprivaatrechtelijkeafsprakenoverwatdeeisenzijnwaaraanbankendiedooronsgesteundworden,moetenvoldoen.Bijhetpakkethoortookhetverplichtplaatsenvanover-heidscommissarissenmeteendefactovetorechtinderaadvancommis-sarissenalsereennieuwbeloningsbeleidmoetwordenvastgesteld.Wedoenveelmeerdanzelfregulering.Endatisterechtomdatweinderdaad,alsjeterugkijktnaarhetverleden,moetenconstaterendat,alsjeallesverwachtvanzelfreguleringendenktdatallesdanvanzelfbetergaat,datdezesectorhelaasbewezenheeftdezeverantwoordelijkheidnietaantekunnen.Hetisnuaandesectortebewijzendathetindetoekomstbetergaat.Zelfreguleringisdanbelangrijk,maaralleenalsonderdeelvaneenbrederpakket.Mijnvolgendeconstateringisdathetpakketdaterligt,maarvooralwatdefinanciëlesectorzelfgecreëerdheeftaandehandvandevoorstellenvandecommissie-Maas,uniekindewereldis.Hetisechtuniek.IkmerkhetpersoonlijkookaandeaandachtvandemediauitanderelandenomuitteleggenwatinNederlandinvredesnaambedachtis.HetgaatdanmetnameovertweeonderdelenuitdeCodeBanken.Ikhebhetdannietoverdebankiersverklaringofdepermanentedeskundigheidstoets.Hetkanbestdatzekerdiebankiersverklaringookuniekis.Alsikhetpuurheboverhetonderdeelbeloningen,zijnertweeonderdelenwaarvanwijeldersindewereldgeenvergelijkbarenorm,voorstelofpraktijkkennen.Teneerste.Indiecodeisvastgelegddateropbestuursniveausprakemoetzijnvaneenvariabelebeloningdiemaximaal100%isvandevastebeloning.Wekennengeenlandterwereldwaarsprakeisvaneenverge-lijkbarenormvoorbanken.AlsdeKamereenlandkent,houdikmeaanbevolen.VandaagkwaminhetnieuwsdatbaanbrekendemaatregeleninhetVerenigdKoninkrijkgenomenwarendatelkebankpubliekmoetmakenhoeveelbestuurderserindienstzijndiemeerdan£1mln.verdie-nen.Datiskennelijkhoevermeninanderelandenis.Noemmeéénlandwaarindenormvastligtdatvariabelmaximaal100%magzijnvanvast.Nergens.Tentweede.Hettotalebeloningspakket–endatisnogveelverreikender–moetonderdemediaanvaneenvergelijkbarereferentiegroep,dusookbuitendefinanciëlesector,liggen.Ookdaarvankennenwegeenenkelvoorbeeldeldersindewereld.Steldatikmezouvergissenendatdievoorbeeldenerwelzijn,danisbijditvoorbeeldnogonwaarschijnlijkerdanbijheteerste.Ditvoorbeelddoetwattenprincipaleineenheleboellandenvolstrektonmogelijkis.Hetzegtnamelijknietalleenietsoverdestructuurvaneenbeloningspakketvanuitdeoverheidintermenwatdebeoogdeverhoudingvast-variabelis.Hetzegtookietsoverdeabsolutehoogtevanhetbeloningspakket.Indeinternationaleforakrijgjemeestaleenrodevlagalsjegaatpratenoverbeloningen.Jemaghetovervanalleshebben:ofpakkettenbepaaldeperverseprikkelsgenereren;ofhetquastructuurkloptofniet;ofheteenjuisteoriëntatieopkortec.q.langetermijnheeft.Maarjemagjenietbezighoudenmetdehoogtevandebeloninginabsolutezin.Jemagernieteensoverbeginnen.Indezecodestaathetgewoon.Erisgeenperfectewereld.Erzalvastenzekernogweleenswatmisgaan.Ookikzoulieverziendathetallemaalnoggematigdergaat.Maardezetweepuntenzijnuniekindewereld.Tenderde.WemoetenonsgoedrealiserendatdezebeidepuntenindeCodeBankeninderdaadalleenbetrekkinghebbenopbestuurdersennietopandereveelverdienersindebancaireorganisatie.DeKamersteltdatterechtvast.MaareenheleboelvandeandereprincipesdieindeCodeBankenstaanoverbonussengaanwelopvooriedereendieeenbonuskrijgtineenbank.Indecodestaatbijvoorbeeldhetprincipedateenbonusnietlouterenalleen100%kortetermijngeoriënteerd,dusboterbijdevis,magzijn.DeredenwaaromiemandeenbonuskrijgtmoetnaverloopvaneenperiodevandriejaarvastgesteldwordenzodatjezekerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30218 weetdatietswatopdag1eengoededeallijkt,ooknadriejaarnoggezienwordtalsietswatgoedisvoordeorganisatie.Duurzaambelonenzitindecodealseenonderdeelvanhetbeloningsbeleiddatmoetgelden,onge-achtwaarjewerktindeorganisatie.Hetfeitdatderaadvancommissa-rissenbevoegdhedenkrijgtomhetbeloningsbeleidopeenbepaaldemanierinterichten,isnietbeperkttotdebeloningenvanbestuurders.Datgaatoverbeloningendoordeheleorganisatieheen.DeCodeBankengaatweldegelijkopvrijwelalleaspectenookoverdebeloningvananderenindebank.Uitzonderinghieropishetpuntvast-variabelenhetpuntvandemediaan.Tenvierde.Wemoetenonszelfdevraagstellenofwebijhetwillenbeheersenvanbeloningen,beloningspakkettenenbeloningsstructurenuiteindelijkmeerhebbenaaneenprinciplebasedbenaderingofaaneenrulebasedbenadering.Alswekijkennaardebevoegdhedendiedetoezichthoudersnukrijgenmetbetrekkingtothetinvullenvandepruden-tiëlebevoegdheiddiezealhaddenendiealgerichtwasophetvoor-komenvanbepaalderisico’s,kiezenwevooreenprinciplebasedbenade-ring.DithoudtindatDNBvanuitprudentieelopzichtelkebeloningindeorganisatieaandeordemagstellen,doorwiedieookverdiendwordtenhoehoogdieookis,alsDNBvanmeningisdatdiebeloningkanleidentotonverantwoordelijkenteriskantgedrag.DieopenprinciplebasedbevoegdheidvanDNBkanindepraktijkvelemalenstrengeruitpakkendaneenregeldatjebonusnooitmeermagzijndanjevastebeloning.Alswegaanproberenzo’nregelindewetvastteleggen,komenweinallerleidefinitiekwestiesterechtoverbijvoorbeeldwatprecies«vast»isenwat«variabel».Ophetmomentdatwediedefinitiehebbenvastgeprikt,hebbenweookdeontsnappingsroutevastgeprikt.Wehebbendanvastge-priktopwelkewijzemensenkunnengaanbelonenomonderdieregeluittekomen.Alswemeteenopenenprinciplebasedbenaderingwerken,zeggenwedathetnietuitmaakthoehetpreciesgeregeldis.Detoezicht-houderheeftimmersdiscretionaireruimteomtebeoordelenofhetbeleidtoteenverkeerdeincentiveleidtinzo’norganisatie.Hijhoeftnietalleennaarderaadvanbestuurtekijken,maarmagoveralindeorganisatiekijken.Hijmagookbonussenaandeordestellendielagerzijndan100%vanvast.Wehebbenhetnetdaneigenlijkveelwijderuitgegooidenwezijninprincipevelemaleneffectieverdanalswehetrulebasedbena-deren.Daarkomtnogbijdatdezebevoegdheidvandetoezichthoudersnietalleenmaarbetrekkingheeftopbanken,maaropallefinanciëleinstel-lingenenindatopzichtheelbreedis.Tenvijfde.Ikconstateerdatdecodevanaf1januarieennormatiefenhandhaafbaarkadervormtwanneerwekiezenvoorsamenwerkingmetdebanken.Wegaandanmeeinhetinitiatiefdatvanuitdebancairewereldzelfisgekomenindecontextvaneenkritischedialoogenwaaroverdebankenzelfaangevenbereidtezijnditaaneenstrengemonitoringteonderwerpen.Alswedaarinmeegaanbetekentdathetvanaf1januariloopt,datwedanprecieswetenwieweopzijndondermoetengevenalserietsandersgedaanwordtdanindiecodestaat.Eenwetgevingstraject–tenprincipalemaghetallemaal–betekentweldatwedatniethalen.Eenwetgevingstrajectbetekentookdatwealdieverschrikkelijkedefinitie-kwestiesmoetengaanoplossen.WemoetenlangsdeRaadvanState.Wegaaninconsultatie.Datduurtiniedergevalaltijdlanger.Wehebbenhiervoorgekozenenikzegnietdatergeenredenenzijnomookietsindewetgevingtedoen.Alswedezebenaderingvervangendooreenbenade-ringdiealhetvertrouwensteltinwetgeving,lopenwedekansdatdegrotevoordelenvanprinciplebasedtenopzichtevanrulebasedverlorengaat,enlopenwehetrisicodatwetempoverliezen.Ikvindhetheelbelangrijkdatwezosnelmogelijkeenkaderneerzetten.Tenzesde.Wezijnvoornemensdecodedieisontstaanvanuitdebancairewereld,voortehangenzodatdiestrakseenwettelijkebasisheeft.WehopenbovendienvoorheteindevanhetjaareenMonitoringCommissieTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30219 tehebbendiedetoepassingvandecodeindegatengaathouden.Enwemoetenonsvooralgoedrealiserendatdecodenietalleenopgaatvoorgesteundeinstellingen,maarookvoorniet-gesteundeinstellingen.Daarmoetenwenietlichtoverdenken.IkvindderedeneringvandeheerTangheelcreatief.Hijzegthierindatweeigenlijkaandeelhoudervanallebankenzijn,wantsindskortwetenwedatalseenbankfaillietgaat,hijtochnietfaillietgaatwantdebelastingbetalerredthemwel.GainWognumpratenofiedereenvanmeningisdatallebankengeredworden.Hetisnietzodatweallebankenredden.Wehebbendanookgeenonbe-perktetitelomuithoofdevandatpubliekevangnetonsmetallestebemoeienwaterbinnenbankengebeurt.Ikvindweldatweopgrondvanwatzichheeftafgespeeld,eensterketitelhebbenomonsermeetebemoeien.Erzijnookbankendiedeafgelopenjarenopgeenenkelewijzeindeproblemenzijngekomenenzichopgeenenkelewijzehebbeninge-latenmetproductenendienstendietengrondslaghebbengelegenaanhetontstaanvandezefinanciëlecrisis.Ookdezesomsheelgrotebankenzijnbereidgeweestdezecode,dezenormenovertenemenenzichaanmonitoringonderhevigtemaken.Datiseenmedewerkingdieiklievernietwilverspelenendieikhoogacht.Dezezesconstateringenzijnmeerdanzelfregulering.Hetisuniekindewereld.Hetgaatweldegelijkookoverbeloningeneldersindeorgani-satie.Hetissnel.Hetisrobuust.Hetgaatookoverniet-gesteundeinstel-lingen.Hetmaakthetbijelkaarechteenzeerambitieuspakket.DeheerIrrgang(SP):Deministerzegttekiezenvoorsamenwerkingmetdebanken.Maarwatisdeprijsisvoordiesamenwerking?Waaromwerkendebankenmetdeministersamen?Datisomdatzeergervrezen.Datisookpreciesdeprijsdiedeministerbetaalt.Devraagisdantochwaaromdeministerdezeroutekiest.Ditiswelhetmomentomhetijzertesmeden.Ikheblieverdatweop1februariwetgevinghaddengehaddandatweop1januariietshebbenwatnietvergenoeggaat.Watonsbetrefthaddeministerdaarookeerderaankunnenbeginnen.Wehebbenvanafhetbeginhiervoorgepleit.MinisterBos:DebankenziennietuitnaareensituatiewaarinzeelkeweekdeheerIrrgangmoetenaanhorenoverwaternuweermisis.Debankenhebbenerbehoefteaandatereenzekererust,stabiliteitenmaatschappe-lijkeacceptatieontstaatrondomdemanierwaaropbankenwerkenenbankiersbeloondworden.Hetpubliekedraagvlakvoorbankierenenbankenisopditmomentfragiel.Overalwaarikkomenmetbankenpraatofzetoespreek,ismijnboodschapdatzezichmoetenrealiserendatzeopditmomenteenongelooflijkdunlijntjebelopen.Hetiseenheeldunlijntjedatloopttussenvolkswoedeenerzijdsendraagvlakvoorhetbelangvanbankenenhetbelangvanhetopeengoedemanierfunctionerenvandefinanciëlesectoranderzijds.Ofzeopdatlijntjeblijvenlopenoferafvallen,heeftheelveeltemakenmethetfeitofzedeNederlandseburger,deNederlandsebelastingbetalerlatenziendatzeietsgeleerdhebbenvandefouteninhetverleden.Alszediefoutenkunnenomzettendoordaadwer-kelijkdingenanderstedoendaninhetverleden,zalhetdraagvlakvoorbankenenbankierenweergroterworden.Datisnaarmijnmeningdebelangrijksteredendatdebankenervoorgekozenhebbennietalleenzelfditjuktecreëren,maarerookonderdoortegaan.DeheerIrrgang(SP):Ikwildeministerbestbehulpzaamzijndathijmijkangebruikenalseensoortdoembeeld.Debankenhebbenzoongeveerhuneigenmaatschappelijkdraagvlakzienverdampen.DachtenzenietdatdeministermetwettelijkemaatregelenzoukomenonderdrukvandeSP,alszezelfnietszoudendoen?Isdatdannietdeprijsdiedeministerbetaalt?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30220 MinisterBos:Watbetaalikdanvoorprijs?Ikontvangalleenmaar.Aldiedingendieiknetnoemde,komenerendiewarenerniet.Eneendeeldaarvanbestaatnergensterwereld.Wecashenophetschuldgevoelvanbankiers.AlsdeheerIrrganghetzowilhoren,krijgthijhetzo.Weboekenresultaat.Wedoendatomdatwewetendatbankenenbankierserzelfookbehoefteaanhebbendathetdraagvlakvanhunbijdrageaandeeconomietoeneemt.Zewillenooklatenziendatzegeleerdhebbenuithetverleden.Ikwerkdaaraanmeeomdatergeenenkelematevaneconomischherstelmogelijkisalsnietookbankenenbankiershunbijdragehieraanleveren.AlsikterugkijknaarJapanendecrisisdaarindejarentachtigennegen-tig,weetikdatuiteindelijkheteconomischeherstelvandeheleeconomieafgeremdwordt,alsderelatietussenoverheidenbankenverslechtertdooreensoortvanvolkswoedenaardebanken.Datisinniemandsbelang.Ikprobeerdierelatiegoedtehouden.Debankenleverenookhunbijdrage.Danhebbenweeruiteindelijkallemaalwataan.Debankenwetendatikeenvoorstanderbenvanzelfreguleringomdathetstukkeneffectieverenefficiënterisdanalsjemetwetgevingmoetkomen.DathebikaleerderindebattenmetdeKamergezegd.Alszelfreguleringnietwerkt,hebbenzeeenprobleem.Iedereenweetdatditonderwerpgevoeligligtendatdefrustratie,deergernis,somszelfswoede,grootis.Alsdebancairewereldzichernietaanhoudt,weetiedereenwatergebeurt.Natuurlijkgaaterdanopenigmomenteenvormvanwetgevingkomen.DeheerIrrgang(SP):Natuurlijkisietsbeterdanniets.MaarishetnietzodatzelfsdeCodeBankenalafgezwaktistenopzichtevanhetaanvanke-lijkerapportvandecommissie-Maas?Deministerhadveelverderkunnengaanalshijhetzelfhadgedaan.Danzatdeministernietmetallerleiproblemenmetbankendiedecodenietnaleven–«pastoeofleguit»–diehijwelheeftalshijkiestvoorsamenwerkingmetdebanken.MinisterBos:Erzitteneenpaarpuntenindecodewaardebankeninder-daadvooreenzwakkereinvullinghebbengekozendanindevoorstellenvandecommissie-Maaszat.Maarerzittenookeenpaarvoorbeeldeninwaardatpreciesandersomisenmenstrengerisgeweestdandecommissie-Maas.Datmiddeltzichuit.Jekuntnietstaandehoudendatdecodedieernuligtoverhetgeheeleenverwateringistenopzichtevandevoorstellendieerlagen.Datisechtnietzo.MevrouwVanGent(GroenLinks):Deministerzegt:alszezichernietaanhouden,dangeefikzeophundonder.Deministergeeftzeophundonder,maarzelevenhetnietna.Watisdesanctiedandiedeministerheeft?Datwilikgraagweten,wantanderswordtheteenbeetjemanage-mentbyspeech.Daarhebbenweteweinigaan.Daaraangekoppeldzegtdeministerdathijgaatcashenophetschuldgevoelvanbankiers.Datisallemaalprachtig.Maarkomtdatdanwerkelijkwelbinnen?Deministerkandecodenuvantoepassingverklarenenondertussenalsstokachterdedeurdewetgevingingangzetten.Andersisdateentwijgjeenheeftdeministerhelemaalgeenstok.MinisterBos:Ikvinddezecodewaardevolalshijwerkt.Ikgaervanuitdatdenormendiehieringesteldworden,nageleefdworden.Menmoetwelvanongelooflijkgoedehuizekomenalsmenmijovertuigendmoetuitleggenwaarommenerzichopeenbepaaldmomentnietaanzoumoetenhouden.Ikherhaalwatikaleerdergezegdheb.Bijditonderwerp,opditmoment,ishetheelduidelijkwatergebeurtalsdesectorzichnietaandieeigennormenhoudt.Datgaatervroegoflaat,linksomofrechtsom,eenvormvanwetgevingkomen.Ikzeteropinomdezecodegewoonopdezemaniertelatenwerken.AlsdeKamerzegtdatzehetbelangrijkvindtomdaarnaastdiestokachterdedeurtegelijkertijdteTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30221 ontwikkelen,danisdatuiteraardgeheelaandeKamer.Mijnbelangisomtezorgendatditgewoongaatwerkenzoalshethierwordtvoorgesteld.MevrouwVanGent(GroenLinks):Ikwilgraagnoghetantwoordopdevraagoverdesancties.Ikwilooknogwetenofhetbijdeministerookgaatom«pastoe,punt»?Hetmoetduidelijkzijndatjedaaraanwelpaalenperkstelt,anderskunjeerallekantenmeeop.Datwilikechtpreciesweten,wantikbentochwelvoor«pastoe,punt».MinisterBos:Decodeis«pastoeofleguit».Ikherhaalwatiksteedsgezegdhebdatderuimtevoor«leguit»watmijbetreftbuitengewoonkleinis.Toenweinhetkadervandecode-Tabaksblatconstateerdendathetjuistophetgebiedvanbeloningenmindergoedgingdanopdeanderedelenvandecode,zijnweookgewoonmetwetgevinggekomen.Iedereenweetdatdiedonkerewolkookhierbovenhangt.Hetzalmeeenliefdingwaardzijnalshetnietnodigis.Sanctieskunnenoptweemanieren.BeloningsbeleidisnueenvandeexplicietezakendiegetoetstmoetwordeninhetkadervandeprudentiëleverantwoordelijkheiddieDNBheeft.AlsdebankzichniethoudtaanofnietvoldoetaandenormendieDNBterzakeaanlegt,kanhethelepruden-tiëleinstrumentariumdatDNBheeftaantoezicht-enhandhavingsbe-voegdheden,wordeningezet.Datkandusbeginnenmetaanwijzingen.Daarkunnenboetesbijzitten.Daarkunnenlastenonderdwangsombijzitten.Hetzoubijwijzevansprekentotenmeteenstillecuratorkunnenlopen.Hetheleprudentiëlesanctie-instrumentariumkanwordentoege-past.Wehebbendaarindezebriefnogexplicietaantoegevoegdofhetterugvorderenvandebonussennieteenadequateeneffectievesanctiezoukunnenzijn.Ditwaseerderineendebataleensgeopperd.Erzijntweedingendieweonsmoetenafvragen.Heteersteisofhetwettelijkvastgelegdmoetwordenomdatmogelijktemaken.Hettweedeisofditnueentaakisdiedecommissaristoekomtofeentaakdiedetoezicht-houdertoekomt.Dekeuzediewedaarmaken,kannogweleensdesnel-heidvanhetbenodigdewetgevingstrajectbeïnvloeden.Daargaanwenumetgezwindespoednaarkijken.Alsersprakeisvanovertredingenvandecode,isereenMonitoringCommissiediedatvastlegt.Erishiernualmeerderemalenverwoordhoewedaaropnaarallewaarschijnlijkheidzullenreagerenalsjuistophetgebiedvanbeloningendetoevluchttotde«leguit»genomenzalwordeninplaatsvan«pastoe».MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Wijzelfhebbenheelduide-lijkgezegddatdebankencodeeenuniekecodeisdiedebankenontwik-keldhebben.WehebbeneropgehamerddatDNBalsprudentiëletoezicht-houderzelfheeftaangekondigdwettelijkonvoldoendemogelijkhedentehebbenomtetoetsenaandeprudentiëlekantendaardieslagvaardigheidtehebben.DeministerzegtindekabinetsreactiedathijindeWftopeenaantalonderdelenwetswijziginginvoorbereidingheeft.Datishetwetge-vingstraject.Danzegikdus:weimplementerendebankencodemaarhetwetgevingstrajectstaatnietstil,datbegintvandaag.Dathebbenwemetelkaardanvandaagafgesproken.AanvullendhierophebbenwedeministergevraagddeheerWellinktevragenwelkewettelijkebevoegd-hedenhijnognodigheeftomallesviadeprudentiëletoezichtengoedtekunnencontrolerenenvasttestellen.Wepassendandebankencodetoeenzettenhetwetgevingstrajectin.MinisterBos:DeheerWeekersheefthieroverookopmerkingengemaakt.HetgaatvooraloverdeopmerkingendiedeheerWellinkheeftgemaaktindehoorzittinghier.IkhebdaarmetdeheerWellinkovergesproken.Hijheefttoentweedingengezegd.HeteerstewasdathijprimakonwerkenmetdeprudentiëlebevoegdheiddiehijheeftendievanafnuookomvatTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30222 dathijmagkijkenofhetbeloningsbeleidbinnenfinanciëleinstellingenleidttotonverantwoordelijkerisico’s.IkbenoverigensbereidomaanzoweldeheerWellinkalsdeheerHoogervorstzeerexpliciettevragenofditookinderdaadzois.Ikzaldevolgendevraagaanhenstellen:«Kuntumetwaternuligtuwbevoegdheidopditpuntwaarmaken,heeftudebevoegdheden,heeftudeinstrumenten?».IkzalhetantwoordaandeKamerdoorgeven.HettweededatdeheerWellinkzei,was:«AlsdeKamerwildatikookopeenbepaaldniveaubonussengaverbieden,alsdeKamerwildatikhetfeitdatdebonusnooitmeerdan100%vastmagzijngamonitoren,danhebikdaarvoornieuwewettelijkemogelijkhedencasuquobevoegdhedennodig,wantdiehebiknuniet».Datklopt.Dieheefthijniet,maardiehebbenwevastgelegdindecode.Wegaankijkenofdebankenzichdaaraanzelfhouden,endatdoenwedoormiddelvaneenMonitoringCommissie.DeinprincipeveelruimerebevoegdheidvanuitprudentieeloogpuntvanDNBenvanuitgedragstoezichtvandeAFMisgewoonindeprincipesvastgelegd.Ikbengaarnebereidomhenterexpli-cietebevestigingnogmaalstevragenofdiehennuinstaatstelttedoenwatzemoetendoen.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Deministerheefthetnuoverdeprinciplebasedbenadering.Wezijndaargrotevoorstandersvan.WezijnervoorstandersvanomdatDNBdanookmoetkunnenzeggendatwenietallemaalopeenmaximumvan100%moetengaanzitten,maardat50%noodzakelijkis,alseenlagerebonusverantwoordisomdateranderseenprudentieelrisicois.DNBmoetduseenlimietkunnenstellenaaneenbonusvanuitprudentieeloogpunt.IkwilgraagwetenofdeheerWellinkbedoeldedathijhiervooronvoldoendewettelijkemogelijkhedenheeft.MinisterBos:MijnstelligeindrukisdatdeheerWellinkbinnendepruden-tiëlebevoegdheidzoalsdienuomschrevenis,opgeenenkelemanierbeperktisinhetinvullenvanspecifiekenormen.Ikzalhemexplicietvragenofdieindrukklopt.DeheerTonyvanDijck(PVV):Waarhetmijomgaatisdathettotopdedagvanvandaag,ondanksallecodesenafspraken,nogsteedsmogelijkisdatergenseenCEOaangenomenwordteenofanderebankaanwie1,5mln.perjaarwordtbetaald.Endatisonderdemediaan,wantwewetenallemaalwatdemannenindiewereldverdienen.Datdiedaardantienjaarzitentienjaarlanginaandelenvoor1,5mln.uitgekeerdkrijgt,datkanookmetdecode.Dathijdannatienjaaropstaptmetnogeengoudenhanddrukvan1,5mln.en15mln.inaandelendieintussen20mln.waardzijngeworden.Danstapthijernatienjaaruitmet21,5mln.Datkanmetdezecode.Datisnujuistdemaatschappelijkeverontwaardi-ging.Hebbenwedannietsgeleerdvandiecrisis?Hetisnogsteedsmoge-lijkbinnendezecodedatditsoortexcessenplaatsvinden.Ikwilerveelmeernaartoedatdetoezichthoudersdetoolskrijgenomtezeggen:ditisbuitensporig.Jemoetjeookafvragenofdemediaaneengoederegelis,wanterwordtnogsteedsbelachelijkveelverdiendindiewereld.Niemandheefterinderestvandewereldwatvangeleerd.Dusmoetenwenietopeen50%vandemediaangaanzitten.Deministerkomtooknietmeteenpercentagedatweonderdiemediaanmoetenblijven.Ditsoortexcessenkannogsteedsplaatsvindenopbasisvandezebanken-codeendatisgeenwinst.MinisterBos:Teneerste:latenwegewooneensgaandoenwatweonsvoorgenomenhebben,namelijkdittenuitvoertebrengen.Ikhoorteveelconclusiesdienualgeformuleerdzijn,terwijlwenognieteensbegonnenzijn.Alswenavandaaggaanconcluderendatweditgaandoen,gaikproberenomvoorhetkerstrecesdeMonitoringCommissieintestellen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30223 Danloopthetgewoonvanaf1januari2010.Danstaatheterdusendankunnenerresultatengeboektworden.Tentweede:latenweookconstaterendatopdiemomentendatwealinvloedhadden,datookgeleidheefttotresultaten.KijknaardesalarissenbijABNAMROenFortis.Diezijneenstuklagerdanhetooitwas,eneenstuklagerdaneldersindemarkthetgevalwas.Kijknaardeafnamevandebonuspottendieaandeordeisgeweest.Kijkwatweafdwingenbijsteunoperaties.Daarwordendusresultatengeboekt.Tenderde:kijkdanooknaarSNSREAAL.Ditisdeeerstebankdiemetbehulpvanoverheidscommissarisseneennieuwduurzaambeloningsbe-leidheeftgepresenteerdaandeaandeelhouders.Degegevensoverderelevantevergelijkingsgroependemediaanzittengewoonindeopenbarestukkenvoordeaandeelhoudersvergadering.Iedereendiedaaringeïnte-resseerdis,kandiestukkentepakkenkrijgen.DebottomlinevanwaterbijSNSREAALgebeurt,isdathetbeloningsbeleidvanderaadvanbestuurdaarongeveer30%–alsjevastenvariabelbijelkaartelt–onderhetniveauvandevoorgangersligt.DatisdusdeinvloedvandetoepassingvandeCodeBanken.Watdemediaanbetreftstondhetnogaleufemis-tischgeformuleerdindeCodeBanken.Ikgeloofdatdeletterlijkeformule-ringwas:netonderdemediaan.MaaralsjenukijktnaardeCEOvanSNSREAALenervanuitgaatdathijontargetpresteertwaareenbonusvan50%bijhoort,danzithij25%onderdemediaan.Alshijzijnmaximalebonushaalt,dus100%vanvast,danzithijnogaltijd20%ondermediaan.Datisnietnetonderdemediaan,datisheelforsonderdemediaan.Datzijnderesultatendiegeboektwordenmethettoepassenvandezecodeenmethetneerzettenvanoverheidscommissarissendiehuninvloeduitoe-fenen.Alsdatheteersteresultaatisendeanderebankenstrakszullenvolgen,boekenwegoederesultaten.Ikgadatnietnaïefzittenafwachten.Nee,wegaandatactiefvolgenenwehoudendiedrukerop.Wanthetisgoedalshetopdiemaniergaatendatmoetverder.Maarzo’neersteresultaatbiedtnatuurlijkwelhoop.DeheerTonyvanDijck(PVV):WatbijSNSREAALgebeurdis,wordtnietafgedwongenwordtdoordecode,maariseengebaardatSNSheeftgedaaninhetkadervanzelfreflectie.Deministerzegtzelfdatze25%onderdemediaanblijven.Erstaatnietdatze25%onderdemediaanmoetenblijven.Hetwordtnietafgedwongen.Hetkonook1%onderdemediaanzijn,endankondenzedesalarissenmet24%verhogen.Ikwilzeggendatdiecodeeenzelfregulerendestapindegoederichtingis,maardiecodedwingtnietafdatbankdirecteurenopeenbepaaldniveaumoetengaanzittenenhetgeeftdaarmeedetoezichthoudernietdetoolomtezeggen:luister,jezitzoveelteveel,datgaanwedusstoppenenbeboeten.Daargaathetom.MinisterBos:Opdezelogicahebikgeenantwoord.Wezetteneeninstru-mentindatmeerafdwingtdanhetintheoriezoumoetenafdwingenendanishetnognietgoed.DeheerWeekers(VVD):Erzijneenpaardingenwaaroveriknognadereduidelijkheidwil.DeministerheeftgezegddathijzalnavragenbijdeAFMenDNBofernogietsspecifieksindewetgeregeldmoetworden.Datwachtenweaf.DaarnaastheeftdeministerzelfinzijnbriefaangegevendatertweebesluitenzoudenmoetenkomendieonderdeWfthangen:eenbesluitomdegrondslagvoordeAFMtecreëreneneenbesluitomdegrondslagvoorDNBteexpliciteren.Daaroverheeftdeministerinzijnbriefgezegddathijdezeinconsultatiegaatbrengeninhetbeginvanvolgendjaar.Kandatnietsnelgeregeldzijnzodatwedatper1januariofiniedergevalzosnelmogelijkhebben?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30224 MinisterBos:MevrouwBlanksmamaaktedezevraagnogeenslagconcreterdoorterefererenaanhetfeitdatwevolgendeweekeenoverleghebbenoverdebeoogdewijzigingenindeWft.Zijvroegofhetdaarnietingebrachtkonwordenalseennotavanwijziging.IkzegdeKamertoedatikvoordatoverlegeenbriefzendoverwatonsbetrefthetsnelstmoge-lijkemomentisdatditkan.DeheerWeekers(VVD):Overdeclawbackheeftdeministergezegdtezullenkijkennaardemanierwaaropdathetsnelstindewetgeregeldkanworden.Geldtdatookvoordebillijkheidstoets?Erzijnenkelevennoot-schapsrechtelijkewettenaanhangigbijministerHirschBallin.Diewordenvolgendeweekbesproken.Hetzoumooialshethelepakketnuafgeregeldis.DeministerzegtdatdesanctiesviadeMonitoringCommissieindeCodeBankenzitten.Dezecommissiezalsnelingesteldworden.KunnenweerdanookvanuitgaandatdieMonitoringCommissiemanenpaardgaatnoemen.Zeggenzehoedebankenvoldoenaandecodeenwiedaarvanafwijkt?MinisterBos:Ikzalevenuitzoekenwanneerdatoverlegoverdebillijk-heidstoetspreciesis.IkzorgerdanvoordatdeKamervoordatoverlegdeinformatieheeftoverwatwijdenkendathetsnelstmogelijketrajectisomdatbinnentefietsen.Overhetanderepuntmoetiknadenken.IkzoudaarzoveelmogelijkdeparallelwillenhanterenmetdeCorperateGovernanceCode.IkstelvoordatophetmomentdatikdeKamerinformeeroverdebemensingvandecommissie,ikdeKamerdanookmeteenverteloverdemanierwaaropergerapporteerdwordt.DeheerIrrgang(SP):DeministergeeftzelfaandatdeheerWellinkookzegtdathijdebonusnietopeenniveaukanvastprikken.Deministerzegtdatwedaardanweerdecodevoorhebben.Maardatgeldtdannietvoordetradersenzakenbankiersdiedusnuopdie300%zittenuitdierappor-tagevanDNB.Hoegaatdithelebouwselernuvoorzorgendatditomlaaggaatvan311%naaronderde100%?Erkanduseengatzijnindeaanpakvandeminister.MinisterBos:AlsdeheerWellinkvanmeningisdatvanuitprudentieeloogpuntdebonusvoortradersnuldienttezijn,omdatelkebonuseenverkeerdeprikkelgenereertmetbetrekkingtothettypetransactiedatdoordetraderwelofnietgedaanmoetworden,endathettenprincipalebeterisomtraderseenhoogvastsalaristebetalendanzemethogebonussentebelonen,gevendezeprincipesvanhetbeloningsbeleidhemalleruimteomdienormzotestellenenzelfsdebonusopnultestellen.Hijhoefthelemaalnietbij100%optehouden.Alshijdenktdatbijbepaaldetypestransactiesofeenbepaaldtypefunctionarisseneenbeloninggewoonnulmoetzijn,danheefthijdieruimte.DeheerIrrgang(SP):GegevenhetfeitdatdeheerWellinkenzijnDNBditookjarenopzijnbeloophebbengelaten,benikernietopvoorhandvanovertuigddathijdaargoedeopvattingenoverheeft.Wildeministerheminiedergevalvragenofhijvanmeningisdatookvoorzakenbankiersentraderseenbonusopzijnminstgemiddeldonderdie100%terechtmoetkomen?IkvreesandersdatwehierdanweereenrisiconemenwantdeheerWellinkisdaaronduidelijkover.MinisterBos:Ikbenbestbereiddattevragen.Wegaantocheenbriefaanhemvragendusdankanikditookwelaanhemvoorleggen.Ikwijserwelopdatwanneerjebinneneenopennormzoalshijdiegaathanteren,principlebased,eengetalsmatigeinvullingcreëert,jehetheelhogerisicolooptdatdatmeteenhetplafondwordt.Wanneerjezegtdathetookvoortradersmisschien100%of150%moetzijn,dangaanzedaarmetzijnallenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30225 tegenaanzitten.Jeraaktdandefactodemogelijkheidkwijtommetjetoezichtervoortezorgendatzeerondergaanzitten.Metdieopennormhebjeveelmeerkansdatdeonderkantvandieverdelinguiteindelijkjenorminvult.HetzoumenietverbazenalsdebeantwoordingvandeheerWellinkietsvanditantwoordmeeneemt.Ikzalhemdevraagstellenhoehijzichhierindeinvullingvanzijnverantwoordelijkheidenbevoegdhedenvoorstelt.DeheerIrrgang(SP):IkkanmevoorstellendatdeheerWellinkzegtdatervaneenbonusvan300%perdefinitieeenongezondeprikkeluitgaat.Datistochnietzo’ngekkegedachtezo’njaarnadekredietcrisis.MinisterBos:IkverwachtdatdeheerWellinkzalzeggendatjedaarmee,voordatjehetweet,hebtaangegevendatdebonus300%magzijn,enniethogerdandat.DeheerWellinkhechterzeeraandathijdebevoegdheidheeftdathijdebonusookopnulkanvastleggenzijn,alsdathetmeestpassendeis.Hetenigerelevantecriteriumvanuitprudentieeloogpuntisofdebonusleidttotdeverkeerdeprikkelsrichtingverkeerdetransactie,ongeachtwaarhijverdiendwordtenongeachthoehooghijis.DeheerTang(PvdA):Ikhebhiernogeenwatongemakkelijkgevoeloveromdaterteweiniginzichtiswatpreciesdebeloningsstructuurisbijdehandelarenendezakenbankiers.HetminstedatdeheerWellinkkandoen,isnatuurlijkeenbestpracticeaangeven.Datisnietonmiddellijkeennormvastleggen.Eigenlijkisverzuimdopditonderdeeleenbestpracticeaanteleggen.Ikhebvragengesteldoverdebonuspottenendiezijnnognietbeantwoord.Maardievraagoverdebonuspottenisookrelevanthiervoor.Ikwilwetenhoeriskanteeninstellingis.DusikwilookwetenvanDNBhoegrootdiebonuspottenintotaliteitzijnomdatdatietszegtoverhoeveelrisico’sergenomenwordenbijeeninstelling.Laatikdanhierbijaansluitenenmijnvraagherhalen.ZietdeministerooknogietsinonsideedatDNBeenverklaringaflegtoverhetgevoerdebeloningsbeleidvóórdeaandeelhoudersvergadering?MinisterBos:Daarwasiknognietaantoegekomen.Mijwordtvertelddat1op1vast-variabelindeprincipesvanhetbeloningsbeleidvandetoezicht-houderalgedefinieerdstaatalsbestpractice,ookeldersindeorganisatie,maarmetmogelijkhedenomdaarnaarbovenennaarbenedenaftewijken.Datzullenwenogevenpreciesnagaan.OpdeanderevraagdiedeheerTangsteldeendieookdoormevrouwBlanksmanaarvorenwasgebracht,kanikhetvolgendezeggen.Prudentieeltoezichtistoezichtdateroptoezietdatjeervroegbijbent;datjehetzotijdigdoet;dathetnietfoutkanlopen;datjenietpasingrijptnadathetalfoutgelopenis.Hieropdoorredenerendmoethetinprincipezozijndatergeenonverantwoorde-lijkbeloningsbeleidaandeordekanzijnineenbedrijf.AlsDNBhetvanuitprudentieeloogpuntonverantwoordelijkvindt,maghetbeleidnietgevoerdworden.Datbetekentdusdatdetoezichthoudereenprocesingedachtenmoethebbendathemophetjuistemomentvoorzietvaninfor-matieovereventueelvoorgenomenbeloningsbeleid.Hijkandanooktijdigzeggenofhijhetvanuitprudentieeloogpuntwelofnietverant-woordvindt.Ikweetniethoedetoezichthouderzichdatvoorstelt.Heeftdetoezichthoudermetdefinanciëleinstellingeneenafspraakgemaaktdathijeenbepaaldeperiodevooraanvangvandeaandeelhoudersvergade-ring,waarinietswordtvoorgelegd,alinzichtkrijgtinhetvoorstelzodathijvroegtijdigkanzeggenofhetwelofnietdeugt?Ofdoethijhetopbasisvandathijbijwijzevansprekenelkjaardethermometererinsteektenelkjaarkijkthoehetervoorstaat?Ikmoetdataandetoezichthoudervragen.DeredeneringdiedoordeheerTangenmevrouwBlanksmagevolgdwordt,isvolstrektlogisch.Alshetvanuitprudentieeloogpuntgoedge-keurdofafgekeurdmoetworden,moethetoordeeleigenlijkbekendzijnTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30226 voordathetaandeaandeelhoudersvergaderingwordtvoorgelegd.Alshetafgekeurdwordt,maghetnieteensvoorgelegdwordenaandeaandeel-houdersvergadering.Jemoeterzekervankunnenzijndatalleswatwordtvoorgelegdaandeaandeelhoudersvergadering,ookalisgoedgekeurddoordetoezichthouder.Hoedetoezichthouderdatlogistiekenproces-matigorganiseert,weetikniet.IkzalhethemvragenendaarinformeerikdeKamerdanover.DeheerTang(PvdA):Kunnendebonuspottenookpubliekwordengemaaktomdathettochietszegtoverhetrisicodateenbankneemtofdatnoginhetbeloningsbeleidschuilt?MinisterBos:WedachtendatdeomvangvandiebonuspottenbekendzouwordenuithetonderzoeknaardiebeloningspraktijkvandeafgelopenjarendatdeDNBgedaanheeft.Daarishetdusnietinhardeeuro’suitnaarvorengekomen.IkdenkdusnietdatDNBopditmomentverdereinformatieoverdeomvangvandebonuspottenheeft.DeheerTang(PvdA):Zoudieinformatienietbekendmoetenzijn?MinisterBos:Ikdenkdatindejaarverslagenvandefinanciëleinstellingendatsoortzakentochookgewoonstaan.Misschiennietvanhetseniorma-nagement,maaralleenvanderaadvanbestuur.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):OverhetprocesdatDNBheeftwanneerzewelofnietgoedkeuringgeeftvoorhetbeloningsbeleidbinneneenbepaaldebank,zijnonzewensenheelergduidelijk.Wewillendatookdaarderolvanderaadvancommissarissenvrijzwaaringekaderdwordt.MisschienwildeministerdevraagmeenemenhoedeDNBdaarnaarkijktenhoedebankvoorafhetbeloningsbeleidbinnendefinanciëlesectorgaatgoedkeuren.Dankunnenwedaaropterugkomen.AnderpuntisdatiknubegrepenhebdatwedeafsprakenvandeG20-topwillenvastleggenindeWft.Hetgaatdanoverhetterugvorderenvandevaria-belebeloningenbijtegenvallendeprestatiesenhetmeerjariggaranderenvanbeloningenetcetera.Ikweetniethoedeministerdatwilvastleggen.Ikwillievereerstwetenhoehetinternationaalzit.Volgenanderelandendezelfdecodesenhebbenweeenlevelplayingfieldopdatpunt?DatisindeG20afgesproken.Lopenwehiertehardoftezacht?Hoezietheteruit?EnhoehaddeministergedachtdedrieofvierafsprakendieeropdeG20gemaaktzijn,vastteleggen?Waarmoetendievastgelegdworden?Moetenwedieookinhetwetgevingstrajectmeenemen?MinisterBos:DeafsprakendieindeG20-verbandgemaaktzijn,zijngeba-seerdopaanbevelingenvandeFSBenwordeninprincipetoegepastdooralletoezichthoudersvandelandendiebijdeG20zijnaangesloten,maardefactoookdaarbuiten.InNederlandkrijgtdatduseenvertalingindieprincipesvoorbeloningsbeleiddiedoorDNBendeAFMwordengehan-teerd.DusdaarziejedeG20endeFSBterugkomen.DeCodeBankenisopgeenenkelewijzegerelateerdaandeG20ofFSB.Datisonsextraatje.DeheerIrrgangheeftgelijkdatjeopeenenkelpuntkanbetogendatdecommissie-Maaszakenvoorgesteldheeftdienietexactvergelijkbaarterugkomenindecode.Hetisinderdaadzodatdecodegeenverbodkentopvariabelebeloningeninopties.DatisomdatzoweldeEuropeseCommissiealsdeFSBruimtelaatomopdatgebiedwelietstedoen.Daarziejewaardeinternationaalgemaakteafsprakendooronsgevolgdworden,eerderdandeaanbevelingenvandecommissie-Maas.Tegelijker-tijdhebbenweweldeopties,netzoalsdathetgevalisbijaandelen,aaneenaantalvoorwaardengebonden.Daarzijnwesomsstrengergeweestdandecommissie-Maas.EenvoorbeeldisdataandelenenoptiesnadefinitievetoekenningaanbestuurdersrespectievelijkvijfendriejaarTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30227 moetenwordenaangehouden.Datwaseenelementdatnietindevoor-stellenvandecommissie-Maaszat,maarwelindecodezit.Daarzitinder-daadeenverschil,maarikzoudatzelfnietwillenduidenalszwakkerofsterker.Hetzelfdegeldtvoorhetpuntdatergeenbonusuitgekeerdmagwordenalsergeenwinstis.Datstondtamelijkexplicietindevoorstellenvandecommissie-Maas.Wij,enookdebankenstuittenbijhetnadenkenoverhoejedaarnuverdermeeommoetgaan,ophetprobleemdatsomseenvariabelebeloningwordtuitgekeerddienietgerelateerdisaanwinst.Dezeisdanbijvoorbeeldgerelateerdaandemanierwaaropjeomgaatmetjepersoneelofdematewaarinjejekostenomlaagweettebrengen.Jekuntjevoorstellendatjebijeenbedrijf,dusookbijeenbank,enormsuccesvolbentinhetomlaagbrengenvandekosten.Datbetekentnognietdatjewinstmaakt.Tochkandateenrelevanteindicatorzijnomeenvariabelebeloningtoetekennen.Opzo’nmomentlijktzo’nprincipedateronderalleomstandighedengeenbonusuitgekeerdmagwordenalsergeenwinstgemaaktwordt,terigide.Waternuindecodeterechtisgekomen,isdatbijhetbeloningsbeleid,metnamehetvariabelebelo-ningsbeleid,rekeninggehoudenmoetwordenmetwinstgevendheidencontinuïteit.Datisdevertalingvanhetwinstgevendheid-bonusprincipeuitdecommissie-Maasopeenmanierdieookwatruimtelaatomomstan-dighedenwaarondervormenvanvariabelebeloningendienietgerela-teerdzijnaanwinstofverlies,tocheenplekkunnenkrijgen.DeheerWeekersheeftgevraagdofersprakeisvanconsistentiegezienhetfeitdattweetoezichthoudersvanuitverschillendeperspectievengeachtwordenophetzelfdetypeprobleemtoezichttehouden.Ja,datwordtnugeborgdindeWftomdatdeheleWftrustophetprincipedatweeenprudentieeltoezichthoudereneengedragstoezichthouderhebben,maardaterweleengoedesamenwerkingopbasisvanconsistenteprin-cipesmoetzijn.Zoisdiewetookopgezetenzozoudathierookmoetenwerken.DezevraagzullenweookstellenaandeAFMenDNBalswevragenofzenukunnendoenwatzegeachtwordentedoen.DeverzekeraarsvallennietonderdeCodeBanken,welonderdeprincipesdiedetoezichthoudershanteren.Zevallenookonderhetherenakkoord.WatkunnenwenogmethetbeloningsbeleidbijINGdoenalsdesteunisterugbetaald?Decodeisnietafhankelijkvanofjegesteundwordtofniet.Dezeheeftduseenbrederegeldingdandat.DebonusvanZalmmoethijeerstnogverdienen.DatbetekentdaterlangzamerhandeenredelijkbedragterugmoetkomenvoorABNAMROenFortis,voordatdataandeordeis.Dannogisdiebonusmaximaal,alshetgaatomeenvierjaarsaanstellingstermijn,50%vanhetjaarsalarisoverdievierjaren.Ophetmomentdathijlangeraangesteldisdanvierjaar,wordthetminderdan50%.Hijkomtdusnietindebuurtvande100%-normuitdeCodeBanken.Hetismaximaalvierkeer50%endanalleenmaaralshijslechtsvierjaarindienstisendemaximalebonusverdient.Alshijlangerindienstisen/ofnietdemaximalebonusverdient,gaanweheelrapnaarlageregetallentoe.DeKamerheeftinbeslotenheiddeafge-lopenweekendezeweekookmetdeheerZalmgesproken.Debankenhetbeoogdemanagementvandebankhebbennogheelwatwerkteverzettenvoorersprakeisvaneenverkoopresultaatdataanleidingkangeventoteenbonus.DeheerWeekers(VVD):Deministerheeftnoggeenhelderheidverschaftoverdemediaan.Nogmaals,ikbesefdatdatvoordeeneondernemingandersligtdanvooreenandereonderneming.DeministerverwijstnaarSNS.Daarwordenweleenaantalrelevantebedrijvengenoemddieindevergelijkingwordenbetrokken.Alsjezo’nconcreetuitgangspunt«lagerdandemediaan»hanteertenjezegtdatjedaarmeeeensignaalafgeeftdathetmenensis,moetjedatookcijfermatiginzichtelijkmaken.Alsdatnunietkan,kanhetmisschienopeenandermoment.DeministerkanhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30228 ookmeenemeninderichtingvandeMonitoringCommissie,zodatwekunnenziendatdehelesectorzichaandecodehoudt.MinisterBos:HetwordtonderdeelvandeopdrachtaandeMonitoringCommissieomookdatpunttemonitoren.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Vooronswashetookeenpunt.Wehebbenernoggeenwarmgevoelbij,maarikhoopdatwedatgedurendederitkrijgenenerdanookveelbeterzichtopkrijgenwathetechtbetekent.Hetherenakkoordisalvanafmeiaandeorde.Hetonderzoekdatvandaagopdeagendastaat,gaatoverdeperiode2007–2008.Ikbenveelmeergeïnteresseerdin2009geziendesituatie.Heeftdeministererallevertrou-wenindatallebankenhetherenakkoord,zoalswedatalsherenmetelkaarhebbenafgesproken,toegepasthebben?MinisterBos:Ja,mevrouw.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Volmondigja?MinisterBos:Ikkengeenvoorbeelddatafwijkt.DeheerIrrgang(SP):InhetgesprekdatwehiermetdeheerWellinkhaddenoverdeoptiesenaandelenindebeloningwashijvrijkritischoverhetgebruikvannaastoptiesookaandelenalsbeloningsinstrument,omdatdezeergafhankelijkzijnvanbeurskoersen.Watopvaltisdatditindeprincipesendeuitwerkingenvandeprincipesallemaalheelopengeformuleerdstaat.KandeministerditinhetgesprekdathijgaathebbenmetdeAFMenDNBnogmaalsvoorleggen?Kanhijvragenofjedateigenlijknogwelalsbeloningsinstrumentmoetgebruiken?Eenoptieisimmersookallesofniets.Ookalhebbenzedaaroverinternationaalnietsafgesproken,hetblijfteensoortgokachtiginstrument.Decommissie-Maaszeiookdatdie100%variabelebeloningisbedoeldvoorinternationaalopererendebanken.Debankendienietinternationaalopereren,kondenlagergaanzitten.ZohebikhetiniedergevalbegrepenenzostaathetnietindeCodeBanken.HoeverhoudtditzichdanmetSNS?Datistochgeeninternationaalopererendebank?Alsdeinvullingwasgekozenvandecommissie-Maas,danwasdaareenveellagerpercentageuitkomenrollenvoorSNS.MinisterBos:IkconstateerdatSNSookzwaaronderdemediaanzit.DeheerIrrgang(SP):Hetgaatoverde100%.Daaroverzeidecommissie-Maasdatdiebedoeldwasvoordeinternationaalopererendebanken,maardatdenationaalopererendebankenveellagerkondengaanzitten.DeCodeBankenzegtgewoon100%enSNSgaatnuop100%zitten.Maardatisgeeninternationalebank.MinisterBos:Ikbengeneigddattebezieninsamenhangmethoemenzichverhoudttotdemediaan.Alsmenervoorkiestomeenbepaaldeverhoudingvast-variabeltehanterenenvervolgensdikonderdemediaanuitkomt,danhebikdatlieverdandatmenbijvoorbeeldeenheelhoogvastheefteneenrelatieflaagvariabel,maarveeldichtertegendiemediaanaanzit.Hetistochzaakdiedingensamentebekijken.Watbetreftdeoptiesenaandelen:debriefdiewegaankrijgenwordtsteedsuitge-breider,datmag,maardangaathetookwatlangerdurenvoorwehemhebben.Alsikdevraaggoedbegrijp,wildeheerIrrgangdatikaandeheerWellinkvraaghoehijinhetkadervanzijnprudentiëlebeoordelingvanhetbeloningsbeleidaankijkttegenspecifiekerisico’sdiegepaardgaanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30229 methetopnemenvanaandelenenoptiesinbeloningspakkettenvoorbankiers.Dievraagzalikstellen.DeheerIrrgang(SP):OverSNShebiktochgoedbegrependathetvastesalarisomhooggaat?Alshetvariabeleop100%zit,iserdannogredenvoorvrolijkheid?MinisterBos:DehuidigeCEOvanSNSREAALisditvoorjaaraange-treden.Toenisinafwachtingvanhetnieuweduurzamebeloningsbeleideenvoorlopigsalarisvastgesteld.Vervolgensishetnieuweduurzamebeloningsbeleidvastgestelddatduspersaldoleidttoteenmatigingvan30%tenopzichtevandevoorgangervandehuidigeCEO.Datbetekendedattenopzichtevanwathijvoorlopigkreeginhetvoorjaarhetvastesalarisietsomhoogkonendebonustenopzichtevanzijnvoorgangerforsomlaagkon.Datiswatergebeurdis,erwerdvoorlopiggepriktinafwach-tingvanhetnieuwebeleid.Nuishetnieuwebeleiderenkanhetsalarisvastgesteldworden.Datleiddetoteenietshogervastsalarisdaninhetvoorjaarwasvastgesteld.Ikvondhetdoodzondevandebeeldvormingdatiemanderopvooruitgaatbijdeeerstebankdiezichhoudtaandecodeendiepersaldo30%omlaaggaat.Maarzozithetdus.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikvindhetdebatniethele-maalbevredigend.Erblijvennogveelvragenopendieweheelpregnantgesteldhebbenenwaaroverweookduidelijkeenmeninghebben.BijhetbeantwoordenhiervanmoetDNBbetrokkenworden.Ikverwachtdatditdebatnogeenvervolgzalkrijgennaaraanleidingvandeinmiddelszeeruitgebreidebriefdiewenugaankrijgen.Ikwilvandeministerwetenopwelketermijnwedezebriefkunnenverwachten.Losdaarvanmoetikconstaterendatookdebankencodezoalswedienumetelkaarhebbenvastgesteld,zosnelmogelijkmoetwordeningevoerdenhetvervolgtra-jectiniedergevalmoetwordendoorgezet.Latenwedoorgaanopdewegwaarweopzitten.MinisterBos:Ikbevestigdatwenogvelemalenopditonderwerpterugzullenkomen.Alnaargelangwatergebeurtindepraktijk,danwelhoedezakendiewenuindegrondverfgezethebben,indepraktijkzullenwerken.Ikbegrijpvolstrektdatiedereendaarzeerkritischmeezalkijken,deKamer,maarikook.IkweetniethoeveeltijddeheerWellinknodigheeftomdevragentebeantwoordendiewehemzullenstellen.Ikweetweldatwehemvolgendeweekdinsdagontmoeten.IkzalhemvragendeKamerdantevertellenwanneerhijhetantwoordopaldezevragenheeft.Datlijktmegewoonhetmeestefficiënte.MevrouwVanGent(GroenLinks):Ikvondhetheelinteressantomhierbijtezijnvandaag.Ervallenmijweleenpaardingenop.Deministerbrengthetmetverve,hijbrengthetmetpassieenhijbrengtmetovertuiging.Hijwildatdiecodeslaagtenhijwildatdatvanonderopbijdebankenopeengoedemaniergeregeldwordt.Hetiseensoortpittigemanagementbyspeech.DeMonitoringCommissiewordtvoordekerstingesteld.Ikwilnogvandeministerwetenofdebankenzichookwillenverantwoordenalshetgaatombonuspotten,alshetgaatomschandpaalconstructies,alshetgaatomvolledigeopenheid,alsheteromgaatdatmensenwillenvangen.Alsjedieenormebedragenwiltbinnentikken,vindikdatjezeookmoetverant-woorden.Krijgenwenuechtdieboterbijdevis?Dieviswordtafentoenogsteedsheelduurbetaald.Datmoetenwenatuurlijkwelweten.InhoeverrewordtdeKameroverdiemonitoringgeïnformeerd?Krijgenweeenlijstjevandegenendiedecodeovertreden,dieklooienendiedeministeropdedonderheeftgegeven?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30230 Overdecodeendewetzegtdeminister:decodenu,enalshetnietswordt,komikalsnogmetdewet.Hoeflexibelishetgeduldvandeminister?Ikwilinheteerstekwartaalhelderhebbenofheteenbeetjelooptenhoehetindepraktijkgaat.MinisterBos:IkstelvoordatikdezondaarshierdevolgendekeermetpekenverenbinnenrijdtendatmevrouwVanGentdegalgdanopstelt.VerderhebikreedstoegezegddatikinmijnbriefwaarinikhoopdesamenstellingvandeMonitoringCommissieaandeKamermedetedelen,ooktekunnenvertellenopwelkemanierderapportageplaatsvindt.AlswedeparallelbekijkenmetdeCorperateGovernanceCode,danisdatinprincipeeensperjaar.Dezecodegaatvanbankenvragendatermisschienradenvancommissarissenververstmoetenworden;datermisschienmensennadergetoetstmoetenworden;daterjaarverslagenaangepastmoetenworden;daterbeloningsbeleidaangepastmoetworden.Dathebbenzenietindriemaandenvoorelkaar.Ookvoormijzalheteerstemomentomtetoetsenofersprakeisvanvoldoendevooruit-gang,zijnalsernaeenjaargerapporteerdwordt.Endanhebjehetdefactooverheteerstekwartaalvan2011.MevrouwVanGent(GroenLinks):Danhebiktochnogeenvervolgvraag.DeheerTanggafeerderalaanindepersdathetindeVSalweeruitdeklauwenloopt.Daarzijntallozevoorbeeldenwaarweerflinkgeïncasseerdwordt.DatwilikhiernietinNederland,datwilniemandniet.Danmoetenwetocheensoorttussentoetshebbenhoededingenlopen?Hetisnatuur-lijknietzodatjepreciesnaeenjaaralleobstakelskuntoverwinnenendatjenietkuntzienhoedetendensenzijn.IkwildeministertochvragendeKamereerderteinformerenalshijnareafwijkingenvandecodesigna-leert.MinisterBos:Detoezichthouderhoudtcontinueenvingeraandepols.Diewachtniettoteenbepaaldmoment.Dusalserzakenspelenkandetoezichthoudervoordatwatbinnenzijnbevoegdheidvalt,altijdmeteeningrijpen.OphetmomentdatersprakeisvanindividueleexcessenbereiktdieinformatieinhetalgemeenmijenookdeKamerbijzondersnel.EndeKamerkentallemanierenomdaarvervolgensmetmijoveringesprekteraken.Ookdatkomtdusvastenzekergoedvoorelkaar.Enja,erzijninhetAngelsaksischealweervoorbeeldenvanterugvalnaaroudepraktijken.Eenvandeproblemenwaarmeewekampenisdatwetemakenhebbenmeteeninternationalearbeidsmarktvoormensenuitdezesector.HetraaktnudusookalNederlandsebankendiearbeidsvoor-waardenwillenbiedendieaantrekkelijkgenoegzijnomgoedemensenaanzichtekunnenbinden.Hetisietswaarvanweonsnietzullenkunnenisolerenenalshetspeelt,zalhethieraandeordekomen.DeheerTonyvanDijck(PVV):Hetiseengemistekansom,nuhetdraag-vlakzogrootis,nietstedoenaanaldiebonussenengigasalarissen.Hetkannogsteedsdoorgaan,ookmetdezebankencode.Ikhebneteenvoor-beeldgegevenvan1,5mln.perjaarverdienenonderdemediaan.Hetkangewoon,jekunthetzelfsstapelenzodatjestrakseengigantischeuitkeringkrijgt.Dusikwiltochmeerduidelijkheidoverdiemediaanenookoverdetoezichthouder.Deministerzegthetfijntevindendatdetoezichthouder,DNB,eenprudentieeltoezichtskaderheeftendaarmeekaningrijpenopelksoortbonus.Datzalallemaalwel.Datkaderheeftdetoezichthouderaljareneninhetverledenheefthijnooitingegrepenopenigebonus.Duskennelijk–endatheeftdeheerWellinkookduidelijkgezegd–schietdatkadervanhemtekortomintekunnengrijpen,omtekunnenzeggendatdezebonusnietgeoorloofdis.Hijheeftereeninstrumentvoornodigomtekunnenzeggendatdebonuswettelijkgezienbuitenproportioneelis.Datheefthijniet.Enalshijhethad,hadhijhetinhetverledengebruikt.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30231 Erzijnhiermensendiezeggen:pastoeofleguit.Erzijnookveelmensendie«pastoe,punt»willen.Ikbehoortotdielaatstecategorie.Entochlaatdeministerdieopeningvan«leguit».Mijnvraagis,enwehebbenhetookgezienbijdeCorperateGovernanceCode,watdecriteriazijndatondernemingeneninstellingenopbasisvan«leguit»hiermeewegkomen.Ikkanmevoorstellendaterheelveelbestaandearbeidscon-tractenzijn,waarindingenzijnvastgelegdtenaanzienvanbonussenensalarissenbovendemediaan.Diekunnennatuurlijknietzomaarwordenopengebroken.Wordendienuper1januariopengebroken?Gaatdeministerzeggen:jemoetnaarbenedenonderdemediaanenjemoetnaarbenedenonderde100%-norm?Ofisereenredenomtezeggen«weleggenhetuit»enwekomenermeeweg?MinisterBos:Bijeenaantalbanken,vooralookbankendiedooronsgesteundzijn,zijnpogingengedaanomdebeloningenomlaagtebrengendieinoudearbeidscontractenwarenvastgelegd.Somswinjedatbijderechter,enheelvaakverliesjedatbijderechter.Hetwordtgeprobeerdmaardatisongelooflijkmoeilijk.Alsmenmeerinzichtwilindemediaan,danstaanertweeroutesopen.Ofmenwendtzichalsaandeelhoudertotdebankwaarvanmenaandeelhouderis.Ophetmomentdatereennieuwbeloningsbeleidwordtvastgesteld,staatindestukkenaangegevenopwelkebasisdatgebeurtenkanmenzichdaareenoordeelovervormen.OfmenwachtopderapportagevandeMonitoringCommissiedietoetstofbankenzichopditpuntaandecodehouden.Tenslotte:hetisinderdaadzodatdebevoegdheiddieDNBheeftomvanuitprudentieeloogpunttetoetsenofbeloningsbeleidtotperverseprikkelsleidt,nietnieuwis.Wevullenfeitelijkeenbestaandebevoegdheidin.Alsdatjeverantwoordelijkheidis,alsjediebevoegdheidhebt,danzoujedatookhieroptoemoetenpassen.DeheerVanDijckheeftgelijk.Datistotnutoenietgebeurd.Enzoietsheetvoortschrijdendinzicht.DeheerTang(PvdA):Ermoetindefinanciëlesectorgroteschoonmaakwordengehouden.Derotzooimoetinhetverledenachterblijven.Wemoeteneennieuwefinanciëlesectoropbouwen.Wehebbentweebouw-stenen:deCodeBankenendeuitgewerkteprincipes.Diekunneneenfundamentvormenvoordienieuwesector.Maartheproofofthepuddingisintheeating;hetmoetnatuurlijkwelblijken.Wehebbentweesloten.Heteersteslotisdetoezichthouder.WeziengraageenstempelvanWellink.Uitdegedachtewisselinghierbegrijpikdatditopzijnminstnogwatgeëxpliciteerdmoetenworden.Hettweedeslotiseendreigingmetregulering.DatiswaarschijnlijkookhardnodigomdathetfeestjeinAmerikaenhetVerenigdKoninkrijkweerdreigttebeginnenenerdrukzalontstaanopdebanken,Hetmoetvoordebankiersentoezichthoudersklip-en-klaarzijndatuiteindelijkdezecodeendeuitgewerkteprincipestoegepastmoetenworden.Wezienhierdusnieuwefundamenten,maarhetmoetnogweleenmooibouwwerkworden.Ikhoorgraagvandeministerofhijwelgeïnteresseerdisindebonus-potten.IkbegrijpdathijdezeinderapportagevanDNBhadverwacht.Ikhaddaaropopzijnminstgehoopt.Hetiscrucialeinformatie.Ishetniettijdomdezeinformatiebovenwatertehalen?Isdeministerookgeïnte-resseerdindeverhoudingtussendetopendemodalewerknemerbijeenbank?Hetgaatimmersnietalleenomdevergelijkingmetanderebestuur-ders,maarookomdeverhoudingbinnenhetbedrijf.Datisookeenanker-puntinhetbeloningsbeleidvanbanken.MinisterBos:Ikbennietzogeweldiggeïnteresseerdindeomvangvandebonuspot.Veelrelevanteriswiedebonuskrijgtenwaarom,enofdatzichverhoudttothoeeenenandervanuitprudentieeloogpuntinelkaarmoetzitten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30232 Overdeverhoudingtopvandebankversusdelagereechelonshebbenwebijstaatsdeelnemingenwelbeleidafgesproken.Bijstaatsdeelne-mingenzalinprincipedetopvanjaartotjaarernietmeeropvooruitmogengaandandegewonewerknemergemetenaandecao.Hetwordtheelmoeilijkomuithoofdevanwatwevandaagbespreken,daareisenaantestellen.Ikweetdathetdoordebondenopditmomentbijdecao-onderhandelingennadrukkelijkoptafelgelegdwordtalseis.Ikworderopmerkzaamopgemaaktdatinpunt7.3vandeprincipesvanhetbeloningsbeleidstaat:«Deondernemingpubliceertdevolgendebelo-ningsgegevensinaanvullingopreedsgeldendevereistepublicatievanloongegevensvanbestuurders:hetaantalpersonendateenvariabelebeloningvanmeerdan100%vanhetvastesalarisistoegekend,uitge-splitstnaarstaffels,inabsolutegetalleneninpercentagestenopzichtevanhettotalepersoneelsaantal,enperstaffeldegemiddeldevariabelebeloningineuro’s».Iniedergevalwordtervoordiegroepwelgedetail-leerdinzagegeboden,maarophetbedragvandetotalebonuspotisgeenzicht.Ikzieookgeensnellerouteomdaarzichtoptekrijgen.DeheerTang(PvdA):Alsikpunt7.3nogeenslees,komthetalaardigindebuurt.Hetlijktmeookeenkleinemoeiteomdaarinzichtintebieden.Hetgingmijnietzozeeromeisentestellenaandeverhoudingtussentopofmodaal,alswelomookdaarininzichtintebieden.Laatdeministermijééngoederedengevenwaaromniet.MinisterBos:Zullenwenueersteensgaandoenwatweonshierhebbenvoorgenomen?Hetwordtaleenheleklus,echteenheleklus.Devoorzitter:Hiermeesluitikditalgemeenoverleg.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.30233