Stand van de uitvoering Sociale zekerheid december 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 448Structuur van de uitvoering werk en inkomen(SUWI)Nr. 797 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN SOCIALEZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 december 2024Het stelsel van inkomensondersteuning in Nederland, en daarbij ook hetsocialezekerheidsstelsel, bestaat uit een groot aantal regelingen. Dezeregelingen komen met verschillende voorwaarden en verplichtingen enworden uitgevoerd door verschillende uitvoerders. Deze complexeonderdelen zijn over de afgelopen decennia veelal los van elkaar tot standgekomen, maar kunnen niet los van elkaar bestaan. Dit heeft geleid toteen complex geheel van op elkaar inwerkende en met elkaar samenhan-gende regelingen, waarvan de uitkomsten in de praktijk voor de mensen,uitvoerders en werkgevers vaak moeilijk te begrijpen en te voorspellenzijn. Dit doet afbreuk aan de bestaanszekerheid van mensen.Mensen en uitvoeringsorganisaties maken fouten. Dit kan gebeuren doorfouten in de uitvoering of door een onjuiste uitleg van wet- en regel-geving. In deze gevallen kunnen herstelacties nodig zijn.Het is van belang om mensen op zowel een snelle als zorgvuldige manierherstel te bieden en te zorgen dat de kwaliteit, die van de publiekedienstverleners mag worden verwacht, weer wordt geleverd. Het is tevensbelangrijk dat mensen krijgen waar zij recht op hebben. Uit eerderehersteloperaties weten we echter ook dat een nabetaling of een terugvor-dering tot lastige en soms problematische situaties kan leiden voormensen. Bij herstelacties hebben we daarom oog voor de effecten in deketen, zoals de toeslagen. Zo helpen we mensen verder dan alleen bij hetherstel van de initiële fout. Hierbij kunnen we niet vergeten dat herstel-acties extra druk uitoefenen op de capaciteit van de publieke dienstver-leners. Meer capaciteit voor herstelacties betekent vaak minder capaciteitvoor de reguliere dienstverlening. Daarnaast moet in het oog gehoudenworden dat generiek herstel voor de publieke dienstverleners beteruitvoerbaar is dan individueel herstel. kst-26448-797ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 7971 Naast het oplossen van deze fouten, moeten we hiervan leren. Eén les diewe kunnen trekken uit voorgaande herstelacties is dat aandacht vooremotioneel en maatschappelijk herstel net zo belangrijk is als hetherstellen van financiële schade. Het voorkomen van fouten en de daaruitvolgende herstelacties is nog belangrijker. Op de lange termijn kanvereenvoudiging van het socialezekerheidsstelsel hieraan bijdragen.Hierbij staat de menselijke maat centraal: mensen moeten het voordeelvan vereenvoudiging ervaren.Door het stelsel als geheel en de regelingen daarbinnen begrijpelijker,meer zeker en voorspelbaar te maken, vergroten we de bestaanszekerheiden kunnen fouten en de gevolgen hiervan worden voorkomen.Met deze Stand van de uitvoering bieden wij uw Kamer meer inzicht inwat op dit moment speelt in de publieke dienstverlening van de socialezekerheid. Zo informeren wij uw Kamer over de inzet van de SVB en UWVom persoonlijke dienstverlening aan te bieden. Wij rapporteren over watgoed gaat en we zijn transparant over de risico’s en dilemma’s waar depublieke dienstverleners voor staan. Daarnaast geven wij in deze Standvan de uitvoering gevolg aan toezeggingen, die zijn gedaan tijdens hetCommissiedebat Uitvoering sociale zekerheid van 2 oktober 2024. Hetgaat hierbij om de volgende toezeggingen:–Inzicht in het onderzoek objectief partnerbegrip AOW (NSC);–Informatie over de maatwerktafels (NSC);–Informatie over de internationale uitvoering van de SVB (VVD);–Inzicht over de verlenging van de termijn voor het aanvragen van eenWW-uitkering (CU) en;–De knelpunten over gegevensdeling worden in een separate Kamer-brief door Programma WaU meegenomen (CU).De Stand van de uitvoering ontvangt uw Kamer twee keer per jaar.Jaarlijks in juni ontvangt uw Kamer gelijktijdig van UWV, de SVB enLCR-knelpuntenbrieven. U ontvangt in deze Stand van de uitvoering eenupdate over de voortgang van de door UWV, de SVB en LCR in deknelpuntenbrieven genoemde knelpunten. Thema’s die in deze Stand vande uitvoering aan bod komen zijn dienstverlening, handhaving encontinuïteit van de organisaties.In het hoofdstuk Dienstverlening beschrijven wij ontwikkelingen in dedienstverlening van UWV en de SVB. Wij geven de stand van zaken overde uitvoering van de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer overde export van uitkeringen door UWV en een overzicht van de lopendeherstelacties met een grote (maatschappelijke) impact bij UWV. Specifiekover de verbeteraanpak WIA-kwaliteit bent u op 22 november 2024geïnformeerd1, waarbij is aangekondigd om u in februari 2025 middelseen voortgangsbrief te informeren over een aantal dan bereikte mijlpalen.Er is iets meer tijd nodig, onder meer voor besluitvorming in de minis-terraad en goede afstemming met betrokken partijen. Deze brief ontvangtu naar verwachting in maart. Tevens is in de brief van 22 november 2024aangegeven dat UWV onderzoeken uitvoert naar de Wajong-dienstverlening, waarvan de resultaten binnenkort worden verwacht. Deintentie was om hier in de volgende voortgangsbrief op terug te komen.Nu die brief enigszins vertraagd naar de Kamer komt en gelet op de motievan uw Kamer om snel geïnformeerd te worden over nieuwe ontwikke-lingen en inzichten worden de uitkomsten hiervan in januari met ugedeeld. Bij de SVB gaan wij onder andere in op het onderzoek over hetobjectief partnerbegrip AOW en het beleidsvoorstel om «duurzaamgescheiden leven» in de AOW aan te passen.1Kamerstuk 26 448, nr. 793Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 7972 In het hoofdstuk Handhaving geven wij inzicht in alle ontwikkelingenrondom handhaving door UWV en de SVB. De SVB heeft een ethischetoets voor risicoprofielen ontwikkeld en past deze nu toe. Verder komen indit hoofdstuk onder andere risicoscans (UWV) en incassoprocedures envermogensonderzoeken (SVB) aan bod.In het hoofdstuk Continuïteit van de organisaties gaan wij in op aspectendie van invloed zijn op de continuïteit van de publieke verleners.De SVB heeft de IV-strategie 2021–2025 ontwikkeld. Belangrijke onder-delen van deze strategie zijn het verbeteren en borgen van continuïteit enwendbaarheid van de IT en de dienstverlening aan mensen. Om deafhankelijkheid van één ICT-dienstverlener te mitigeren neemt de SVB insamenspraak het Ministerie van SZW verschillende maatregelen.Ook met het oog op geopolitieke ontwikkelingen en in het kader vanmaatschappelijke weerbaarheid, is het van belang dat de SVB alsorganisatie voldoende wendbaar is om de bestaanszekerheid eninkomenspositie van mensen te kunnen blijven borgen.UWV werkt aan een digitale strategie, die integraal onderdeel uitmaaktvan de herijkte UWV-strategie 2025–2030, en aan duidelijke richtlijnen enethische beleidsvoering voor het gebruik van AI (Artificiële Intelligentie).Ook heeft UWV de website uwv.nl vernieuwd.Bovengenoemde thema’s sluiten aan bij de kernboodschap die de Standvan de uitvoering uitdraagt. Voor een duurzame en goede uitvoering vande sociale zekerheid is vereenvoudiging van de wet- en regelgevingnoodzakelijk. Hierbij staat het perspectief voor de mensen die gebruikmaken van de sociale zekerheid voor ons centraal. Hierover willen wij metuw Kamer graag verder het gesprek aangaan.Verder geven wij inzicht in de voortgang van de in juni 2024 gepriori-teerde knelpunten van UWV en de SVB. Dit betreft de knelpunten«Beëindiging WW op eigen initiatief» en «Vaststellingsovereenkomst ingeval van ziekte en WW» uit de Knelpuntenbrief UWV van 2023 en hetknelpunt «Stelsel leefvormen AOW» uit de knelpuntenbrief SVB van 2021.Als bijlagen bij deze Stand van de uitvoering bieden wij uw Kamer hierbijook de Tweejaarlijkse cijfers export WW (UWV), Totaalrapportagebeveiliging Suwinet, Gateway Review implementatieplannen programmaVUM, het KPMG-rapport Doorlichting misbruikrisico’s WAZO en dejaarplannen van UWV, SVB, BKWI en IB aan.Met de Stand van de uitvoering dragen wij bij aan de continuefeedbackloop tussen politiek, de publieke dienstverleners en beleid. Doorknelpunten te signaleren en te delen hoe wij samen met de publiekedienstverleners aan een oplossing werken, kunnen we de problemen diemensen ervaren in de publieke dienstverlening wegnemen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Y.J. van HijumDe Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 7973