Amendement van het lid Ceder over Het laten vervallen van de strafbaarstelling van illegaal verblijf

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 855Wijziging van het voorstel van wet tot wijzigingvan de Vreemdelingenwet 2000 en de Algemenewet bestuursrecht in verband met maatregelenom de asielketen te ontlasten en de instroomvan asielzoekers te verminderen(Asielnoodmaatregelenwet) (novelle aanpassingstrafbaarstelling illegaal verblijf)Nr. 7 AMENDEMENT VAN HET LID CEDEROntvangen 11 december 2025 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:IIn het opschrift wordt «aanpassing» vervangen door «schrappen».IIIn de beweegreden wordt «hulp verlenen aan vreemdelingen dieillegaal in Nederland verblijven, niet strafbaar zal zijn» vervangen door«de strafbaarstelling van illegaal verblijf zal vervallen».IIIIn artikel I wordt «wordt in artikel I, onderdeel HHa, aan artikel 108a,derde lid, een zin toegevoegd, luidende: Deelnemen aan dit misdrijf,anders dan als pleger, is niet strafbaar.» vervangen door «vervalt artikel I,onderdelen BBa en HHa.».Toelichting Indiener beoogt met dit amendement de strafbaarstelling van illegaalverblijf uit de Asielnoodmaatregelenwet te halen. Strafbaarstelling vanillegaal verblijf zat niet in de oorspronkelijke Asielnoodmaatregelenwetzoals voorgesteld door de regering maar is via een amendementtoegevoegd. Deze maatregel was dus volgens de regering in eersteinstantie niet nodig voor een effectief pakket aan maatregelen. Hetamendement is ook ontraden door de Minister van Asiel en Migratie.Inmiddels is de regering, zo blijkt uit de toelichtingen op de novelle, vanmening dat strafbaarstelling van illegaal verblijf in de Asielnoodmaatrege-lenwet niet mag ontbreken. De regering geeft hier geen sluitendeonderbouwing voor en het is ook niet aannemelijk te maken dat ervoldoende is getoetst aan uitvoerbaarheid. kst-36855-7ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 855, nr. 71 Indiener wil met dit amendement alle reacties van uitvoeringsorgani-saties zoals de Dienst Terugkeer en Vertrek, de Inspectie Justitie enVeiligheid, Koninklijke Marechaussee, Raad voor de Rechtspraak, Politieen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten recht doen. Zij geven aandat strafbaarstelling van illegaal verblijf er niet aan bijdraagt dat uitgepro-cedeerde asielzoekers eerder het land verlaten. Zij zullen door dezemaatregel een gevangenisstraf krijgen, om vervolgens weer vrijgelaten teworden, omdat terugkeer in veel gevallen niet mogelijk is. Deze organi-saties geven bovendien aan dat het een enorme belasting is van hunuitvoeringscapaciteit, en dat deze maatregel de drempel voor asielzoekersverhoogt om hulp te vragen van politie, rechtspraak, zorg of anderszins;essentiële diensten waarvan elke asielzoeker het recht heeft om daargebruik van te maken.Bovendien treft het strafbaar stellen van illegaal verblijf niet alleenoverlastgevende uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aanhun terugkeer. Ook uitgeprocedeerde asielzoekers die niet terug kunnennaar hun land van herkomst, mensen met een verlopen visum, ongedocu-menteerde Surinamers en kinderen van ouders zonder verblijfs-vergunning van wie de ouders een gevangenisstraf krijgen. De regeringschetst dat de maatregel primair gericht is op «vreemdelingen die welkunnen terugkeren maar dit actief frustreren», maar daar is de wetstekstniet op toegespitst. Uit de memorie van toelichting blijkt dat de Ministerde handhavingspraktijk zal vragen de strafbaarstelling primair in te zettentegen criminele en overlastgevende vreemdelingen. Hieruit blijkt dat ookde regering impliciet erkent dat dit wetsvoorstel onvoldoende doelmatigis. Daarnaast is met het amendement van de leden Rajkowski en vanZanten (Kamerstuk 36 704, nr. 52) de drempel voor het opleggen van eenongewenstverklaring verlaagd, waarmee reeds tegemoet gekomen wordtaan deze doelgroep. Ook hier geeft het ministerie geen rekenschap van.Ten slotte bevat de Europese Terugkeerverordening meerdere maatre-gelen die effectieve terugkeer van asielzoekers moet bevorderen. Dezeverordening gaat in juni 2026 in.Indiener ziet veel liever dat de regering zich inzet en de capaciteit van deuitvoeringsorganisaties gebruikt om effectieve maatregelen te nemen omuitgeprocedeerde asielzoekers terug te laten keren naar het land vanherkomst en stelt daarom, conform het eerdere advies van de Ministeraan de Kamer, voor om deze bepaling te schrappen.Indien er in de toekomst behoefte is aan een dergelijk voorstel staat hetde (mede-)wetgever tevens vrij om een ordentelijk en volledig wetstrajectte doorlopen.CederTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 855, nr. 72