Onderzoek EY inzake bevordering participatiemodel

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2016–2017 32 012Governance in de zorgsector Nr. 42 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 april 2017 Met deze brief informeer ik u over het door EY uitgevoerde onderzoek1 inzake bevordering van de doorontwikkeling van het «samenwerkings-model» naar het «participatiemodel» (dit zijn modellen die gekozen kunnen worden binnen ziekenhuizen om de besturing van het ziekenhuis en de relatie tussen Raad van Bestuur en medisch specialisten vorm te geven). Hiermee kom ik tegemoet aan de toezegging van de Minister uit haar brief van 4 juli 2016 inzake de stand van zaken van de invoering van integrale bekostiging2. Gegeven de demissionaire status van het kabinet bevat deze brief geen beleidsreactie. Onderzoeksrapportage EY De centrale onderzoeksvraag in de onderzoeksrapportage van EY luidt: «Welke mogelijkheden zijn er om te bevorderen dat ziekenhuizen en medisch specialisten die hebben gekozen voor het samenwerkingsmodel doorontwikkelen naar het participatiemodel3?» Om te komen tot de beantwoording van de verschillende deelvragen en de centrale onder-zoeksvraag, heeft EY interviews gehouden met een aantal ziekenhuizen, belangenbehartigers en stakeholders. Tevens heeft zij gebruik gemaakt van eigen ervaringen bij de invoering van de besturingsmodellen. Het rapport gaat in op belemmeringen die doorontwikkeling naar het participatiemodel in de weg kunnen staan en presenteert mogelijke bevorderingsmaatregelen. 1Bijlage: EY (2017): Onderzoek naar bevordering van het participatiemodel. Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.2Kamerstuk 32 012, nr. 39.3Een besturingsmodel waarin vrijgevestigd medisch specialisten op basis van (volle) eigendom in de juridische structuur van het ziekenhuis deelnemen en hun fiscaal zelfstandige status kunnen behouden. kst-32012-42ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2017Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 012, nr. 421 Huidige situatie EY beschrijft dat in die situaties waar, in reactie op de invoering van integrale bekostiging geen overgang is gemaakt naar loondienst, er vrijwel uitsluitend is gekozen voor het samenwerkingsmodel. Zieken-huizen treffen, zo constateren de onderzoekers, binnen dit samenwer-kingsmodel reeds maatregelen om een coherente samenwerking tussen het ziekenhuis en vrijgevestigd medisch specialisten te stimuleren en zo de gelijkgerichtheid te bevorderen. Wel kost het vinden van een adequaat evenwicht tussen deze gelijkgerichtheid en de zelfstandigheid van de vrijgevestigd medisch specialisten tijd en geld. Gelijkgerichtheid wordt reeds via enige vorm van participatie in de bedrijfsvoering nagestreefd, zo beschrijft EY. Het betreft hier niet zozeer participatie binnen het participa-tiemodel op zich maar onder andere het «bijmengen» van participatie-elementen binnen het loondienstmodel of samenwerkingsmodel. EY meldt dat het participatiemodel in zichzelf bijdraagt aan de besturing van ziekenhuizen en naar zijn aard (financieel) gelijkgerichter is dan het samenwerkingsmodel. Bevorderingsmaatregelen Om de doorontwikkeling naar het participatiemodel in de praktijk te bevorderen onderscheidt EY verschillende bevorderingsmaatregelen. Enerzijds meer essentiële maatregelen ter bevordering van deze dooront-wikkeling, anderzijds randvoorwaardelijke bevorderingmaatregelen die de keuze voor het participatiemodel verder kunnen stimuleren. Allereerst acht EY het, om medisch specialisten deel te laten nemen in de eigendomsstructuur van het ziekenhuis, essentieel dat zij een (winst)ver-goeding kunnen ontvangen voor hun private kapitaaldeelname. Het wetsvoorstel Vergroten Investeringsmogelijkheden medisch-specialistische zorg kan hierin, eventueel met de nodige aanpassingen, een uitkomst bieden. Indien aanpassing van het huidige wettelijke regime niet mogelijk blijkt, acht EY modernisering, vereenvoudiging en verduide-lijking van het huidige winstuitkeringsregime in de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) noodzakelijk. Een tweede essentiële bevorderings-maatregel is volgens EY het instellen van een apart heffingsregime voor winstuitkerende ziekenhuizen om het verschil in belastingheffing tussen deze ziekenhuizen (belast) en reguliere ziekenhuizen (vrijgesteld) in zekere mate te overbruggen. Een laatste maatregel die EY als essentieel beschouwt voor de doorontwikkeling is het wegnemen van onduidelijk-heid ten aanzien van de toepassing van de Wet normering topinkomens (WNT) op de lange termijn. De verschillende randvoorwaardelijke bevorderingsmaatregelen vallen in een drietal categorieën: communicatie en facilitering; financiële stimu-lansen; ACM en NZA concentratiemelding. Een maatregel in de eerstge-noemde categorie betreft bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van modeldocumentatie door belangenbehartigers en overheid waaronder overeenkomsten en implementatietools. Eén van de maatregelen in categorie «financiële stimulansen» betreft stimulering van meerjarige afspraken met participatieziekenhuizen door zorgverzekeraars. Laatstge-noemde categorie betreft verduidelijking van de criteria op grond waarvan bij de ACM en/of de NZa een participatie voorafgaand gemeld dient te worden. Verwacht effect EY verwacht dat bij doorvoering van voorgaande bevorderingsmaatre-gelen, het participatiemodel als alternatief besturingsmodel voor de Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 012, nr. 422 praktijk beschikbaar komt. Echter, aangezien zowel interne als externe factoren de mate waarin ziekenhuizen (alsnog) het participatiemodel zullen gaan implementeren beïnvloeden, laat zich moeilijk vooraf voorspellen in hoeveel gevallen ook daadwerkelijk een participatiemodel wordt ingevoerd, zo concludeert EY. Ik hoop uw Kamer hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M.J. van RijnTweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 012, nr. 423