Actieplan arbeidsmarktparticipatie Oekraïense ontheemden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 045Situatie in Oekraïne29 861Arbeidsmigratie en sociale zekerheidNr. 187 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 november 2024De oorlog in Oekraïne, die na de inval van Rusland in februari 2022 al ruimtweeënhalf jaar woedt, duurt voort en het einde van de oorlog is nog nietin zicht1. Het blijft daarom belangrijk om ontheemden uit Oekraïne inEuropees verband op te vangen en bescherming te bieden. Nederlandbiedt ontheemden uit Oekraïne die bescherming, op grond van deRichtlijn Tijdelijke Bescherming (hierna: RTB). Bescherming onder dezerichtlijn is recent verlengd tot en met 4 maart 20262.Het kabinet vindt dat ontheemden uit Oekraïne tijdens hun verblijf inNederland onderdeel moeten kunnen zijn van de Nederlandse samen-leving en zet daarom in op participatie en zelfredzaamheid voor dezegroep. Werk staat hierbij centraal. Werk is een van de belangrijkstemanieren om te integreren en mee te doen. Werk zorgt voor autonomie,economische zelfstandigheid, zingeving en afleiding. Daarnaast helptwerk ontheemden bij het verstevigen van hun vaardigheden die kunnenworden ingezet bij de wederopbouw en terugkeer als Oekraïne weer veiligis.In maart 2024 heeft de toenmalige Minister van Sociale Zaken enWerkgelegenheid (hierna: SZW) uw Kamer geïnformeerd over dearbeidsmarktparticipatie van ontheemden uit Oekraïne in Nederland3.Hoewel de meerderheid van de ontheemden in Nederland werkt, werktniet iedereen op het niveau of in het beroep dat aansluit bij de gevolgdeopleiding of eerder werkervaring in Oekraïne. Taal is een belangrijkebelemmering om de stap naar passend en duurzaam werk te maken.Talent van ontheemden die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aande Nederlandse samenleving blijft hierdoor onbenut.1Clingendael (2024) Steun aan Oekraïne: geen tijd om te verliezen | Clingendael2Kamerstukken II 2023–2024, 19 637, nr. 32953Kamerstukken II 2023–2024, 36 045, nr. 179 kst-36045-187ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1871 Via deze brief bied ik het actieplan aan, dat gaat over het verhogen van dearbeidsmarktparticipatie en het verbeteren van de arbeidsmarktpositievan deze groep. Een uitwerking van dit actieplan is opgenomen in debijlage bij deze brief. Ook bevat deze brief een actualisering van het beeldvan de arbeidsmarktdeelname van ontheemden.Arbeidsmarktdeelname van ontheemden uit OekraïneEen aanzienlijk deel van de ontheemden is na aankomst in Nederlanddirect aan het werk gegaan. Anderen vinden nog steeds hun weg naar dearbeidsmarkt. Uit cijfers (d.d. 30 september 2024) van het Centraal Bureauvoor de Statistiek (hierna: CBS) blijkt dat het groeiende aandeel werkendeontheemden op 1 mei 2024 57%4 betrof, waarbij is gekeken naar deontheemden tussen de 15 en 65 jaar. Daarvan werkt meer dan de helftvoltijd. Ook is er een lichte groei zichtbaar van het aandeel ontheemdendat op basis van een contract voor onbepaalde tijd werkt. Deze ontwikke-lingen zijn in lijn met de inzet op participatie en zelfredzaamheid.Daarnaast levert een groeiend deel van de ontheemden, door te werken,een waardevolle bijdrage aan de Nederlandse economie. Dit vind ik zeerpositief, zeker gezien hun omstandigheden, veroorzaakt door de voortdu-rende oorlog in hun thuisland.De cijfers van het CBS laten echter ook zien, dat de overgrote meerderheidvan het aantal werkende ontheemden uit Oekraïne een tijdelijke baanheeft (92%). Daarbij betreft het in meer dan de helft van de gevallenoproep- of uitzendwerk. Het werk is daarnaast vaak op een niveau dat nietaansluit bij hun opleidingsniveau of eerder opgedane werkervaring. Uit decijfers en gesprekken met ontheemden komt naar voren dat zij belemme-ringen ondervinden bij het vinden van passend en duurzaam werk.Ondanks deze belemmeringen is er een sterkte behoefte om door tegroeien op de arbeidsmarkt. Ik vind het belangrijk dat we ontheemden uitOekraïne die mogelijkheid bieden. Met een passende en duurzame baankunnen ontheemden optimaal bijdragen aan de Nederlandse arbeids-markt tijdens hun verblijf hier en aan de wederopbouw als Oekraïne weerveilig is.Ontwikkelingen in de arbeidsdeelname van ontheemden uit Oekraïneworden gemonitord via het Longitudinaal Onderzoek Cohort OekraïenseVluchtelingen (LOCOV), waar eind 2024 een uitgebreide analyse van zalvolgen. Ik zal de resultaten van dit onderzoek gebruiken voor mijnbeleidsinzet voor passende en duurzame banen voor ontheemden.ActieplanZoals eerder gesteld is het niet spreken van de Nederlandse taal eenbelangrijke belemmering waar ontheemden tegenaan lopen bij de stapnaar passend en duurzaam werk5. Ook voor werkgevers is taalvaardigheideen belangrijke (rand)voorwaarde om ontheemden door te geleiden naarmeer passende banen.Daarnaast lopen ontheemden aan tegen onbekendheid met de Neder-landse arbeidsmarkt en eisen binnen gereglementeerde beroepen.Tegelijkertijd geven werkgevers aan ontheemden die matchen met hunopenstaande vacatures niet gemakkelijk te kunnen vinden.In het actieplan ga ik in op de acties die ontheemden helpen om een beterpassende baan te vinden.4CBS (2024) Oekraïense vluchtelingen, 1 mei 2024 | CBS5WODC (2024) Factsheet LOCOV-onderzoek WODC 2024-2Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1872 Deze inzet richt zich op:1)de rol van de gemeentelijke dienstverlening en het aansluiten op dearbeidsmarktinfrastructuur;2)de aanvullende inzet op taalverwerving voor deze groep;3)de aanvullende inzet op de arbeidsmarkt voor deze groep.Deze inzet is van toepassing op de huidige looptijd van de RTB tot en met4 maart 2026.Tot slotIk wil iedereen bedanken die zich bij gemeenten, bedrijven en maatschap-pelijke organisaties inzet voor ontheemden uit Oekraïne. Ik zet me samenmet deze partners in voor de (arbeids-)participatie van deze groep. Ditgaat zowel over hun verblijf nu in Nederland als de inzet in relatie tot dewederopbouw van Oekraine. Daarnaast zal ik de geleerde lessen rondomontheemden uit Oekraïne op de arbeidsmarkt gebruiken voor de ontwik-keling van het beleid voor andere groepen, zoals statushouders.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1873 ACTIEPLAN TER VERBETERING VAN DE ARBEIDSMARKTPARTICI-PATIE EN ARBEIDSMARKTPOSITIE VAN ONTHEEMDEN UITOEKRAINE1. Gemeentelijke dienstverlening en de aansluiting op (de hervormingvan) de bestaande arbeidsmarktinfrastructuur Ontheemden uit Oekraïne vinden vaak werk via informele netwerken.Ontheemden die meer ondersteuning willen, kunnen via gemeentenondersteuning vragen bij het vinden van (passend) werk. Gemeentenkunnen daarbij gebruik maken van de inzet voorniet-uitkeringsgerechtigden, zoals sollicitatietraining, stages,leer-werktrajecten, training en scholing. In de praktijk organiserengemeenten (en Regionale Mobiliteitsteams) voornamelijk laagdrempeligeinitiatieven, zoals banenmarkten en ondersteuning bij het opstellen vancv’s en motivatiebrieven. Verschillende gemeenten doen dit op degemeentelijke opvanglocaties voor ontheemden uit Oekraïne.Naast de gemeentelijke dienstverlening kunnen ontheemden uit Oekraïnebij arbeidstoeleiding gebruik gaan maken van ondersteuning van(regionale) Werkcentra die zijn voortgekomen uit de hervorming van dearbeidsmarktinfrastructuur. In april 2024 heeft de toenmalige Minister vanSZW de Kamer hierover geïnformeerd6. In iedere arbeidsmarktregiowerken publieke en private partijen vanuit de Werkcentra samen omverschillende groepen, waaronder ontheemden uit Oekraïne, tebegeleiden naar passend werk of (arbeidsmarktgerichte) scholing.Handreiking klantreisOnbekendheid met de Nederlandse arbeidsmarkt leidt er (gedeeltelijk) toedat veel ontheemden uit Oekraïne gebruik maken van informele wegenom een baan te vinden. Om ontheemden te ondersteunen bij het vindenvan werk via formele kanalen, zoals via de gemeente en (regionale)Werkcentra, werk ik aan een zogenaamde «klantreis». Hierin wordenopeenvolgende stappen opgenomen die ontheemden uit Oekraïne kunnenondernemen, in hun zoektocht naar werk. Dit resulteert in een documentwaarin ontheemden uit Oekraïne wegwijs worden gemaakt hoe ze werk inNederland kunnen vinden, wat hun rechten en plichten zijn en hoegemeenten hen hierbij kunnen ondersteunen.CompetentNLHet Ministerie van SZW werkt ook samen met het Ministerie vanOnderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna: OCW) aan het ontwikkelen vanCompetentNL. Dit is een programma om vraag en aanbod op dearbeidsmarkt aan elkaar te verbinden op basis van kennis, kwaliteiten enberoepsvaardigheden. In de praktijk blijken het traditionele diploma encurriculum vitae onvoldoende nauwkeurig weer te geven wat iemandprecies kan. Met CompetentNL wordt het mogelijk om te matchen en teontwikkelen op basis van competenties.2. Aanvullende inzet op taalverwerving voor ontheemden uit Oekraïne Om ontheemden uit Oekraïne te ondersteunen bij het leren van deNederlandse taal, en daarmee een belangrijke voorwaarde voor de stapnaar passend en duurzaam werk te scheppen, kan een beroep gedaanworden op gemeenten. Zowel in 2023 als 2024 is aanvullend budgetbeschikbaar gesteld vanuit het Ministerie van SZW aan gemeenten om6Kamerstukken II 2023–2024, 33 566, nr. 109BIJLAGETweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1874 taalonderwijs voor deze groep vorm te geven. Deze aanvulling betrofrespectievelijk € 15 miljoen en € 2 miljoen. In 2025 wordt nogmaals€ 10 miljoen beschikbaar gesteld, via het budget van de Wet Educatie enBeroepsonderwijs (WEB). Door dit budget blijft het mogelijk datgemeenten taalonderwijs aan ontheemden kunnen blijven aanbieden,gedurende hun verblijf in Nederland in deze periode.Tegelijkertijd doe ik bij het leren van de taal ook een beroep op dewerkgevers. Meerdere werkgevers ondersteunen ontheemden uitOekraïne al bij het leren van de taal, bijvoorbeeld door werknemers onderwerktijd te laten leren of (online) lesmateriaal te financieren. SZWorganiseert dit najaar drie werksessies met relevante stakeholders ommeer inzicht te krijgen in de obstakels voor werkgevers bij het faciliterenvan taalonderwijs voor niet-inburgeringsplichtigen, waaronderontheemden uit Oekraïne, en te komen tot concrete acties métwerkgevers, ontheemden en andere partijen.Naast het aanbod vanuit gemeenten en de rol van werkgevers onderzoekik ook naar eventuele inzet van opleiding- en ontwikkelfondsen (hierna:O&O-fondsen) bij ondersteuning, waaronder taalonderwijs, voorontheemden en andere groepen (zoals statushouders). In Q4 van dit jaarzal ik een adviesaanvraag indienen bij de Sociaal Economische Raad(SER) hoe dit vormgegeven kan worden via O&O-fondsen.3. Aanvullende inzet op de arbeidsmarkt voor ontheemden uit Oekraïne De aanvullende inzet op de arbeidsmarkt voor ontheemden uit Oekraïneziet op1)informatievoorziening over de Nederlandse arbeidsmarkten hetvoorkomen van arbeidsuitbuiting,2)het wegnemen van obstakels inzake beroepserkenning en eisenbinnen gereglementeerde beroepen dan wel de inzet van arbeids-krachten met een passende achtergrond in de sectoren die hiermee temaken hebben,3)matching en het delen van good practices hierbij, en4)de mogelijkheid om in Nederland als zelfstandige te werken.Daarnaast is er specifieke aandacht voor duurzame investeringen die detoekomstige wederopbouw van Oekraïne kunnen ondersteunen.3.1 Informatievoorziening over de Nederlandse arbeidsmarkten hetvoorkomen van arbeidsuitbuiting 3.1.1 Informatievoorziening Net als iedereen in Nederland hebben ontheemden uit Oekraïne recht opeerlijk, gezond en veilig werk. Vanwege hun onbekendheid met hunrechten en plichten op de arbeidsmarkt is dit echter niet altijd gegaran-deerd. Daarnaast geven werkgevers aan behoefte te hebben aan meerinformatie omtrent het in dienst nemen van deze groep. SZW besteedtdaarom via verschillende kanalen, zoals het in 2023 gelanceerdeSZW-Telegram-kanaal, factsheets, focusgroepen, workinnl.nl en werkge-versorganisaties, extra aandacht aan informatievoorziening. Het gaathierbij onder andere over kennis rond contracten, diplomawaardering,loon en signalen van mogelijke arbeidsuitbuiting voor ontheemden.Maatschappelijke partners, zoals Vluchtelingenwerk Nederland(Refugeehelp) en Fairwork, dragen eveneens actief informatie aan voordeze groep.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1875 3.1.2. Voorkomen (of beëindigen) van arbeidsuitbuiting Om eerlijk, gezond en veilig werk te garanderen, is het ook van belang datontheemden uit Oekraïne bij overtredingen van de arbeidswetten,signalen van arbeidsmisstanden en mogelijke arbeidsuitbuiting eenmelding maken bij de Arbeidsinspectie. De opsporingsdienst van deArbeidsinspectie onderzoekt alle meldingen en geeft die waar mogelijkopvolging.3.2 Beroepserkenning en eisen binnen gereglementeerde beroepen In verschillende sectoren en beroepen worden eisen gesteld aanberoepskwalificaties om te borgen dat het beroep verantwoord en veiligkan worden uitgeoefend. Een aantal van deze beroepen, zoals verpleeg-kundigen, leraren, artsen en advocaten, zijn in de Europese Uniegereguleerd. Daarnaast kan de branche in bepaalde sectoren afsprakenmaken over professionalisering.Indien een buitenslands gediplomeerde wil werken in een beroep datgereglementeerd is, moet doorgaans eerst worden vastgesteld of deopleidings- en beroepskwalificaties overeenkomen met de eisen zoals diein Nederland aan (de toegang tot) het beroep worden gesteld.Ontheemden uit Oekraïne kunnen, afhankelijk van de gevolgde voorop-leiding, een diplomawaardering aanvragen bij Nuffic of SBB.In diverse sectoren wordt bekeken in hoeverre ontheemden uit Oekraïnedie niet beschikken over de opleidings- en beroepskwalificaties die inNederland aan het betreffende beroep worden gesteld, maar welbeschikken over een passende opleidings- of beroepsachtergrond, zogoed mogelijk ingezet kunnen worden. Onderdeel hiervan zijn hetaansluiten bij de sectorale ontwikkelpaden en versoepelingen binnen hetonderwijs en de zorg.3.2.1. Sectorale ontwikkelpaden De Ministeries van SZW en OCW werken samen met sectoren die temaken hebben met een tekort aan arbeidskrachten, om het gemakkelijkerte maken voor arbeidskrachten om via scholing in te stromen en/of doorte stromen in een sector of over te stappen naar een andere sector. Datdoen we door het ontwikkelen en implementeren van zogenaamdesectorale ontwikkelpaden, waar ook ontheemden uit Oekraïne een beroepop kunnen doen. Een sectoraal ontwikkelpad biedt inzicht in welkefuncties en specialisaties mogelijk zijn in een sector en via welke (delen)van opleidingen mensen inzetbaar worden hierop. Ontwikkelpadenbevatten onder andere laagdrempelige, bestaande en nieuwe, in- enopstapfuncties. Een voorbeeld hiervan is de functie van groepshulp in dekinderopvang.In november 2023 is het ontwikkelpad voor de kinderopvang gelanceerd.Dit ontwikkelpad wordt momenteel uitgerold in verschillende arbeids-marktregio’s. In de regio Zwolle is, samen met ontheemden uit Oekraïne,een pilot uitgevoerd7. Dit najaar wordt uw Kamer nader geïnformeerdover de voorziene bredere inzet op sectorale ontwikkelpaden.7Programmaraad Regionale Arbeidsmarkt (2024) | Samen voor de klant.nl (Inzet Oekraïensewerknemers binnen de kinderopvang in Regio Zwolle.pdf)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1876 3.2.2. Versoepeling werken in het onderwijs Het Ministerie van OCW heeft het in 2022 mogelijk gemaakt voor lerarenmet een Oekraïense lesbevoegdheid in het primaire onderwijs om eentijdelijke erkenning van beroepskwalificaties aan te vragen bij DUO8. Metdeze tijdelijke erkenning, konden deze leraren voor ten hoogste twee jaarin dienst van een schoolbestuur aan de slag als zelfstandig bevoegd leraarop een tijdelijke onderwijsvoorziening. Voor deze nieuwe tijdelijkeerkenning werd een uitzondering gemaakt op de eis dat leraren in hetprimaire onderwijs het Nederlands voldoende moeten beheersen. Aan dewerkgevers die een Oekraïense leraar in dienst namen, is gevraagd omhet Oekraïense onderwijspersoneel in staat te stellen om Nederlands teleren zodat zij na afloop van de tijdelijke erkenning – indien werkgever enwerknemer de werkzaamheden wilden voortzetten – een reguliereerkenning bij DUO konden aanvragen.Als vervolgstap heeft OCW per 1 augustus 2024 de subsidieregeling«statushouders voor de klas» ook opengesteld voor ontheemden uitOekraïne9. Schoolbesturen die een Oekraïens personeelslid willenondersteunen om de stap naar bevoegd leraar te maken, kunnen voor eenleraar met een Oekraïense lesbevoegdheid of een ontheemde metpassende kwalificaties in tekortvakken een subsidie van ten hoogste€ 10.000,– per werknemer aanvragen bij DUS-I.3.2.3. Buitenlands gediplomeerden in de zorg en inzet van Oekraïensepsychologen Buitenslands gediplomeerden die in Nederland verblijven en eengeregistreerd gezondheidszorgberoep willen uitoefenen, moeten deerkennings- en registratieprocedure voor buitenslands gediplomeerdenvan de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG)doorlopen voordat zij zelfstandig hun beroep kunnen uitoefenen10. Als zijdeze BIG-toelatingsprocedure nog niet hebben afgerond kunnen zijeventueel al wel aan de slag in opdracht van een zelfstandig bevoegdeBIG-geregistreerde zorgmedewerker, mits bekwaam. Dit geldt ook voorontheemden uit Oekraïne.Voor zover de Wet BIG niet van toepassing is, is het voor ontheemden uitOekraïne met een achtergrond in de psychische hulpverlening mogelijkom te werken in de curatieve geestelijke gezondheidszorg waarontheemden uit Oekraïne met psychische en psychosociale klachten naarkunnen worden doorverwezen11. Empatia en Psyglobal begeleiden dezepsychologen bij het proces van diplomawaardering en de matching meteen geschikte werkplek. Op deze manier kunnen Oekraïense psychologenwerk blijven doen dat aansluit bij hun opleiding en werkervaring, waarbijzij hulp kunnen verlenen aan hen die het nodig hebben.8Wet en Regeling tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemden,13 juli 20229Stcrt. 2024, nr. 2216010Zorgmedewerkers die in een niet-gereglementeerd beroep willen werken of nog geenzorgopleiding hebben gevolgd, kunnen in principe ook solliciteren op een baan in de zorg ofeen zorgopleiding gaan volgen.11Kamerstukken II 2023–2024, 19 637, nr. 3258Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1877 3.3. Matching en het delen van good practices Naast het uitwerken van de eerdergenoemde klantreis voor ontheemdenuit Oekraïne organiseer ik samen met Stichting Nederland OnderneemtMaatschappelijk12 in Q4 van dit jaar een aantal sessies met werkgevers,ontheemden, gemeenten en UWV om te bespreken hoe we de matchingtussen werkgevers en werkzoekende ontheemden kunnen verbeteren. Deopbrengst hiervan breng ik samen in een handreiking die zal wordenverspreid onder werkgevers, gemeenten, betrokken uitvoerings- enmaatschappelijke organisaties.Tevens streef ik ernaar om good practices rondom arbeidstoeleiding (naarpassend en duurzaam werk), en de begeleiding op de werkvloer, samen tebrengen en beschikbaar te maken voor gemeenten en werkgevers.Momenteel loopt een uitvraag bij partijen als de VNG/gemeenten, deProgrammaraad Regionale Arbeidsmarkt, werkgevers en ontheemden zelfnaar bekende en succesvolle voorbeelden van het begeleiden vanontheemden naar (passend en duurzaam) werk. De verzamelde goodpractices en de succesvolle factoren die hierbij van belang zijn, neem ikook mee in bovenstaande handreiking. Op de langere termijn zullen dezegood practices gekoppeld worden aan het informatieservicepunt datmomenteel door de VNG wordt ingericht.Als laatste wordt ingezet op de ontwikkeling van een praktijkaanpak voorde arbeidstoeleiding van ontheemden uit Oekraïne. Deze praktijkaanpakzal dienen als een blauwdruk voor gemeenten, werkgeverservicepuntenen andere relevante organisaties.Zowel de blauwdruk als de handreiking zijn bedoeld als handvatten om debelemmeringen te verkleinen en werkgevers te stimuleren en te inspirerenom ontheemden in dienst te nemen.3.4 De mogelijkheid om in Nederland als zelfstandige te werken. Voor arbeid in loondienst geldt momenteel een vrijstelling van detewerkstellingsvergunningsplicht voor werkgevers die ontheemden uitOekraïne arbeid willen laten verrichten onder voorwaarde dat dewerkgever de indiensttreding tijdig meldt bij het UWV. Het is voorontheemden uit Oekraïne alleen mogelijk als zelfstandige te werken als deopdrachtgever een tewerkstellingsvergunning heeft.In gesprekken met ontheemden uit Oekraïne komt geregeld de wens naarvoren om de regels rond het werken als zelfstandige te versoepelen,bijvoorbeeld met een gedeeltelijke vrijstelling van de tewerkstellingsver-gunningplicht voor het werken als zelfstandige. De mogelijkheden hiertoezijn de afgelopen maanden onderzocht, waarbij het voorkomen vanrisico’s op misstanden een belangrijk uitgangspunt is. Het kabinet heeftbesloten om de regels rond het werken als zelfstandige voor deze groepnu niet te versoepelen. Daarbij hebben we in ogenschouw genomen datdeze groep naar verwachting bovengemiddeld kwetsbaar is, en vatbaarvoor risico’s op misstanden en schijnzelfstandigheid.In het commissiedebat ZZP van 12 september jl. (Kamerstuk 31 311,nr. 276) en de aangenomen motie Aartsen c.s. (Kamerstuk 31 311, nr. 264?)heeft ook uw Kamer nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de kwetsbare12Stichting Nederland Onderneemt Maatschappelijk! (https://www.nlom.nl/) zet zich in voormaatschappelijk verantwoord ondernemen voor, namens en met ondernemers. De stichting isopgericht door VNO-NCW en MKB-Nederland en initieert en coördineert projecten die hetverschil maken voor mens en maatschappij.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1878 positie van arbeidsmigranten die als schijnzelfstandige kunnen werken enwordt de Belastingdienst verzocht in de handhaving aandacht te hebbenvoor deze problemen. Tegen die achtergrond en met die inzet acht ik eenversoepeling van de mogelijkheden voor Oekraïense ontheemden om alszelfstandige te werken niet wenselijk.3.5 Terugkeer en wederopbouw Voor Oekraïne is het van belang dat haar gevluchte inwoners wanneermogelijk zullen terugkeren en bijdragen aan de wederopbouw van hetland. Het kabinet onderkent dit belang en zal Oekraïne en de ontheemdenhierbij ondersteunen. De huidige inzet op wederopbouw is vooral gerichtop het kritieke herstel van het land in de toekomst.13Ik bekijk, in nauwe samenwerking met betrokken departementen en deOekraïense autoriteiten, welke duurzame investeringen, die de weder-opbouw van Oekraïne ondersteunen, nu al gedaan kunnen worden vanuithet perspectief van de Nederlandse arbeidsmarkt. Hierbij richt deNederlandse overheid zich in ieder geval op de gezondheidszorg, dewatersector en de landbouwsector14. Meer concreet bekijk ik in hoeverreontheemden, met een passende opleiding of werkervaring, verbondenkunnen worden aan projecten in deze sectoren die zich richten op dewederopbouw van Oekraïne.Tevens sluiten we aan bij de Europese Skills Alliance. Deze alliantiebeoogt te stimuleren en te faciliteren dat Oekraïners onderwijs,bijscholing en professionalisering kunnen volgen om (op den duur) bij tedragen aan herstel en wederopbouw van Oekraïne.13RVO (2024) Help Oekraïne weer op te bouwen (rvo.nl).14Kamerstukken II 2022–2023, 36 045, nr. 113Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 045, nr. 1879