Beleidsprogramma Biodiversiteit: het behoud van biodiversiteit, ecosystemen en natuurlijke hulpbronnen effectiever maken door activiteiten toe te spitsen en versnippering tegen te gaan

26407BiodiversiteitNr.40BRIEFVANDEMINISTERVANLANDBOUW,NATUURENVOEDSELKWALITEITAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,14april2009TijdenshetAlgemeenOverlegoverhetbeleidsprogramma«Biodiversiteitwerkt,voornatuur,voormensen,vooraltijd»(TweedeKamer2007–2008,26407nr.28)bleekuwKamerdedoelstellingenvanditbeleidsprogram-mateonderschrijven.Maar,deKamerverlangdeeenverdereuitwerking.Daaromontvangtuhiermee,medenamensdeministersvanVROMenvoorOS,dituitvoeringsprogramma.1InleidingHetBeleidsprogrammaBiodiversiteitmoetdeNederlandseinzetvoorhetbehoudvanbiodiversiteit,ecosystemenennatuurlijkehulpbronneneffec-tievermakendooractiviteitentoetespitsenenversnipperingtegentegaan.Dezefocuswordtnogrelevanteromdat,naastdeuitdagingenvanklimaatverandering,wijnugeconfronteerdwordenmetmeerderewereld-wijdecrises;devoedselcrisisendefinanciëleeneconomischecrisis.Denoodzaakomteinvestereninduurzameontwikkelinghiereninontwikkelingslandenishiermeegroterdanooit.Tegelijkertijddreigtdesluipendecrisisvandeverdwijningvanecosystemenenhetniet-duurzaamgebruikvannatuurlijkehulpbronnenopdeachtergrondteraken.Dezesystemenzijnvanvitaalbelangvooronsvoortbestaan.DemonitorDuurzaamNederlandvandegezamenlijkerijksplanbureau’sheeftdeurgentievandegevolgenvanhetverliesaanbiodiversiteitonlangsweereensbevestigd.Devoortgaandeaantastingvanbiodiversiteitwereldwijd,dedaarmeegepaardgaandebedreigingvandefunctionaliteitenproductiviteitvanecosystemenendecomplexiteitvandezeproblematiekvereiseneenanderemaniervanconsumerenenproduceren,eenandereensterkereinzetininternationaleonderhandelingenenmeercoherentieensamen-werking.Hetgaatdaarbijnietalleenomhetbeschermenvandeintrin-siekewaardevanecosystemenenbiodiversiteit,maarvooralookomhetTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1301240809tkkst26407-40ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.401 behoudvandefunctievanbiodiversiteitvoorhetmondialestrevennaarwelvaart,duurzameontwikkelingenveiligheid.DeaantastingvanbiodiversiteitvormtnamelijkeendirectebedreigingvoordewelvaartenhetwelzijnvanmenseninNederlandendaarbuiten.Hetlevertdeschoneluchtdieweinademenenhetwaterdatwijdrinken.Hetmeestedatdemensproduceertisafkomstiguitnatuurlijkehulp-bronnen.Biodiversiteitherbergtduseenenormeeconomischewaarde.Willenwijdaarookindetoekomstgebruikvankunnenmaken,danzaldezeookeconomischgewaardeerdmoetengaanworden.Duurzameontwikkelingishetkernbegripvanonsontwikkelingssamen-werkingsbeleidwaarcoherentievannationaalbeleideninternationaleinspanningenonderlingduidelijksamenhangen.Ditgeldtinhetbijzondervoorhetduurzaamgebruikvanecosystemenennatuurlijkehulpbronnen.IndeeerdergenoemdeDuurzaamheidsmonitorwordtgeconstateerddatdegrootsteuitdagingenopmondiaalniveauspelen:klimaatverandering,biodiversiteitengrondstoffen.Eengoedklimaatakkoordisookvoordeontwikkelingslandenvanhetgrootstebelang.Voorheteerstzaleenecosysteem,namelijkdatvanbossen,hiervaneenintegraalonderdeeluitkunnenmaken.Hetkabinetheeftinhetbeleidsprogrammavijfprioriteitenonderscheidenwaaropdoorurgentieencomplexiteitvandeproblematiekversterktesamenwerkingnodigistussendepartementenenmetmaatschappelijkeactoren.Opdevolgendeprioriteitenrichthetkabinetextraimpulsenindeperiode2008–2011:•Handelsketensenbiodiversiteit;•Betalenvoorbiodiversiteit;•Biodiversiteitwerkt;•Ecologischenetwerken;en•Marienebiodiversiteitenvisserijketens.Daarnaastheefthetkabinetvoordrieprioriteitenterondersteuningvandeinhoudelijkeprioriteitengekozen.Dezebetreffenhetvormenvannieuwecoalities,kennis,encommunicatieoverbiodiversiteit.Hetkabinetverwachtveelvandeextraimpulsendieopdegenoemdeprioriteitengerichtzijn.Terillustratiehiervangeefthetkabinetenkelevoorbeeldenhoedezeprioriteitenwordenuitgewerkt.Inseptember2008isdekabinetsvisie«HoutskoolschetsEuropeesLand-bouwbeleid2020»naardeTweedeKamergestuurd(TweedeKamer2008–2009,28625nr.60).Indezevisieschetsthetkabineteenlangetermijn-visieopdetoekomstvanhetEuropeeslandbouw-enplattelandsbeleidrichting2020endestappendieNederlandkannemenomdaaraaninvul-lingtegeven.DeHoutskoolschetsvormtdebasisvandeNederlandseinzetvoorhetnieuweGemeenschappelijkLandbouwbeleid(GLB).HetkabinetwilditstrevenookbinnenNederlandvormgevenendaarbijmaxi-maalbijdragenaanhetbehoudenduurzaamgebruikvanbiodiversiteit.DehervormingendieinhetkadervandehealthcheckinhetGLBzijndoorgevoerd,zijnvooreengrootdeelgerichtophetverduurzamenvandelandbouw.Hetproductieproceszelfmoetduurzamer,waarbijinditverbandhetbenuttenvanagrobiodiversiteitvanbelangis.Enmetmeeraandachtvoordierenwelzijn.Daarnaastmoetdesectorzichookmeerrichtenoplandschapennatuur.Indejaren2010t/m2013zalvoordetweedepijler(plattelandsbeleid)circa125miljoeneurobeschik-baarkomendoorextramodulatie.DitgeldzalprimairwordenbesteedTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.402 aanzogehetennieuweuitdagingen.Hetgaatdanomondermeerbiodiver-siteit,klimaatverandering,waterbeheerenhernieuwbareenergie.OverdepreciezeinvullingvandezegeldenendeverdereuitwerkingvandebesluitenvandehealthcheckzalikuwKamervoor1meivanditjaarinformeren.TenaanzienvandesojahandelsketenheeftNederlandalstweedeimpor-teurterwereldeenbijzonderepositie.Waarmogelijkzaldiepositieverdergebruiktwordenomhetaandeelduurzaamgeproduceerdesojaaanzien-lijkteverhogen.MetbehulpvandeviadeRoundTabletotstandgekomencertificeringkandemarktduidelijkonderscheidmakentussenwelennietduurzaamgeproduceerdesoja.Wereldwijdeacceptatievandecertifice-ringisvangrootbelang,maardoordeinkoopmachtvanuitNederlandisdemarktinstaatindesojaketenookzelfaltotresultatentekomen.Indeloopvan2009zalookdebredereeiwitketenopgepaktworden.Inhetkadervandekabinetsaanpakduurzameontwikkeling(KADO)zultuhier-overnaderwordengeïnformeerd.Hetkabinetzetooksterkinophetbeschermenvandebiodiversiteitinzee.Hetverwachtaldekomendejarenveeltekunnenbereikendoorhetstimulerenvanhetgebruikvanalternatievevormenvanvistuig.Dezealternatievevisserijmethodenleidentotaanzienlijkminderschadeaandebodementoteenhalveringvandebijvangstenin2013.Daarnaastkomthetkabinetmedio2009meteenvisieopdeherzieningvanhetgemeen-schappelijkvisserijbeleid(GVB),waarinverduurzamingeenvandebelangrijkstedoelenis.Totslotzullenin2009en2010beschermings-gebiedenindeNoordzeezijnvastgesteld.Defunctionelebetekenisvanbiodiversiteitzalvooronsstedelijkgebiedintoenemendematevanbelangworden.Deklimaatveranderingzalbijvoor-beeldleidentothogeretemperaturenindezomer.Hetisondoenlijkombinnenstedennaarhetmodelvanwarmestrekenomtebouwen,maarbomen,groenegevelsendakenblijken,zoalsindiverseonderzoekenaangetoondis,weltottemperatuurverlagingtekunnenleiden.Uitbereke-ningenenpraktijkproevenblijktdatdeverwachtehoosbuiendoorinzetvanbiodiversiteit(groen,waterpartijen)opgevangenkunnenworden,hetgeenookeenbehoorlijkebesparingoptechnologischemaatregelenoplevert(riolering).InverschillendeplaatseninNederlandlopeninitia-tieven.Hetkabinetonderschrijftdezebetekenisenzaldezeverderinvul-linggevenindeprioriteit«Biodiversiteitwerkt».Ookinhetlandelijkgebiedishetbelangrijkbiodiversiteitduurzaamtegebruiken,naasthetbeschermenervan.Eenfijnmazignetvangroeneenblauweelementen(«groenblauwedooradering»)kanbijdragenaandiversemaatschappelijkewensen,zoalslandschapherstelen-ontwik-keling(Agendalandschap),«Buildingwithnature»(VenW),AdaptatieRuimteenKlimaat(ARK),engroenebedrijventerreinen.Tevenskanheteenbijdrageleverenaaneenbetereverbindingtussenstadenplatteland.Dewinstisgroot.Beterewaterberging,minderafspoelingvanbijvoor-beeldmeststoffennaarhetoppervlaktewater,recreatiemogelijkheden,mooilandschap,mindergewasbeschermingsmiddelendoornatuurlijkeziekte-enplaagwering,ennieuwemigratierouteszijnenkelevoorbeelden.Hetkabinetzalin2010eenimplementatieplan,inclusieffinanciering,opgesteldhebben.Ophetgebiedvanhetbetalenvoorecosysteemdienstenheeftinfebruarijl.–insamenwerkingmetondermeerUNEP,IUCN,IFCenhetsecretariaatvandeBiodiversiteitsconventie–inAmsterdameeninternationaleexpert-meetingplaatsgevondenwaarisgesprokenovernutennoodzaakvandeontwikkelingvaneenGreenDevelopmentMechanism(GDM).MeteenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.403 GDMwordtgedoeldopeenmondiaalmechanismedateeneconomischevraagcreëertvoorbehoudenduurzaamgebruikvanbiodiversiteit,zodanigdateenpermanentefinancieringvanbiodiversiteitsbehouden–gebruikkanwordengerealiseerd.IndekomendetijdzalNederlandininternationaalverbandwerkenaaneenconcretiseringvanvoorstellen,welketijdensdetiendeConferentiederpartijenvandeCBDin2010inJapanopministerieelniveaubesprokenmoetenworden.Deaantastingvanbiodiversiteitvraagtnetalsdehierbovengenoemdecrisesomverduurzamingvandeeconomie,omsamenwerkingtussenbedrijfsleven,maatschappelijkeorganisaties,overhedenenburgersenomeeneffectiefnationaaleninternationaalbeleid.OmdiesamenwerkingverderteverbeterenentotmeerconcreteresultatentekomenisdeTaskForceBiodiversiteitenNatuurlijkeHulpbronneningesteld.Wijverwachtenbruikbareadviezenoverwatoverheidenbedrijfslevenmoetenenkunnenondernemen.HetuitvoeringsprogrammaInhethieronderbeschrevenuitvoeringsprogrammawordtperprioriteitaangegevenwatdecentraledoelstellingisenhoehetkabinetdezedoel-stellingwilrealiseren.Daarnaastwordenperprioriteitverschillendesubdoelstellingenonderscheidendiehetkabinetgerealiseerdwilhebbenenwordtaangegevenwelkeactiviteitendaartoewordenondernomen.Tevensstaateenindicatievandebeschikbarefinanciënvolgensdebegro-ting2009vermeldenwordtaangeduiduitwelkebegrotingdezegedektworden.Totslotishetvanbelangtevermeldendatdeverschillendeprioriteitennietindezelfdefasevandebeleidscycluszitten.Dematevanconcreetheidwaarmeededoelstellingenkunnenwordenomschrevenendematewaarineffectenvanactiviteitenkunnenwordenvoorzienzijndaardoorverschillend.Vooreenaantalprioriteiten(metnamevoor«Handelsketensenbiodiversiteit»,«Betalenvoorbiodiversiteit»en«Marienebiodiversiteitenvisserijketens»)geldtbovendiendatersprakeisvancomplexeprocessenmetveelinternationaaloverlegdiepasoplangeretermijneffectsorterenenwaarbijNederlandslechtséénvandespelersis.Daar-naastzaldeTaskForceBiodiversiteitenNatuurlijkeHulpbronnensugges-tiesenmaatregelengaanaanreikendiehetkabinetkanimplementeren.Dezesuggestieszullenhuninvloedhebbenopdeuitvoeringvanhetbeleidsprogramma.Hetisvanbelangdatvoordergelijkenieuweactiviteitentijdenfinanciëleruimtebeschikbaarblijft.Indejaarlijksevoortgangsrapportageszalhetkabinethieraanaandachtbesteden.DeministervanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,G.VerburgTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.404