Tijdelijke wijziging verwerking Passenger Name Record gegevens

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202534 861Regels ter implementatie van richtlijn (EU)2016/681 van het Europees Parlement en deRaad van 27 april 2016 over het gebruik vanpersoonsgegevens van passagiers(PNR-gegevens) voor het voorkomen, opsporen,onderzoeken en vervolgen van terroristischemisdrijven en ernstige criminaliteit (PbEU 2016,L 119) (Wet gebruik van passagiersgegevensvoor de bestrijding van terroristische enernstige misdrijven)32 761Verwerking en bescherming persoonsgegevensNr. 41 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 september 2024Terroristische en criminele netwerken gebruiken veelvuldig internationalereisroutes binnen en buiten het Schengengebied voor hun terroristischeen criminele activiteiten. Om te voorkomen dat terroristen of criminelenzich ongezien verplaatsen is passend instrumentarium essentieel. DePassagiersinformatie-eenheid Nederland detecteert, met behulp vanpassagiersgegevens (zo genoemde Passenger Name Record gegevens),de mogelijke betrokkenheid van luchtvaartpassagiers bij een terroristischmisdrijf of andere vormen van ernstige criminaliteit, zoals mensenhandelen het voorbereiden van een terroristische aanslag. Het gebruik vanPassenger Name Record gegevens is een belangrijk instrument datbijdraagt aan het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen vanterroristische misdrijven en ernstige criminaliteit, zonder de reismogelijk-heden van gewone passagiers te beperken.De afgelopen jaren heb ik u verschillende keren geïnformeerd over deaanpassingen in de verwerking van de Passenger Name Recordgegevens.1 Deze aanpassingen waren nodig om de verwerking van degegevens in lijn te brengen met de uitspraak van het Hof van Justitie vande Europese Unie (hierna: het Hof) van 21 juni 2022.2 Door middel vandeze brief informeer ik u dat ik gebruik maak van de ruimte die het Hofbiedt om tijdelijk de selectie van intra-EU vluchten op te schorten. Dit1Kamerstukken II, 2022/2023, 34 861, nr. 35 en 36 en Kamerstuk II, 2023/2024, Kamerstuk 34 861,nr. 382Zie voor de uitspraak: HvJ EU 21 juni 2022, C-817/19, ECLI:EU:C:2022:491, (Ligue des droitshumains) kst-34861-41ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 861, nr. 411 betekent concreet dat de vorig jaar ingevoerde selectie op Nederlandseluchthavens wordt opgeheven waardoor de Passagiersinformatie-eenheidNederland voor enige tijd passagiersgegevens van alle intra-EU vluchtengaat verwerken. Dit besluit heb ik genomen in verband met de hogereterroristische dreiging in Nederland in combinatie met een grootevenement in de vorm van de NAVO-top volgend jaar die extra risico’smet zich mee brengt. In deze brief licht ik toe hoe ik tot dit besluit bengekomen.Toelichting besluit tijdelijke opschorting selectie intra-EU vluchtenHet Hof geeft in haar genoemde uitspraak aan dat, tenzij er een terroris-tische dreiging die reëel en actueel of voorzienbaar is, niet zonder meerPassenger Name Records van alle intra-EU vluchten verwerkt mogenworden.3 Hiermee biedt het Hof de lidstaten de ruimte om passagiersge-gevens van alle intra-EU vluchten te verzamelen en te verwerken, als ersprake is van dergelijke dreiging.Gelet op de huidige terroristische dreiging in Nederland en devoorstelbare dreiging die gepaard gaat met de door Nederland georgani-seerde NAVO-top van 24 tot en met 26 juni 2025, hebben de bevoegdeinstanties verzocht om tijdelijk de intra-EU selectie op te schorten. Ditbetekent concreet dat de Passagiersinformatie-eenheid Nederland tijdelijkpassagiersgegevens van alle vluchten van en naar Nederlandse lucht-havens gaat verwerken.Met deze opschorting wordt enerzijds beoogd om voorbereidingshande-lingen van terroristen tijdig te onderkennen, in het bijzonder het in-enuitreizen van mogelijke terroristen via de lucht. Anderzijds worden dezepassagiersgegevens gebruikt in het kader van opsporen, onderzoeken envervolgen, indien er ondanks alle inspanningen toch een aanslagplaatsvindt. Hierbij is onder andere meegewogen dat de NAVO-top voorterroristen een relevant doelwit kan zijn gezien het specifieke karakter vande bijeenkomst en de huidige geopolitieke ontwikkelingen. Deopschorting van een selectie op intra-EU vluchten geldt ten minste tot dezomer van 2025. Daarna wordt geëvalueerd of er nog steeds sprake is vaneen reële en actuele of voorzienbare dreiging. Indien er géén sprake meeris van dergelijke dreiging, zal in de zomer van 2025 een selectie gemaaktworden van intra EU-vluchten.Zoals aangekondigd in mijn brief van 17 oktober 20234 ben ik afgelopenperiode aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een nieuw selectie-model voor het selecteren van intra-EU vluchten. Met het nieuweselectiemodel wordt niet meer op nationaal luchthavenniveau vluchtengeselecteerd, maar wordt dit gedaan op het niveau van Europeseluchthavens. Dit betekent concreet dat uitsluitend intra-EU vluchten vangeselecteerde Europese luchthavens worden verwerkt door dePassagiersinformatie-eenheid Nederland. De passagiersgegevens vanintra-EU vluchten van niet geselecteerde Europese luchthavens wordenautomatisch gefilterd en gewist. Dit model zal echter nog niet in werkingtreden omwille van mijn besluit om passagiersgegevens van alle intra-EU3Rechtsoverweging 171: In de situatie waarin een lidstaat bij de door hem gemaakte beoor-deling voldoende concrete redenen vaststelt om aan te nemen dat hij te maken heeft met eenterroristische dreiging die reëel en actueel of voorzienbaar is, lijkt het feit dat deze lidstaat dePNR-richtlijn krachtens artikel 2, lid 1, ervan voor een beperkte duur wil toepassen op allevluchten binnen de EU van of naar deze lidstaat, dus niet verder te gaan dan strikt noodzakelijkis. Het bestaan van een dergelijke bedreiging toont immers op zichzelf een verband aan tussende doorgifte en verwerking van de betrokken gegevens enerzijds en de bestrijding vanterrorisme anderzijds (zie naar analogie arrest van 6 oktober 2020, La Quadrature du Net e.a.,C-511/18, C-512/18 en C-520/18, EU:C:2020:791, punt 137).4Kamerstukken II, 2023/2024, 34 861, nr. 38Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 861, nr. 412 vluchten te verwerken gezien de huidige terroristische dreiging en deaanstaande NAVO-top.De komende tijd zal ik mij onverminderd blijven inzetten om ernstigecriminaliteit en terrorisme zo effectief mogelijk te bestrijden, met respectvoor de bescherming van de persoonsgegevens van luchtvaartpassagiers.Daarbij blijf ik de gevolgen van het arrest gezamenlijk vanuit Europeesperspectief adresseren. Een afschrift van deze brief wordt met deAutoriteit Persoonsgegevens gedeeld.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 861, nr. 413