Uitvoering van de motie van het lid Sienot c.s. over het uitfaseren van dieselolie bij zoutwinning (Kamerstuk 32849-147)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2021–2022 32 849Mijnbouw Nr. 211 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2022 De op 13 november 2018 aangenomen motie1 van lid Sienot (D66) verzoekt de regering om zich in overleg met de betrokken bedrijven in te spannen om het gebruik van diesel bij de zoutwinning uiterlijk 2021 of anders zo snel mogelijk, uit te faseren en te stimuleren dat er alterna-tieven worden gevonden. Op 8 september 2020 bent u per brief2 over de voortgang van de uitvoering van deze motie geïnformeerd. In deze brief wordt toegelicht dat het gebruik van diesel bij nieuwe zoutwinningen is uitgefaseerd. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) staat het gebruik van diesel bij nieuwe zoutwinningen niet meer toe. De betreffende zoutbedrijven gebruiken nu bij nieuwe winningen een milieuvriendelijker alternatief. Voor de bestaande winningen oordeelt Staatstoezicht op de Mijnen dat het veiliger is om wel diesel te blijven gebruiken. Een veilige zoutwinning is in de motie ook als een voorwaarde gesteld. De motie1 van het lid Sienot is daarmee uitgevoerd. Aanleiding In mei 2018 heeft Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) het rapport «Staat van de Sector Zout»3 gepubliceerd. De toezichthouder beschrijft hierin onder andere de wijze waarop het zout wordt gewonnen, de bedrijven, de risico’s en de beheersmaatregelen die hiermee gepaard gaan. SodM geeft vervolgens een aantal aanbevelingen, waaronder de aanbeveling om op zoek te gaan naar alternatieven voor het gebruikt van diesel bij de zoutwinningen. SodM heeft geconcludeerd dat het gebruik van diesel kan leiden tot milieuverontreiniging. 1Kamerstuk 32 849, nr. 147.2Kamerstuk 32 849, nr. 205.3www.sodm.nl/documenten/rapporten/2018/05/31/staat-van-de-sector-zout. kst-32849-211ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2022Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 849, nr. 2111 In de reactie4 van de toenmalige Minister op dit rapport is aangegeven dat SodM zal worden gevraagd om in overleg met de bedrijven de mogelijke alternatieven voor het gebruik van diesel te inventariseren en verder te onderzoeken. In de motie van het lid Sienot, later in hetzelfde jaar, wordt voor het geleidelijk beëindigen van het gebruik van diesel bij zoutwinning het einde van het jaar 2021 als streefdatum genoemd. In de motie wordt een veilige zoutwinning als een randvoorwaarde gesteld. Het gebruik van diesel bij de zoutwinning In Nederland wordt zout gewonnen door oplosmijnbouw. Hierbij wordt water in een zoutlaag in de diepe ondergrond gepompt. Het zout lost op, het water wordt pekel en er ontstaat een caverne in de zoutlaag gevuld met pekel. Deze pekel wordt opgepompt en gaat via transportleidingen naar de zoutfabriek. Hier wordt het water uit de pekel verdampt en blijft er zout over. In Twente wordt sinds 2004 zout gewonnen volgens de «Good Salt Mining Practice Guidelines» (GSMP-richtlijn). Dit is een richtlijn die voorschrijft hoe zoutoplosmijnbouw veilig kan plaatsvinden. Sinds 1958 wordt bij de zoutwinning ook diesel in de caverne gepompt. Deze diesel «drijft» als een dunne laag op het water en beschermt zo het dak van de zoutcaverne tegen oplossing van het zout aan de bovenkant. Zonder deze bescherming zou de caverne naar boven groeien in plaats van in de breedte. De diesel voorkomt ook dat het dak van de caverne te dun wordt hetgeen kan leiden tot het instorten van een caverne. Echter bij een dergelijk incident kan de aanwezigheid van diesel in de caverne leiden tot een bodemverontreiniging. Alternatieven voor diesel In februari 2019 heeft SodM alle zoutbedrijven gevraagd om voor 1 september 2019 de resultaten van hun onderzoek naar alternatieven voor het gebruik van diesel als mijnbouwhulpstof bij zoutwinning toe te sturen. De toezichthouder staat sinds 2019 het gebruik van diesel bij nieuwe winningen niet meer toe. SodM heeft de resultaten van de onderzoeken in 2020 geëvalueerd5. Op basis daarvan heeft SodM in 2021 ingestemd met de door de zoutbe-drijven voorgestelde alternatieven. Deze door de zoutbedrijven voorge-stelde alternatieven zijn bij een eventuele lekkage minder schadelijk voor mens en milieu dan diesel. De zoutbedrijven mogen van de toezichthouder de alternatieven alleen gebruiken bij nieuwe zoutwinningen. Het vervangen van diesel bij bestaande zoutwinningen en het daardoor vermengen van de alterna-tieven met diesel wordt door de toezichthouder als niet veilig beoordeeld. Conform de motie dient de zoutwinning ook veilig te gebeuren. SodM staat bij bestaande winningen het gebruik van diesel toe. De diesel moet uit de caverne worden verwijderd zodra de winning is gestaakt. Conclusie De zoutbedrijven zullen bij alle nieuwe zoutwinningen een alternatief voor diesel gebruiken. Het gebruik van diesel wordt daardoor geleidelijk uitgefaseerd. Deze alternatieven zijn bij een eventuele lekkage minder schadelijk voor mens en milieu dan diesel. De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, J.A. Vijlbrief4Kamerstuk 32 849, nr. 136.5www.sodm.nl/jaarverslag2019/zoutwinning.Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 849, nr. 2112