Afhandeling incident biocide Racumin Foam in de veehouderij

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202426 991VoedselveiligheidNr. 588 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR ENVOEDSELKWALITEIT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 mei 2024Mede namens de Minister van Medische Zorg en de Staatssecretaris vanInfrastructuur en Waterstaat informeer ik uw Kamer hierbij over deafhandeling van het incident met de biocide Racumin Foam.Afhandeling van het incidentOp 16 oktober 2023 heb ik uw Kamer geinformeerd (Kamerstuk 26 991, nr.585) over het feit dat de NVWA uit voorzorg de activiteiten van op datmoment 46 veehouders had geblokkeerd. Al deze bedrijven zijn inmiddelsvrijgegeven. Voor het blokkeren waren twee redenen. De eerste reden wasdat in de lever van een kalf van een van deze veehouders residu van debiocide Racumin Foam was aangetroffen boven de Maximum ResiduLimiet (MRL). De tweede reden was dat op basis van de administratie vanhet plaagdierbeheersbedrijf, dat de biocide had toegepast, het vermoedenbestond dat er bij de andere 45 veehouders mogelijk ook dieren warenblootgesteld aan Racumin Foam. Deze biocide wordt gebruikt voor hetbestrijden van muizen in de stallen. De werkzame stof coumatetralyl iseen toxische stof die bij te hoge blootstelling kan leiden tot gezondheids-effecten bij mens en dier. Het gebruik van deze biocide is toegestaan,maar alleen onder strikte wettelijke gebruiksvoorschriften.In november 2023 was er een tweede melding van residu van RacuminFoam boven de MRL in een kalfslever. Bij de betreffende veehouder hadeen andere plaagdierbeheerser werkzaamheden uitgevoerd. Ook bij dezebestrijder is de administratie nagelopen om bedrijven te identificerenwaar mogelijk risico’s bestonden door verkeerde toepassing van RacuminFoam.Als het vermoeden bestond dat er dieren blootgesteld waren geweest aanRacumin Foam, zijn er steekproeven genomen om te bepalen of het vleesen de lever van deze dieren veilig waren voor consumptie. De NVWA heefter zo voor gezorgd dat levers waarin het middel Racumin Foam met een kst-26991-588ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 26 991, nr. 5881 gehalte boven de toegestane limiet is aangetroffen niet in de voedselketenterecht zijn gekomen.Naast veehouders kwamen na aanleiding van de tweede melding ookhorecabedrijven en levensmiddelenbedrijven in beeld. Bij deze bedrijven,op de reeds gesloten en van het strand verwijderde strandtenten na, zijndoor de NVWA inspecties uitgevoerd. Bij deze bedrijven is geen voedsel-veiligheidsrisico met betrekking tot het gebruik van het middel RacuminFoam geconstateerd. Wel zijn er muizenplagen geconstateerd, waartegenbedrijven maatregelen hebben genomen.De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft op 6 december 2023een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom gestuurdnaar de eerste plaagdierbeheerser. Na ontvangst van de zienswijze is op5 februari 2024 een definitieve last onder dwangsom opgelegd. Het doeldaarvan is voorkomen van herhaling en herstel van de niet juistetoepassing van biociden, inclusief schoonmaak. Het herstel bestond ookuit het weghalen van rodenticiden, die bij veehouders waren achterge-laten. De veehouders zijn niet in het bezit van een bewijs van vakbe-kwaamheid en mogen om die reden niet beschikken over deze rodenti-ciden. De plaagdierbeheerser heeft een zienswijze bij de ILT ingediend enis bezig om de locaties schoon te maken.Structurele maatregelenOmdat uit onderzoek van de NVWA blijkt dat niet uit te sluiten valt datmogelijk bij meer bedrijven biociden niet conform de gebruiksvoor-schriften worden toegepast, heeft de NVWA samen met ILT, het Collegevoor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), ensectororganisaties van onder andere de kalver- en varkenssector acties ingang gezet om dit risico te beperken. Het gaat hierbij om de volgendeacties:•De monitoring op residuen in lever door zowel de NVWA als de sectorworden geïntensiveerd. De NVWA heeft vanaf 1 januari 2024 demonitoring op residuen van rodenticiden in het Nationaal PlanResiduen geïntensiveerd.•De sector wijst veehouders op het risico van het niet conform degebruiksvoorschriften toepassen van biociden voor de voedselveilig-heid en dierenwelzijn en op hun eigen verantwoordelijkheid om deregels na te leven. De sector, inclusief aanwezige ketenborgingssyste-men, de NVWA en ILT letten hierop tijdens inspecties.•De NVWA en het Ctgb hebben gesproken over de risico’s vanrodenticiden voor de voedselketen en in het bijzonder van RacuminFoam. Het Ctgb heeft de toelatinghouder geïnformeerd dat hetnoodzakelijk was de gebruiksvoorschriften voor toepassing vanRacumin Foam aan te passen. De toelatingshouder van dit middelheeft daarop aangegeven zelf de gebruiksvoorschriften van RacuminFoam te zullen aanpassen conform de nieuwe inzichten van het Ctgb,zodat het middel niet meer in stallen en verblijven waar dieren zijn,gebruikt mag worden. De toelatingshouder heeft een aanvraag totwijziging van de gebruiksvoorschriften bij het Ctgb ingediend. Dezeaanpassingsprocedure wordt op korte termijn afgerond.•De NVWA en ILT zijn in gesprek gegaan met de brancheorganisatiesvoor de plaagdierbeheersers en het Keurmerk Plaagdier ManagementBedrijven (KPMB). De NVWA en de ILT hebben een aantal risico’s diezijn geconstateerd in dit incident gedeeld met het KPMB, zodathiermee rekening kan worden houden bij certificering van plaagdierbe-heersers. De geconstateerde overtredingen zouden vanuit hetCertificeringsschema IPM Knaagdierbeheersing gevolgen moetenhebben voor de geldigheid van het bedrijfscertificaat. Ook is deNederlandse Vereniging van Plaagdiermanagement Bedrijvenuitgelegd dat een groot aantal overtredingen is geconstateerd bijTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 26 991, nr. 5882 gecertificeerde bedrijven en medewerkers en dat hiervoor strafrechte-lijk en bestuursrechtelijk opgetreden gaat worden door ILT en NVWA.•De NVWA en ILT zijn met elkaar in gesprek om het toezicht op biocidensamen verder vorm te geven, zodat de risico’s voor mens, dier enmilieu, maar ook specifiek de voedselveiligheid en dierenwelzijnverder verkleind kunnen worden. Deze gesprekken zijn gaande. DeNVWA en ILT voeren de komende tijd samen nog inspecties uit om tecontroleren of het schoonmaken bij de veehouderijen naar behoren isuitgevoerd.•De NVWA heeft dit incident onder de aandacht gebracht van anderetoezichthouders in de EU, gezien de risico’s voor mens, dier, milieu enspecifiek de voedselveiligheid en dierenwelzijn om de monitoring enhet toezicht binnen de EU hierop verder te versterken.Tot slotDe in deze brief genoemde risicobeperkende acties en de inspanningenvan alle betrokken partijen dragen er aan bij dat het verkeerd gebruik vanbiociden zoveel als mogelijk wordt voorkomen. Het is en blijft wel deverantwoordelijkheid van bedrijven zelf om biociden op de voorge-schreven wijze toe te (laten) passen.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,P. AdemaTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 26 991, nr. 5883