Geannoteerde agenda voor de Europese Raad van 18 en 19 december 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-20Europese RaadNr. 2329 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 december 2025Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, de geannoteerdeagenda aan voor de Europese Raad van 18 en 19 december 2025.De Minister van Buitenlandse Zaken,D.M. van Weel kst-21501-20-2329ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23291 Geannoteerde agenda Europese Raad 18 en 19 december 2025 Op 18 en 19 december a.s. vindt de Europese Raad (ER) plaats in Brussel.De regeringsleiders zullen spreken over de steun aan Oekraïne, de situatiein het Midden-Oosten, veiligheid en defensie, het Meerjarig FinancieelKader, EU-uitbreiding, migratie en geo-economie en concurrentiever-mogen. Aan de vooravond van de ER zal een Westelijke Balkantopplaatsvinden. Op 18 december zullen en marge van de ER twee ontbijt-sessies plaatsvinden, over migratie en over concurrentievermogen.OekraïneDe ER zal stilstaan bij de recente ontwikkelingen ten aanzien van deRussische agressieoorlog in Oekraïne en de inspanningen om te komentot een duurzame vrede. Naar verwachting zal de ER hierbij in hetbijzonder spreken over urgente financiële steun voor Oekraïne, waaronderde optie van herstelleningen op basis van de geïmmobiliseerde Russischecentralebanktegoeden. Het kabinet onderstreept het belang van snellebesluitvorming gezien de urgente noden van Oekraïne. Hierbij is vanbelang dat de constructie juridisch, technisch en financieel klopt, steunaansluit op de noden van Oekraïne, de lasten en risico door EU-lidstatengezamenlijk worden gedragen, G7-partners betrokken zijn, en wordtvoortgebouwd op de ervaring met conditionaliteiten bij de EU Oekraïnefa-ciliteit en het IMF-programma. Nederland zal tijdens de Raad het belangonderstrepen om, juist ook in de fase waarin er onderhandelingenplaatsvinden, Oekraïne diplomatiek, financieel en militair te blijvensteunen en de druk op Rusland verder te blijven verhogen door spoedigeaanname van extra sanctiemaatregelen.Midden-OostenDe ER zal naar verwachting spreken over de voortgang en uitwerking vanhet plan van president Trump ter beëindiging van het conflict in deGazastrook, en de reeds aangenomen en VNVR-resolutie 2803, en hoe deEU en haar lidstaten hieraan kunnen bijdragen. De kabinetsinzet blijftgericht op het laten slagen van het plan van president Trump, metduidelijk Europese betrokkenheid, onder andere via bestaandeGVDB-missies. Nederland zal tijdens de ER daarnaast aandacht vragenvoor de financiële situatie van de Palestijnse Autoriteit, inclusief denoodzaak tot de overdracht van belastinggelden door Israël, en het belangvan EU steun in deze. Ook zal Nederland aandacht vragen voor dezorgelijke situatie op de Westelijke Jordaanoever en onder andereoproepen een blijvende EU-inzet te tonen op het gebied van sanctiestegen gewelddadige kolonisten, naast de sancties gericht op Hamas en dePalestinian Islamic Jihad.Veiligheid en DefensieDe ER zal stilstaan bij recente hybride incidenten op EU-grondgebied enzal naar verwachting oproepen tot het versnellen van de gezamenlijkeinspanningen om de weerbaarheid, de bescherming van kritieke infra-structuur en de respons bij hybride incidenten te versterken. Het kabinetdeelt de visie dat acties in het hybride domein zorgelijk zijn en zal hetbelang van een robuuste en gestructureerde aanpak en adequatecommunicatie vanuit de EU benadrukken. Daarbij is een heldere taakver-deling tussen de EU en de NAVO belangrijk. Daarnaast zal de ER naarverwachting stilstaan bij de Routekaart voor defensiegereedheid 2030, inhet bijzonder de voortgang op het gebied van de Priority Capability Areas(PCA’s) en het op 19 november jl. gepubliceerde militaire mobiliteits-pakket. Uw Kamer wordt hier via een BNC-fiche over geïnformeerd. HetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23292 kabinet onderstreept de urgentie van versterking van de Europesedefensie-industrie. Het kabinet zal aandacht vragen voor het belang vansamenwerking met derde landen en verwelkomt daarom het akkoord overdeelname van de industrie uit Canada aan het Security Action forEurope-instrument. Met het VK is het niet gelukt om voor het verstrijkenvan de eerste deadline voor het indienen van projecten tot een akkoord tekomen. De industrie uit het VK behoudt wel de reguliere toegang tot hetSAFE-instrument die geldt voor derde landen.Meerjarig Financieel KaderDe ER zal voor de eerste keer stilstaan bij het volgend Meerjarig FinancieelKader (MFK). Zoals toegelicht in de geannoteerde agenda voor de RAZvan 21 oktober jl.1 worden de onderhandelingen over het MFK en heteigenmiddelenbesluit (EMB) in de Europese Raad gestructureerd via eenonderhandelingsdocument, de zogeheten negotiating box. Op hetmoment van schrijven wordt nog gewerkt aan de negotiating box, dat alleopties dient te omvatten die in het vervolgtraject uitonderhandeld moetenworden. De negotiating box zal nog geen getallen bevatten.Zoals medegedeeld aan uw Kamer op 12 september jl. heeft het kabinetzorgen over de impact van het Commissievoorstel op de nationaleafdrachten.2 Verder is het kabinet voorstander van de voorgesteldemodernisering, inclusief het voorstel voor Nationale en RegionalePartnerschapsplannen (NRPP). Het kabinet vindt ook rechtsstatelijkheidvan cruciaal belang en verwelkomt daarom ook de voorgesteldeversterking van de rechtsstaatconditionaliteiten.EU-uitbreidingDe ER zal ook van gedachten wisselen over EU-uitbreiding. In het geval deRaad Algemene Zaken op 16 december overeenstemming bereikt overRaadsconclusies over het uitbreidingspakket van de Commissie, zal de ERdeze onderschrijven. Een kabinetsappreciatie van het uitbreidingspakket isuw Kamer op 28 november jl. toegekomen.3 De appreciatie vormt deonderbouwing voor de positiebepaling over conclusies van de Commissieen de Nederlandse inzet bij de Raadsconclusies. Mogelijk zal de uitbrei-dingsmethodologie ter sprake komen. Hiervoor geldt dat het kabinetbenadrukt dat de geldende uitbreidingsmethodologie en besluitvormings-procedures in stand moeten worden gehouden. Dit betekent, in lijn met demotie-Van Campen, dat er geen formele besluitvormingsstappenovergeslagen kunnen worden en dat unanimiteit bij besluitvorming eenvereiste blijft.4 De ER spreekt mogelijk ook over hervormingen in het lichtvan uitbreiding. De kern van de kabinetsinzet is dat het handelingsver-mogen van Nederland en de EU centraal moet staan in deze discussie.Instellingen op nationaal en EU-niveau moeten ook bij toekomstigeuitbreiding goed kunnen blijven functioneren.MigratieHet kabinet ziet uit naar de reguliere voortgangsbrief van de Commissieover de EU-inzet op migratie. Voor het kabinet is het essentieel dat deEuropese Raad zowel de interne als de externe aspecten van migratiebinnen de EU adresseert. Prioriteiten hierbij zijn het tegengaan vanirreguliere migratie, de bescherming van migranten en het bevorderen1Kamerstuk 21 501-02 nr. 32592Kamerstuk 21 501-20 nr. 22683Kamerstuk 23 987, nr. 3984Kamerstuk 21 501-20, nr. 2278.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23293 van terugkeer. Hierbij wordt ingezet op voortgang in de snelle implemen-tatie van het Asiel- en Migratiepact, de naleving van de Dublin-verordening en de (door)ontwikkeling van brede partnerschappen.Voorafgaand aan de Europese Raad zal het kabinet met gelijkgezindelidstaten en de Commissie in gesprek gaan over innovatieve vormen vanmigratiesamenwerking. Het kabinet speelt een voortrekkersrol bij dedoorontwikkeling van nieuwe oplossingen. Ook zal hier aandacht besteedworden aan vraagstukken rondom het EVRM, in lijn met de moties VanZanten/Boomsma5, Eerdmans6, Van Zanten7 en Van der Plas-Yesilgöz.8Daarnaast zal het kabinet hier ten aanzien van Syrië onderstrepen datmigratieterugkeersamenwerking naast veiligheid en stabiliteit eenprioriteit is.Geo-economie en concurrentievermogenDe ER zal een strategische discussie voeren over de geo-economie en deimplicaties hiervan op het Europees concurrentievermogen. Deuitkomsten van deze discussie zullen worden meegenomen naar debuitengewone ER in februari en formele ER in maart volgend jaar. Er isbinnen de ER brede overeenstemming over de urgentie van hetversterken van het EU-concurrentievermogen en economischeweerbaarheid en veiligheid. Tegelijkertijd bestaan er tussen de lidstatenverschillende opvattingen over de onderliggende instrumenten diehiervoor ingezet moeten worden, bijvoorbeeld ten aanzien van finan-ciering, industriebeleid en handel. De inzet van Nederland tijdens de ERzal in lijn zijn met de Kamerbrief kabinetsvisie EU-concurrentievermogen.9Nederland pleit voor een Europees economisch buitenlandbeleid, terversterking van het concurrentievermogen en weerbaarheid, gebaseerdop economische veiligheid (EV), open handel en partnerschappen. Hetkabinet onderstreept dat het sluiten van nieuwe handelsakkoorden enstrategische partnerschappen, evenals een blijvende inzet op hetdiversifiëren van handelsstromen, een cruciale rol spelen in het afbouwenvan risicovolle strategische afhankelijkheden. Het kabinet verwelkomt indit licht de publicatie van de mededeling over de versterking van EV doorde Commissie op 3 december jl. als een belangrijke stap richtingprioritering van het EV- instrumentarium, proactieve beleidsinzet enverbeterde samenwerking met partnerlanden.10 Uw Kamer zal middelseen BNC-fiche de kabinetsappreciatie van de mededeling ontvangen.OverigPact voor het Middellandse ZeegebiedDe ER zal het nieuwe EU Pact voor het Middellandse Zeegebied (MedPact)en de Raadsconclusies over het MedPact verwelkomen. De doelstellingenin het MedPact sluiten aan bij de Nederlandse beleidsprioriteiten en hetkabinet staat positief tegenover deze integrale EU-aanpak ten aanzien vande Middellandse Zeeregio. De uitgebreide kabinetsappreciatie van hetMedPact ging uw Kamer op 14 november jl. toe via het BNC-fiche.115Kamerstuk 32 317, nr. 961.6Kamerstuk 32 317, nr. 962.7Kamerstuk 22 112, nr. 4122.8Kamerstuk 36 800, nr. 24.9Kamerstuk 21 501-30, nr. 621.10Zie hier de mededeling Strengthening EU economic security.11Fiche: Mededeling Pact voor Middellandse Zeegebied (Kamerstuk 22 112 nr. 4209).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23294 Fight against antisemitism, racism and xenophobiaDe ER zal spreken over de strijd tegen antisemitisme en haat, intolerantie,racisme en xenofobie, waaronder anti-moslimhaat. In het bijzonder zalgesproken worden over de opvolging van de verklaring van de Raad van15 oktober 2024 over de bevordering van het Joodse leven en debestrijding van antisemitisme, en over de aankomende Commissiestrategie over antiracisme.Het kabinet benadrukt dat de volledige uitvoering van de bestaandeEU-strategie tegen antisemitisme het uitgangspunt dient te blijven,aangevuld met gerichte aanscherpingen waar nodig. In dit verbandverwijst het kabinet ook naar het gezamenlijke non-paper met Frankrijk enOostenrijk, mede opgesteld naar aanleiding van de Council Declaration onFostering Jewish Life, waarin wordt bepleit dat EU-financiering niet tengoede mag komen aan entiteiten die handelen in strijd met de waardenvan artikel 2 VEU en het EU-Handvest, met aandacht voor de beperkingvan administratieve lasten.12 Het kabinet ziet daarnaast uit naar depresentatie van de nieuwe antiracismestrategie van de Commissie.EU-Westelijke BalkantopVoorafgaand aan de ER zullen de regeringsleiders en staatshoofden vande EU en de zes Westelijke Balkanlanden samenkomen voor eenEU-Westelijke Balkan Top. Er is geen formele besluitvorming voorzien.Naar verwachting zal er wel een verklaring worden aangenomen waarinhet EU-perspectief van de Westelijke Balkan wordt herbevestigd en waarinhet belang van fundamentele hervormingen wordt benadrukt. Daarnaastzullen de Westelijke Balkanlanden opgeroepen worden zich volledig aan tesluiten bij het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid. Hetkabinet vindt politieke dialoog en intensieve samenwerking met deWestelijke Balkanlanden, onder meer op rechtsstaat, migratie, veiligheid,stabiliteit, weerbaarheid en economie, van onverminderd groot belangom stabiliteit en veiligheid in de regio te waarborgen.12Zie hiervoor ook Kamerstuk 21501-02, nr. 3264 en bijlage daarbij.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23295