Toelichting op de maatregel tot het weren van extremistische vreemdelingen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 754Terrorismebestrijding19 637VreemdelingenbeleidNr. 782 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 juni 2026AanleidingTijdens het debat over de bevindingen van de Taskforce Antisemitismebe-strijding op 21 april jl. heeft de Minister van Justitie en Veiligheid uwKamer toegezegd mij te verzoeken uw Kamer een brief te sturen over devreemdelingrechtelijke maatregel in Nederland om extremistischevreemdelingen te weren.Allereerst wil ik benadrukken dat het kabinet zich onverminderd inzet omde fundamentele waarden van onze samenleving te waarborgen.Onderdeel hiervan is het weren van extremistische vreemdelingen die eenbedreiging vormen voor de openbare orde of nationale veiligheid doorhen de toegang tot Nederland te ontzeggen dan wel hun verblijfsrecht tebeëindigen waar mogelijk.In het debat is door de Minister van Justitie en Veiligheid aangegeven datde bevoegdheid voor het uitvoeren van deze maatregelen bij mij ligt alsMinister van Asiel en Migratie. Daarnaast is op 12 mei jl. de motie van deleden Bikker en Ellian over de toegang tot Nederland weigeren aan KanyeWest aangenomen (Kamerstuk 30 950, nr. 524). Tijdens het Vragenuur van2 juni jl. heeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid toegezegd uwKamer deze week te informeren over welke mogelijkheden er binnen dehuidige wetgeving zijn om mensen zoals Kanye West te weren (in reactieop voornoemde motie) en na te gaan op welke gronden landen zoalsItalië, Polen en Frankrijk Kanye West wel hebben weten te weren.Mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid, informeer ik uwKamer nader over deze maatregel om in het belang van de openbare ordeen nationale veiligheid extremistische vreemdelingen uit Nederland teweren en wordt invulling gegeven aan voornoemde toezeggingen. Tot slotgeef ik uitvoering aan de motie van de leden Bikker en Ellian. kst-29754-782ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 754, nr. 7821 Totstandkoming en versterking vreemdelingrechtelijke maatregelSinds de introductie van maatregel 20f uit het Actieprogramma IntegraleAanpak Jihadisme in 20141 wordt gebruikgemaakt van bestaandebevoegdheden binnen het vreemdelingenrecht om extremistischevreemdelingen te weren. In de loop der jaren is de toepassing van dezemaatregel verbreed en geïntensiveerd, mede vanwege de constatering datextremistische beïnvloeding zich in verschillende vormen manifesteert enzich niet beperkt tot één ideologische stroming. Uw Kamer is hierover bijbrief van 26 oktober 2023 geïnformeerd.2Inzet maatregelIn het proces van toegangsweigering is namens mij de Immigratie- enNaturalisatiedienst (IND) belast met de besluitvorming. Waar hetvisumplichtige derdelanders betreft, ligt de beslissingsbevoegdheid bij deMinister van Buitenlandse Zaken. Ten behoeve van deze taakuitoefening isde Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) doorde Minister van Buitenlandse Zaken en mijzelf gemachtigd om persoons-gegevens te verwerken met als doel extremistische vreemdelingen tekunnen duiden.De IND beschikt niet over een zelfstandige informatiepositie of duidings-expertise, maar is afhankelijk van informatie van partners binnen deveiligheidsketen, waaronder veiligheidspartners, zoals de politie, hetlokaal gezag en de NCTV.Bij het opstellen van een duiding door de NCTV worden uitingen engedragingen betrokken, zoals het aanzetten tot haat, discriminatie ofgeweld, het doelbewust verspreiden van desinformatie, het demoniserenof intimideren van bevolkingsgroepen, of het afwijzen van de democra-tische rechtsorde en het gezag van overheid en rechtssysteem. Deduidingen die de NCTV op basis van hun expertise over extremistischefenomenen opstelt, gebruiken de IND en het Ministerie van BuitenlandseZaken, naast alle andere beschikbare informatie, bij de beoordeling of eenvreemdeling in de context van toelating een gevaar voor de openbareorde of nationale veiligheid vormt.De toepassing van de maatregel vindt enkel plaats binnen de kaders vanhet nationale en Europese recht. Deze toepassing is beperkt tot vreemde-lingen en vereist een individuele beoordeling. Opgemerkt wordt dat hetenkele gedachtegoed of de overtuigingen van een vreemdeling geenzelfstandig criterium vormen bij de toets aan de EU-voorwaarden voorvisumverlening of grenspassage. Toepassing van vreemdelingrechtelijkemaatregelen geschiedt uitsluitend op basis van een individuele beoor-deling, waarbij concrete, actuele en verifieerbare aanwijzingen moetenbestaan dat de komst of aanwezigheid van betrokkene een gevaar vormtvoor de openbare orde of nationale veiligheid. Deze beoordeling vindtplaats binnen de kaders van het EU-recht, waaronder artikel 6 van deSchengengrenscode, artikel 32 van de Visumcode en artikel 24 vanVerordening (EU) 2018/1861 (SIS), alsmede – voor zover van toepassing –de Vreemdelingenwet 2000, waaronder artikel 67.Verder is voor vreemdelingrechtelijke maatregelen vereist dat op basisvan concrete en verifieerbare informatie kan worden vastgesteld datsprake is van een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid.1Kamerstukken II, 2013/2014, 29 754, nr. 253.2Kamerbrief over het versterken van de maatregel om extremistische vreemdelingen uitNederland te weren, 26 oktober 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 754, nr. 7822 Dit betekent dat er sprake is van een substantiële drempel voortoepassing, waarbij in een individuele beoordeling, de relevante feiten enomstandigheden in onderlinge samenhang worden gewogen. Algemeneof abstracte aanwijzingen zijn daarbij onvoldoende.Indien van bovenstaande situatie sprake is kan het weren uit Nederlandplaatsvinden door door een visum te weigeren, de vreemdeling in hetSchengen Informatiesysteem (SIS III) te signaleren voor grensweigeringen waar aan de orde een ongewenstverklaring, en/of een besluit totsignalering dan wel een inreisverbod3 op te leggen. Per geval wordt hetpassende handelingsperspectief bepaald.Motie Bikker en EllianHierbij informeer ik uw Kamer over het genomen besluit inzake het al danniet treffen van vreemdelingrechtelijke maatregelen ten aanzien van hetweren van de rapper Kanye West (Ye) en indien weigering van toegangbinnen de huidige wettelijke mogelijkheden niet mogelijk blijkt, eendringend beroep te doen op de organisatoren om het concert teannuleren.Tijdens het debat over het rapport van de Taskforce Antisemitisme«Gevangen in vrijheden» (21 april 2026) en later tijdens het vragenuur van2 juni 2026 heeft het kabinet de uitlatingen van Ye expliciet gekwalificeerdals verwerpelijk en totaal onacceptabel. Deze uitlatingen, hoe verwerpelijkdeze ook, vormen op zichzelf echter onvoldoende grond voor het treffenvan vreemdelingrechtelijke maatregelen. Op basis van een zorgvuldige enintegrale beoordeling van alle beschikbare feiten, omstandigheden eninformatie is geconcludeerd dat onvoldoende grond bestaat om aan tenemen dat sprake is van een gevaar voor de openbare orde of nationaleveiligheid dat het treffen van vreemdelingrechtelijke maatregelen kanrechtvaardigen. Daarbij is ook vast komen te staan dat Kanye West nietgesignaleerd staat in het Schengen Informatiesysteem (SIS III).Wanneer uitlatingen als verwerpelijk worden beschouwd, kunnenvreemdelingrechtelijke maatregelen uitsluitend worden genomen als aande wettelijke voorwaarden is voldaan. Dat vereist steeds een individuelebeoordeling van de feiten en omstandigheden van het geval. Het gaatdaarbij enkel om een juridische beoordeling binnen het geldendewettelijke kader.De burgemeester van Arnhem, als bevoegd gezag voor de openbare orderond het evenement, heeft na overleg met onder meer de politie gecon-cludeerd dat geen juridische grond bestaat om de vergunningaanvraag teweigeren. Daarnaast heeft het kabinet binnen de eigen bevoegdhedenbezien in hoeverre aanleiding bestaat om vreemdelingrechtelijkemaatregelen te treffen. Zoals hiervoor toegelicht, is geconcludeerd datdaarvoor gelet op de geldende nationale en Europese juridische regelsonvoldoende grond bestaat.De voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam heeft op 3 juni2026 het verzoek van het CJO om rapper Kanye West uit te zettenafgewezen4, omdat – kort gezegd – niet is gebleken dat zijn aanwezigheid3De uitvaardiging van een inreisverbod als bedoeld in artikel 66a Vreemdelingenwet 2000 (Vw2000) is pas mogelijk zodra de vreemdeling aanwezig is op het grondgebied van de EuropeseUnie en de Minister een terugkeerbesluit uitvaardigt wegens illegaal verblijf. Tegelijkertijd iseen ongewenstverklaring in dat geval niet langer mogelijk, omdat afdeling 3 van Hoofdstuk 6van de Vw 2000 door het illegale verblijf van toepassing is geworden op de vreemdeling.4Verzoek om rapper Kanye West uit te zetten afgewezen | RechtspraakTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 754, nr. 7823 op dit moment een concreet gevaar voor de openbare orde vormt. Tegende achtergrond van deze beoordelingen, ziet het kabinet geen aanleidingom aanvullend een beroep te doen op organisatoren om het concert teannuleren.Ten aanzien van het verzoek voorts te bezien welke aanpassingen in deregelgeving nodig zouden zijn om mogelijk te maken dat Nederlandartiesten met antisemitische uitlatingen net als andere Europese landenwel kan weigeren, constateert het kabinet dat verschillende aangekon-digde concerten van Kanye West in Europa om uiteenlopende redenengeen doorgang hebben gevonden. Daarbij ging het veelal om annule-ringen door de artiest zelf (Frankrijk5), organisatoren en locatiebeheerders(Zwitserland6 en Polen7) of lokale/regionale autoriteiten (Italië8) en niet ombesluiten waarbij toegang tot het grondgebied werd geweigerd.Op 7 april 2026 verschenen in de media berichten9 over het feit dat hetVerenigdKoninkrijk geen Electronic Travel Authorisation (ETA) had afgegeven aanKanye West. Daarbij is relevant dat het Verenigd Koninkrijk geen deeluitmaakt van de Europese Unie of het Schengengebied en een eigentoelatingsstelsel hanteert waarbinnen zij tot dit besluit zijn gekomen.Nederland maakt onderdeel uit van het Schengengebied. De voorwaardenvoor toegang tot het Schengengebied en de mogelijkheden om toegangte weigeren zijn, zoals hierboven reeds uiteen gezet, Europees bepaald.Het kabinet constateert dat een eventuele verruiming van de mogelijk-heden om personen vanwege antisemitische of extremistische uitingen detoegang te weigeren niet uitsluitend met nationale regelgeving kanworden gerealiseerd, maar ook raakt aan de geldende Europese kaders,waaronder de Schengengrenscode. Het kabinet ziet gelet op voorgaandegeen mogelijkheden binnen de bestaande wettelijke kaders om aanpas-singen te doen zoals de motie verzocht te bezien. Tegelijkertijd blijft hetkabinet zich zowel nationaal als in Europees verband actief inzetten voorde bestrijding van antisemitisme en brengt dit onderwerp structureelonder de aandacht in EU-samenwerkingsverbanden.Gelet op het voorgaande en tegen die achtergrond beschouwt het kabinetde motie als uitgevoerd.Tot slotIk blijf mij inzetten voor een zorgvuldige en consistente toepassing van demaatregel om extremistische vreemdelingen te weren, binnen de kadersvan de rechtsstaat en in nauwe samenwerking met betrokken partners.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den Brink5Kanye West postpones show in France amid criticism over past remarks | Reuters6Swiss football club cancel Kanye West concert | Reuters7Kanye West concert in Poland will be cancelled, venue says | Reuters8Italy bans Kanye West, Travis Scott concerts over security concerns | Reuters9Kanye West refused entry to UK, Wireless Festival cancelled | ReutersTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 754, nr. 7824