Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad van 19 en 20 januari 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2155 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 januari 2026Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda van de vergaderingen van deEurogroep en Ecofinraad van 19 en 20 januari a.s.Middels de Geannoteerde Agenda wordt u ook geïnformeerd dat eind2025 1 miljard euro aan geblokkeerde EU-cohesiemiddelen voor Hongarijedefinitief zijn vervallen.Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of datbepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot devolgende vergadering.De Minister van Financiën,E. Heinen kst-21501-07-2155ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21551 Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad 19–20 januari2026 EurogroepAgendaonderwerp: Eurozone aanbevelingenDocument: «Recommendation on the economic policy of the euro area»is beschikbaar op de website van de Europese Commissie.1Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Op 25 november 2025 publiceerde de Commissie het herfstpakket in hetkader van het Europees Semester (Semester).2 Het Europees Semesterbetreft de jaarlijkse coördinatie van het macro-economisch en sociaalbeleid van de EU. Het Semester volgt een jaarlijkse cyclus die begint inhet najaar met de publicatie van het herfstpakket. Het herfstpakket schetstaan de hand van verschillende documenten de macro-economischerisico’s, algemene sociale en economische prioriteiten en geeft delidstaten beleidsrichtsnoeren voor de komende perioden.Een van de onderdelen van het herfstpakket is een voorstel voor eenaanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone(Euro Area Recommendation, EAR). In de EAR worden de gezamenlijke(beleids-)uitdagingen voor de eurozone geïdentificeerd. Die zien op hetversterken van het vermogen van de eurozone om op externe schokken tereageren, kansen voor groei te benutten, en de stabiliteit te waarborgen.De EAR biedt een kader om (onder andere in de Eurogroep) gesprekken tevoeren over de prioriteiten voor de eurozone.De Commissie stelt dit jaar veertien aanbevelingen voor, die hieronderthematisch zijn samengevat en opgesomd.Begrotingsbeleid en defensieRespecteer de door de Raad aanbevolen netto uitgavenpaden om dehoudbaarheid van overheidsfinanciën te waarborgen, met waar relevantinachtneming van de tijdelijke flexibiliteit toegekend door de nationaleontsnappingsclausule voor defensie-uitgaven. Dat zou moeten leiden totpassend gedifferentieerd begrotingsbeleid en resulteren in een over hetalgemeen neutraal begrotingsbeleid in 2026.Voer begrotingsstrategieën voor de middellange termijn uit die, metinachtneming van de netto-uitgavenpaden, ruimte bieden voor uitgavenin verband met de noodzaak om defensiecapaciteiten te verbeteren,concurrentievermogen te versterken, en investeringen in strategischeprioriteiten te vergroten. Voer herprioritering uit in nationale begrotingenen neem maatregelen om de doeltreffendheid, efficiëntie, kwaliteit ensamenstelling van de overheidsinkomsten en -uitgaven te verbeteren,waaronder door het bevorderen van meer particuliere verzekering vanklimaatverandering gerelateerde verliezen.Pak knelpunten in de defensie-industrie aan om, in overeenstemming methet Defence Readiness Roadmap 20303, ervoor te zorgen dat extraoverheidsuitgaven worden omgezet in tijdige en effectieve defensiecapa-citeiten. Bevorder een EU-brede markt voor defensiematerieel; stimuleer1https://commission.europa.eu/publications/euro-area-recommendation_en2https://commission.europa.eu/publications/2026-european-semester-autumn-package_en3https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/readiness-roadmap-2030_enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21552 gezamenlijke aanbestedingen die de efficiëntie en interoperabiliteit helpente verbeteren en de fragmentatie verminderen.Voltooi de implementatie van de herstel- en veerkrachtplannen uiterlijk31 augustus 2026 en ondersteun de financiering van investeringen indaaropvolgende jaren door het coördineren van nationale enEU-financiering. Zorg voor de absorptie van beschikbare EU-middelen,waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die wordengeboden door de mid-term review van het cohesiebeleid.ArbeidsmarktBevorder bijscholing en omscholing van de beroepsbevolking met oog ophet verhogen van de productiviteit en innovatiecapaciteit en voor hetondersteunen van strategische sectoren.Versterk het onderwijs- en opleidingsbeleid om onderwijsuitkomsten teverbeteren, met specifieke aandacht voor basis- en digitale vaardigheden.Zorg voor een betere afstemming tussen vraag en aanbod vanvaardigheidsprofielen.Pak onevenwichtige verhoudingen in vaardigheden en grote regionaleverschillen in vaardigheden en menselijk kapitaal aan. Bevorder dekwaliteit van banen en verhoog arbeidsparticipatie, ook voor onderverte-genwoordigde groepen op de arbeidsmarkt. Neem maatregelen omgrensoverschrijdende mobiliteit binnen de interne markt en legalemigratie van individuen uit derde landen in krapteberoepen te faciliteren.Versterk de prikkels om te werken door de belastingdruk op arbeid teverleggen, onder meer door gerichte hervormingen van belasting- enuitkeringsstelsels. Onderneem actie om armoede te bestrijden en teverminderen, door het waarborgen en versterken van adequate enduurzame sociale beschermings- en inclusiesystemen, evenals detoegang tot betaalbare, duurzame en kwalitatief goede huisvesting. Zorgvoor effectieve betrokkenheid van sociale partners bij beleidsvorming enversterk de sociale dialoog.In overeenstemming met nationale praktijken en met inachtneming vande rol van sociale partners en de sociale dialoog, versterk de voorwaardendie duurzame loongroei ondersteunen, met name voor lage- en middenin-komens, in overeenstemming met productiviteitsontwikkeling, hierbijrekening houdend met de risico’s van inflatie en concurrentievermogens-verschillen binnen de eurozone.Investeringen en innovatiePrioriteer overheidsinvesteringen en stimuleer particuliere investeringenin onderzoek en innovatie, industriële decarbonisatie, schone energie, dedigitale transitie, economische veiligheid, en de vermindering vanstrategische afhankelijkheden in toeleveringsketens.Bevorder de herverdeling van middelen naar sectoren en technologieënmet een hoog groeipotentieel, en versterk innovatie-ecosystemen, ondermeer door de banden tussen verschillende stakeholders, zoals hetbedrijfsleven en universiteiten of onderzoeksinstituten, te versterken en derol van durfkapitaal bij de financiering van startups en de versneldeinvoering van digitale en schone technologieën te ontwikkelen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21553 Interne marktElimineer interne belemmeringen en verschillen in regelgeving opnationaal niveau, evenals resterende tekortkomingen op het gebied vanomzetting en conformiteit, om de interne markt te verdiepen en deefficiëntie en het opschalingsvermogen van bedrijven te vergroten.Bevorder vereenvoudiging van regelgeving door onnodige lasten in kaartte brengen en te verminderen en door te zorgen voor transparantie engerichte regelgeving, onder meer door effectief gebruik te maken vanstakeholder consultaties in het wetgevingsproces en doorex-postevaluaties van wetgeving.Spaar- en InvesteringsunieOntwikkel een Spaar- en Investeringsunie, in lijn met de Commissiemede-deling van maart 20254, voor de bevordering van een concurrerendekapitaalmarkt en banksectoren om Europese spaartegoeden te mobili-seren richting langetermijninvesteringen, met name in sectoren in deEuropese Economie met hoog groeipotentieel en die van strategischbelang. Pak kapitaalmarktfragmentatie en belemmeringen voor grensover-schrijdend aanbod en gebruik van financiële diensten, en verschillen innationale toezichtpraktijken, aan door snel vooruitgang te boeken met hetkomende wetgevingspakket inzake integratie van- en toezicht op dekapitaalmarkten.Neem maatregelen om de 2025 aanbevelingen van de Commissie teimplementeren die zien op het vergroten van de beschikbaarheid vanspaar- en beleggingsrekeningen middels gesimplificeerde en voordeligebelastingbehandeling (september 2025)5 en over pensioendashboards,pensioentrackingssystemen en automatische deelname (november2025)6, en de aanbevelingen uit de mededeling over een financiëlegeletterdheidsstrategie voor de EU (september 2025)7.Internationale rol van de euro en digitale euroNeem alle nodige maatregelen voor de invoering van een digitale euro,bevorder innovatie en concurrentie op de betalingsmarkt en zorg voorblijvende toegang en bruikbaarheid van centrale bankgeld in eendigitaliserende economie.Bevorder de internationale rol van de euro en zet in op het versterken vande mondiale positie ervan, onder meer door kwetsbaarheden in deEuropese financiële infrastructuren aan te pakken.Macro-financiële stabiliteitMonitor de risico’s voor de macro-financiële stabiliteit, waaronder derisico’s die voortvloeien uit:•de kwaliteit van activa,•de dynamiek van herbeprijzing•klimaat- en milieu gerelateerde blootstellingen4https://commission.europa.eu/document/download/8be79e75-a451-4dd9-a4ed-ead4439a7118_en?filename=COM_2025_957_1_EN_0.pdf#page=10&zoom=100,0,9295https://commission.europa.eu/document/download/8be79e75-a451-4dd9-a4ed-ead4439a7118_en?filename=COM_2025_957_1_EN_0.pdf#page=10&zoom=100,0,9436https://commission.europa.eu/document/download/8be79e75-a451-4dd9-a4ed-ead4439a7118_en?filename=COM_2025_957_1_EN_0.pdf#page=10&zoom=100,0,9587https://commission.europa.eu/document/download/8be79e75-a451-4dd9-a4ed-ead4439a7118_en?filename=COM_2025_957_1_EN_0.pdf#page=10&zoom=100,0,974Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21554 •verwevenheden tussen banken en niet-banken op de belangrijkstefinanciële markten en via particuliere financieringVersterk waar nodig het regelgevend kader en toezichtskader voor deniet-bancaire financiële bemiddelingssector om ervoor te zorgen datopkomende kwetsbaarheden effectief worden geïdentificeerd en beheerd.AppreciatieNederland verwelkomt de EAR en ziet deze als een belangrijk onderdeelbinnen het Europees Semester. De EAR biedt de eurozonelidstaten nuttigerichtsnoeren die zijn afgestemd op de specifieke, actuele uitdagingenbinnen de Economische en Monetaire Unie. Door een gemeenschappelijkbegrip van de belangrijkste beleidsprioriteiten te bieden, draagt de EAR bijaan effectievere beleidscoördinatie binnen de EMU. Zo draagt de EAR bijaan het versterken van de weerbaarheid en het vermogen van de EMU omstabiliteit te waarborgen en kansen voor groei te benutten.Het Commissievoorstel voor de EAR bevat verschillende onderdelen dieNederland onderschrijft. Zo benadrukt Nederland het belang vanschuldhoudbaarheid in de lidstaten en onderschrijft het daarbij deaanbeveling voor het herprioriteren van nationale begrotingen, onderandere in verband met hogere defensie-uitgaven. Daarnaast steuntNederland de aandacht in de EAR voor voortgang op de kapitaalmarktunieen specifiek de aanbeveling om divergentie in toezicht op de kapitaal-marktunie tegen te gaan. Ook verwelkomt Nederland de aandacht vooronderzoek en innovatie, decarbonisatie, de digitale transitie, de verdiepingvan de interne markt en aanpak van regeldruk. Verder onderschrijftNederland het belang van het bevorderen van (basis)vaardigheden omeen goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt te stimulerenen een goede match van vraag en aanbod naar vaardigheden op dearbeidsmarkt te bevorderen.VervolgDe EAR zal, na bespreking in deze Eurogroep van 20 januari, bij deEcofinraad van februari worden goedgekeurd. Daarop volgt bekrachtigingdoor de Europese Raad in maart, en formele aanname van de EAR in deEcofinraad van april.Agendaonderwerp: Uitbreiding van de eurozone: update over deomwisseling van de euro in BulgarijeDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Bulgarije is per 1 januari 2026 toegetreden tot de eurozone en heeft deeuro als wettig betaalmiddel ingevoerd. Over de aanloop en besluit-vorming hierover is de Kamer steeds geïnformeerd middels de geanno-teerde agenda en verslagen van de Eurogroep en Ecofinraad.8 Met dezetoetreding neemt Bulgarije vanaf 1 januari 2026 ook deel aan hetEuropees Stabiliteitsmechanisme (ESM). Naar verwachting zal Bulgarijetijdens de Eurogroep een korte presentatie geven over het verloop van deinvoering van de euro. Nederland kan de presentatie aanhoren.8O.a. in Kamerstukken II, 21 501-07, nr. 2097 (geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad,februari 2025), Kamerstukken II, 21 501-07, nr. 2010 (verslag Eurogroep en Ecofinraad, april2025), Kamerstukken II, 21 501-07, nr. 2119 (nazending geannoteerde agenda Eurogroep enEcofinraad, juni 2025)Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21555 Agendaonderwerp: Nabespreking van de G7Document: N.v.t.Aard bespreking: N.v.t.Besluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep zal spreken over de bijeenkomst van G7-landen van12 januari jl. Nederland nam als niet-G7-lid niet deel aan deze bijeen-komst. Naar verwachting zal de Franse Minister als G7-voorzitter eenterugkoppeling geven. Mogelijke onderwerpen die op de agenda stondenbij de G7 meeting zijn de recente geopolitieke ontwikkelingen en toegangtot kritieke grondstoffen. Nederland kan de bespreking aanhoren. VoorNederland blijven deze onderwerpen van groot belang.Agendaonderwerp: Selectieproces voor de ECB-Vice-PresidentDocument: N.v.t.Aard bespreking: Bespreking van voorgedragen kandidaten en mogelijkbesluitvormingBesluitvormingsprocedure: ConsensusToelichting:De Eurogroep zal spreken over de benoeming van de Vice-President vande Europese Centrale Bank (ECB). De huidige Vice-President, de SpanjaardLuis de Guindos, is in juni 2018 aangetreden als Vice-President van deECB. Zijn termijn loopt in 2026 af. Leden van het dagelijks bestuur van deECB worden voor acht jaar benoemd, zonder mogelijkheid tot een nieuwetermijn.De benoeming van ECB-bestuursleden is vastgelegd in artikel 283 van hetVerdrag betreffende de werking van de EU. Eurozone lidstaten kunnenkandidaten voordragen. Op het moment van schrijven is de deadline voorhet voordragen van kandidaten (9 januari) nog niet verstreken. Tijdens deEurogroep van 19 januari zullen de kandidaten besproken worden. Indiener consensus is, zal er een kandidaat worden voorgedragen aan deEuropese Raad. De Europese Raad (in de eurozone-samenstelling) zal hetnieuwe bestuurslid formeel benoemen, nadat het Europese Parlement enhet bestuur van de ECB hun advies over de kandidaat hebben uitgebracht.EcofinraadAgendaonderwerp: Werkprogramma Cypriotisch voorzitterschapDocument: N.v.t.Aard bespreking: Presentatie en gedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Cyprus is in de eerste helft van 2026 de voorzitter van de Raad van deEuropese Unie. In het werkprogramma zet Cyprus de prioriteiten uiteen endie zien onder andere op het versterken van de autonomie van de EU enhet vergroten van de mondiale economische positie van de Unie.9 Opspecifiek het economische en financiële beleidsterrein zal het Cypriotischvoorzitterschap zich bovenal gaan richten op de onderhandelingen overhet MFK 2028–2034. Verder zal het voorzitterschap zich richten op deversterking van het Europese concurrentievermogen en diverse initia-tieven in relatie tot de Europese Spaar- en Investeringsunie, waaronder deversterking en integratie van de Europese bankensector. Het Cypriotischvoorzitterschap zal ook aandacht besteden aan de vereenvoudigings-agenda en «tax decluttering», alsmede aan de voortgang van dehervorming van de Douane-unie. In deze Ecofinraad zal Cyprus het9https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/programme/programme-of-the-cyprus-presidency/Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21556 werkprogramma voor de periode 1 januari t/m 30 juni 2026 presenteren.Nederland kan de presentatie aanhoren.Agendaonderwerp Economische en financiële impact van de Russischeagressie tegen OekraïneDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Ecofinraad zal van gedachten wisselen over de economische enfinanciële impact van de Russische agressie tegen Oekraïne en overEuropese steunmaatregelen. Dit is een regulier terugkerend agendaon-derwerp op de Ecofinraad.Oekraïne ontvangt momenteel steun uit o.a. de Oekraïne-faciliteit met eentotale omvang van EUR 50 mld. voor de periode 2024–2027, de G7Extraordinary Revenue Acceleration (ERA) leningen van ca.EUR 45 miljard en het IMF-programma. Uit de Oekraïne-faciliteit heeft deEuropese Unie op 22 december jl. EUR 2,3 miljard voor tranche zesuitbetaald, nadat de Raad en Commissie eerder vaststelde dat Oekraïneaan acht hervormingsstappen uit het Oekraïneplan had voldaan.Daarnaast heeft de Commissie op 13 november de tiende en tevenslaatste tranche van het EU-aandeel in de ERA-leningen verstrekt aanOekraïne, met een omvang van EUR 4,1 miljard. Met de uitbetaling vandeze tranche heeft de EU het totale EU-aandeel in de ERA-lening vanEUR 18,1 miljard uitbetaald.Tijdens de Europese Raad op 18 december jl. is een akkoord bereikt omOekraïne in de komende twee jaar te ondersteunen met 90 miljard euroaan leningen. De Kamer is op 19 december jl. over dit akkoordgeïnformeerd.10Oekraïne heeft in september 2025 bij het IMF een aanvraag ingediendvoor een nieuw IMF-programma met een omvang van USD 8,1 mld.,welke momenteel door het IMF wordt beoordeeld. Het programma kan tergoedkeuring aan de raad van bewind van het IMF worden voorgelegd alshet financieringstekort voor het eerste jaar van het programma gedekt is.Met het akkoord dat bereikt is tijdens de Europese Raad van 18 decemberis dit – bij de huidige aannames – het geval. Het programma wordtdaarom naar verwachting in januari of februari ter goedkeuring aan deraad van bewind van het IMF voorgelegd. Daarnaast zijn lidstaten van hetIMF gevraagd om financing assurances af te geven, waarmee zijtoezeggen Oekraïne financieel te zullen blijven steunen en zorg te zullendragen voor de schuldhoudbaarheid van Oekraïne. Het Kabinet heeftaangegeven bereid te zijn financing assurances af te geven voor ditprogramma, net zoals het Kabinet eerder heeft gedaan voor hetvoormalige IMF-programma11. Daarnaast is het Kabinet voornemens omvia de Group of Creditors of Ukraine (GCU) mee te werken aan hetherstructureren van de onhoudbare overheidsschuld van Oekraïne. Dithoudt in eerste instantie in dat de betalingsstop op bilaterale claims wordtverlengd tot eind 2029 (parallel aan de looptijd van het nieuweIMF-programma).Het ongedekte financieringstekort van Oekraïne werd door de EuropeseCommissie geschat op EUR 135 mld. voor de periode 2026–2027 voorzowel militaire als macro-financiële noden. Bij de berekening van ditresterende tekort is al rekening gehouden met het nieuwe10Kamerstukken II, 2025–2026, 21 501-20, nr. 236111Kamerstukken II, 2022–2023, 26 234, nr. 275Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21557 IMF-programma van USD 8,1 mld. Met de EU-leningen van EUR 90 mld.dekt de EU twee derde van het ongedekte financieringstekort in 2026 en2027. Het resterende tekort van EUR 45 mld. dient – volgens de EU – doorandere internationale donoren gedekt te worden.Agendaonderwerp: Uitvoeringsbesluiten van de Raad onder de Herstel-en Veerkrachtfaciliteit (HVF)Document: De Commissievoorstellen voor aanpassing van uitvoerings-besluiten van de Raad ter goedkeuring van de herstel- en veerkracht-plannen worden voorafgaand aan het overleg gepubliceerd opeur-lex.Europa.eu.Aard bespreking: Aanname uitvoeringsbesluiten van de RaadBesluitvormingsprocedure: Gekwalificeerde meerderheidToelichting:Tijdens de Ecofinraad zal worden stilgestaan bij de stand van zaken tenaanzien van de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF). Daarnaast zal deRaad uitvoeringsbesluiten aannemen waarmee wijzigingen van deherstel- en veerkrachtplannen die lidstaten hebben opgesteld in het kadervan de HVF, formeel worden goedgekeurd. Op het moment van schrijvengaat het in elk geval om wijziging van de plannen van Finland, Ierland,Duitsland, Spanje, Zweden en Nederland. Lidstaten kunnen, op basis vanartikel 21 van de HVF-verordening, gebruik maken van de mogelijkheidom hun herstel- en veerkrachtplan aan te passen op grond van objectieveomstandigheden of wanneer een beter alternatief wordt voorgesteldwaarbij het oorspronkelijke ambitieniveau van de maatregel onveranderdblijft. De Commissie beoordeelt of de redenen die lidstaten aandragen eenwijziging van de herstelplannen rechtvaardigen en of de herstelplannenna deze aanpassingen nog steeds voldoen aan alle eisen van deHVF-verordening.De Europese Commissie oordeelt dat de redenen die bovenstaandelidstaten aandragen, een aanpassing van het HVP rechtvaardigen en datde herstelplannen ook na deze aanpassingen voldoen aan de eisen van deHVF-verordening. Nederland kan zich vinden in het oordeel van deCommissie. Nederland is daarom voornemens om in te stemmen met devoorstellen tot aanpassing van de uitvoeringsbesluiten van de Raad.In een mededeling van 4 juni 2025 roept de Commissie lidstaten op omhun Herstel- en Veerkrachtplannen uiterlijk eind 2025 te herzien om ervoorte zorgen dat alle maatregelen vóór 31 augustus 2026 volledig zijnuitgevoerd. Volgens deze mededeling is het mogelijk de specifiekebewoording van mijlpalen en doelstellingen aan te passen om zo deadministratieve lasten te verlichten met behoud van de algehele ambitie.Onderstaand vindt u een uitgebreidere toelichting over de aanpassing vanhet Nederlandse herstel- en veerkrachtplan.Aanpassing Nederlandse HVPIn lijn met de mededeling van de Commissie van 4 juni 2025 heeftNederland sinds de afgelopen zomer in overleg met de Commissie eenwijzigingsverzoek voorbereid van het Nederlandse HVP. Voor 23 maatre-gelen heeft Nederland verzocht om de specifieke bewoording vanmijlpalen en doelstellingen aan te passen om zo de administratieve lastente verlichten. Daarnaast wordt met dit wijzigingsverzoek voorgesteld omde investeringen die op dit moment niet meer haalbaar geacht wordentijdens de looptijd van de HVF te vervangen voor een beter alternatief. Ditbetreft de volgende maatregelen: de investering in noodsleepboten voorwindparken (ERTV’s); een deel van de investeringen in IntelligenteWegkantstations (IWKS); een deel van de Woningbouwimpuls (WBI); eneen deel van de investering in het Nationaal onderwijslab AI. TerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21558 vervanging van (delen van) deze investeringen zijn een aantal vervan-gende maatregelen voorgesteld. Deze maatregelen zijn alle onderdeel vanreeds begroot (en deels uitgevoerd) beleid. Het betreft de volgendemaatregelen: de subsidieregeling voor elektrische personenauto’s (SEPP);de subsidieregeling voor emissieloze vrachtwagens (AanZET); deStartbouwimpuls (SBI); en de ophoging van de reeds in het HVPopgenomen maatregel investeringssubsidie voor duurzame energie enenergiebesparing (ISDE). In het wijzigingsverzoek heeft Nederland ookvoorgesteld om de vertraagde hervormingen, de Wet versterking regievolkshuisvesting (Wet Regie), Wet Verduidelijking beoordeling arbeidsre-laties en rechtsvermoeden (Vbar) en het ontwerpbesluit procedureleversnellingen elektriciteitsprojecten naar het vijfde betaalverzoek teverplaatsen. Met deze verplaatsing wordt de maximale looptijd van deHVF benut om het alsnog mogelijk te maken de mijlpalen te behalen. Eeninhoudelijke wijziging van de mijlpalen is echter (vooralsnog) nietmogelijk. Het wijzigingsverzoek is op 13 november 2025 ingediend bij deEuropese Commissie. Als het wijzigingsverzoek wordt goedgekeurd danzal het kabinet het nieuwe raadsuitvoeringsbesluit waarin alle nieuwemijlpalen en doelstellingen staan opgenomen met de Kamer delen.Indiening derde betaalverzoek HVPOp 11 december 2025 heeft Nederland het derde Nederlandse betaal-verzoek ingediend bij de Europese Commissie. Alle mijlpalen en doelstel-lingen (M&D’s) uit dit betaalverzoek zijn behaald met uitzondering van deWet regie volkshuisvesting, het daarmee samenhangende ontwerpbesluitprocedurele versnellingen elektriciteitsprojecten en de Wet Verduidelijkingbeoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar). Doordat in hethierboven benoemde wijzigingsverzoek wordt verzocht om deze mijlpalente verplaatsen naar een later betaalverzoek was de weg vrijgekomen voorhet indienen van dit betaalverzoek. Indien het wijzigingsverzoek envervolgens het betaalverzoek worden goedgekeurd dan zal Nederlandnaar verwachting € 551 miljoen ontvangen. Hierover zal de Kamer tezijner tijd nader worden geïnformeerd.Agendaonderwerp: Europees Semester 2026: goedkeuren van deconclusies Alert Mechanism ReportDocument: Het «Alert Mechanism Report 2026» is beschikbaar op dewebsite van de Europese Commissie.12Aard bespreking: Aanname RaadsconclusiesBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Op 25 november 2025 publiceerde de Commissie het herfstpakket in hetkader van het Europees Semester (Semester).13 Het Europees Semesterbetreft de jaarlijkse coördinatie van het macro-economisch en sociaalbeleid van de EU. Het Semester volgt een jaarlijkse cyclus die begint inhet najaar met de publicatie van het herfstpakket. Het herfstpakket schetstaan de hand van verschillende documenten de macro-economischerisico’s, algemene sociale en economische prioriteiten en geeft delidstaten beleidsrichtsnoeren voor de komende perioden.Het pakket bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder het jaarlijkserapport over het waarschuwingsmechanisme (Alert Mechanism Report,AMR) in het kader van de macro-economische onevenwichtighedenpro-cedure (MEOP). Tijdens de Ecofinraad worden er Raadsconclusiesaangenomen over het AMR.12https://commission.europa.eu/publications/alert-mechanism-report_en13https://commission.europa.eu/publications/2026-european-semester-autumn-package_enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 21559 In het AMR worden mogelijke macro-economische onevenwichtighedenin lidstaten opgespoord en wordt bepaald welke lidstaten wordenonderworpen aan een diepte-onderzoek. Dit jaar zal de Commissiediepte-onderzoeken uitvoeren voor de zeven landen bij wie afgelopenvoorjaar macro-economische onevenwichtigheden zijn geconstateerd.14Dit zijn Nederland, Griekenland, Italië, Hongarije, Roemenië, Slowakije enZweden. De resultaten van de diepte-onderzoeken worden in het voorjaarvan 2026 verwacht, als onderdeel van het lentepakket in het kader van hetEuropees Semester.In het AMR beschrijft de Commissie dat de inflatie in de EU is gedaald endat de arbeidsmarkt weerbaar is gebleken met een lage werkloosheid.Verder zijn de leenkosten voor overheden stabiel gebleven. Tegelijkertijdidentificeert de Commissie potentiële economische kwetsbaarheden doorhoge schulden, lage investeringen, oplopende kostenverschillen tussenlidstaten, aanhoudend hoge huizenprijzen en een verslechterendefinanciële positie van bedrijven. Daarnaast constateert zij stabiliteitsri-sico’s in het financiële stelsel, waaronder afhankelijkheid van buitenlandskapitaal, kwetsbaarheden bij niet-banken, risico’s in de vastgoedsector ennieuwe dreigingen zoals cyberaanvallen en de groei van crypto-activa.AppreciatieVoor Nederland is dit het twaalfde jaar op rij dat de Commissie onderzoekdoet naar mogelijke onevenwichtigheden in de economie. Afgelopenvoorjaar concludeerde de Europese Commissie op basis van het uitge-voerde diepteonderzoek macro-economische onevenwichtigheden tenaanzien het overschot op de lopende rekening en de hoge privateschulden. Hierover is de Kamer destijds geïnformeerd.15 Op basis van deconclusies van afgelopen voorjaar heeft de Commissie besloten voorNederland opnieuw een diepteonderzoek uit te voeren.Nederland kan de AMR verwelkomen en erkent het belang van hetvoorkomen en corrigeren van macro-economische onevenwichtigheden.Nederland wacht de uitkomsten van het diepteonderzoek af en onder-schrijft het belang van de diepteonderzoeken en een gedegen monitoringvan de macro-economische ontwikkelingen door de Commissie in hetkader van de MEOP.Agendaonderwerp: Implementatie Stabiliteits-en Groeipact – Beoor-deling buitensporige tekortenDocument: https://commission.europa.eu/business-economy-euro/european-semester/european-semestertimeline/european-semester-autumn-package_enAard bespreking: BesluitvormingBesluitvormingsprocedure: Gekwalificeerde meerderheidToelichting:De Commissie beoordeelt jaarlijks de aanwezigheid van buitensporigetekorten in lidstaten in het kader van artikel 126, lid 3 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Zij doet ditwanneer het begrotingstekort de referentiewaarde van 3% overschrijdt ofwanneer de schuld de referentiewaarde van 60% overschrijdt én onvol-doende snel daalt. In het herziene raamwerk beoordeelt de Commissie ditlaatste criterium concreet aan de hand van de uitgavengroei. DeCommissie start een onderzoek wanneer de lidstaat bepaalde drempel-waarden overschrijdt voor de afwijking van het uitgavenpad dat de Raad14https://commission.europa.eu/publications/2025-european-semester-spring-package_en15Kamerbrief met nazending Geannoteerde Agenda Eurogroep en Ecofinraad juni 2025https://open.overheid.nl/documenten/1727a7c0-ea5d-4a67-93ca-70f02c2cc9b2/fileTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 215510 aan de lidstaat heeft aanbevolen. Omdat dit uitgavenpad pas in januari2025 is aanbevolen, is 2025 een transitiejaar. De Commissie beoordeelt ditnajaar daarom alleen overschrijdingen van de tekortnorm, maar nog nieteen overschrijding van het uitgavenpad. De Commissie baseert zichdaarbij op de gerealiseerde cijfers voor het begrotingstekort in 2024 en deverwachte cijfers voor het begrotingstekort in 2025.Op basis van de gerealiseerde en verwachte cijfers constateert deCommissie dat in Duitsland en Finland het tekort in 2025 (en in Finlandook in 2024) de referentiewaarde van 3% bbp overschrijdt. Dit vormdeaanleiding voor de Commissie om voor deze lidstaten een onderzoek naarhet bestaan van een buitensporig tekort te starten. Daarbij geldt dat nochDuitsland noch Finland voldoen aan de voorwaarden om relevantefactoren (zoals conjuncturele omstandigheden of extra investeringen)formeel mee te wegen bij de beoordeling van hun tekort, omdat beidelanden een overheidsschuld hebben boven 60% bbp en de overschrijdingvan de tekortnorm niet tijdelijk en beperkt is. Zowel in Duitsland als inFinland wordt het tekort voor een belangrijk deel veroorzaakt dooroplopende defensie-uitgaven. Om die reden hebben beide landen eenverzoek ingediend voor activatie van de nationale ontsnappingsclausule,waardoor tijdelijk ruimte ontstaat voor deze extra uitgaven. Medehierdoor concludeert de Commissie dat er voor Duitsland op dit momentgeen aanleiding is om een buitensporig tekort vast te stellen. Voor Finlandoordeelt de Commissie dat het tekort ook na correctie voor de extradefensie-uitgaven boven de referentiewaarde blijft. De Commissie steltdaarom aan de Raad voor om het bestaan van een buitensporig tekort inFinland vast te stellen. De Raad zal hierover besluiten tijdens deEcofinraad van januari. Nederland kan zich vinden in het oordeel van deCommissie en is voornemens in te stemmen met het daartoe strekkendeRaadsbesluit in de Ecofinraad.De Commissie heeft tevens onderzocht of lidstaten voor wie eerder aldoor de Raad een buitensporig tekort is vastgesteld, effectief gevolghebben gegeven aan de aanbevelingen om aan deze tekorten een einde temaken. Dit betreft België, Frankrijk, Italië, Hongarije, Malta, Oostenrijk,Polen, Roemenië en Slowakije. Bij deze beoordeling oordeelt deCommissie dat alle bovengenoemde lidstaten voldoende effectieveopvolging hebben gegeven.OverigNederland heeft eind 2022 ingestemd met het Raadsuitvoeringsbesluitinzake maatregelen tegen Hongarije op grond van de MFK-rechtsstaat-verordening. Hiermee zijn circa 6,4 miljard euro aan EU-cohesiemiddelenvoor Hongarije opgeschort16 en is een verbod opgelegd om nieuwe(juridische) verplichtingen aan te gaan met de trusts van openbaar belang.Eind 2024 is Hongarije 1 miljard euro aan geblokkeerde EU-cohesie-middelen definitief verloren, omdat het geen maatregelen heeft getroffendie ertoe hebben geleid dat het Raadsuitvoeringsbesluit ten aanzien vande blokkering van de EU-cohesiemiddelen is aangepast.17 DoordatHongarije opnieuw geen dergelijke maatregelen heeft getroffen, is eind2025 1 miljard euro wederom definitief vervallen.16Kamerstuk 21 501-07, nr. 191617Kamerstuk 21 501-07, nr. 2087Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-07, nr. 215511