Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 5 november 2009, inzake het onderzoek DSB Bank

31371KredietcrisisNr.285VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld27november2009DevastecommissievoorFinanciën1heeftop5november2009overleggevoerdmetministerBosvanFinanciënover:–debriefvandeministervanFinanciënd.d.29oktober2009overhetonderzoekDSBBank(31371,nr.271).Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorFinanciën,BlokDegriffiervandevastecommissievoorFinanciën,Berck1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Blok(VVD),voor-zitter,TenHoopen(CDA),ondervoorzitter,Weekers(VVD),VanHaersmaBuma(CDA),DeNeréetotBabberich(CDA),Haverkamp(CDA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Omtzigt(CDA),Kos¸erKaya(D66),Irrgang(SP),Luijben(SP),Kalma(PvdA),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),Cramer(ChristenUnie),VanderBurg(VVD),TonyvanDijck(PVV),Spekman(PvdA),Gesthuizen(SP),Ouwehand(PvdD),Tang(PvdA),Vos(PvdA),Bashir(SP),Sap(Groen-Links)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Remkes(VVD),Pieper(CDA),Aptroot(VVD),JandeVries(CDA),VanHijum(CDA),Mastwijk(CDA),Elias(VVD),DePater-vanderMeer(CDA),Pechtold(D66),Kant(SP),Ulenbelt(SP),VanderVeen(PvdA),Smilde(CDA),Anker(ChristenUnie),Nicolaï(VVD),DeRoon(PVV),Heerts(PvdA),Karabulut(SP),Thieme(PvdD),Heijnen(PvdA),Roefs(PvdA),VanGerven(SP),Vendrik(GroenLinks)enSmeets(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1378090910tkkst31371-285ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2851 Voorzitter:DeNeréetotBabberichGriffier:BerckAanwezigzijnachtledenderKamer,teweten:Weekers,Blanksma-vandenHeuvel,Vos,Kos¸erKaya,VanDijck,Sap,IrrgangenDeNeréetotBabberich,enministerBosvanFinanciën,dievergezeldisvanenkeleambtenarenvanzijnministerie.Devoorzitter:IkopendezevergaderingvandevastecommissievoorFinanciënenheetdeministervanFinanciën,zijnbegeleidersendemensenopdepublieketribunewelkom.WijgaanpratenoverdebriefdiederegeringgeschrevenheeftoverhetonderzoekbijdeDSBBank.Wijzullendoorgaantot12.45uur.Ikverzoekdeledenomzichtebeperkeninspreektijd.Latenwijuitgaanvanongeveervijfminutenperpersoon.HetwoordisaandeheerWeekers.DeheerWeekers(VVD):Voorzitter.Ikhebomdiespoed-AOgevraagdomdatmijnfractieniettevredenwasoverdebriefvandeministeroverdeaangekondigdeonderzoeken.Wijhebbeneenaantalwekengeleden,indeweekwaarinhetdevraagwasofdeDSBBankwelofnietfaillietzougaan,metdeministerafgesprokendathijeendrietalonderzoekenzouuitzetten.DatwasteneersteeenverkennendonderzoekdoordeRijksrecherchenaarhetlek.Heeftdeministerdaaroveraldeeersteinformatieboventafelenkanhijzeggenwatdaarverdermeegebeurt?Wijhebbenverdermetdeministerbesprokendaternogtweeandereonderzoekenzoudengaanplaatsvinden.HettweedeonderzoekwaseenonderzoeknaardebestuurdersencommissarissenbijdeDSBBankenoud-bestuurdersenoud-commissarissendieopditmomenteenbelang-rijkefunctieeldershebben,wiernaaminelkgevalindemediainopspraakiszonderdatwijwetenofdatookgefundeerdis.Datbeschadigtmogelijkerwijsbepaaldefunctionarisseninhunwerk.Deministerheeftonsindertijdbeloofddatditonderzoekbinnentweeàdriewekenzouzijnafgerond.DeKamerhadaangegevendatzijdaarweleenonafhankelijketoetsopwildelatenuitvoeren,opdatwijstraksniethetrisicolopendatdeslager,inditgevaldetoezichthouders,zijneigenvleeskeurt.Datzijninditgevaldeondertoezichtgesteldenvoorwieeenbepaaldeverklaringmoetwordenafgegeven.Totmijngroteteleurstellingleesikindebriefvandeministerdatditnietzosnelplaatsvindtalswasafgesproken.Verderleesikdathetminofmeerinhetonderzoekvandecommissie-Scheltemawordtondergebracht.Erwordtgesprokenovereenrapportageindecember.Mogelijkerwijszouzelfsdatnognietgehaaldworden.Dandenkik:datisdantochwelheelergschadelijk,inelkgevalvoorfunctionarissendieopditmomentheelbelangrijkebeslissingenmoetennemenenwiergezagbovenalletwijfelverhevenmoetzijn.HetderdeonderzoekishetonderzoeknaardehelehandelenwandelvandeDSBBank.Daarbijgaathetomdevraag,hoehetzoverheeftkunnenkomen.Maarookmoetonderzochtwordenwaterindelaatstewekenallemaalgebeurdis.Watisdaarderolvandetoezichthoudergeweest,derolvandeNederlandscheBank,derolvandeAFMenuiteraardookderolvanhetministerievanFinanciënendeministervanFinanciënalsautori-teit?Wijhebbeninhetvorigedebataangegevendatwijvolstrektehelder-heidwillen.Erzijnhierheelbelangrijkevragenaandeorde.WaaromheeftbijvoorbeelddeNederlandscheBankopzekermomentdiehaircuttoege-past,waarbijhetonderpandineensmet45%werdafgewaardeerd?Waserdaninéénklaptwijfelontstaanoverdewaardevandatonderpand?Alsjedatdanlegtnaastbijvoorbeeldhetverslagvandecuratordie,alsikdestukkengoedlees,maar15%afwaardeert,danlaatzichdatnietmetelkaarrijmen.Erzijndusheelwatvragentestellen.HeeftdeDSBBankwellichtTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2852 tenonrechteeenbepaaldenekslaggekregen?Iktreknugeenconclusies.Datkanikniet.Datkanpasalsdezaakwordtuitgeklaard.Alsikkijknaarhetonderzoekdatdeministernuaankondigt,vreesikdatwijstrakseenresultaatkrijgenwaarwijnietzogekveelmeekunnen.IkhebnamensdeVVD-fractiedesuggestiegedaanomeenoud-magistraatditonderzoektelatenuitvoeren.Datiseenoud-onderzoeksrechterofeenoud-officiervanjustitie.Datzijnmensendieinhetwerkzamelevengewendzijnomaanwaarheidsvindingtedoen.Zijzijngewendomheeldikkedossiersdoorteworstelen,omeenaantalfeitenopeenrijtezetten,ompersonenteverhoren,helemaaldoortezagen,omuiteindelijkdewaarheidboventafeltekrijgenenerookconclusiesaanteverbinden.Hetonderzoekdatdeministernuheeftuitgewerkt,zalwordengedaandoordriewetenschapperseneenregisteraccountant.Voordehelderheid:ikhebtotaalnietstegendezemensen,iktrekhunintegriteitnietintwijfel,wantikhebdezemensenallemaalbuitengewoonhoogzitten.Daargaathetmijdusnietom.Maarikvraagmeafofjemeteenclubvanweten-schappersderesultatenkrijgtwaaromdeKamerheeftgevraagd.DiehebikinelkgevalnamensdeVVD-fractiegevraagd.IkkanmeherinnerendatcollegaBlanksmaookheeftgezegd:wijwillen,zekerookvandelaatsteweken,eenfeitenrelaasvanuurtotuur.Wieheeftwatgedaan?Wieheeftwatgezegd?Wieheeftietsnagelatenwatwelhadgemoeten?Alsikdebriefvandeministergoedlees,dankomtdatfeitenrelaaserniet.DeministerverwijstnaarheteerdereonderzoeknaarIcesave.AlseendergelijkonderzoekstraksaandeKamergepresenteerdwordtoverdeDSBBank,kaniknualzeggendatdatvoormijnfractieonvoldoendeisendathetgeheiduiteindelijktochinhandenwordtgelegdvandeparlemen-taireonderzoekscommissie.Endankomter,watdeVVD-fractiebetreft,eenparlementaireenquête.IkhoefmaaréénconclusievandatIcesave-onderzoekinherinneringteroepen.Daarinzeggendeonderzoekers:wijstellenvastdatuithetdossiervooronsnietvoldoendeduidelijkisgewordenwaaromDNBnietminderwelwillendisopgetredentenaanzienvanaanvullendedeelnamevanLandsbanki,nietkrachtdadigerisopge-tredenetcetera,nietmetvoortvarendheidgevolgheeftgegeven.Zezeggen:inaldezedriegevallenkunnenergoederedenenzijnvoordehandelwijzevanDNB,maarerkunnenookgoederedenenvoorhettegen-gesteldewordenaangevoerd.Datisuithetdossierechteronvoldoendeduidelijk.Ikwildieduidelijkheidnunetwel.Vandaarookdemindsetbijmijnfractie.Alsjedatlaatdoendooreenoud-magistraatkrijgjehierookdewaarheidboventafelendankunnenookdedecisionmakersbijdeNederlandscheBank,deAFMenhetministerievanFinanciënwordengehoord.MevrouwVos(PvdA):Iklasvorigeweekineenartikeldatutocheenparlementaireenquêtewilde.Wiltudatnogsteedsofisdatweervandeagenda?DeheerWeekers(VVD):Ikwiltweeopmerkingenovereenparlementaireenquêtemaken.Wijhebbenaleenjaargeledengezegddatwijeenparle-mentaironderzoekwildennaardeoorzakenvandekredietcrisis,enheelspecifiekooknaardevraag:hoeheeftdeNederlandseoverheidgeacteerdbijhetblussenvandebrand?Wijhebbendaarookbijgezegd:alshetaandeVVD-fractieligt,wordtdateenenquête.ZelfspresidentWellinkvandeNederlandscheBankheeftongeveereenhalfjaargeledenalgezegddathijgraagonderedewildewordengehoord.Hethorenonderedebetekenteenenquête.IkhebvorigeweekaangegevendatdebriefvandeministerinzakedeDSBBankmijniethetvertrouwengeeftdatditonderzoekantwoordgeeftoponzevragen.Watonsbetreft,moethetdanwordenmeegenomeninhetonderzoekvandeparlementaireonderzoekscommissie.Datonderzoekmoet,watonsbetreft,wordenopgeschaaldtoteenenquête.EenaantalTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2853 wekengeledenhebbenwijmetdezeministereenaantalafsprakengemaakt.Toenhebikgezegd:misschieniseenenquêterondomhetDSB-verhaalnietnodig,alsdecommissiesdiedeministerinsteltdiezelfdeduidelijkheidkunnengeven.Maarnogmaals,alsikdezebrieflees,dankrijgikdieovertuigingniet.Danzitervolgensmijnietsandersopdaneenenquête.Tenzijdeministermijervanweetteovertuigendatditonderzoekwelgaatopleverenwatwijervanverwachten.Endaarhebbenwijditdebatvoor.MevrouwVos(PvdA):Alsikhetgoedbegrijp,danzegtununognietdatereenparlementaireenquêtemoetkomen.Datmeendeiknamelijkoptemakenuithetinterviewdatmetuwerdgehouden.DeheerWeekers(VVD):DeVVDwasereenvoorstandervandathetonderzoekvandecommissie-DeWitwordtopgeschaaldmethetenquête-middel.Datzijnwenogsteeds.IkhebvorigeweektenaanzienvandeDSBBankgezegd:alsdithetwordt,danhebikdaargeenvertrouweninendanmoetdatindieenquêtewordenmeegenomen.Alsdeministermijvandaagkanovertuigendatditonderzoekweldatgenegaatopleverenwatwijandersookviadieenquêteeruitzoudenkrijgen,danmoetenwijdatmaarafwachten.DeheerTonyvanDijck(PVV):Ikwasvorigeweekookblijverrastmetdesteunvooreenparlementaireenquête,maarikzienutochduidelijkdatdeheerWeekersditideeweerenigszinsterugtrektenzichweerwillatenovertuigen.Hijdoetdatterwijlwijallemaalopvoorhandwetendatditonderzoeknooitdeimpactzalhebbenvaneenparlementaireenquête.Ikwijsopdeopenbaarheidenopdevertrouwelijkheidvangegevens.DaaromwilikdeheerWeekersnogmaalsvragenomteoverwegenomoverditdebacleiniedergevaleenafzonderlijkeenquêteteorganiseren,enhetooknietintweedelijntelatenondersneeuwendoordecommissie-DeWit.Dankrijgenwijimmerspaseindvolgendjaareenkeereenantwoord.Dankennenwijnognietdatfeitenrelaasdathijnuopkortetermijnboventafelwilhebben.Devoorzitter:Ditisgeenvraag,maarmeereenconstatering.DeheerWeekersheeftnetuitgebreiduiteengezethoehijdaaroverdenkt.DeheerIrrgang(SP):HetisgoeddatdeheerWeekerszoduidelijkzegtdathijervoorstandervanisomdeParlementaireOnderzoekscommissieFinancieelStelsel,decommissie-DeWit,optewaarderentoteenenquête-commissie.HetonderwerpDSBBankvaltookbinnenhetmandaatvandieonderzoekscommissie.Hetiseenonderzoeknaarhetfinancieelstelsel.Daarisalleredentoe,lijktme.IkwilnogevenietszeggenoverdezorgvandeheerWeekersoverhetfeitdatdiverseVVD’ersinopspraakzijngeraakt.Diemoetenniettelangbungelen.Danisertochjuistalleredenomlosvandieenquêteditonderzoektelatenplaatsvinden?Deconclusiesvaneenparlementaironderzoek–ofhetnueenparlementaironderzoekblijftofeenenquêtewordt–zulleniniedergevallangerdandriemaandenopzichlatenwachten.DeheerWeekers(VVD):DeheerIrrgangheeftmisschiennietmijnheleverhaalgehoord.IkbenvanochtendbegonnenmetdeopmerkingdaterophelderingmoetkomenoverhetonderzoekvandeRijksrecherche.Datishetoriënterendonderzoek.Indetweedeplaatshebikgezegddatikwildatdeministerzijntoezeggingvaneenaantalwekengeledengestanddoetdaterbinnenenkelewekeneendiepgravendonderzoekwordtuitge-voerd,meteenonafhankelijketoets,naarbestuurders,voormaligbestuur-ders,commissarissenenvoormaligcommissarissenvandeDSBBank,voorzoverdezeopandereplekkeninhetfinanciëlesysteemeenbelang-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2854 rijkepositieinnemen.Daarmoetookeenonafhankelijketoetsopzitten.Ikhebgezegd:hetbevaltmijnietdatikuitdebriefvandeministeropmaakdatditwordtingeschovenindittotaleonderzoek.Ikvinddatergewoondezemaandduidelijkheidmoetkomen.MevrouwSap(GroenLinks):HetisheelbegrijpelijkdatdeheerWeekersvandeVVDvindtdatdebestuurdersendevoormaligebestuurdersbijdeDSBBankniettelangmogenbungelen.GroenLinkssteuntzijnoproepaandeministeromdatonderzoeksneltedoen.Datmoetbinneneenpaarwekengereedzijn.IsdeheerWeekersheteensmetdefractievanGroen-LinksdatookdespaardersengedupeerdenbijdeDSBBankniettelanginonzekerheidmoetenverkerenendatdaaromookderestvandatonafhan-kelijkeonderzoeksnelmoetwordenuitgevoerd?Datmoetuiterlijkronddekerstbeschikbaarkomen.DeheerWeekers(VVD):Datzijntweezijdenvandezelfdemedaille.MevrouwSapzalzichhetvorigedebatnogwelkunnenherinneren.Hetisvanhetallergrootstebelangdatmetnamedegedupeerdenhelderheidkrijgenoverwathierallemaalisgebeurd.Ikwildeministeroverdiegedu-peerdennogdevolgendevraagstellen.Ikzieberichtenindekrantdatbepaaldegedupeerdennuvandecuratoreenbriefkrijgenwaarinstaatdatzevolledigaanhunbetalingsverplichtingenmoetenvoldoen.Alszijdatnietbinnenenkeledagendoen,danwordenzeuithuisgezet.Danlijktheteropdatditfaillissementertoeleidtdatmensentweekeergedupeerdraken.Ikwildeministerinelkgevalvragenomzichookhiermeebezigtehouden.Datprobleemwaardiemensenmeetemakenhebben,moetwordenopgelost.MevrouwSap(GroenLinks):Ikmisnogeenantwoordopmijnvraag.Steuntudathetvoordekerstrondmoetkomen?DeheerWeekers(VVD):Dathebikdevorigekeergesteundendatsteuniknogsteeds,voorzoverdatüberhauptnogmogelijkis.Erzijnvolgensmijinmiddelsalkostbarewekenverlorengegaan.Datbetreurikzeer.Maarwetrekkenaandezelfdekantvanhettouw,mevrouwSap.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Voorzitter.WijhebbensamenmetdeVVDditalgemeenoverlegaangevraagd.HetisalweereenweekofviergeledendatdeDSBBankfaillietverklaardwerd.Ikwilmijnbetoogbeginnenmetdeopmerkingdathetfaillissementvoordemede-werkers,gedupeerdenenklanteneenbehoorlijkerampis.Wijkrijgendagelijksschrijnendemailsvangedupeerdenbinnen.Depraktijkenrich-tingklantenmetschuldenliegenernietom.Erwordtgezegddatervelebedreigingenenuithuiszettingenplaatsvinden.Ditkantochnietwaarzijn!Ikweetnietofdeministerenigzichtheeftopdegangvanzakenrondomdezeklanten.Heefthijookzichtopdeactiviteitenvandieelfhulpstich-tingenenhunpraktijken?KlopthetdatdeFinanciëleombudsmanopditmomentgeenrolmeerspeeltinditverhaal?WatisindatverbanddannogderolvanhetKlachteninstituutFinanciëleDienstverlening(Kifid)?DeheerWeekers(VVD):Usteltterechtaandeordedatdestichtingendiegedupeerdenhelpen,nualspaddenstoelenuitdegrondschieten.Bentumetmijvanmeningdatdaarietsvoorzoumoetenwordengecreëerd,opdatmensenwetenwiehenopeenjuistemanierhelpt?Mensenmoetenimmersnietvanderegenindedrupkomen.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Hetisheelbelangrijkdatergeenoneigenlijkgebruikwordtgemaaktvandeklachten,dezwakhedenendeafhankelijkheidvanmensenopditmoment.ErmoetindezeneenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2855 bepaaldeborgingvankwaliteitzijn.Ikhoordaaropgraageenreactievandeminister.Ikkomtesprekenoverdeonderzoeken.HetgebeurenbijdeDSBBankvraagtomsnelheid.Dathebbenwijookinhetlaatstedebatvan15oktobergezegd.DeministervanFinanciënwasdaarookheelhelderover.Hijwildeechtheelsnelduidelijkheid,metnameoverdevoormaligeendehuidigebestuurders.Zijmogennietlangbovendemarktbungelenenhebbenerrechtopomzosnelmogelijkgeschoondtewordenvanwelkespeculatiesdanook.DaarnaastheeftdeCDA-fractieookzeergeha-merdopdeonafhankelijkheidendedeskundigheid.HetmagnietzozijndatdeDSB-zaakheelsnelwordtafgeraffeld.HetCDAgaatiniedergevalvoordekwaliteitvanhetonderzoek.Watonsbetreft,isdatgeencontra-dictiointerminis.Kwaliteitensnelheidkunnenrechtevenredigzijn.Diehoeven,watonsbetreft,nietomgekeerdevenredigtezijn.Debriefgeeftonsnietveelduidelijkheidrondomdezezaken.Ikloophetevenpuntsgewijsaf.Desamenstellingvandeonderzoekscommissiebiedtvoldoendekwaliteitenonafhankelijkheid.Wijkunnendusinstemmenmetdiesamenstelling.Erwordtechtergeenmeldinggemaaktvandeonder-zoeksperiode.Welkeperiodewordtnueigenlijkonderzocht?WathetCDAbetreft,begintdezeperiodebijhetverlenenvandebankvergunning,dusbegin2006,eneindigtdiebijhetfaillissement.Wijhorengraagopditpunteentoezeggingvandeminister.Erzijndrieonderzoekenaangekondigd.Heteersteonderzoekishetonder-zoeknaarhetlek.Daaroverstaathelemaalnietsindebrief.Erwordtnietgezegdofenhoedatonderzochtwordt.Hetsamenvoegenvandetweeonderzoeken–hetonderzoeknaardebestuurdersendecommissarissenennaardehandelswijzevandeDSBBank,deAFM,DNB,hetministerievanFinanciënenhetonderzoeknaardetoereikendheidvandeWft-regels–kanonzeinstemminghebbenindienditnietleidttotvertraging.Dankomenwijnetophetpuntwaarhetomgaat:zekermetvertragingophetpuntvanhetonderzoeknaardebestuurderskunnenwijgewoonnietinstemmen.Ditgaatonderandereoverpersonendiemomenteelelderswerkzaamzijn.Zijhebbengewoonrechtopdieduidelijkheid.Deministerheeftinhetoverlegvan15oktoberdezeurgentiegedeeld.Hijwildezelfsbinnendriewekennadato–waarwijnuduseigenlijkalzijn–voordezepersonenduidelijkheidhebben.Daarheefthijheelnadrukkelijkeenuitspraakovergedaan.Wijhorengraaghoehijdezesnelheidnudenkttekunnenbereiken.Isheteenwerkbareoptieomtussentijds,bijvoorbeeldeindnovember,terapporterenoverdepositiesvandiebestuurdersencommissarissen?Hetvervolgvanhetonderzoekdient,watonsbetreft,einddecemberafgerondtezijn.Wijhorengraageenmotivatiewaaromindebriefvan29oktoberaleenforsvoorschotwordtgenomenopvertra-gingenuitstel.Daarinstaat:driemaandenvanafnu.Datis,watonsbetreft,eindjanuari.Endannogclaimthijextratijdomuiteindelijkterapporteren.Tijdistochookeenkwestievanprioriteit?Ikhoorgraageenreactiehierop.InhoudelijkisvoorhetCDAniethelderwienuwatdoetenhoe.Deministerheeftdeonderzoekensamengevoegd,maarindebriefwordtgezegddatDNBendeAFMgewoondoorgaanmethunregulieretoezicht-werkzaamheden.Datlijktmeoverigensookwellogisch.HoemoetenwijdaninterpreterendatDNBzichvooralzalrichtenopdebestuurdersendecommissarissenvandeDSBBankdienuelderseenfunctiehebbenindefinanciëlesector?GaatDNBdezefunctionarissenopnieuwbeoordelenentoetsen?Enwaaraandan?Waarisdanvoordienaangetoetst?Watdoetdecommissie-Scheltema,diezichrichtopdezelfdecategoriemensen?Indebriefisdevolgendeonderzoeksvraaggeformuleerd:hoehebbenhetbestuurenderaadvancommissarissenvandeDSBBankgefunctioneerdtijdensdeonderzoeksperiode?Datiseenexplicietevraagdiebijdecommissie-Scheltemavoorligt.Vooronsgeeftditgeenzichtophoefeite-lijkendiepgaanddezecategoriemensendaneigenlijkonderzochtwordt.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2856 Wordteropdepersoononderzochtofophetcollectief?Welkeinformatiekrijgtdecommissie-ScheltemavanDNB,enwelkeniet?OpwelkniveauwordtrichtingdeKamergerapporteerd?Hoemoetenwijderolvandecommissie-Scheltemazienalsonderzoekeropditgebiedénalstoetser.Indebriefstaatimmersheelduidelijkdatdeonafhankelijkheidvanhetonderzoekmoetwordengetoetst.Ishierdaneigenlijkgeensprakevaneendubbelrolvoordecommissie-Scheltema?Indebriefwordteenaantalvragengeformuleerddieinhetonderzoekaandeordedienentekomen.Moetenwijditbeoordelenalseencompleteopsommingvandeinhoudvanhetonderzoek?HetCDAheeftgevraagdnaareenexactfeitenrelaas.Watiswanneergebeurdendoorwie?Welkeactiewordtondernomen?Deministerheeftdittoegezegd.DeKamerenhetkabinetwarenmetelkaarovertuigdvandewenselijkheiddaarvan.Alsiknudezebriefzie,danhebikgeenenkelvertrouwendathetfeitenrelaasconcreetgeleverdgaatworden.Ikwilheelgraageentoezeggingdatwijdiediepgangendiegedetailleerdheidmetelkaarkunnendelen.HetministerievanFinanciënwordtookbetrokkeninhetonderzoek.Dathebbenwijookexplicietaangegeven.Devraagdieindebriefstaat,luidt:heefthetministerievanFinanciënopadequatewijzegehandeld,inhetbijzonderindeperiodevanaf1oktober2009?Datisonzesinziensgewoontevaag.OokrichtinghetministerievanFinanciëndientdetotaleonder-zoeksperiodetewordengerespecteerdalsookdegevraagdefeitelijkheidendiepgang.Ikhoorgraageentoezeggingopditpunt.DeheerWeekers(VVD):IkbegrijpdatmevrouwBlanksmaooknietgelukkigismetdeopdrachtzoalsdienuisgeformuleerdindezebriefendatzijmetonsvanmeningisdatookdathelefeitencomplexuiteengezetmoetworden.IszijookmetmijvanmeningdathetIcesave-onderzoekechtniethetgoedevoorbeeldis,omdatdatnogzoveelvragenopenlaat?DevasteKamercommissieheeftnietvoornietsbeslotendatdecommissie-DeWitdaaropmoetvoortborduren.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):IkdankdeheerWeekersvoorzijnvraag,omdatdathetgedeeltevanmijnslotbetoogwas.Watkunnenwijeigenlijkverwachtenvanderapportageendeconclusies?AlsdeministerdezelfdewerkwijzealsIcesavebedoelt,isdatwatonsbetreftookaandemagerekant.Deconclusiekennenwij.Wijkennenhethelerapport.DeconclusieszijndoorverwezennaarIcesave.Datbetekentdusdatwijookdeconclusiesvanditrapportzoudenmoetendoorverwijzennaarhetparlementaireonderzoekdatnureedsloopt.Ishetdewensvandeministeromdatopdezewijzeinterichten?DeheerWeekers(VVD):MevrouwBlanksmazegt:danisdataandemagerekant.Ishetnietgewoonvolstrektonvoldoende?MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikdenkdatwijheelduide-lijkhebbenaangegevendatwijhiermeerdiepgang,meergedetailleerdeinformatiewillenhebben.Ermoetenduidelijkeconclusiesgetrokkenkunnenwordenofwet-enregelgevingaangepastmoetenwordenenofdaadwerkelijkmaatregelengenomenkunnenworden.Datkomt,watonsbetreft,onvoldoendetotuitinginhetIcesave-rapport.Ikstelderhalvevoordatditrapportdiediepgangwelkrijgt.MevrouwSap(GroenLinks):IkmaakmijncomplimentenaandeCDA-fractiedatzijhierzoopblijftinzetten:eenonafhankelijkonderzoekmetdiepgang.MaarbetekentdatookdatdeCDA-fractiehetmetmijeensisdatdegeheimhoudingsplichtgeenredenmagzijnomresultatennietaanhetparlementenaandesamenlevingkenbaartemaken?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2857 MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Wijgaanernietvooromdegeheimhoudingsplichtteschenden.Diegeheimhoudingsplichtmoetenwijrespecteren.Maarikwilwelwetenwelkeinformatiewijuiteindelijkdanwelkrijgen.Eengedeeltevanmijnbetoogkwameropneerdatvooronsonduidelijkishoediepgaandhetonderzoekzalzijn.VerderhebikgevraagdhoewijalsKamergeïnformeerdkunnenwordenopzo’nwijzedatwijdaadwerkelijkkunnenzeggenwaarwelennietgoedgehandeldis,datwijdusconclusieskunnentrekken.Ikwilopdatpuntheelgraagheelveelduidelijkheidvandeministerkrijgen.Hetmoetnietmeteenpaarzinnenafgedaanworden.Ermoetnietgezegdworden:helaas,wijkunnennietmeerinformatiegeven,wanthetisallemaalgeheim.Alsdathetfeitis,danmoetenwijdaarmetelkaarnogeensheelgoedindebatovergaan.MevrouwSap(GroenLinks):IkbegrijpdatmevrouwBlanksmanunognietzoverwilgaandatzezegt:ikeisvolledigeopenbaarheidvanallegege-vens.Zijzegtwel:alsdegeheimhoudingsplichteengoedinzichtindewegstaat,dankomenwijdaaropterugenzullenwijpratenoverdevraagofwijdiegeheimhoudingsplichtnietterdiscussiemoetenstellen.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikdenkdatikhelderben.Ikwilgewooneenonderzoeksresultaathebbenwaaruitwijconclusieskunnentrekken.Datstaatvooronsvoorop.Datmoetdeskundigengede-tailleerdzijnendatmoetrichtingeenoplossingleiden.MevrouwVos(PvdA):Hetisgoeddatwijoverditonderzoekspreken,wantwijmoetenvorkomendatwijweernetzoveelovereenonderzoekeneenaanbestedinggaansprekenalswijdestijdshebbengedaanoverdewoekerpolissen.Hetisgoeddatwijdaarnueventjesdetijdvoornemenenallevragennogstellendiewijhebben.Ikzieaandeopzetdatdeministeriniedergevalaanonsverzoektotonafhankelijkheidheeftvoldaan.RichtingdeheerWeekerszegik:volgensmijdoenwetenschap-persookaanwaarheidsvinding.Ikziehetprobleemdusnietzo.Ikbenookwelblijmetdesamenstellingvandecommissie.IkhebnogweleveneenvraagoverderelatietussenDuPerronen’tHart.Daaroverstondgisterenietsindekrant.Isdatnuvantevorengemeldaandeminister?WatzijnnudeoverwegingengeweestomDuPerronhiervoortevragen?Isdierelatiegeenbeletselvoorzijnonafhankelijkheid?IkhebdeministereergistereninRTLZhorenzeggendatsnelheidzalwordenbetrachtbijhetonderzoeknaardeherenZalmenNijpels.Datzijnbestuurdersdiebelangrijkefunctiesvervullen.Deministerzeidatdaar-overbinneneenpaarwekenduidelijkheidkankomen.Datlijktmijgoed.VoorderestkanikmeookprimavindenindietoetsingvandecommissieScheltemavanhetonderzoeknaardieanderebestuurders.Datlijktmegewooneengelukkigesamenloop.Eenaantalvragenisalgesteld.DeheerWeekersheeftgesprokenoverhetnutendenoodzaakvandiehaircut.Komtdatindebeantwoordingvanvraag6aandeorde?Datisimmerseenheelcruciaalpunt.Hetgaatomdevraagofenwaaromdieafwaarderingnodigwas.Wijhebbeninhetdebatvan15oktoberookgesprokenoverinternetban-kierenendebetekenisdaarvanvoorhettoezicht.Ikvraagmeafofhetmisschienooknuttigzouzijnombijvoorbeeldeenstresstestvoorinter-netbankierentehebben.Jezietnudathetdooreenoproepvanéénmanontzettendsnelkangaan.Ikvraagmeafofdatsoortnieuwefeitenookkunnenwordenmeegenomeninhetonderzoeknaarderegelgeving.Wijhebbentijdenshetdebatvan15oktoberookgesprokenoverhetTwinpeaks-model.Daaroverstondvanochtendeenartikelindekrant.Hetgedragstoezichtheeftweldegelijkraakvlakkenmethetprudentieeltoezicht.WijzijndusheeltrotsoponzeTwinpeaks.Inhetantwoordopvraag9wilikweldatheelspecifiekaandachtwordtbesteedaandemateTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2858 waarindeAFMenDNBhaddenmoetensamenwerkenenzoudenmoetensamenwerken.IkwildateraandachtwordtbesteedaandedoordeAFMgeconstateerdegevarendieklevenaanallerleigedragingenenwatdatbetekentvoorhetprudentieeltoezicht.Ishetnuallemaalgoedgeregeldmetdecontractenendeaanbeste-dingen,zodatwijhetdaardusnietmeeroverhoeventehebben?Nuwijhiertochzitten,wilikhethebbenoverdegedupeerden.Datvindikontzettendbelangrijkenzeerurgent.Wijhebbengisterengehoorddattweemensenwellichtuithunhuismoetenwordengezet.Daaroveriswatinformatiegekomenvandecuratoren.Ikwilgewoonwetenofdiemensennudaadwerkelijkhunhuisuitwordengezet.Hetgaatoverigensnietalleenomdezetweemensen.Alsdecuratorenbinnenkortinhetkadervandeboedelnogmeermensendatsoortbrievengaansturen,danlijktmedateenheelslechtezaak,enwelomeenaantalredenen.Alswijnudehypo-theekportefeuilledieuiteindelijkverkochtmoetworden,gaanvolstoppenmetmensenaanderandvanhetfaillissementenheelveelexecutievei-lingen,danlijktmedatgewoonnietgoedvoordeboedel.Datisooknietgoedvoordegedupeerden.Iklasineenberichtvanvorigeweekdatdecuratorenaandeslaggaanmeteenregelingendatditbinnenkortzouplaatsvinden.Heeftdeministeralvandecuratorengehoordwanneerdat«binnenkort»is?Wanneergaandecuratorenzichexplicietbezighoudenmetdieregelingen?IkhebvoortsnogeenvraagoverWabeke.IklasopdesitevanhetKifiddatWabekezichnuterugtrektvandeheleDSB-zaak,omdathijkrachtensdewetnietmeerbevoegdisomtegaanovereenbankdiefaillietis.Datlijktmedusheelraar.Wabekeheeftalsombudsmanveelervaringmethetoplossenvangeschillen.Hetheeftervaringmetpreciesdatsoortdingenwaarmeeookdecuratorenbezigmoetenzijn.IsdeministerhetmetmijeensdatWabekeeengoederolzoukunnenvervullen,juistalshetgaatomdeafhandelingvanaldieregelingen?Dangaathetomcompensaties,maarookomhetvormgevenvannetteafbetalingsregelingenvoordegedupeerden.Wijwillenduseensnelleinzetenookduidelijkheid.Datisnietalleenmaarvanbelangvoordeboedelscheidingmaarzekerookvooraldiemensendieeigenlijkgewooneenrommelhypotheekhebbengehad.DeredenwaaromwijüberhaupthieroverdeDSBBankpraten,isdatergewoonaanteveelmensenrotzooiisverkocht.Ikhebnogeenlaatstepunt.InRTLZkwamookdestichtingaandeordeeneenoplossingvandeConsumentenbondomgedupeerdenbetertecompenseren.IkhebinhetvorigeoverlegookalaangegevendateenbestuursrechtelijkeuitspraakvanbijvoorbeelddeAFMofdeNMa,dieeenuitgebreidonderzoekheeftgedaannaardehandelenwandelvaneeninstelling,bewijsheeftgeleverddaterietsfoutisgegaaneneenboeteheeftopgelegd,eigenlijkgebruiktzoumoetenkunnenwordenineencivielezaak.WijkrijgenbinnenkortwaarschijnlijkontzettendveelcivielerechtszakenoverdeDSBBank.Datlijktmeeenheelslechtezaak.Datmoetenwijookzientevoorkomen.Daaromissnelheidookgeboden.Wildeministeronderzoekenofhetmogelijkisdatbestuursrechtelijkeuitsprakengebruiktwordenincivielezaken?Datzouheelveelwerkschelenvoorderechtersenookvoormensendiedezegangnaarderechterwillenmaken.VolgensmijisministerHirschBallinhieroverigensookalmeebezig.Ikwilgraageenantwoordopdezevraag.Dathoeftnietnu,datkanookschriftelijk.Datzouechteenverbeteringzijnvooraldiegedupeerdenvanbedrijvendiedenkendatzijvankalekippenkunnenplukken.DeheerWeekers(VVD):Datlaatstepuntvindikbuitengewooninteres-sant.maarzoujedanookniettegelijkertijdwatmeeraanhetsysteemmoetendoen,waardoordeuitsprakenvandeAFMminderanoniemzijn?Moeternietwordengezorgdvoormeeropenheid,zodatmenweetwelkebedrijvenopdekorrelwordengenomen?Immers,slechtsineenheelTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2859 beperktaantalgevallenwordtookgepubliceerdwieeenboeteopgelegdheeftgekregen.MevrouwVos(PvdA):VolgensmijpubliceertdeAFMaltijdalszijeenboeteoplegt.Onsprobleemisdathetonderzoekdanaltijdjarenduurt.Somsishetinderdaadanoniem.Maargoed,hetgaatomdekwaliteitvanderegeling.Ditisechtdevraagwaarwijhetallemaaloverhebbengehad:hoekanhettochzijndateenbankalsDSB–maarwijkunnenhetookoverAFABhebben–zolangdoorgaatmethetverkopenvanrommelendatwijdatpasnaeenaantaljarenweten?DeheerWeekers(VVD):DeAFMlegtboetesopenpubliceertookdaterboeteswordenopgelegd,maardatgebeurtmeestalanoniem.Jezoudatnunetmoetendoorbreken.Ikzoutoewillennaareensysteemvantoezichtwaarinveelmeeropenheidwordtbetracht.Dankunjeookveelsnellerinderichtingvanhetpubliekwatsignalenafgeven.VoeltmevrouwVosdaarookietsvoor?MevrouwVos(PvdA):Ikvoelaltijdvoornaming-and-shaming,vooralalshetgaatomboeven.Ikwildaarechtnaarkijken,wanterzijndusblijkbaarredenengeweestomhetniettedoen.Volgensmijiserooksprakevaneengrotelobbyvanhetgrotebedrijfsleveninhetbijzondertegennaming-and-shaming.IkproeftochweluitdeuitlatingenvandeheerWeekers,ookineeninterviewvorigeweekindeVolkskrant,dathijafisvanderegu-leringenooksnaptdatmarktwerkingindefinanciëlesectornietwerkt.MisschienwildeheerWeekersookweldeconclusietrekkendateenvanderedenenwaaromwijcontinuvandatsoortfinanciëlefantasieproductenhebben,gewoondehypotheekrenteaftrekis.InDuitslandisergeenhypo-theekrenteaftrek.Daarzijndriesmakenhypotheek:annuïteit,lineairennogietseenvoudigs.Endatkomtgewoonsimpelwegomdaternietvalttespelenmetfiscaledingetjes.MisschienwildeheerWeekersdaarookoverdenken.MevrouwKos¸erKaya(D66):IkbeginmelangzamerhandookaftevragenofdeheerWeekersbijdejuistepartijzit,maarikhebeenanderevraagaanmevrouwVos.DeheerWabekeheeftalveeleerder,namelijkaljarengeleden,overdeDSBBankgezegddathetnietgoedging.Isdannietdeeerstevraagdiemoetwordengesteld:wathebbenDNBendeAFMgedaan?Wistendiehetook?WaaromhebbendeAFMenDNBnieteerderingegrepen?Natuurlijkisdiegeheimhoudingeenprobleem,maardeeerstevraagistoch:watwarenDNBendeAFMaanhetdoen?MevrouwVos(PvdA):Ikleesdathetonderzoekdaarpreciesovergaat.Ikbenookheelbenieuwdnaarderesultatenvandatonderzoek.DaarbijgaathetookomdevraaginhoeverreWabekebetrokkenisgeweestbijdiewaarschuwingen.HijheeftdeafgelopenjarennatuurlijkookaldieklachtengehadvandeDSB-slachtoffers.Datisdusmisschiennogeenextravraagaandeminister:komtookderolvanWabeke–hetadviesenhetcontact–indatonderzoekaandeorde?MevrouwKos¸erKaya(D66):Voorzitter.IkzalmehierechtbeperkentotdeproblemenronddeDSBBankendeaangekondigdeonderzoeken.Ikbeginmeteenpaaralgemeneopmerkingendietegelijkertijddebelang-rijksteopmerkingenzijn.Ikvraagallereerstaandachtvoordegedu-peerdendieheelveelproblemenhebbenenuithunhuizenwordengezet.Zijwetennietwaarzijaantoezijn.Ikvraagvoortsaandachtvoordeklantenenvoordebestuurdersdiesnelduidelijkheidmoetenkrijgen.Hetgaatmijerechtervooralomdatdegedupeerden,deklantenendewerk-nemerswetenwaternupreciesisgebeurd.Daaromissnelheidgeboden.Datmagechterniettenkostegaanvandekwaliteit.DeministerheeftinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28510 zijnbriefaangegevendathetonderzoekvoorheteindvanhetjaarwordtafgerond.Isdatjuistenis«eindvanhetjaar»voorKerstmisofisdatgewooneinddecember?Voeltdeministerwellichtalaankomendatdezetermijnnietwordtgehaald?Alsdatzois,hoekomtdatdan?Kanhijdannietzorgenvoorextraondersteuning,zodathetsnellerafgerondkanzijn?Degedupeerden,deklanten,dewerknemersenzekerookdebestuurdersmoetensnelduidelijkheidkunnenkrijgen.Ikhebnogeenpaarinhoudelijkevragenoverhetonderzoek.Wordterbijdeomstandighedenenontwikkelingenookgekekennaardegevolgenvandeuitspraakvandeminister?DaarhebikookuitdrukkelijknaargevraagdinheteerstedebatdatwijoverdeDSBBankvoerden,datalweertweeofdriewekengeledenplaatsvond.Isdateenonderzoeksvraag?Wordterooknoggekekennaardecommunicatieenvoorlichtingrichtingconsu-menten?Ikhebbegrependatditookeenenormprobleemwas.Ikhebtijdenshetvorigedebatookeenaantalvragengestelddiefeitelijkvanaardwaren.Hoebreedishetfeitelijkeonderzoek?Wordtalleenmaargekekennaardelaatstevijftiendagenvoorhetfaillissementofwordtookgekekennaareeneerdereperiode?Hetzoumijnvoorkeurverdienenomdeeerdereperiodeerbijtebetrekken,zekerinhetlichtvandewaarschu-wingenvandeheerWabeke,dieveeleerderaangafdatervanallesmiswasbijdeDSBBank,enhetnietingrijpenvandetoezichthouders.Hetlijktmijtochheelergbelangrijkdathetonderzoeknietbeperktblijfttotdievijftiendagen.Ikwilvervolgensaandachtvragenvoordesamenhangtussendeonder-zoeken.Inditonderzoekwordentweeonderzoekenineengeschoven.Kandeministeringaanopdesamenhangmethetonderzoekvandetoezicht-houders?Inhoeverrezoujedietrouwensonafhankelijkkunnennoemen?Wijhebbendaaralbreedovergediscussieerd,dusikzalhiernunietinherhalingenvallen.Hetlijktmijdathetonderzoekonafhankelijkzoumoetenzijn,maarvolgensdeministerkandatniet.Latenwijdanmaargewoondeonderzoeksresultatenafwachten.Ookmijnfractieisvanmeningdatalsdieresultatenerzijn,deparlementaireonderzoekscom-missiedaarvervolgensverdermeezoumoetengaan.Toezichtisimmersookuitdrukkelijkeenonderdeeldaarvan.Kandeministerverderaangevenofersprakeisvanveeloverlaptussenbeideonderzoekenenhoedaarmeeomgegaanzalworden?DeministerheeftdinsdagbijRTLgezegddathetonderzoeknaardebestuurdersbinneneenpaarwekenafgerondzoukunnenzijn.Hijzeialthansdathijdatzouwillen.Opwelketermijnverwachthijderesultaten?Komtdeversnellingvaneendeelvanhetonderzoekdesamenhangvervolgensweltengoede?Ikwilvoortsingaanopdebenoemingvandecommissieleden.Welkeafwegingenheeftdeministergemaaktbijdebenoemingvandeviercommissieleden?Welkeuitgangspuntenheefthijhierbijgehanteerd?Deschijnvanbelangenverstrengelingmoetinditonderzoekechtabsoluutwordenvoorkomen.Ikbenervanovertuigddatdiecommissieledenalle-maalgeweldigzijnendatzijookgeweldigwerkzullenafleveren,maartegelijkertijd–inderdaad,D66,hetgaatmijinditgevalomDuPerron–maghetnietzozijndathijnualgeëtiketteerdwordt.Daarmoetenwijgewoonheelgoedvoorwaken.Danishettochookbelangrijkdatwijdeschijnvanbelangenverstrengelingvoorkomen?KandeministeraangevenofhijditprobleemzietenhoenauwdebandentussenDuPerronen’tHartzijn?Opwelkemanierwildeministerbelangenverstrengelinginhetalgemeeneninditbijzonderegevalvoorkomen?Iksluitaf.IkvindhetbelangrijkdatereengoedengedegenonderzoekwordtgedaannaardeDSBBank.Ikhoopdatdezecommissiesnelmeteengoedoordeelzalkomen.Ikhoopookdathetvoorheteindvanditjaarafgerondwordtendatdeministerooknukanaangevendathijzijntoezeggingenuitdebriefgestandzaldoen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28511 DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.DePVVzeidriewekengeledenaldatditzaakjestinkt.Hadditfaillissementnietvoorkomenkunnenworden?ErzijngewoongrovefoutengemaaktdoordeDSBBank,maarookdoordeNederlandscheBank,deAFMendezeminister.DeAFMwasaljarenopdehoogtevanhetwanbeleidbijdeDSBBank,maarheeftaldietijdnietingegrepen.ZehooptindecemberaanstaandeeenonderzoeknaardeverkooppraktijkenbijdeDSBBankafteronden.Datismosterdnademaaltijd.DeheerWeekers(VVD):Ikzoubijnazeggen:waarishetzoontjeVanDijck?Dieheeftmeestalverstandigereopmerkingenhebikgisterenbegrepen.Hebtuuwconclusiesalklaarenhebtugeenonderzoekmeernodig?UzegtdatDNB,deministereniedereenfoutenhebbengemaakt.Ikvindjuistdatwijeenonderzoekmoetenhebbenomtewetenofzakenzijnmisgelopen.Kennelijkhebtuuwconclusiesalklaar.Waaropbaseertudie?DeheerTonyvanDijck(PVV):Erzijngewoonfoutengemaakt.Datwetenwijallemaal.AnderswasditonderzoekhelemaalnietgeïnitieerdenhaddeDSBBanknogbestaan.Ikzegjuistdatwijhetallemaalaljarenhebbenzienaankomen.Niemandheeftechterietsgedaan.Hoekandat?Hadditfaillissementvoorkomenkunnenworden?Datisdegrotevraagvanditonderzoek.Hetfeitdathetfaillissementdaadwerkelijkisuitge-voerd,betekentdathetergensismisgegaan.Ikwileengedegenonder-zoeknaardevraagwaarhetismisgegaanenwaarfoutenzijngemaakt.Ikhebzelfgepleitvooreenfeitenonderzoek.Daarbenikeenvoorstandervan,wantdeonderstesteenmoetboven.Metdeaangekondigdeonder-zoekenkrijgenwijstrakseenpaarvageconclusiesengaanwijovertotdeordevandedag.DeNederlandscheBankhadalmaandenlangverscherpttoezichtinge-steld,maarmoestaanzienhoedeDSBBanknaardeafgrondwerdgeduwd.OokdeministervanFinanciën,diealdietijdnietheeftinge-grepen,keektoehoedeDSBBankwerdgeofferd.Hetvertrouwenindefinanciëlesectorstaatophetspel.DitstijgtbovendeDSBBankuit.Detoezichthoudersendeministershebbendeconsumentindekoulatenstaan.Despaarders,depositohoudersenhuizenbezitterszijndedupeenbetalenderekening.Nederlandisverwordentoteenbananenrepubliek,waarniemandelkaarnogvertrouwtenhetspaargeldbeterindetuinkanwordenbegraven,wantdaarishethetveiligst.Ditvertrouwenmoetwordenhersteld.NaVanderHoop,IcesaveendeDSBBankligthetvertrouwenindekreukelsendeministerdenktdittereparerenmeteenkleinonderzoekjevantwaalfwekenomdaarnaovertegaantotdeordevandedag.Zo’ndoofpotonderzoekgaatdezekeernietwerken.Zomakke-lijkkomthetvertrouwennietterug.Allebetrokkeninstantiesenpersonenmoetenmetdebillenbloot.Eenoperatieisnoodzakelijk.Erzalgesnedenmoetenwordenomherhalingtevoorkomen.Eenparlementaireenquêteiswatonsbetreftonontbeerlijk.Ookhetvertrouwenindepolitiekisbeschadigd.Mensenzijnmisleidenbelazerdmetkoopsompolissen.Ditwaspuregeldklopperij.HoeveelmensenhebbennietgedachtdathetmetZalm,NijpelsenWiltingwelgoedzouzitten?Hoeveelmensenzullenhebbengedachtdatdegelijkheidenintegriteitgegarandeerdwaren?Nietsbleekminderwaar.Dezeoud-politicizijnmetdeanderebestuurdersinhunzorgplichttekortge-schotenenhebbendaarmeehetimagovandepolitiekgeschaad.MevrouwKos¸erKaya(D66):Ikhebhierechtmoeitemee.Ikwilnietmeteenalsdeverdedigervandezemensenoptreden,maarinNederlandveroordelenwijniemandvoordatwewetenofdatterechtis.Ikgebruikbewusteenbepaaldwoordniet,omdatdatzelfsaleenbepaaldeschijnTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28512 wekt.Ikvindhetechtnietgepastdatwijhiervoortdurendallerleietikettenopmensenplakkenalsofzijnietdeugen.Datmoetnogmaarblijken.DeheerTonyvanDijck(PVV):Deministerkondigdedriewekengeledenmetveelpoespasdrieonderzoekenaan.Deonderstesteenmoestboven,enterecht.Nuberichthijonsnogmaaroveréénonderzoekenkrijgenwijeenhernieuwdoordeelvandetoezichthouders.Datlaatstewiliknieteenszien.Detoezichthouderszullennamelijkechtniethuneerderebevin-dingenenbeoordelingenterdiscussiestellen.Bespaarjedusdemoeite,zouikzeggen.HetonderzoeknaardeondergangvandeDSBBankenhetfunctionerenvantoezichthouderswordtnuuitgebreidmetdehandels-wijzevanbestuurdersencommissarissen.InhetvorigeAOverkondigdedeministerdatditlaatsteonderzoekdoordetoezichthoudermoetgebeuren.Diebeschiktnamelijkalsenigeoverdedwingendebevoegd-heidomdittedoenenkanpersonendwingenommeetewerken.Anderenkunnendatalleenopbasisvanvrijblijvendheid.Ineensishettochmogelijkdateenderdecommissiedezeexercitieuitvoert.Hoeisditmogelijk?Ookverkondigdehijdatalleendetoezichthoudersovervoldoendeinformatiebeschikkenenmensenkunnendwingenommeetewerken.Ineenszijndezeargumentennietmeerrelevant.Wordthetnueenvrijblijvendonderzoekwaarbestuurdersvrijblijvendaankunnenmeewerkenzonderdatdeonderzoekscommissieoverdebeschikbareinformatiebeschikt?DePVVzetgrotevraagtekensbijdeonafhankelijkheid,devolledigheidendeopenbaarheidvanhetonderzoek.DeheerScheltemaisveelteveelverbondenmetdepolitiekalsex-staatssecretaris,ex-voorzittervandeWRRenregeringscommissaris.HoegaatScheltemahetfunctionerenvanex-collega’s,deministervanFinanciënenhetministeriebeoordelen?OokdeheerDuPerroniszelfvoorzittervaneengeschillencommissie.Heefthijnietdergelijkeproductenmoetenbeoordelenalsvoorzittervandegeschil-lencommissie?DaarnaastishijeengoedebekendevanraadsmanFrank’tHart.Daarnaastmisikinhetonderzoeksteamiemanddieverstandheeftvanhetbankwezen:eenbankier.Ookdeopenbaarheidbaartonszorgen.Deministergeeftaandatallebevindingenenconclusieskunnenwordengegeven,maargeendetailsvanwegedevertrouwelijkheid.Daarhebbenwijdusnietsaan.AlswijstrakstehorenkrijgendatbestuurderXcapabeliseninteger,moetenwijhetdaarmaarmeedoen;caseclosed.Ookzettenwijvraagtekensbijdevolledigheid.Driewekengeledenzeideministerdatdeboekenvandetoezichthouderdichtgaanzogauwereenexterniemandindebuurtkomt.Niemandkrijgtinzageindieboeken.Nugaandeboekenineenswijdopenvoorditonderzoekteam.Ikgeloofdaarnietsvan.Watzijndekostenvanditoverbodigeonderzoek?Ditisweereenmooistaaltjevanverspillingvanbelastinggeldomdevredetebewaren.MevrouwSap(GroenLinks):Voorzitter.HetisgoeddatwijvandaagditdebathebbenoverdekomendeonderzoekennaardeDSBBank.Ikwileerstmijnmedelevenbetonenaandegedupeerdenendespaardersdienahetfaillissementnogsteedsingroteonzekerheidenvaakingroteellendeverkeren.Alswijopberichtenindemediaafgaan,moetenwijhelaasconstaterendatzebijdecuratorenzekernietbeterafzijndanbijdeheerScheringazelf.Eerstwaserhettreurigeberichtdatmensenhunschuldentochnogmoetenafbetalen,terwijlzenietbijderekeningenkunnenkomendiebijdeDSBBanklopen.ErwaswelhetgoedeberichtdatderekeningenvoordemensendieaandeDSBBankmoetenbetalen,inmiddelsopenstaan.Maarja,hoegoediszo’nbericht?Inhetvorigedebathebbenwijdeministerertoeopgeroepenhierderegieintenemenomeensnelleensoepeleafhandelingvoordegedupeerdenenspaarderstebevorderen.UitdeberichtenindemediakunnenwijnietopmakendatTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28513 deministerdieregieheeftgenomen.Ikzouhemnogmaalsdringendwillenoproepenervoortezorgendatdezakenvoorgedupeerdenenspaarderszogoedmogelijkwordenafgehandeld.VoordeGroenLinks-fractieisvanmeetafaanbelangrijkgeweestdatookhetonderzoeknaardebestuurdersdooronafhankelijkenwordtverricht.Hetisgoeddatditwordttoegevoegdaanhetgroteonafhankelijkeonder-zoekendatdeministerzijnbezwarenhiertegenheeftteruggenomen;complimenten,heelgoed.Hetdoetoverigenswelenigevragenrijzenoverhoereëelzijnbezwarenuitdatvorigedebatdanwaren.Daarwilikdeministernogwelevenkritischopbevragen.Toenzeihijnamelijkheelstelligdatboekennietopenkunnenvoorderden,maarnublijktdatweltekunnen.WaaromzoudendieboekendanooknietopenkunnenvoordeKamerendesamenlevingalsgeheel?Vooronsishetessentieeldatdeledenvandecommissiedaadwerkelijkonafhankelijkzijnendathunintegriteitbovenelketwijfelstaat.Daaroverhebbenwijhelaaswelwattwijfels.Erkomentochweerverschillendebandennaarvorenwaarvanjejekuntafvragenofdiegewenstzijn.DeheerScheltemazelfheeftwarmebandenmetderegeringenmetdeheerZalm.DaarmoetenwijextraalertopzijnomdatdereputatievandeheerZalmnatuurlijkalveelvuldigbesprokenisindeafgelopenweken.DeheerZalmkaneendingnietontzegdworden:hijisiniedergevalvisionair.ToendeheerScheltemaafscheidnamvandeWRRzeideheerZalminzijnafscheidstoespraakinzeerwarmebewoordingen:wijhoudencontact.Hoegelukkigishetdaterpubliekelijkbekendisdatercontactenzijn?Iserdangeenschijnvaneenbelangentegenstelling?Waserniemandtevindenalsvoorzittervoorditonderzoek,dieechtbovenelketwijfelverhevenisendiegeenbandenheeftmetdeteonderzoekenbestuurdersofdeDSBBank?DiezelfdevragenkunnengesteldwordenoverdebandendiedeheerDuPerronheeftmeteenadvocaatdiebijdeDSBBankbetrokkenis.Ikzegnietdathetnietkandatdiemensenditdoen,maarikhebwelvragenbijdiekeuzesenopvoorhandlijkendiekeuzesnietgelukkig.Heeftditindeafwegingeneenrolgespeeld?Warenergeenechtonafhankelijkegeestentevindendieditonderzoekkondendoenenkondenleiden?VoordeGroenLinks-fractiemagdegeheimhoudingsplichtmaaréénfunctiehebben:bijdragenaangoedtoezichtendestabiliteitvanhetfinan-cieelsysteem.Wijconstaterendatdiegeheimhoudingsplichtindepraktijkvoorallijkttefunctionerenalseenschaamlapvoorfalendbeleidenfalendtoezicht.Datisfunestvoorhetvertrouweninhetfinanciëlestelsel,hetvertrouweninhettoezichtenhetvertrouwenindepolitiekalsgeheel.Datvindenwijzeerernstig.DaaromwildeGroenLinks-fractiebijditonderzoekvolledigeopenheidrichtinghetparlementenliefstookrichtingdesamen-leving.Isdeministerbereidomdiegeheimhoudingsplichtteherover-wegen?IsernietookeenrelatiemeteenbeterefaillissementswetgevingindetoekomstmetmeerpromptcorrectiveactioninNederland?Amerikakentditnual.Alseenbankondereenbepaaldebufferzakt,gaatereenkuddechagrijnigeaccountantsheeninhetweekend.Zijlichtendeboelhelemaaldoorenzorgendatdeaandeelhoudersendeverschaffersvanvreemdvermogenmoetenbloeden.Danhorendespaardersopmaandagdathunrekeningbijeenanderebankisondergebrachtendatzijgewoonoveralbijkunnen.KunnenwijdatopdezemanierookinNederlandregelen?Zoja,ishetdanzodatopenbaarheidgeenrisicomeerisvoordestabiliteit?Kunnenwijdangewoonvandiegeheimhoudingsplichtaf?DatzoudeGroenLinks-fractieeenliefdingwaardzijn.MevrouwKos¸erKaya(D66):EnerzijdswilmevrouwSapdatervaartwordtgemaaktendatersneleenantwoordkomt.Anderzijdszetzijwelheelveelvraagtekensbijvanallesennogwat.TegelijkertijdweetikdatmevrouwSapmetdeonderzoeksresultatenuiteindelijknaardeparlemen-taireonderzoekscommissiewil.Ikbegrijpdatniet.DenktmevrouwSapTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28514 nietdatdeKamerofdecommissiezelfkanbepalenhoeonafhankelijk,goedofslechtdieresultatenzijnalszijdieonderzoeksresultatenkrijgen?MevrouwSap(GroenLinks):Mijnvoornaamstepleidooiisdatwijhier,geziendeenormeondermijningvanhetvertrouwenvandesamenlevinginhetfinanciëlestelsel,maximaleopenheidnaardesamenlevingmoetenbetrachten.Elkesuggestiedatdeslagerzijneigenvleeskeurt,moetweg;ofdieslagernuDNB,deAFMofhetparlementis.Datzalindebeeldvor-mingallemaalophetzelfdeneerkomen.Wijmoetenzoveelmogelijkopenheidgeven.Openheidhoeftdesnelheidabsoluutnietindewegtestaan.Ikbetreurhetdaternualvertragingisopgelopen.Daarzalikzonogopterugkomen.Openheid,eengoedeuitvoeringvanhetonderzoekenhetlatenmeelopenvandieresultateninhetparlementaironderzoekhoevenabsoluutniethaakstestaanopmijnbetoogdathetsnelmoetomhetvertrouwenvandesamenlevingteherstellen.MevrouwKos¸erKaya(D66):Hetvertrouwenvandesamenlevingisookbelangrijk.Ikhebookvragengesteldoverhetvoorkomenvandeschijnvanbelangenverstrengeling.Ikhebdemensennietgelijkalsongeschiktweggezet,zonderdeantwoordenvandeministertehebben.DatdoetmevrouwSapwel.Hoezietzijdiesnelheidalszeookbijallemensendieindecommissiezitten,vraagtekensplaatst?MevrouwSap(GroenLinks):OfmevrouwKos¸erKayaheeftnietgeluisterdnaarmijnbetoogofhetisflauwwatzijdoet.Ikhoudhetmaaropheteerste,wantdatissympathieker.Ikhebdiemensennietalsongeschiktweggezet.Ikhebzelfsuitdrukkelijkgezegddatiknietmensenbijvoorbaatwilveroordelen.Ikhebechterwelgevraagdofhethandigisommensenmetdergelijkebandenzo’nbelangrijkerolinditonderzoektegeven.Warenergeenvolstrektonafhankelijkemensentevindenomdittedoen,diebuitenpolitiekDenHaagendewereldvandeDSBBankstonden?Datwasmijeenliefdingwaardgeweestendaarkrijgikgraageenantwoordop.Devoorzitter:Probeertuafteronden?MevrouwSap(GroenLinks):Ja,ikhebnietveeltijdmeernodig.Indevraagstellingvanhetonderzoekmissenwijeenheelbelangrijkevraag.Wijhebbendievraagookalinhetvorigedebatgesteld.Isdebank-vergunningin2005terechtaandeDSBBankverleend?Toenwashetverdienmodelvandebankbekend.Ookwasbekenddatdeenigeeigenaartevensdeenigebestuurderwas.DatiseenheelbelangrijkevraagvoordeGroenLinks-fractie.Wijwillengraagdatdieexplicietmeeloopt.VerderwillenwijookgraagdatbekekenwordtinhoeverredeDSBBankdegedu-peerden,metnamedehoudersvanachtergesteldedeposito’s,destijdsgeïnformeerdheeftoverdeconsequentiesvandehogerentesdiezijkrijgen.Ikhebinformatiewaaruitblijktdatergedurendeeenbepaaldetijdgeeninformatieaanmensenisgegevenoverhetfeitdatzenietonderdedekkingvielen.Ookwilikdatwordtbekekenwatdetoezichthoudersopditpunthebbengedaan.Dankomikopdeplanningvandeonderzoeken.Wijbetreurenhetdateralzoveeltijdisverstreken.Deonderzoeksopzetwasonsinhetherfstrecestoegezegdenisdusaleenweektelaatgekomen.Alsikleesdatdeonder-zoekscommissieoverenkelewekenbekendzalmakenhoehetonderzoekwordtuitgevoerd,concludeerikdathetgevoelvanurgentievoordesnel-heiddiedeKamerwenst,nietvoldoendetotdeministerisdoorge-drongen.HetisvoordeGroenLinks-fractieechtbelangrijkdathetonder-zoekvoorkerstwordtafgerond.ZokunnenderesultatenopeengoedemanierindeparlementaireonderzoekscommissiewordenmeegenomenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28515 enkunnendegedupeerdenendebungelendebestuurderssnelduidelijk-heidkrijgen.DeheerIrrgang(SP):Voorzitter.Naaraanleidingvandebriefwilikdeministerdankenvoordetoezeggingdatereenonafhankelijkonderzoekkomtnaarbestuurdersenoud-bestuurdersvandeDSBBank.Inhetvorigedebatwaserflinkekritiek,onderanderevanmijnfractie,ophetfeitdateenonderzoekdoorDNBendeAFMmeteentoetsdaaropnietonafhanke-lijkis.Deministerisopdatpuntomgegaan.Datvindikpositiefendatiseenbelangrijketoezeggingindebrief.Datonafhankelijkeonderzoekwordtgedaandoordecommissie-Scheltema.Wijhebbennatuurlijkookgekekennaardelevenswandelvandeverschillendecommissieleden.Iksluitmeaanbijallegesteldevragenoverdeonafhankelijkheidvandezemensen.Isdieonafhankelijkheidvoldoendegewaarborgd?DeheerZalmnoemdedeheerScheltemabijdiensafscheidbijdeWRR«eenbeminnelijkebeul».Datzalnogmoetenblijken.Zijndezevierpersonendejuistemensenomditonderzoektedoen?Hetonderzoeknaarbestuurdersenoud-bestuurdersduurtveellangerdanafgesproken.DeKamervonddatditsnelmoestgebeuren.Deministerleekdattoegezegdtehebben,maardaarkomthijnuvanterugdoordathetveellangergaatdurenvoordathetresultaatvandatonderzoekindeopenbaarheidkomt.Kandatnietveelsnellerdandepaarmaandendiedaarnuvoorstaan?DNBendeAFMgaanhuneigenwerkoverdoen.Zemoetennamelijkbestuurderstoetsenopbetrouwbaarheidendeskundigheid.DatwordtweergetoetstdoorScheltema.Kandatdeonafhankelijkheidvandecommissie-Scheltemanietjuistingevaarbrengen?ZijgaatdusbekijkenhoeDNBendeAFMtoetsen.Daarkandantocheenprobleemontstaan?IshetnietbeteromdatdooriemandanderstelatendoendandoorSchel-tema?DeSP-fractiewildatditonafhankelijkonderzoekervoorkerstligt,zodathetgebruiktkanwordendoordecommissie-DeWit.Iksteunookdeeisvanvolledigeopenheid.Ermoetnamelijkgeenenkeletwijfeloverbestaan.LosvanhetfaillissementvandeDSBBankisdeSP-fractievoor-standervaneenparlementaireenquête.Wijwillendecommissie-DeWitopwaarderentoteenenquêtecommissieomdatditdemogelijkheidgeeftombelangrijkepersonen,bijvoorbeeldWellink,onderedeteverhoren.DezakenronddeDSBBankgevendaarnogmeeraanleidingtoe,maarwijwarendaarsowiesoaleenvoorstandervan.Naaraanleidingvanhetfaillissementkrijgenwijheelveelberichtenoverexecutieveilingenenhuisuitzettingen.Datzijndezelfdeschrijnendeprak-tijkenalswaarvanwijdeDSBBankalheellangkenden.DeDSBBankisfaillietmaardeDSB-praktijkengaandoor.Inhetvorigedebathebikdeministeralgevraagd–enhijheefttoeneentoezegginggedaan–ofhijcontactwildeleggenmetdecuratoren,wanteriseenmaatschappelijkprobleemdatnietisopgelost.Watisernaaraanleidingvandievraagentoezegginggebeurd?Ikmerkdaariniedergevalweinigvan.Wildeministerdecuratorenduidelijkmakendatzijeenmaatschappelijketaakhebbenendathiereenmaatschappelijkprobleemspeelt?Zijkunnennietopdezelfdemanierdoorgaan.ZijmoetenerrekeningmeehoudendatdehypotheekportefeuillevandeDSBBanknietmeerwaardzalwordenmetditsoortdaaraangekoppeldeactiviteitenalsdiewordtdoorverkocht.IsdeaanbevelingvanWabeke,dieinsamenwerkingmetJelleHendrickxisopgesteld,nogsteedsvantoepassing?Volgensmijisdathetgeval.DatbetekentdatiederekopervandehypothekenvandeDSBBanknogsteedstemakenzalhebbenmetdieaanbevelingvanWabeke.Datlijktmevoordecuratorendestemeerredenomnietmetditsoortpraktijkendoortegaan.Uiteindelijkzaldatindegevraagdeprijsvoordehypotheekporte-feuilletotuitdrukkingmoetenkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28516 Devoorzitter:Voordatdeministergaatantwoorden,deelikmeedatmevrouwKos¸erKayadezevergaderingom12.30zalverlaten.MinisterBos:Voorzitter.Ikdankdeledenvoorhunbijdrage.Allevragen,suggesties,commentarenenkritiekengehoordhebbende,denkikdatwijheelveelkunnendoenomdaaraantegemoettekomen.Tegelijkertijdzouikvoorafeentweetalietwatandereopmerkingenwillenmaken.Ikhebergveelmoeitemethetfeitdatergrotewoordengesprokenwordenendaterbijna-oordelenwordengeveld,zonderdaterzelfsmaarantwoordisgegevenopdegesteldevragenofdathetonderzoeküberhauptisafge-rond.Datvindiknieteenaltijdevenprettigemaniervanomgaanmetelkaar.Ikheberookenormveelmoeitemeedaterheelgemakkelijkveronderstellingenwordengehanteerdoverdevermeendeafhankelijk-heidofonafhankelijkheidvaninhetalgemeenalszeergezaghebbendbeschouwdepersonen.Ikzouhetergbetreurenalsereenbasishoudingvanwantrouwenenachterdochtis,ookindezecommissie,tenopzichtevanpersonendieontzaglijkveelgepresteerdhebbenvoordepubliekezaak,zodrazijiemandanderskennendiemisschienooitonderwerpvanonderzoekwordt.Ikhoopechtdathetzoniethoefttezijn.Ikhebgeenenkelebehoefteomallebijdragenvanalleledenovereenkamtescherenendatisooknietaandeorde,maarhetabsolutehoogtepuntvondikhetbetoogvandeheerVanDijck.Kennelijkwasdaarvandecentralebood-schapdathetimagovandepolitiekdoordezeheleaffairegeschaadwas.IkkreegechternietdeindrukdatditimagoverbeterdedoordebijdragediedeheerVanDijckvervolgenszelfaanditdebatleverde.DeheerTonyvanDijck(PVV):Misschienisheteenbeetjeverkeerdovergekomen.Ikbedoeldetezeggen,endekrantenhebbendatookgemeld,dathetlijktalsofintegriteittekoopis.HetfeitdatdeheerZalmdaarzat,heeftvoorheelveelmensendebeslissingommetdeDSBBankinzeetegaanvergemakkelijkt.Zalmisnamelijkeenmanmetstatuurengeldtalsbetrouwbaar.MetdekomstvanZalmstonddeDSBBankopdekaart.VooriedereendienognooitvandeDSBBankhadgehoord,isditeentriggergeweestomnaardeDSBBanktekijkenalsbank.Datzouikgraaginhetonderzoekmeegenomenzienworden.InhoeverreheeftdateenpushgegevenaandeklandizievandeDSBBank?NustaandiemensenvooreenverrassingwantzehaddennooitverwachtdatdeDSBBankvooreenfaillissementinaanmerkingzoukomen.Erisweldegelijkeencausaalverband.MinisterBos:Mijnpuntiseerderdit.Ikdenkdatgeenenkelebeschaafdesamenlevingaanhaareigenbeschaafdheidsidealenkanvoldoenalsernietaaneenaantalessentiëlevoorwaardenisvoldaan.Eenvandievoor-waardenisdatwijmensennietveroordelenvoordatdaardeugdelijkbewijsvoorbestaat.Totdatmomentwordtiedereengeachtonbesmettekunnenfunctionerenenonschuldigtezijn.Eentweedevoorwaarde–erzijnernogveelmeer–isdathetgoedisalsineensamenlevingeenzekerontzagbestaatvoorgezag.Nietelkeautoriteitmoettenprincipalegewan-trouwdenmetachterdochtbejegendworden.IkmeendeelemententebespeureninmetnamedebijdragevandeheerVanDijckwaarvanikgeneigdbentezeggendatdienietvoldedenaandiebeidevoorwaarden.Ikzouhetjammervindenalsdateenbasishoudingwordtinhetpolitiekedebatofindezecommissie.Erisergveelgezegdvandaag.Mijnhoofdboodschapblijftdatikdenkaanergveelpuntentegemoettekunnenkomen.Alsdebriefopdatpuntnietvoldoendeduidelijkisgeweest,ishetaanmijdieduidelijkheidalsnogtescheppen.Hetenigeexcuusdatikdaarvoorkanaandragen,isdaterookbijonsonderhogedrukintamelijkuniekeomstandighedenwordtgewerkt.Daarkomtbijdatinzichtenindeloopvandetijdkunnenveran-deren.Ikzaldaarookenkelevoorbeeldenvangeven.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28517 Latenwijeventeruggaannaarhetvoorsteldatineersteinstantieoptafellag.Zoalsenkelewoordvoerdersalopmerkten,wasdatophetmomentdathetfaillissementnognietwasuitgesproken.Hetgingtoendusovereeninstellingwaarvanhetlotinformelezinnognietbekendwas.Debestuurderswarendaarnoggewoonwerkzaam.Datiseenanderesituatiedanwijnukennen:eengefailleerdeinstellingmetvertrokkenbestuurders.Hetvoorstelwasomeenfeitenonderzoektelatendoennaardehelegangvanzaken–onderstesteenboven–dooreenonafhankelijkecommissie.Daarnaastwildenwijdetoezichthoudersonderzoeklatendoennaardebetrokkenbestuurders.Bovendienwildenwijderijksrechercheeenoriën-terendfeitenonderzoeklatendoennaarhetlekofdelekken.Vervolgensisopdievoorstelleninhetdebatdatwijdaaroveropdatmomenthadden,kritiekgekomen.Wijzijnzelfookbijdeuitwerkingvaneenenanderoppuntengestuitwaarvanwijdachtendathetmisschiennietgoedzouuitwerkenalswijaandezelijnzoudenvasthouden.VanafhetbeginwaserkritiekuitdeKamerophettempo.Hetginginhetbijzonderommensendiegewoonmoetenkunnenfunctionerenindefinanciëlesectorendieonderwerpvanonderzoekzoudenzijn.Wijzoudenhenniettelangmoetenlatenbungelen.Inhetvorigedebatwaserzwarekritiekophetpuntvandevraagofdeonafhankelijkheidvoldoendegewaarborgdzouzijnalsjedebestuurderszoulatenonderzoekenenbeoordelendoordetoezichthouders.Hetgingoverdeslagerdiezijneigenvleeskeurtenovertoezichthoudersdieinretrospectiefwellichteenoordeelzoudenmoetenhebbenovereerdereoordelendiezijoverdiebestuurdershaddenuitsproken.Datsoortvragenkwamhieroptafel.Bijhetuitwerkenvanhetonderzoekkwamernogeentweetalpuntenbij.Ookhetministeriestuitteopdingen.DereikwijdtevanhetonderzoekdatjeredelijkerwijsuithoofdevandeWetophetfinancieeltoezicht(Wft)aandetoezichthouderskuntopdragenalshetgaatomhetonderzoekenvanbestuurders,hangtsterksamenmettweecrucialekwaliteitenvanbestuur-ders:deskundigheidenbetrouwbaarheid.DiecriteriazijnindeWftvast-gelegd.Diekunjeonderzoekenentoetsen.Jekuntheteenbeetjeoprekken,maardatblijvenweldekapstokken.Datisandersdanhetonderzoekenvandevraagofmensenineenheellangeperiodesteedsdebestebeslissingenhebbengenomen,voldoendehebbengecommuni-ceerdnaarspaardersofhebbengedaanwatzijzoudenmoetendoen.Hetwasdusdevraagofwij,alswijdatonderzoeknaardebestuurderszoudenophangenaanwattoezichthoudersmogenofmoetenonderzoekenuithoofdevandeWft,weldiepenbreedgenoegzoudengaan.Hettweedepuntwaaropwijstuitten,isdatjemoetuitkijken–konikmijzovoorstellen–daterstrakseenrapportageligtwaarinslechtsconclusieszijnvermeldwaardoorjenauwelijksmeereeneigenoordeelkuntvellenoverdetotstandkomingvandieconclusies.Daarinzoubijwijzevansprekennieteensgezegdmogenwordenwieerwelennietonderzochtzijn.DitzouallemaalveroorzaaktwordendoordegeheimhoudingsplichtzoalsdieindeWftverwerktzit.Hetleekonsnietverstandigalshetopdiemanierzoulopen.DaaromhebbenwijgeprobeerdomhetopeenanderemanierteordenenindehoopendeverwachtingdatditdichterindebuurtzouliggenvanwatdeKamervanonsverwachtte.Demeestcompli-cerendefactordaarbijisgeweestdatindeWfteenbepaaldecategorieinformatiewordtbestempeldals«toezichtsvertrouwelijkeinformatie».Hetkangaanomconcretepersonen.Allerleiprivacyaspectenspelendaarbijeenrol.Hetkanookgaanombedrijfsbelangen.Hetgaatdannieteensaltijdalleenomhetbedrijfdatonderzochtwordt.Erkanooksprakezijnvananderebedrijven.Toezichthoudersmakenvergelijkingenmethoezijtenopzichtevananderebedrijvenhebbengehandeld.Dieinformatieisconcurrentiegevoeligenbedrijfsgevoelig.Kortom,datisbuitengewoonmoeilijkematerie.DitisoverigensnietessentieelandersophetmomentdatdeKamerhaarenquêterechtzaluitoefenen.Datmoetenwijonsgoedrealiseren.IkgaerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28518 nietoverwelkekeuzedeKamerhierinmaakt,wantdatisaandeKamerzelf.HetenquêterechtbetekentdatdeKamermensenkandwingenenonderedekanverhoren.Hetisechterdevraaginhoeverreeronderhetenquêterechtverschoningsgrondenbestaanuithoofdevandegeheim-houdingsplichtdieindeWftzit.Ermoetenbelangenwordenafgewogentussenenerzijdsdevraagwaterinzo’nenquêteboventafelmoetkomenenanderzijdsbedrijfs-enconcurrentievertrouwelijkegegevensdienietaandeopenbaarheidmogenwordenprijsgegeven.Datisgeengelopenkoers.Ikzeghetmaarevenvoorzoverereenmisverstandbestaatoverhetfeitdathetgeheimhoudingsprobleemtenprincipaleminderaandeordezouzijnbijeenenquête.Iksluitnietuitdathetbeteraangepaktkanworden,maarerzijnveeljuridischeleeuwenenberenopdeweg,isonsgebleken.Wijhebbengeprobeerdhetopeenanderemanieroptelossen.Datisingoedesamenspraakmetdetoezichthoudersgedaan.Zijzittennamelijkopveelvandievertrouwelijkeinformatie.Wijhebbenhunmedewerkingdusnodig.Ikkomopdekernvanhetnieuwevoorstel.Wezijnoverigensalbegonnen;duserisnietzoveeltijdverspild.ErvanuitgaandedatveelvandeinbrengvandeKamervooralzougaanoverdingendieooknoggedaanmoetenwordenbovenopwatwijzelfalhaddenopgeschreven,hebbenwijalallesinwerkinggezetomervoortezorgendatinformatiebeschikbaarkomtendateenaantalzakenisgaanlopen.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Deministergebruiktweleeninteressantetussenzin:«wijzijnalbegonnen».Wiezijn«wij»?Wanneerbentudanbegonnenenmetwelkeintensiteit?Metwiebentudanbegonnen?Hoemoetikditduiden?MinisterBos:Derijksrechercheheeftaleenaantalverhorendoenplaats-vindeninhetkadervanzijnoriënterendfeitenonderzoek.BijDeNeder-landscheBankendeAFMismenalbegonnenmethetonderzoekenvanbestuurdersdieopditmomenteenfunctieindefinanciëlesectorhebben.Ikzaldaarstraksmeeroverzeggen.Erzijnnatuurlijkookaldiversegesprekkengeweestmetdebeoogdeledenendebeoogdvoorzittervandeonafhankelijkecommissieomervoortezorgendatwijdaarmeeeenvliegendestartkunnenmaken,bijvoorbeelddooralleinformatieoptafeltekrijgenenklaartezettenvoordecommissie.Dekernvanhetvoorstel.Teneerstegaathetonafhankelijkonderzoekvandecommissie-Scheltemaechtoverzogoedalsalles,inclusiefhetconcretehandelenendeafwegingendiedaaraantengrondslaghebbengelegen,vanbestuurders.Datisduseenveranderingtenopzichtevanwatdeeerdereopzetleektesuggereren.Daarbijwasereenkniptussenhetfeitenonderzoeknaardegangvanzakendoordecommissieenerzijdsenhetonderzoeknaardebestuurdersdoordetoezichthoudersanderzijds.Ookhethandelenvandebestuurdersisnuonderwerpvanhetonderzoekvandeonafhankelijkecommissie.DeheerScheltemaheeftvandetoezichthoudersdetoezeggingdathijalledaarvoorrelevantetoezichtsin-formatieterbeschikkingzalkrijgen.Metz’nallen–detoezichthoudersendeministervanFinanciën–zoekenwijderandenvandeWftop.Wijvindenhetbelangrijkdatbijeenzaakalsdezegeenmistblijfthangenenervolledigehelderheidwordtgeboden.DatismogelijkomdatdeDSBBankinmiddelsfaillietis.Alleswatspeeltmetbetrekkingtottoezichtsver-trouwelijkeenbedrijfsgevoeligeinformatie,weegtminderzwaaralseenbedrijfalfaillietisdanwanneerdatnogniethetgevalis.Hetzelfdegeldtvoorbestuurdersdienietlangerwerkzaamzijnindefinanciëlesector.Ookdanishetmakkelijkerominformatiemetelkaartedelendanophetmomentdatbestuurdersnogwelindefinanciëlesectoractiefzijn.Datisdusheteerstewatwijdoen:eenonafhankelijkecommissiemeteenzeerbredeonderzoeksopdrachtdieookgaatoverwatbestuurdershebbengedaanofnagelaten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28519 Devoorzitter:Ikziedatdewoordvoerderswilleninterrumperen,maarikwildeministerevenzijnganglatengaan.MinisterBos:Ikvermoeddatereenmisverstandisontstaanbijhettweedeonderdeelvanonsvoorstel.Wijhebbengezegddatdetoezicht-houdersnualdeverantwoordelijkheidhebbenuithoofdevandeWftomtetoetsenofhetdeskundigheids-enbetrouwbaarheidsoordeeldatooitisafgegevenoverbestuurdersdienogsteedseenfunctiehebbenindefinanciëlesector,inhetlichtvandenieuwebevindingenenfeitennogsteedsgecontinueerdmoetworden.WatbetreftdiebestuurdershebbenwijhetdanvaakoverdeherenZalmenNijpels,maarerzijnernogeenpaar.ErisnogsteedseentweetalcommissarissenactiefbijdeDSBBankdatdaarvoorheenookactiefwas.Hetisduseenietsgroteregroep.Vandezeverantwoordelijkheidhebbenwijgezegd:ronddatnumetdehoogstmogelijkespoedenprioriteitaf.Daargaanwijgeenapartonderzoekvanmaken.Ditisaleenverantwoordelijkheidvandetoezichthouders.Datmoetmetspoed,urgentieenprioriteit.Hiergaatdatargumentvanhetbungelenop,datikookindeperstegenkwam.Zijhebbentoegezegddittezullendoen.Vorigekeerhebikgezegddatheteenkwestievanwekenzouzijnomditafteronden.IkweetdatmevrouwBlanksmavroegomtweeofdrieweken,maarmijnantwoordisechtgeweest«weken».Ikhebhetnetnogevennagezocht.Datisnogsteedsdebedoeling.Erisechteréén«maar».Wijkunnendaarmeetweekantenop,alsdeKamerdatanderswil,doenwijhetanders.Indecontextvandevoor-stellenzoalswijdieineersteinstantiehebbengedaan,vroegdeKamereenonafhankelijkelementintebrengeninzakediebestuurders.Toenhebbenwijgezegddatwijmisschieneensoortonafhankelijketoetsopheteindkunnenorganiseren.Daarmeezouiemanddieerhelemaalbuitenstaatendienietsteverliezenheeftbijwateruitkomt,nogeenkeerkunnenzeggendathetdegelijkgedaanis.OmdatprofessorScheltema,alshijmetgoedvindenvandeKamervoorzitterwordtvandiebeoogdeonafhankelijkecommissie,indiecapaciteitweetwatzichfeitelijkheeftafgespeeldbijdeondergangvandeDSBBankendebeschikkingkrijgtoverallerelevantetoezichtinformatie–ookalshetgaatoverpersonen–ishijhetmeestgeschiktomdieonafhankelijketoetstedoen.Ookkanhijervoorzorgendatdietweetrajecten–hetregulieretoezichthouderstrajectenhetonafhankelijkonderzoekstraject–elkaarnietbijten.Dusdachtenwij:wijlatenhemdieonafhankelijketoetsdoen.Zoalsgezegdhoortdaaréén«maar»bij:ditkanpotentieelvertragen.Alshijdietoetsdoetenvast-steltdaternognaaranderezakenmoetwordengekeken,kandatvertragen.Wijkunnendusookbesluitendanmaargeenonafhankelijketoetstedoenenhetbijdetoezichthouderstelatenomdathethunregu-lieretaakis.Daniserietsmeerzekerheiddatdatdeelinderdaad,naarikaanneem,begindecemberrondis.Ditisdekeuzealswijdieonafhanke-lijketoetsenhetfeitdatdietweesporenelkaarnietbijtenbelangrijkvindenenwijhet–weliswaarkleine–risicoaccepterendatprofessorScheltemameertijdnodigheeft.IkbenbereidtedoenwatdeKamerinmeerderheidverstandigacht.Onzeafwegingwas,medeinhetlichtvandevorigediscussieronde,omditmetdieonafhankelijketoetstedoen.Dederdepootwashetoriënterendfeitenonderzoekvanderijksrecherche.Datlooptzoalsikdevorigekeerhebaangegeven.DeheerWeekers(VVD):Ikhebeersteenvraagoverdetoetsenhetonderzoeknaardebestuurders.Hetwasookzoafgesproken:detoezicht-houderszoudeninhetkadervanhunverantwoordelijkheiddiehernieuwdetoetsdoeneneenonafhankelijkezoudietoetsalshetwarevalideren.Daarvanheeftdeministergezegddatditbinneneenpaarwekenkangebeuren.Nupraathijoverbegindecemberenmisschiennogwelietslater.Ikhechtaandieonafhankelijkevalidering,wantstraksmoetnietdevraagblijvenbestaanofhetwelsnorzit.AlshetonderzoekisTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28520 geweestenalsdietoetsdaaropisuitgevoerd,moetjeervankunnenuitgaandatdathetis.Mijnvraagaandeministerisduswaaromhetnietgewooneindnovemberafgerondkanzijn.Devoorzitter:Ikstelvooromeveneenrondjetemakenoverdezeessen-tiëlepunten.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Misschienbegrijpikhetniethelemaalgoed.Deministerzegt:hetonderzoekdoorDNBendeAFMwordtonafhankelijkgetoetstendaarnaastdoenwe«Scheltema».Inhetvorigedebathebbenwijdieafspraakgemaakt.Vervolgenszegtdeministerdathijhettochallemaalsamenvoegt.Watvoegthijnoueigenlijksamen?Erzouéénonderzoekzijn,maarikkrijgtochhetgevoeldaterweertweeonderzoekenzijn.Iksnaphetgewoonniethelemaal.Daarwilikdusduidelijkheidover.WatdoetScheltemadaarnadannog?Hijisimmersookonderzoeker.Indetienonderzoeksvragenstaatdebestuurderduide-lijkweeralsonderwerpvanonderzoek.Watheeftdeministernueigenlijksamengevoegdtenopzichtevandevorigekeer?Watkunnenwijverwachtenenopwelkniveauwordtaanonsgerapporteerd?Inmijninbrengvroegikalofergerapporteerdwordtoverdeindividuenofoverhetcollectief.Krijgenweietsoverhetcollectieftehorenofalleenoverindividuen?Ookdatismijnietduidelijk.Alstijdensderitbijvoorbeeldhetrisicobeleidvaneenbankondervuurligt,wordtdanaanonsgerappor-teerdofeenbestuurderietswistvanhetrisicobeleidenofhijinvloedhadophetrisicobeleid?Krijgenweopdatniveauzinvolleinformatie?MevrouwVos(PvdA):Alsikhetgoedbegrijp,gaatdecommissie-Scheltemaaandegangmetaldietienvragen.DeAFMenDNBdoenookgewoonhundingetjes.DeheerScheltemagaatbekijkenoferlichtzittussendeonderzoeksresultatenvanDNBendeAFM,Datkanheelmakke-lijk,wanthijzitdaarop.Deministerzei:«alsdeKamerhetandersensnellerwil...»Ikbegrijpdatervertragingkanzijn,wantalsScheltemaalsonderdeelvanzijnonderzoekzichpasaanheteindgaatbezighoudenmetdevraagnaardebestuurders,kanhijnietvaststellenoferlichttussenzit.Alswijhetechtsnellerwillen,zoudenwijScheltemadusmoetenvragenomhetonderzoeknaardebestuurderssnellertedoenofdanzoudenwetochweerergenseenexternemoetenvragenomhetonderzoekvanDNBendeAFMaparttetoetsen;GroenLinksheeftdieexternewaarschijnlijkopeenlijstjestaan.Hebikhetpuntvandesnelheiddaarmeegoedbegrepen?MevrouwKos¸erKaya(D66):Volgensmijkanhetheelsimpel.Scheltemakandatbredeonderzoekdoen,evenalsdeextratoetsopdebestuurdersomtezienofdatonderzoekonafhankelijkgebeurt,ookaliserdanaleenresultaatvanhetonderzoekvandeAFMenDNB.Scheltemagaatdandusgewoondoormetzijnonderzoek,ookmethetonderzoekomtezienofhetonderzoeknaardebestuurdersechtonafhankelijkisgeweest.DeAFMenDNBzijnnuookmeteenonderzoekbezig.Datonderzoekkanvrijsnelafgerondworden.ScheltemakaninzijnonderzoekmeenemenofdatonderzoekvandeAFMenDNBechtgoedisuitgevoerdenofallewaar-borgenvanonafhankelijkheiddaarinhebbengezeten.DeheerTonyvanDijck(PVV):Ikvraagmijafinhoeverredeonderzoeks-commissievanScheltemanogsteedshetdwingendekarakterheeftwaarvandeministerdevorigekeerzobenadruktedatalleendetoezicht-houderdathad.Inhoeverrekunnenbestuurdersdieonderzochtworden,gedwongenwordentotmedewerking?DaarnaastvraagikmijafinhoeverreScheltema,diealvoorzittervandeonafhankelijkeonderzoeks-commissieis,dejuistepersoonisvoordeonafhankelijketoetsbijdetoezichthouders.Hijmoetimmersookdetoezichthouders,debestuurdersendecommissarissenbeoordelen.EenechtonafhankelijketoetszouTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28521 gedaanmoetenwordendooriemanddiehierhelemaalnietsmeetemakenheeft.Totslotvraagikmijafofhethernieuwdeoordeelvandetoezichthoudersoverdebetrouwbaarheidendeskundigheidwordtgeba-seerdopbevindingenenstukkenofookopondervragingvandebetref-fendepersonen.MevrouwSap(GroenLinks):AllereersteenkortereactieopdesneerdiezojuistwerdgegeveninderichtingvanGroenLinks.Ikwildaartochnogevenopterugkomenenookopwatdeministerzei.Hijzeidatermeerrespectmoetzijnvoorgezagenautoriteit.Ikhebnietstegenrespectvoorautoriteit,maardatrespectmoetwelaltijdverdiendworden.Datishieraandeorde.Erwasvertrouwenindefinanciëlesector.Datvertrouwenisverlorengegaanenmoetopnieuwverdiendworden.Daarommoetjealtijdkritischvragenofhetwelgoedgaat.Datishetenigewatwijgedaanhebben:kritischevragenstellen.Ikpleitersterkvoordatditmoetkunnen.Hetbevreemdtmijdatenkelecollega’sdatkennelijkaltevervindengaan.Devoorzitter:Ditisgeentweedetermijn.Ditisechteenkortrondje.MevrouwSap(GroenLinks):Ja,ikhoudhetkort.Ikneemnietmeertijddandeanderen.Devoorzitter:Dathoudenwijwelindegaten.MevrouwSap(GroenLinks):Daarvertrouwikvolledigop.DNBendeAFMdoensnelonderzoeknaareenbeperktdeelvandebestuurders,dienunogactiefzijnindefinanciëlemarkt.Scheltemadoetuitgebreidonderzoek,onderanderenaarallebestuurders.Hijkantussen-tijdsooktoetsenofhetonderzoekvanDNBendeAFMnaarhetbeperktaantalbestuurdersgoedisuitgevoerd.VolgensmijhoefternietveelvertragingtezijnalsScheltemadatvooropzetinzijnonderzoekenerallesaandoetomüberhauptzijnheleonderzoekvoordekerstklaartehebben.Dankanhetvolgensmijheelgoedsamengaan,maardanzalScheltemaduswelsnelmoetenonderzoeken.DeheerIrrgang(SP):Volgensmijontstaatnupreciesdeverwarringdiejemoetvermijden.Eigenlijksteltdeministeronsnogmaalseenvraag.LaatdeAFMenDNBnugewoonhetwerkdoendatzijvolgensdewetmoetendoen,namelijkopnieuwtoetsen.Datmoetvolgensdewetonafhankelijk.LaatScheltemagewooneenonafhankelijkonderzoekdoen,waarbijdusooknietdeschijnbestaatdatdeAFMenDNBhetmisschiennietgoeddoen,omdatzijdataleerderhebbenmoetendoen.LaatdeAFMenDNBdusgewoonhunwerkdoenenlaatdecommissie-Scheltemahetonafhan-kelijkonderzoekdoen.Danhebjedeschijndatdaarietsverkeerdsinzit,niettegen.IkhebbegrependathetbovendienvertragendwerktalsSchel-temahetwerkvandeAFMenDNBgaattoetsen.Datlijktmijnogeengoederedenomalleenhetlaatstetedoen.MinisterBos:Ulegthetdilemmakraakhelderoptafel.IkdachtdatdeKamererzelfaanhechttedat,nadatDNBendeAFMhunregulierewerkhebbengedaan,nogeenkeerzo’ntoetszouwordenuitgevoerd.Maargoed,alsdatandersligt,gaikdaargraaginmee.Erwerdterechtgezegddatditgewoonhunregulierewerkis.Ookalserhelemaalgeenonderzoekvaneencommissie-Scheltemazouzijn,zoudendeAFMenDNBonderdehuidigeomstandighedenhettothuntaakhebbenmoetenrekenenomopnieuwtekijkennaarmensendiebijdezeaffairebetrokkenzijngeweestendieergensindefinanciëlesectornogsteedsverantwoordelijkheiddragen,omtebezienofdeoordelenoverbetrouwbaarheidendeskundig-heidopdezelfdemanierkunnenwordenafgegevenalsdestijds.Dathadaltijdgemoeten.Daarom–datisookeenbeetjehetantwoordopdevraagTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28522 vanmevrouwBlanksma–hebikhetlievernietovertweeonderzoeken.DitisgewooneenreguliereverantwoordelijkheidvanDNBendeAFM.Doorditzotebezien,isditsmaller.Inhetvorigeonderzoekzoualleswatdoorbestuurdersindeloopdertijdisgedaan,onderwerpzijnvaneenapartonderzoekdoordetoezichthouders.Datdoenweniet.Erismaaréénonderzoek,namelijkvandecommissie-Scheltema.Datgaatoveralles.DNBendeAFMdoengewoonhunregulierewerk,waaronderhetmetprioriteit,urgentieentempotoetsenvanbestuurdersdiebetrokkenzijngeweestbijdezeaffaireendieergensindefinanciëlesectornogsteedsverantwoordelijkheidhebben,metnameophetpuntvandeankersdieindeWetophetfinancieeltoezichtstaan,namelijkdeskundigheidenbetrouwbaarheid.AlsdeKamer,wetendedatdetoezichthoudersditdoenendaarvoordeinstrumentenhebbendieindewetstaan–bestuurdersdwingenommeetewerken,ookopbasisvangesprekenverhoor–hetvanhethoogstebelangvindtdatditmeteenhoogtempoplaatsvindtenditdaaromloskniptvanhetonafhankelijketraject-Scheltema,heeftdeKamermijnzegen.AlsdeKamerhettochbelangrijkvindtdatdegenedieintensiefindatonderzoekstrajectzit,ophetlaatstemomenthiernogeenkeernaarmeekijkt,vindikdatookgoed.Daniserechterinderdaadeenrisicovanvertraging.Ikstelopditpunthetvolgendevoor.Ikbenbereidomdetoezichthouderstevragenomhundeelvanhetwerkuiterlijkeinddezemaandafteronden.Ikdenkdatditmoetlukken,zekeralsikmijmagberoepenopuwdringendeverzoek,datdaarachterschuilgaat.VervolgensisdevraagaandeordeofweScheltemadangaanvragenomdaaropnogdieonafhankelijketoetstelatendoen.AlswijmetelkaarzeggendathetverstandigisomdataanScheltematevragen,benikookbereidomtoetezeggendatik,alsdietoetsvanScheltemaertoeleidtdathijmeentdatergoederedenenzijnomtochnogwatmeertijdtenemenvoordateenenandernaarbuitenkomt,regeldatereenvormvanvertrouwelijketussen-rapportageaandeKamerkomt.DankandeKamerzichbuigenoverzijnmotievendaarvoor.Devoorzitter:Ikziedatdecommissiehiermeeinstemt.Deministervervolgtzijnbetoog.MinisterBos:Goed,mooi.Dangaanweverder.Ikkomnubijeenheelrijtjevragen,misverstandenenonduidelijkhedendieweooknogevenuitdewegmoetenhelpen.Daarzegikwelbijdatdewoordvoerderszichgoedmoetenrealiserendatzijmijtweedingentegelijkvragen.Zijvragenmijomeenheleboeltedoeneneenheleboelteonderzoekenenvooralinveelmindertijd.Erziteenzekerespanningtussendietweeverzoeken.HetonderzoeknaarIcesavezoudriemaandendurenenduurdevijfmaanden.Hieroverhebbenwijdevorigekeergezegddatwijzoudengaanproberenomditindriemaandentedoen.Nuwordtergezegddathetvoorkerstklaarmoetzijn.Ikdenknietdatdatrealistischis.Ikwilgraagvasthoudenaandeeerdergenoemdedriemaanden.Datblijvenweproberen.ProfessorScheltemarealiseertzichdatditeenongelooflijkeuitdagingis,maarisbereidomdatteproberen.Alshijdeindrukkrijgtdathetnietlukt,zalikervoorzorgendatwijdaarallemaaltijdigvanopdehoogtezijn.Eenvandemeestverzwarendeaspecteniseenzovolledigmogelijkfeitenrelaas,maarikbegrijpdiewensvandeKamer.Ikbenookvolledigbereidomdattoetezeggen.DaaroverisalcontactgeweestmetprofessorScheltema.Ookopditpuntzoekenwedegrenzenop.WegaandeKamernietslechtsconclusiesenbevindingengeven.WezullendeKamereenzovolledigmogelijkfeitenrelaasgeven,inclusief–ommaarevenietstenoemen–alleswatzichafspeelderondomdehaircut:watgebeurdeer,waarommoesthetenwaaromopdatmoment?Aldatsoortdingenkomenerin.DeheerTonyvanDijck(PVV):Datstaatnietindebrief.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28523 MinisterBos:Daaromhebbenwijditdebattochook?Ikbengaarnebereidomdattedoen.IkrealiseermedathetIcesave-onderzoekopdatpuntwellichtbeknopterwaseneenmeerresumerendestrekkinghaddanwatdeKamernuwenselijkvindt.Diewensisduidelijknaarvorengekomen.OokdelicentieverleningaandeDSBBankin2005,degrondendiedaardestijdsvoorwarenenhetoordeelachterafkunnenprimameelopeninditonderzoek.Ookdeinformatieverschaffingaanspaarders,zoweldoortoezichthoudersalsdoordeDSBBank,zalmeelopeninditonderzoek.Devoorzitter:MevrouwSapwiluietsvragen.Datgaatallemaalweltenkostevandetweedetermijn.MevrouwSap(GroenLinks):Datisgoed,hoor.Ikhebeenvraagoverdeplanning.Deministerzegtdathetechtnietsnellerkandanindriemaanden,zekernudeKamermeerwil.IkwileerstconstaterendatdeKamernietmeerwil.Watwijhiernuneerleggenenwatdeministerinzijnbrieftoezegt,wildedeKamerookalinheteerstedebat.DeKamerenmijnfractiewillenhetgraagvoordekerst.Dathebbenwesteedsgezegd.Deministerzegtnudathetechtnietsnellerkandanindriemaanden.Danishetechterwelcruciaalvanafwanneerdeministerrekent.Ikkreegevendeindrukdathijvanafnurekent.Alswehethebbenoverdriemaanden,moetwelhelderzijndatwedanrekenenvanafhalfoktober,wanttoenvondenwedathetuiterlijkdriemaandenzoumoetenduren.Andersgaanweditsteedsverderoprekken.Diedriemaandenbetekenenalhalfjanuari.Deministerzegtdathetonderzoekalisbegonnen.Danmagikertochweloprekenendateenperiodevandriemaandenbetekent:halfjanuari?Latenweoverconcretedataspreken.MinisterBos:Debankgingop17oktoberfailliet.Webeginnendandusnietop15oktobermetonderzoek.Laatdathelderzijn.Daarnaasthebbenweechtgoedmoetennadenkenovereenopdrachtenoverdepersonendiewijdaarvoorvragen.Wehebbendiepersonenvervolgensookbereid-willigmoetenkrijgen.Daargaatallemaaltijdinzitten,terwillevaneengoedresultaat.Ikneem1novemberalsbegindatumenwegaanproberenomditbinnendriemaandenuittezoeken.Ikweethoeveelwaardeudaaraanhecht.Alshetsnellerkan,zullenwehetooksnellerdoen.Ikloopnogeveneenpaaranderepuntenlangs.MevrouwSapheeftterechtgevraagdofdemogelijkespanningtussenprudentieeltoezichtengedragstoezichttenprincipaleaandeordekankomeninhetonderzoek.Datbevestigik;datzalgebeuren.MevrouwVosvroegofderolvanWabekeaandeordekomt.Niet«derol»indezindathijnatuurlijkeenzelfstandigeautoriteitheeft,ookinrecht-sprekendezin.Welkomtdevraagaandeordeofersignalenzijnafge-geven.Enzoja,wanneer,watisdaarmeegedaanenwasdatadequaat?Datkanzekermeelopen.Ookuitsprakenvandeministerzullenonderwerpvanonderzoekzijn,evenalsvoorlichtingaandeconsument.Nuresterendevragenoverdebemensingvandecommissie.Waaromdezemensen?ProfessorScheltemaiseenvandemeestvooraanstaande,zonietdevooraanstaandeexpertinNederlandophetgebiedvanhetbestuursrecht.DeWetophetfinancieeltoezichtisbestuursrecht.Daar-binnenheefthijzichbovendienopgeworpenalsexpertophetgebiedvandebeschermingvanburgerstegenwillekeurvanoverheden.In2008heefthijeenpreadviesgeschrevenoverdekwaliteitvanhetfinancieeltoezicht-rechtinhetkadervandekredietcrisis.Datlijkenmijprimaaanbevelingenomdezeroltevervullen.DeheerGraafsmaiseenregisteraccountantmetspecifiekeexpertiseophetterreinvandebancaireaccountancy.InhetlichtvanhetpleidooivandeheerWeekersvooreenmagistraatofeenoud-magistraat,merkikopdatdeheerGraafsmanietalleeneenoud-magistraatis,maarnogsteedsTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28524 rechter-plaatsvervangerindeAccoutantskameris.Hijisdusnietzozeereenoud-magistraatalseenhalve«niet-oud-magistraat».DeheerKoedijkiseenvooraanstaandeconoomenheeftooitzittinggehadindeRaadvanEconomischeAdviseurs,diedeKamervanadviesdiende.Devoorzitter:Daarwashijzelfsvoorzittervan.MinisterBos:Voorzitterzelfs.Hijheeftgroteonderzoekservaring.Hetisimmersookbelangrijkomiemandmetveelonderzoekservaringindecommissietehebben.Hijkenthetveldvanfinanciëleinstellingenenfinanciëlemarkten.DeheerDuPerronheeftnietalleeneerderdittypeonderzoekgedaan,maarheeftookeengedegenkennisvanhetfinancieeltoezichtrecht,metdenadrukopconsumentenbeschermingenzorgplichtissues.Ikkanmevoorstellendatuookdateenaanbevelingvindtvoorhetfunctionerenindittypecommissie.HoemoetenwijnuaankijkentegenhetfeitdatdeherenScheltemaenZalmelkaarkennelijkkennenendatdeherenDuPerronen’tHartelkaarkennen?Laatikvoorafzeggendatzeookmijonderzoekenendatikhenallemaalken.Ikweetniethoeudatdilemmatenprincipalezouwillenoplossen.Ikwordgeachteencommissieaantestellendieovermijoordeelt.Ikwordechterookgeachtommijindiepersonenteverdiepenomtebeoordelenofzijwelvoldoendeonafhankelijkovermijzullenoordelen.Daarziteenprobleempje.Nuevenietsserieuzermisschien...Nouja,ditwaseigenlijkookwelserieus.Wehebbenhetovereenheelkleinewereldmeteenvrijdunnebovenlaagvanmensendiejekuntvragenomopditniveaugezaghebbendtefunctioneren.Met«ditniveau»bedoelikhetniveauvantoezichthoudersenministers,wantdaarovermoetjegezaghebbendkunnenonderzoeken.Jemoethendurventegen-sprekenenjemoetscherpeconclusiesdurvenformuleren.Dangaathetnietomveelmensen.Hetisechtzogoedalsonmogelijkommensentevindendiebijwijzevansprekenniemandandersindatwereldjekennen;daarzouhetbijnaopneerkomen.DeheerZalmheeftkennelijkgesprokenbijhetafscheidvandeheerSchel-tema.DatgunikzoweldeheerScheltemaalsdeheerZalmvanharte.Ikziedatverdernietalsenigerleidiskwalificatie.BijdeheerDuPerronendeheer’tHartzijnwijnaaraanleidingvandeberichtenwelietsdiepereringedoken.WijhebbenuiteraardookdeheerDuPerronzelfdaarovergesproken.IkdenkdathetgoedisomtewetendatdeheerDuPerronendeheer’tHartsameneenpreadviesgeschrevenhebben.Ditdoejenietomdatjemetelkaarbevriendbent,maaromdatjeallebeigeachtwordtinhoudelijkgezaghebbendtezijn.Bijdezekwestiewerdenzijbovendiengevraagdomdatzehetgloeiendmetelkaaroneenswaren.Juistdaaromwerdenzegevraagdomgezamenlijkdatpreadviesteschrijven.Ikdenkdatwijmoetenaccepterendatjeineenkleinewereld,waarinjemensenvaneenzeergezaghebbendniveauzoekt,nietkuntvoorkomendatvakge-notenelkaarkennenenelkaartegenkomen.Datisietsandersdanvriend-schappelijkerelatiesonderhouden.Datwasenishiernietaandeorde.Hetisookietsandersdannietonafhankelijkkunnenfunctioneren.DeheerIrrgang(SP):Hetkomtalsnelvoordatmensenelkaarkennen.Ikgeloofdatiedereenindewereldvijfhanddrukkenvanelkaarverwijderdis.Ikkendeministerook.Ikbenzelfsbereidomopzijnafscheidtespreken.Ditbetekentnietdatiktenopzichtevanhemnietonafhankelijkzoukunnenopereren.Indeberichtgevingisechterdevraagopgeworpenofdezemensennietopdeeenofanderemaniermetelkaarverbondenzijn,bevriendzijnetcetera.Hetisgoedalsdeministerernogeensuitdrukkelijkopingaatdatdezemensenelkaaralleenprofessioneelkennenengeenvriendschappelijkebandenofietsdergelijksonder-houden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28525 MinisterBos:Wijhebbenditechtgecheckt.Datisuitdrukkelijkonzebevinding.DeheerTonyvanDijck(PVV):Ditdilemmavanhetoldboys’networkisderedenwaaromwijeenparlementaireenquêtevoorstellen.Bijeenparlementaireenquêtehebbenwedatdilemmaniet.Danhebjenietdat«onskentons»endatgevoelvaneenkleinwereldje.Methetoogopdeonafhankelijkheidblijfikbijmijnvoorstelomeenparlementaireenquêtetedoen.Devoorzitter:Datiseenconstateringengeenvraagaandeminister.MevrouwSap(GroenLinks):Deministerzegtdathijhetechtgechecktheeft.UitzijnbetoogmaakikopdathetechtbijdeheerDuPerrongechecktis,maarikvraagmeafofinzijnalgemeenheidbijiedereenvandeonderzoekscommissieisonderzochtofpersoonlijkebandenofandereafhankelijkheidsrelatiesmetdeteonderzoekenpersoneneenprobleemzijnomditonderzoekgoedtekunnendoen.Daaroverzouikgraageenbevestigingkrijgenvandeminister.Mochtdatnietgebeurdzijn,isdeministerdanalsnogbereidomdittedoenenomindetoekomstaltijdervoortezorgendatditgebeurt?MinisterBos:Wehebbenhetgedaanenwedoenhetgewoonnogeenkeer.Ikhebergeenenkelbelangbijdathieroverwelketwijfeldanook,terechtofonterecht,blijftbestaan.Wezullenhetrondjegewoonnogeenkeermaken.Ikgaervanuitdatik,alshetonderzoeknietsoplevert,vervol-gensaandeslagmagmetdezemensen.Devragenoverhoehetonderzoekinelkaarzoumoetensteken,hebikdaarmeeinessentiebeantwoord.Erzijnnogeenpaaranderevragengesteld,dieiktotslotnogevenlangsloop.Allereerstwarenervragenoverdepositievandegedupeerden.Ikbeginmetdevervelende,formeleaspectendaarvan.Opditmomentbepalenalleendecuratorenwatergebeurtmetdegedupeerden,nietdeministerofiemandanders.Degedupeerdenzijnoverigensnietdeenigeeisersopdeboedel.Alleswatdecuratorenvoorbarigtoezeggenaangedupeerden,gaatafvanwatandereeisersnogzoudenkunnenkrijgen.Decuratorenmoetendatbelangenevenwichtbehartigen.Zoalsmijgevraagdis,hebikniettemincontactgezochtmetdecuratoren.Zijzijnzichzeerbewustvandeurgentieenvandebehoefteaanduidelijkheid.Zijzijnnetzobezorgdalsuenikoverdeschrijnendeindividuelegevallendieindeperszicht-baarworden.Omhetheelconcreettemaken:decuratorenhebbenpersoonlijkcontactopgenomenmetdepersoondiegistereninDeTele-graafstondomdathijzijnhuisuitgezetwerd.Decuratorenproberenzicherdusvantevergewissendatdetijddienunodigisomheteenenanderordentelijkoptezetten,niettenkostegaatvanconcreteindividuelegevallen.Zijzijnbezigommetanderebelanghebbendeneenactieplanoptezetten.Ditplanmoetzosnelmogelijkleidentotduidelijkheidvooriedereen.OokdeincassopraktijkenwaaraandeheerIrrgangenanderengerefereerdhebben,krijgendepersoonlijkeaandachtvancuratoren.Nadeeersteophefhebbendecuratorenvorigeweekdonderdageenpersberichtdoenuitgaanmetdestrekkingdathetincassovolgensdenormalejuridischewegenmoetplaatsvinden.Speciaaldaarvooriseenjuristaangesteld.Zonodigbemoeiendecuratorenzichdusmetindividuelegevallen,zoalshetgevaldatgisterenindeperskwam.Zijhebbenergeenbaatbijdatergedwongenverkopenplaatsvindenalsbetereoplossingenmogelijkzijnviaafbetalingsregelingenofanderszins.Zonodigzullenzijinindividuelegevallenhetincassoonholdzetten,totdaterduidelijkheidisoverdemogelijkhedenvanalternatieveregelingen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28526 IkhoopalleKamerledenhiermeeietsvancomforttekunnenbieden.AlleonderwerpendiedoordeKamerledeninditkaderaandeordezijngesteld,zittenvóórophetnetvliesvandecuratoren.Hetzijnnietdeenigebelangenwaarmeezijrekeningmoetenenmogenhouden.Netzoalswijmoetenzijmetnamedeeventueleschrijnendegevallengoedblijvenvolgen,metdevraaghoewijdaarmetelkaareenhelpendehandkunnenbieden.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikbenblijdaterveelaandachtisvoordegedupeerden.WelkerolspeeltdeministervanFinan-ciënhierbij?Roepthijdecuratorenertoeopomtenaanzienvandezegedupeerdendemenselijkemaattehanteren?MinisterBos:Zoalsgezegd:ikhebergeenmoerovertezeggen.Alsikechtervinddatdecuratorenergensmeebezigmoetenzijn,danzoekikwelcontact.Ditisgebeurdbijdeincassopraktijken.Bovendienhebikeropaangedrongendatersnelhelderheidaangedupeerdenwordtgeboden,ookoverdestatusvanderegelingdiemetJelleHendrickxgetroffenwerdenoverwatermetdeaanbevelingenvanWabekegebeurt.Zonderdatwijeenjuridischetitelhebbenomdittemogendoen,doenweditduswel.Verderkunnenwenietuitsluitendaterindecategorieschrijnendegevallensomsookietsvanonsgevraagdwordt.Erheeftzichopdatpuntreedseensituatievoorgedaan.Personendieonderhetdepositogarantie-stelselvallenenzoweleenhypotheekschuldalseenspaarsaldohebben,zienhunspaarcentenoverhetalgemeennietterug.Datgeldwordtechterwelafgetrokkenvandehypotheekschuld.Ditleidttoteenlagerehypo-theekrenteaftrek.Alsmendandeleningzoubijsluiten,zouzezichnietmeerkwalificerenvoorhypotheekrenteaftrek.StaatssecretarisDeJagerheefthiervoorinmiddelseenregelinggetroffen.Alsdeextraleningbinneneenbeperkteperiodewordtafgesloten,blijftdehypotheekrenteaf-trekgewoonophetoudeniveau.Ditiseenvoorbeeldvanietswaarvanwijgeoordeeldhebbendatwijhetbehorentedoen.Iksluitnietuitdatzichvergelijkbaresituatieszullenvoordoen.Datzullenwijvangevaltotgevalbeoordelen.DeheerTonyvanDijck(PVV):InhoeverrewordtdeWabeke-regelingdoordecuratorengerespecteerd?Geldtdieregelingalleenvoorgevallenwaarbijderegelingalafgeslotenis?Wordenooknieuwegevallendieervanuitgingendatzijderegelingzoudenkrijgen,meegenomen?MinisterBos:DeWabeke-aanbevelingenendemogelijkhedenvancollec-tieveafhandeling,waarnaarmevrouwVosvroeg,zullenonderwerpenzijnvanhetactieplandatdecuratorennuopstellen.Dieaanbevelingenenmogelijkhedenhebbennudusnoggeenstatus,maarzullendezewelkrijgeninhetactieplan.MevrouwVos(PvdA):Deministerkandecuratorendusietsvragen,ookalgaathijernietover.Komterdezemaandechtduidelijkheidoverderegeling?IkvindeigenlijkdatWabekejuisteenrolzoukunnenenmoetenspelenbijdeafhandelingendekwaliteitvanderegeling.Ikweetnietofdeministerdaarnogopterugkomt.KandeministerookaandecuratorenvragenomdestichtingvanJelleHendrickxtebellen?Diestichtingisaleentijdhiermeebezig,maarisnogsteedsnietgebelddoordecuratoren.Hetlijktmijhandigalszijcontacthebben.MinisterBos:Volgendeweekvindteencruciaalgesprekplaatstussendecuratorenenallebelanghebbenden.Dezezakenkomendanaandeorde.Ookalhebikernietsovertezeggen,alsikmagzeggendatikhetmedenamensuzeg,benikbereidommedenamensdeledenvandeKamerpersoonlijkaandecuratorentelatenwetendatwijverwachtendatzijallesTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28527 opalleszettenomuiterlijkeindvolgendeweekduidelijkheidtegeven.Datgaanwedanproberen.DeheerIrrgang(SP):Dankvoordietoezegging.ZoudeministerzichookkunnenlateninformerendoordeStichtingSteunfondsProbleemhypo-thekenvanJelleHendrickxoverdehuidigestandvanzakenvandeincass-opraktijken?Mijnindrukisdathetietsandersligtdandeministernetzeiendandecuratorenwellichttegenhemzeggen.HetisopzichookaleenprobleemdatertotnutoegeencontactistussendecuratorenendestichtingvanJelleHendrickx.Deministerzouditprobleemheelgoedaandeordekunnenstellen.MinisterBos:Datzullenwedoen.ErwerdgevraagdofwenaarAmerikaansvoorbeeld«promptcorrectiveaction»-achtigemechanismenindewetzoudenmoetenhebben.Inonzenotaoverdetoekomstvandefinanciëlesector,dievoordezomerverstuurdennadezomermetelkaarbesprokenis,hebbenwijaange-gevendathetgoedisomeenaantalAmerikaansevoorbeeldennadertebestuderenenmogelijkovertenemen.Indearbeidscontractenvanallemensenrechtsvanmijstaatdatditgedaanmoetworden.MevrouwSap(GroenLinks):Hetisheelgoeddatditgaatgebeuren.Kunnenwijindetoekomstookandersaankijkentegendegeheimhou-dingsplicht?Kandieversoepeldworden?MinisterBos:Ditwashettweedepuntdatikwildebespreken.IkhebmetdeherenWellinkenHoogervorstalovereenstemmingbereiktoverhetfeitdatwijallemaal–laatstaanu–ongelukkigzijnmetdemanierwaaropdegeheimhoudingsplichtindeWetfinancieeltoezichtopditmomentkenne-lijkwerktenmetdeimplicatiesdaarvan.DitisnieteensprimairgevoeddoordeproblemenwaaropwijstuitenbijdeopzetvandeonderzoekenoverdeDSBBank.Ookbijdeinformatieverschaffingaandeparlementairecommissieonderzoekkredietcrisisstuitenwijcontinuopinterpretatiepro-blemenoverwatwelofnietonderdegeheimhoudingsplichtvalt.WijwetenookniethelemaalzekerofhetinNederlandnietnodeloosstrengergeregeldisdaninanderelanden.DeherenWellinkenHoogervorstenikhebbenonssowiesovoorgenomenomdegeheimhoudingsaspectenindiewetenhunimplicatiestebezienenzonodigteheroverwegen.DitheeftookgevolgenvoorderoldiedeKamerinverscheidenegedaantenkanvervullen.DeheerWeekers(VVD):Mijnvraagstellinggingzelfsnogeenstukjeverder.Zijgaatnietalleenoverdeactueleonderzoeken.Ikvraagmeafwelkeinformatietoezichthoudersinderichtingvandemarktendeconsu-mentenkunnenventileren.Ikhebstelligdeindrukdatjeconsumentenbeterkuntwaarschuwenalsineenveeleerderstadiumtransparantiewordtbetracht.Daarvangaatookeenzelfcorrigerendewerkinguit.Ikhoefnugeengedetailleerdantwoord.Wildeministerechterookopdataspectterugkomen?MinisterBos:Datisechteenheelanderevraag.Dezevraaggaatoverhoehetprudentieeltoezichtnugeregeldis.Prudentieeltoezichtbehoortzichnuperdefinitieachterdeschermenaftespelen.Alshetzichnamelijkvoordeschermenzouafspelen,zouiedereeninpaniekrakenenzouhethelesysteemaandewandelgaan.Dievraagmoetnietteminsteedsweergesteldwordenenvaneenovertuigendantwoordwordenvoorzien.BijdeIcesave-evaluatielagdezevraaguitdrukkelijkoptafel.DeKamerkoosdepositiedatDeNederlandscheBankindatgevalwellichtnietvoldoendegedaanhad.Datiseenvanderedenenwaaromdiecasusnumeelooptinhetparlementaironderzoek.StrakshebbenwijookhetonderzoeknaardeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28528 DSBBankdatnaaraanleidingvandiecasuslichthieroverdoetschijnen.Latenwijdievraagtenprincipalebesprekenalswijvandietweekantenmeerinformatiedaarovergekregenhebben.MevrouwBlanksma-vandenHeuvel(CDA):Ikhebbegrependatwijeentussentijdserapportagekrijgenoverdebestuurders.Hebikdatgoedbegrepen?DatwasookdewensvandeKamer.Ikwildaargraageenexplicietebevestigingvankrijgen.Deministerheeftnietexplicietdetijds-duurvanhetonderzoekbenoemd.Wijgaanervanuitdathetbegintbijhetafgevenvandebankvergunningeneindigtbijhetfaillissement.MinisterBos:Hetonderzoekbegintzelfsdaarvoor.Erzijnimmersrechts-voorgangersvandeDSBBank.Hethandelentenopzichtevandezerechts-voorgangerszouookrelevantkunnenzijn.Hetbegintdusnietpasin2005.Ikhebmeerdanalleeneentussenrapportagetoegezegd.Detoezichthou-dersmoeteneinddezemaandklaarzijnmethetwerkdatzevanuithunreguliereverantwoordelijkheidtochalgeachtwordentedoen.AlsprofessorScheltemageenredenzietomdeconclusiediedaarbijgetrokkenwordt,naderteonderzoekenofintwijfeltetrekken,moethijdaarovermeteenrapporteren.Zouhijdieredenwelzien,danzalikeenvertrouwelijketussenrapportageaandeKamercommissiedoordeheerScheltemaenmijzelforganiseren.Devoorzitter:Ikdankdeministervoorzijnantwoorden.Totslotvolgendeconclusies.MinisterBos:Zalikeenpogingwagenomdeconclusiesoptesommen?–Vriendschapsrelatiesmetbestuurdersdiemogelijkdeonafhankelijk-heidvanledenvandecommissie-Scheltemaindewegzoudenstaan,zullennogeenkeergechecktworden.Alsditnaaronsinzichtallemaalgeenredengeefttotzorg,kandecommissieaandebakconformdeopdrachtindebriefaandeKamerplusalletoevoegingenvanuitditdebat.–Metbetrekkingtotdebestuurdersdienunogeenverantwoordelijkheidhebbenindefinanciëlesector,doenwijhetzoalsiknetinantwoordopdevraagvanmevrouwBlanksmahebaangegeven.–Metbetrekkingtotderijksrechercheblijftgeldenwatwijdaareerderoverhebbengezegd:zijwordtgeachtomvoorheteindvandezemaandhetoriënterendfeitenonderzoekafgerondtehebben.Devoorzitter:Endedriemaandenbeginnenop1november.MinisterBos:Ja,dedriemaandenbeginnenop1november.MevrouwSap(GroenLinks):Deplanningvanhetonderzoekblijfttocheenpuntvanaandacht.IkhebeengrootdeelvandeKamerhorenzeggendatmenwildathetonderzoekvoorheteindvanditjaarisafgerond.Deministerteltvanaf1november,dusdanwordthetvoor1februari.Isdatacceptabelvoordeandereleden?Watmijnfractiebetreft,blijfthetdrin-gendeverzoekomhetonderzoekvoordekerstafteronden.Ikwilzekernietdatdeoorspronkelijketermijnvandriemaanden,dustothalfjanuari,overschredenwordt.Devoorzitter:Deledenhebbengeenprotestaangetekendtegenhetfeitdatdeperiodeop1novemberbegintendathetonderzoekdriemaandenduurt.Zijzijnernietblijmee,maarvolgensmijwasdeconclusiedatwijkunnenlevenmetafrondingeindjanuari,metalletussenrapportagesdieerbijkomen.Ikdachtdieconclusietemogentrekken.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.28529