Verslag van een schriftelijk overleg over de reactie op verzoek commissie over de brief van Streetwise en andere organisaties met betrekking tot het project ‘Smart Streetwise’ (Kamerstuk 32637-596)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202432 637BedrijfslevenbeleidNr. 647 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 28 juni 2024 De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantalvragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van EconomischeZaken en Klimaat over de brief van 5 februari 2024 over de reactie opverzoek commissie over de brief van Streetwise en andere organisatiesmet betrekking tot het project «Smart Streetwise» (Kamerstuk 32 637,nr. 596).De vragen en opmerkingen zijn op 14 maart 2024 aan de Minister vanEconomische Zaken en Klimaat voorgelegd. Bij brief van 28 juni 2024 zijnde vragen beantwoord.De fungerend voorzitter van de commissie,StofferAdjunct-griffier van de commissie,Van Tilburg kst-32637-647ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6471 InhoudsopgaveIVragen en opmerkingen vanuit de fracties2IIAntwoord / Reactie3 I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben de reactie van de Minister over hetproject Smart Streetwise gelezen. Deze leden wensen de Minister nogenkele vragen voor te leggen. Zij zien dat middelgrote binnensteden enkernen de laatste jaren steeds meer verschralen. Naast de Impuls AanpakWinkelgebieden zijn verdere initiatieven om ondernemerschap aan tejagen, kernen te versterken en leegstand tegen te gaan volgens deze ledennodig om de winkelstraten levendig te houden en toekomstbestendig temaken.De leden van de D66-fractie zijn zeer te spreken over de samenwerkingtussen Streetwise, provincie Overijssel en Saxion Hogeschool om tekomen tot een pilotaanpak om de Streetwise-methodiek in Overijssel uitte rollen. Deze leden zien het project als een goede aanjager voor hetversterken van winkelgebieden, specifiek in middelgrote binnensteden inregionale gebieden, waarbij wordt gefocust op innovatie en hetaantrekken van de nieuwe generatie ondernemers en vernieuwendeconcepten. Klopt het dat Provincie Overijssel middelen heeft vrijgemaaktom het project in Overijssel uit te rollen? (1) Kan de Minister hierbij eenaanjagende rol spelen? (2) Zo nee, waarom niet? (3) Kan de Ministertoezeggen om de pilotaanpak in Overijssel op de kortst mogelijke termijnvan start te laten gaan? (4) Zo ja, welke termijn stelt zij hierbij? (5) Watmoet er nog specifiek gebeuren voordat de uitrol in Overijssel van startkan? (6)De leden van de D66-fractie hebben daarnaast nog enkele vragen over hetonderzoeken van een landelijke uitrol van het project. Deze leden wetendat het project in Limburg al veel deelnemende gemeenten heeft en doordie successen de stap naar Overijssel heeft gemaakt, waartoe Saxion demethodiek heeft onderzocht. Deze leden hebben kennisgenomen vanbredere interesse in het project Smart Streetwise vanuit verschillendeandere provincies en gemeenten. Is de Minister samen met projectStreetwise in gesprek met deze provincies? (7) Zo nee, ziet zij daar geenrol om de uitrol verder te faciliteren? (8) Wat verwacht de Minister van desamenwerkende partijen, zoals de provincie en Stichting Streetwise,voordat zij het project buiten Overijssel kan steunen? (9)De leden van de D66-fractie zien naast het beleid dat de van de overheid aluitvoert om kernen levendig te houden en de methodiek van Streetwisenog een mogelijke optie om winkelgebieden en de ondernemersvrijheid testimuleren. Deze leden zouden graag zien dat ondernemers zelf devrijheid krijgen om te beslissen of zij open gaan op zondag. Op ditmoment moet de gemeente actief besluiten of een ondernemer openmag, gezien in de huidige wetgeving staat dat alle winkels dicht zijn opzondag, tenzij de gemeente een uitzondering toepast. Deze leden zoudengraag zien dat alle winkeliers zelf de vrijheid hebben om hun winkel teopenen op zondag. Dit brengt niet alleen meer ondernemersvrijheid, maarzo wordt ook aan consumenten de kans gegeven om een extra dag tekomen winkelen. Dit stimuleert economische bedrijvigheid. Kan deMinister reflecteren op de suggestie van deze leden? (10) Is zij het metTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6472 deze leden eens dat ondernemers de vrijheid moeten krijgen om zelf tebeslissen of zij op zondag hun winkel openen? (11) Zo nee, waarom niet?(12)Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractieDe leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de brief van deMinister aangaande de reactie op de brief van Streetwise en andereorganisaties met betrekking tot het project «Smart Streetwise». Dezeleden lezen dat er overleg gaande is met alle betrokken partijen omvervolgstappen te concretiseren in een plan om een landelijke uitrol teonderzoeken, waarbij het Saxion middels praktijkgericht onderzoekvalideert. Deze leden vragen wanneer deze uitkomsten ongeveer verwachtkunnen worden. (13)Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de reactie vande Minister op de brief van Streetwise. Deze leden pleiten voor onder-steuning van Streetwise om de landelijke uitrol van de Streetwise-methodiek mogelijk te maken en vragen hierop een reactie van deMinister. Deze leden verwijzen in dat licht naar de schriftelijke vragen vande leden Inge van Dijk en Vermeer hierover d.d. 15 februari (AanhangselHandelingen II 2023/24, nr. 1564) die zij hierover reeds hebben gesteld enzien uit naar de beantwoording daarvan door de Minister. (14)II Antwoord / Reactie Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieVraagKlopt het dat Provincie Overijssel middelen heeft vrijgemaakt om hetproject in Overijssel uit te rollen? (1)AntwoordJa, de provincie Overijssel heeft middelen vrijgemaakt voor een pilot-project in de gemeente Enschede.VraagKan de Minister hierbij een aanjagende rol spelen? (2)AntwoordOp dit moment speelt mijn ministerie een stimulerende rol bij detotstandkoming van een gedragen stappenplan door partijen bij elkaar tebrengen en ze te overtuigen van de noodzaak van een dergelijk plan. Zonodig wil ik een stimulerende rol spelen richting politiek-bestuurlijkebetrokkenen vanuit de provincies.VraagZo nee, waarom niet? (3)AntwoordZie het antwoord op vraag 2.VraagKan de Minister toezeggen om de pilotaanpak in Overijssel op de kortstmogelijke termijn van start te laten gaan? (4)Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6473 AntwoordIk zie de pilotaanpak Overijssel als een eerste stap naar een landelijkeuitrol. Bij het zetten van deze belangrijke eerste stap moet daarom ookworden voldaan aan voorwaarden om de noodzakelijke vervolgstappenmogelijk te maken.VraagZo ja, welke termijn stelt zij hierbij? (5)AntwoordHet is niet aan mij, maar aan de betrokken partijen om hierbij een termijnte stellen.VraagWat moet er nog specifiek gebeuren voordat de uitrol in Overijssel vanstart kan? (6)AntwoordDe plannen voor de uitrol van het Streetwise-concept hebben nog geenvastomlijnde vorm. De Overijsselse pilot zou een eerste stap kunnen zijnin het vormgeven van de inhoudelijke aanpak, maar daarnaast is hetbelangrijk dat er uitzicht is op een vervolg en onder welke voorwaardeneen dergelijk vervolg plaats kan vinden. Daarvoor is het nodig om ookandere provincies en daarbinnen andere gemeenten te betrekken en teenthousiasmeren om te participeren in een vervolgtraject. Daarvoorhoeven niet direct alle andere provincies aan te haken, maar wel eensubstantieel aantal, bijvoorbeeld een drietal, zodat momentum kanworden gecreëerd. Zoals ook in de provincie Limburg is gebleken zijn deprovincies belangrijk vanwege hun stimulerende en regievoerende rolrichting hun gemeenten. Om echt stappen te kunnen zetten richting eenlandelijke uitrol is stevig politiek-bestuurlijk commitment noodzakelijkvoor een gedragen stappenplan.VraagIs de Minister samen met project Streetwise in gesprek met dezeprovincies? (7)AntwoordJa, op ambtelijk niveau vindt overleg plaats.VraagZo nee, ziet zij daar geen rol om de uitrol verder te faciliteren? (8)AntwoordZie het antwoord op vraag 7.Wat verwacht de Minister van de samenwerkende partijen, zoals deprovincie en Stichting Streetwise, voordat zij het project buiten Overijsselkan steunen? (9)AntwoordIk steun het project op dit moment al. Voor de voortgang van het project ishet belangrijk dat de partijen de pilotaanpak nader concretiseren in eenuitgewerkt projectplan, dat inzicht geeft in de doelen, de partijen diemeewerken en de invulling van rollen, de werkwijze, het tijdpad en definanciële onderbouwing. Belangrijk is ook dat goede afspraken gemaaktworden over de monitoring van het project, zodat op basis van het projecteventueel inhoudelijk kan worden bijgestuurd. De Overijsselse pilot zoudaarmee mede de basis kunnen leggen voor een concreet uitrol-draaiboek. Daarnaast is politiek-bestuurlijk commitment noodzakelijk voorTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6474 een gedragen stappenplan voor de landelijke uitrol. Zie ook mijnantwoord op vraag 6.VraagKan de Minister reflecteren op de suggestie van deze leden (dat winkelierszelf mogen beslissen of zij op zondag open gaan)? (10)AntwoordZie het antwoord op vraag 11.VraagIs zij het met deze leden eens dat ondernemers de vrijheid moeten krijgenom zelf te beslissen of zij op zondag hun winkel openen? (11)AntwoordNee, dit zou namelijk betekenen dat het landelijk wordt toegestaan datwinkeliers op zondag open mogen, zonder dat gemeenten daar invloed ophebben. Het is aan gemeenten om uitzonderingen te maken voor deopeningstijden die in de Winkeltijdenwet zijn opgenomen. Het is eenbewuste keuze om deze bevoegdheid bij gemeenten te leggen, omdatgemeenten het beste inzicht hebben in de wensen en belangen vanburgers, ondernemers en andere stakeholders.Deze systematiek werkt. De meeste gemeenten hebben een verordeningdie openingstijden regelt. Bovendien bestaat er vaak voor ondernemersde mogelijkheid om individuele ontheffing te krijgen. Zo stond circa 82%van gemeenten in 2016 winkeliers toe om individueel ontheffing aan tevragen.Het landelijk toestaan van openstelling op zondag kan bovendien eenkeerzijde voor winkeliers hebben die waarde hechten aan zondagsrust. Alsgevolg van de verruimingen in de Winkeltijdenwet meer dan tien jaargeleden zijn winkeliers geconfronteerd geweest met verruimingen vanopeningstijden, zonder dat zij daarmee hebben ingestemd. Dit gebeurdebijvoorbeeld via besluitvorming in winkeliersverenigingen of viabestaande contractsbepalingen in het huurcontract. Daarom is de wet in2021 gewijzigd om winkeliers een uitdrukkelijk instemmingsrecht bijwijzigingen van openingstijden te geven. Hoewel winkeliers niet meergedwongen kunnen worden open te gaan op zondag, kan een landelijkeverruiming ervoor zorgen dat de economische druk om op zondag open tegaan hoger is in die gebieden waar nu nog (grotendeels) zondagssluitingis. In de evaluatie uit 2016 gaf 47% van de winkeliers aan dat zij openwaren op zondag onder meer omdat concurrenten open waren.VraagZo nee, waarom niet? (12)AntwoordZie het antwoord op vraag 11Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractieVraagDeze leden vragen wanneer deze uitkomsten (van het overleg metpartijen) ongeveer verwacht kunnen worden. (13)AntwoordHet is nu op de eerste plaats aan de samenwerkende partijen om denoodzakelijke voorwaarden in te vullen die vervolgstappen mogelijkmaken. Zie ook mijn antwoorden bij de vragen 5, 6 en 9.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6475 Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieOpmerkingDeze leden verwijzen in dat licht naar de schriftelijke vragen van de ledenInge van Dijk en Vermeer hierover d.d. 15 februari (Aanhangsel Hande-lingen II 2023/24, nr. 1564) die zij hierover reeds hebben gesteld en zien uitnaar de beantwoording daarvan door de Minister. (14)ReactieAntwoorden op de vragen van de leden Van Dijk en Vermeer heb ik uwKamer doen toekomen op 22 april 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 6476