Geactualiseerd landelijk overzicht van vogelsoorten met concentraties van (inter)nationaal belang

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202433 576NatuurbeleidNr. 372 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR NATUUR EN STIKSTOF Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 april 2024Met deze brief informeer ik uw Kamer over de publicatie van het rapportGeactualiseerd landelijk overzicht van vogelsoorten met concentraties van(inter)nationaal belang. Daarnaast informeer ik via deze brief uw Kamerover de aanleiding voor het opstellen van dit rapport en de vervolg-stappen die ik zal nemen in de voorbereiding van het bijbehorendevervolgtraject.AanleidingIn 2019 is de laatste Nederlandse versie van het internationale ImportantBird Areas (IBA) rapport uitgebracht. Het IBA-rapport geeft een overzichtvan de belangrijkste Nederlandse gebieden voor vogels onder deVogelrichtlijn. Door verder ontwikkelde inzichten ten aanzien van decriteria voor het identificeren van belangrijke concentraties van vogel-soorten en het ontbreken van gegevens voor weidevogels, was eenaanvulling noodzakelijk. Sovon Vogelonderzoek Nederland (Sovon) heeftdaarom in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur enVoedselkwaliteit een nieuw rapport geschreven. Dit rapport geeft eenactueler en completer overzicht van de Nederlandse situatie, met name opbasis van data die uit bestaande bronnen komt. In het nieuwe rapportstaat per soort een overzicht van de belangrijkste plekken waar de vogelsvoorkomen. Deze plekken bevinden zich zowel binnen als buitenbeschermde natuurgebieden.Nederland is als lidstaat van de Europese Unie verplicht om een grootdeel van de vogelsoorten in het land te beschermen. Door de soorten tebeschermen in Vogelrichtlijngebieden, zorgen we ervoor dat de populatiesgezond blijven en dat er geen soorten verdwijnen. Het IBA-rapport uit2019 liet al zien dat er nieuwe belangrijke gebieden voor vogels zijn diebuiten de bestaande Vogelrichtlijngebieden vallen. Er moet daaromopnieuw gekeken worden naar de bescherming van de vogels inNederland. De resultaten van dit nieuwe rapport gaan daarbij helpen. kst-33576-372ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 576, nr. 3721 Aanpak voorbereidingenIk ga samen met de andere voortouwnemers, zoals de provincies, deresultaten van het rapport en de opties voor een vervolgtraject verderbestuderen. Het is daarbij van belang dat Nederland de nodige maatre-gelen treft om de vogels genoeg bescherming en herstelmogelijkheden tebieden. In de gebiedsprocessen vindt dit plaats in nauwe samenwerkingmet de stakeholders in die gebieden. Beschermende maatregelen bestaanbijvoorbeeld uit de extra areaalopgave voor natuur zoals opgenomen inhet ontwerp Nationaal Programma Landelijk Gebied, de doorontwikkelingvan Groenblauwe diensten, ook wel Ecosysteemdiensten genoemd,beheermaatregelen gericht op behoud van leefgebied en eventueel waarnodig ook het aanwijzen van Vogelrichtlijngebieden.Bij de voorbereidingen voor het vervolgtraject worden de criteria voor hetselecteren van Vogelrichtlijngebieden herzien. Dit is nodig, omdat dehuidige set criteria verouderd is en juridisch niet meer voldoet. Gebruikvan de oude criteria zou ervoor zorgen dat er ook focus ligt op soortenwaar het goed mee gaat. Daardoor is er minder aandacht voor de soortenwaar het slecht mee gaat. Door de criteria aan te passen, gaat de meesteaandacht in een vervolgtraject naar soorten die extra bescherming nodighebben en wordt de opgave beter uitvoerbaar. Daarbij moet uiteraardrekening worden gehouden met de eisen die vanuit de rechtspraakworden gesteld. Gebieden worden niet aangewezen als dit op ecologischen juridisch vlak niet nodig is.Over de vraag welke vogelsoorten moeten worden beschermd inVogelrichtlijngebieden, lopen op dit moment zowel bij de Raad van Stateals bij het Europese Hof van Justitie rechtszaken. De uitspraken in dezerechtszaken zullen duidelijker maken wat Nederland moet doen om desoorten volgens de Vogelrichtlijn goed te beschermen. Deze informatiewordt meegenomen bij de voorbereidingen voor de herziening van decriteria voor gebiedsaanwijzing.Het bestuurlijk vaststellen van nieuwe selectiecriteria en daarmeemogelijk ook het aanwijzen van nieuwe Vogelrichtlijngebieden, is aan hetvolgende kabinet. Als er eerder relevante ontwikkelingen zijn rond ditonderwerp, zal uw Kamer hierover worden geïnformeerd.De Minister voor Natuur en Stikstof,Ch. van der Wal-ZeggelinkTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 576, nr. 3722