Antwoorden op vragen inzake de Voorjaarsnota 2009

31965Voorjaarsnota2009Nr.3LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld25juni2009DevastecommissievoorFinanciën1,heeftoverdeVoorjaarsnota2009(Kamerstuknummer31965,nr.1)denavolgendevragenterbeantwoor-dingaanderegeringvoorgelegd.Devragenop12juni2009voorgelegd.Bijbriefvan24juni2009zijnzedoordeministervanFinanciënbeantwoord.Devoorzittervandecommissie,BlokDegriffiervandecommissie,Berck1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Blok(VVD),voor-zitter,TenHoopen(CDA),ondervoorzitter,Weekers(VVD),VanHaersmaBuma(CDA),DeNeréetotBabberich(CDA),Haverkamp(CDA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Omtzigt(CDA),Kos¸erKaya(D66),Irrgang(SP),Luijben(SP),Kalma(PvdA),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),Cramer(CU),VanderBurg(VVD),VanDijck(PVV),Spekman(PvdA),Gesthuizen(SP),Ouwehand(PvdD),Tang(PvdA),Vos(PvdA),Bashir(SP),Sap(GL)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Remkes(VVD),Pieper(CDA),Aptroot(VVD),DeVries(CDA),VanHijum(CDA),Mastwijk(CDA),Elias(VVD),DePater-vanderMeer(CDA),Pechtold(D66),Kant(SP),Ulenbelt(SP),VanderVeen(PvdA),Smilde(CDA),Anker(CU),Nicolaï(VVD),DeRoon(PVV),Kuiken(PvdA),Kara-bulut(SP),Thieme(PvdD),Heijnen(PvdA),Roefs(PvdA),VanGerven(SP),Vendrik(GL)enSmeets(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1325280809tkkst31965-3ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.31 1DebijstellingenindeVoorjaarsnotazijngebaseerdopdemacro-econo-mischeramingenvanhetCEPvanhetCPB.Dezezijnopeenaantalpunteninmiddelsachterhaald.WanneerkandeKamereenupdateontvangenvandeVoorjaarsnota,gebaseerdopdenieuwegegevens?DeMiljoenennota2010isdeeerstvolgendenotawaarindemeestrecentemacro-economischeontwikkelingen–Macro-economischeVerkenningen(MEV)vanhetCPB–wordenverwerkt.DerecentbekendgemaakteramingenindeCPB-Nieuwsbriefzijnopditmomentdemeestactueleramingen.2Nogvoordezomerzalereensubsidieregelingvan€12mln,startenmetmaatwerkadviezenvoorparticulierewoningeigenaren.Wathoudtditin?Deregelingisvooreigenaar-bewonersenwordtvankrachtop1juli2009eneindigtop31december2010.MomenteelwordtdelaatstehandaandevoorbereidingengelegdzodatderegelingeindjuniindeStaatscourantkanwordengepubliceerd.Eigenaar-bewonerskunnenvanafboven-staandedatumeensubsidievanmaximaal€200ontvangen(zijndeonge-veer75%vandegemiddeldeprijsvaneenmaatwerkadvies).Alsdewerkelijkekostenvanhetmaatwerkadvieslagerliggenisdesubsidiegemaximeerdopdewerkelijkekosten.Hetbudgetis€12mlninclusiefdeuitvoeringskostenenwordtgefinan-cierduithetbudget«MeermetMinder»opdeWWI-begroting.3Kanderegeringaangevenopwelkewijzeenopwelketermijnzeuitvoe-ringgeeftaanamendementOmzigtc.s.inzakesubsidievoordubbelglas,tebekostigenuitdeEIA(amendement31301,nr.36).KandeKameropkortetermijneennotavanwijzigingopdesuppletoirebegroting2009tegemoetziendiedezeverschuivingregelt?HetamendementvanhetlidOmtzigttenbehoevevandestimulerings-subsidievoorisolatieglaswordtuitgevoerd.Debeoogdedatumvaninwerkingtredingvanderegelingis1oktober2009,deregelingstoptpereind2010.Zoalsinhetamendementaangegevenwordter€30mlnvoordezeregelingbeschikbaargemaakt.DatwordtgedektdoorhetbudgetuitdeEIA-impulsvanhetstimuleringspakketteverlagenmetditbedrag.Geziendekortetermijnwaaropditbudgetingezetkanworden,wordtvoordelaatstemaandenvan2009€10mlnbeschikbaargesteld.DitwordtzichtbaaropdeWWI-begrotingartikel2«Stimulerenvaneenduur-zamekwaliteitvanwoningen,gebouwenenbouwwerken».Mochthetbudgetvoor2009uitgeputdreigenteraken,dankanbijNajaarsnotabeslotenwordenhetsubsidieplafondvoor2009teverhogen.Hetdeelvande€30mlndatnietwordtingezetin2009zalbeschikbaarwordengesteldin2010.GeziendedatumvanopenstellingisdeNajaarsnota2009hetaangewezenmomentombudgettairegevolgenvoor2009aandeTweedeKamertemelden.Erwordtzodoendegeennotavanwijzigingopdeeerstesuppletoirebegroting2009verstuurd.4Isderegeringbereidineenvolgendesuppletoirebegrotingdetabelmetgeneralewijzigingenmeerinlijntebrengenmetdetoelichtingopdeverschillendebeleidsartikelen?Zonee,waaromniet?Indesuppletoirebegrotingeniseentabelopgenomenmetdebelang-rijkstemutaties.Dezetabeldientalstoelichtingophoofdlijnen.Veelalzullenmutatiesdieindezetabelwordenopgenomenookwordentoege-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.32 lichtbijdeindividuelebeleidsartikelen.Omdathetkanzijndateenbepaaldebelangrijkemutatieeffectheeftopmeerdereartikelenenomtevoorkomendateentoelichtingmeerderekerenherhaalddientteworden,kanhetzijndatbeidenietéénopéénopelkaaraansluiten.5KanderegeringaangevenwaaromdegenoemdebedragenindeverticaletoelichtingbijdeVoorjaarsnota,nietaltijdovereenkomenmetdegenoemdebedrageninde1esuppletoirebegrotingvanOCW?Erzijntweegetallenintabel2.1.1.«Generalewijzigingenindebegroting2009»uitde1esuppletoirebegrotingdieperabuisnietovereenkomenmetdegetallenindeverticaletoelichtingbijdeVoorjaarsnota.Hetbetreftdehogereuitgavenvoordeleerlingen-enstudentenaantallen:inplaatsvan€15mlnmoetdit€12mlnzijn.Daarnaastgaathetomderamings-bijstellingstudiefinanciering:inplaatsvan€92mlnlagereuitgavenmoetditzijn€75mlnaanlagereuitgavenen€17mlnaanhogereontvang-sten.6Kaneentotaaloverzichtvanrisico’swaardestaataanisblootgesteldn.a.v.deinterventiesindefinanciëlesector,zoalsgevraagdindevragen29,30en31bijhetJaarverslagvanhetministerievanFinanciën(Kamer-stuk31924IXB,nr.1),naardeKamerwordengezonden?Destandper15juni2009isalsvolgt:Financiëlebelangenoverheidinfinanciëlesector(standper15juni2009)FinancieelbelangBedrag(in€mld)AankoopFortis16,8BelangRFSHoldings6,5OverbruggingskredietFortis341Kapitaalversterkingsfaciliteit(€20mldpot)13,75Garantiefaciliteitinterbancaireleningen(€200mldpot)45,12VoorfinancieringdepositogarantiestelselIcesave1,3Illiquidassetback-upfacilityING(garantieop80%vanAmerikaanseAlt-Ahypotheekportfolio)20.0($27.8)1Saldoultimo2008,zievraagenantwoord115.2Vandeze€45,1mldisreeds€42,4mldgegarandeerd.BijwijzevansteunmaatregelheeftdeStaatzogenoemdecoretier1secu-ritiesgekochtvanING,AegonenSNS.InherentaandeaankoopisdatdeStaatisblootgesteldaanmeerderesoortenrisico’s.Hetbeoogderende-mentopdezesecuritieszouoverigenszoveelalsmogelijkdeblootstellingaandierisico’smoetenreflecteren.Totderisico’swaaraandeStaatisblootgesteldbehorenondermeerkredietrisico’senoperationelerisico’s.ZoisereenrisicodatdeStaatnietmeerdewaardevandesecuritiesterugzalkrijgenbijeenonverhooptfaillissement;zekervanwegehetachtergesteldekaraktervandesecurities.Hetachtergesteldekaraktervandesecuritiesheeftmet«eigenvermogen»gemeendathetrendementafhankelijkisvandeprestatiesvandeonderneming.ErisdusookrisicodatdeStaatnietdecouponvandesecuritiesontvangtalsdebetreffendeondernemingennietgoedpresterenenalsgevolggeendividenduitbe-talen.Hetoperationelerisicoisbijvoorbeeldgelegeninhetfeitdatmensendesecuritiesbeheren,waarbijfoutenkunnenoptreden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.33 HetrisicotenaanzienvanING-swapisdatdeportefeuilleminderbetaaltdanverwachtdoormeerdefaultsenoprenteen/ofaflossingvanhypo-theken.Derisico’sdiedestaatlooptbijdeverworvenaandelenensecuritiesbijdebankenenverzekeraars(endedaaropteverkrijgencouponrente),zijnuitdeaardvandeinvesteringgroterdanbijeengerichtemaatregel(zoalsdeswapvanING).HetrisicodatdeStaatlooptweerspiegeltinditgevalhetvolledigeondernemingsrisico.Intermenvan«valueatrisk»zijntheo-retischallegeïnvesteerdemiddelenonderhevigaanrisico.Op3juni2009isdekoopovereenkomstvoordeverkoopvanalleaandelenFortisCorporateInsurancedoordeStaatderNederlandengetekend.Opmomentvanbeantwoordingvandezevragenzijndeaandelennognietgeleverd.ZoalsookvermeldisindebriefaandeTweedeKamer(briefaandeTweedeKamer,kamerstuk2008–2009,31789,nr.6,TweedeKamer)bedraagtdeopbrengstongeveer€350mln.7IshetnietzodatistoegezegdeendergelijkoverzichtnaardeKamertezenden?Voorzoverdezegegevensnietbekendwaren,wordtmetdebeantwoor-dingvanvraag6aanditverzoekvoldaan.8VanwelketegenvallersdienuwordengemeldindeVoorjaarsnotaenin2009moetenwordenopgelost,isnunognietbekendwelkeoplossingervoorwordtgekozen?IndeVoorjaarsnotasluithetuitgavenkader.Tegenovertegenvallerszijnmeevallersgevondenomdetotaleplaatsluitendtekrijgen(zietabellen2t/m5vandeVoorjaarsnota).Inhetlopendejaartegenvallersbinneneenbepaalddossieroplossenisvaaklastig,aangezienhetimplementerenvanoplossingentijdkost.Doorgaanstredenpasinhetdaaropvolgendejaar(ofzelfslater)demaatregeleninwerking.IndeMiljoenennota2010wordtaangegevenwelkeoplossingenhetkabinetheeftgekozenvoordeverschillende(meerjarige)tegenvallers.9,14,84,85,86,87,101,102,103,142,143Kuntueenkwantitatiefonderbouwdereactiegevenophetartikel«Inzak-kendevraagraaktaardgasbaten»(FD,11juni2009)waarinwordtgestelddathetkabinetzichrijkrekentinzijnschattingenvandeverwachtegasopbrengsten?Opwelkeuitgangswaardenvooreuro-dollarkoers,olieprijsenproductie-volumeisderamingvandeaardgasbatengebaseerd?HoeverhoudendezewaardenzichtotdievandeMiljoenennota2009?Wordterrekeninggehoudenmetalternatievescenario’s?Zoja,wathoudendezeinenwatzijndeeffectenophetEMU-saldo,hetFES(volgenszoweloudealsnieuwesystematiek)envoordemeerjarigedoorrekening?Zoneen,watisheteffectvaneenrespectievelijkevraaguitvalvoorgasvan2%,5%en10%ophetEMU-saldo,hetFES(volgenszoweloudealsnieuwesystema-tiek)envoordemeerjarigedoorrekening?Klopthetdatdeaardgasbatentegenvallervan1,1%BBPin2009circa€6,4mld.bedraagt?Zoja,hoeverhoudtzichdatbedragvan€6,4mld.in2009totdeneerwaartsebijstellingvandegasbatenopdeEZ-begrotingmet«slechts»€3,6mld.in2009?Watverklaarthetbijzondereverloopvandegasbatentegenvallervan€3,6mld.in2009naarruim6mld.in2010,gevolgddoorweereendalingnaarrespectievelijk€3,6mld.in2011en€2,5mld.structureel?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.34 Kaneentoelichtingwordengegevenop,enonderbouwingvan,demeer-jarigeaardgasbatenmutatienaaronderliggendeoorzaken(zoalsolieprijs,dollarkoers,productievolume)?KomtdeaardgasbatentegenvallerrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo,ofheeftdezeooknognadeligeeffectenvoorposteneldersopderijksbegroting?Klopthetdatdeaardgasbatentegenvallervan1,1%BBPin2009circa€6,4mld.bedraagt?Zoja,hoeverhoudtzichdatbedragvan€6,4mld.In2009totdeneerwaartsebijstellingvandegasbatenopdeEZ-begrotingmet«slechts»€3,6mld.in2009?Kanalsnogeentoelichtingop,enonderbouwingvan,demeerjarigeaardgasbatenmutatienaaronderliggendeoorzaken(zoalsolieprijs,dollar-koers,productievolume)?KomtdeaardgasbatentegenvallerrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo,ofheeftdezeooknognadeligeeffectenvoorposteneldersopderijksbegroting?Kanalsnogeentoelichtingop,enonderbouwingvan,demeerjarigeaardgasbatenmutatienaaronderliggendeoorzaken(zoalsolieprijs,dollar-koers,productievolume)?KomtdeaardgasbatentegenvallerrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo,ofheeftdezeooknognadeligeeffectenvoorposteneldersopderijksbegroting?EennieuweramingvoordeaardgasbatenwordtaltijdgebaseerdopderamingenvanhetCPBbetreffendedeolieprijsendedollarkoers.Hetkabinet«rekentzichdusnietrijk»(zoalsgesteldinFD,11juni2009),maarbaseertzichopdebestmogelijkeramingen.Erwordtgeenrekeninggehoudenmetalternatievescenario’s.IndeMiljoenenota2009zijnderamingenuitdeMacro-EconomischeVerkenningen(MEV)2009gebruiktbijdebepalingvandegasbatenraming.Erishierbijvoor2009uitgegaanvaneenolieprijsvan$125pervateneeneurokoersvan1,57(zieookMiljoenennota2009p.80).Hetgehanteerdeproductievolumevoor2009bijdezeramingwas76mldm3(geraamddoorEZ).Opkasbasiszorgdehetvoorgaandevooreentotalegasbatenramingvan€14,1mld(zieMiljoenennota2009p.107);optransactiebasis(relevantvoordeberekeningvanhetEMU-saldo)wasdit€14,5mld.IndeVoorjaarsnota2009is–doordesterkgedaaldeolieprijs–gerekendmeteenforslagereolieprijs:$44pervateneeneurokoersvan1,32(beidengebaseerduitramingenuithetCentraalEconomischPlan2009).Hetgehanteerdeproductievolumevoor2009bijdezeramingwas75mldm3.Opkasbasiszorgthetvoorgaandevoor€3,6mldlagereaardgasbatenin2009(ziebegrotingEZ);optransactiebasisisdedalingnoggroter:€6,2mld.Ramingaardgasbaten(voorhetjaar2009)(€mld)VJN2009MN2009VerschilTransactiebasisNiet-belastingontvangsten8,314,5–6,2Vennootschapsbelasting1,62,5–0,9Totaal9,917,0–7,1KasbasisNiet-belastingontvangsten10,514,1–3,6Vennootschapsbelasting1,82,5–0,7Totaal12,316,6–4,3DenegatieveontwikkelingisopkasbasistezienopdebegrotingvanEZ(bijdeniet-belastingontvangsten).VoordeberekeningvanhetEMU-saldoTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.35 isdetransactieramingrelevant(zoalstezienintabel8vandeVoorjaars-nota).Degasbatentegenvallerlooptmetvertragingindekas,vandaardatin2009nognietgeheletegenvallerinkaszichtbaarwordt.Aardgasbaten-tegenvallerskomenrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo(enmeeval-lerstengunste).DevoedingvanhetFESismetingangvandeFES-begro-ting2008nietmeerafhankelijkvandegasbatenraming(FESheefteenvastevoeding).MeerjarigzaldebestbeschikbareramingvandegasbatenwordengepubliceerdindeMiljoenennota2010.10,68en94Hoegrootwasdetotaleeindejaarsmarge2008indedrieafzonderlijkebudgetdisciplinesectoreneninwelkejaren?Hoeisdedaarmeecorrespon-derendein=uittaakstellingverwerkt?Hoegrootwasdetotaleeindejaarsmarge2008indedrieafzonderlijkebudgetdisciplinesectoreneninwelkejarenhoeisdedaarmeecorrespon-derendein=uit-taakstellingverwerkt?Hoegrootwasdetotaleeindejaarsmarge2008indedrieafzonderlijkebudgetdisciplinesectoreneninwelkejarenhoeisdedaarmeecorrespon-derendein=uit-taakstellingverwerkt?DetotaaluittekereneindejaarsmargevoorhetkaderRbg-engbedraagtditjaar€596,3mlnenvoorhetkaderSZA€111,0mln.Dehiermeesamenhangendein=uit-taakstellingisinonderstaandetabelopgenomen.HetkaderBKZkentgeeneindejaarsmargeenderhalveookgeenin=uit-taakstelling.Tabel:Eindejaarsmargeenin=uit-taakstelling(€mln)KaderEindejaars-margeIn=uit-taakstelling200920102011Rbg-eng*596,3–565,8–10,0–20,5SZA111,0–111,0Totaal707,3–676,8–10,0–20,5*BinnendeHGISwordtdeeindejaarsmargeuitgespreidoverdriebegrotingsjaren.Daaromwordtdein=uit-taakstellingookovermeerderejareningeboekt.Detotalein=uit-taakstellingopkaderRbg-engvoor2009isdanookgroterdan565,8mln,aangezienookdein=uit-taakstellingenvoordeHGIS-eindejaarsmargevan2007en2008nogvooreendeelin2009moetenwordeningevuld.11WaarombevatdeVoorjaarsnota,geziendeuitzonderlijkeontwikkelingendiesindsdeMiljoenennotahebbenplaatsgevonden,geenuitvoerigereconomischebespiegeling?HetkabinetheeftinhetAanvullendBeleidsakkoordeenuitvoerigeecono-mischebespiegelinggegevenenheefthieroveruitgebreidmetuwKamergediscussieerd.VanwegedekortetijdspannetussenhetAanvullendBeleidsakkoord(25maart2009)enhetmomentwaaropdeVoorjaarsnotaisverschenen(29mei2009)isbeslotenindeVoorjaarsnotageennieuwebespiegelingoptenemenvandeontwikkelingenvandeNederlandseeconomie.TussenhetverschijnenvanhetAanvullendBeleidsakkoordendeVoorjaarsnotaisimmersgeennieuweconomischbeeldvanhetCPBverschenen.IndeMiljoenennota2010,dieopPrinsjesdagaandeTweedeKamerwordtaangeboden,wordteennieuweeconomischebeschouwingopgenomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.36 12,91,106en144Waaromzijnin2009debegrotingsregelsaangepastenzijnbepaaldeuitgavenbuitendekadersgeplaatst?Waaromisernietvoorgekozendekadersconformdebegrotingsregelstehandhavenentoetelichtenwaaromalsdanontstanekaderoverschrijdin-gendoorderegeringgeaccepteerdzijn?Hebbendebudgettairekadersnogeensturendeendisciplinerenderolopditmoment?Hebbendebudgettairekadersnogeensturendeendisciplinerenderolopditmoment?DewijzigingvandebegrotingsregelstenaanzienvandeveranderderuilvoetsystematiekenwerkloosheidsuitgavenisopgenomeninhetAanvullendBeleidsakkoord.InhetAanvullendBeleidsakkoordstaatonderpunt36:«Debegrotingsregelsen-kaderswordengehandhaafd,metdienverstandedatmethetoogopversterktewerkingvandeautomatischestabilisatorendekadersvoorhetsaldovanmutatieswerkloosheids-(wwenwwb-)uitgavenenruilvoetin2009,2010en2011tenopzichtevandeMiljoenennota2009wordengecorrigeerd.»Ditisgedaanomdewerkingvandeautomatischestabilisatieteversterken(deautomatischestabilisatiewerktnuookaandeuitgavenkant)enzodeeconomietestimuleren.DaarnaastiserinhetAanvullendBeleidsakkoordafgesprokendatdeoverigeuitvoeringstegenvallersenmee-entegenvallersbinnendeuitgavenkadersdienentewordenopgelost(punt37vanhetAanvullendBeleidsakkoord).Opdezemanierhoudendeuitgavenkadersdushunsturendeendisciplinerendewerking:alleenvoorruilvoetenwerkloos-heidsuitgavengeldtdeversterkteautomatischestabilisatie.Deoverigemee-entegenvallersmoeteningepastwordenonderhetuitgavenkader.Omdesoliditeitvandeoverheidsfinanciëntewaarborgen,isderegulieresystematiekzoveelmogelijkintactgehouden.Indiendekaderoverschrij-dingen«gewoon»geaccepteerdzoudenworden,waserjuistgeendisciplinerendewerkingmeeromreguliereuitvoeringstegenvallersonderhetuitgavenkaderintepassen.13InhetAanvullendBeleidsakkoordisbeslotentoteenaantalincidenteleafwijkingenvanderegulierebegrotingssystematiek.Hadooktotderge-lijkeincidenteleafwijkingenkunnenwordenbeslotenindienhetbeoogdewettelijkkadervoordeverbeteringvanhetEMU-saldo–waarindetekort-normeringvoormedeoverhedenwordtbepaaldenvastgelegd–reedsvantoepassingzouzijngeweest?WanneerverwachtderegeringdewetopdebegrotingstekortreductieaandeKamertekunnenzendenHetisopditmomentnogonduidelijkhoehetbeoogdewettelijkkadervoordeverbeteringvanhetEMU-saldowordtvormgegevenenhetisderhalvenietbekendofbijdetoepassingervantotincidenteleafwijkingenvanderegulierebegrotingssystematiekzoukunnenzijnbesloten.DeregeringzaldeKameruiterlijkopPrinsjesdaginformerenoverdezewet.Voordietijdmoetooknogoverlegwordengevoerdmetdedecentraleoverheden.14Opwelkeuitgangswaardenvooreuro-dollarkoers,olieprijsenproductie-volumeisderamingvandeaardgasbatengebaseerd?HoeverhoudendezewaardenzichtotdievandeMiljoenennota2009?Wordterrekeninggehoudenmetalternatievescenario’s?Zoja,wathoudendezeinenwatzijndeeffectenophetEMU-saldo,hetFES(volgenszoweloudealsnieuwesystematiek)envoordemeerjarigedoorrekening?Zoneen,watisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.37 heteffectvaneenrespectievelijkevraaguitvalvoorgasvan2%,5%en10%ophetEMU-saldo,hetFES(volgenszoweloudealsnieuwesystema-tiek)envoordemeerjarigedoorrekening?Zieantwoordopvraag9.15Kaneenoverzichtwordengegevenvandeoorspronkelijkereserveringenvoordeverschillendeenveloppenuithetbeleidsprogrammaenwaterperenveloppenogstaatgereserveerdnadevaststellingvanhetaanvullendbeleidsakkoord?Kantevenswordenaangevenwelkebijregeerakkoordenaanvullendbeleidsakkoordvastgesteldeextramiddelennognietjuridischzijnvastgelegdendezeuitsplitsennaardeverschillendebegrotings-artikelenperbegrotingshoofdstuk?InhetBeleidsprogrammaisaangegevenhoedeintensiveringsmiddelenuithetcoalitieakkoordwordenaangewend.Detabelhierondergeeftdeverdelingvandeintensiveringsmiddelenperpijlerweer,zoalsvermeldinhetBeleidsprogramma(exclusiefloon-enprijsbijstelling).Demiddelenzijninhetbeleidsprogrammageoormerktvoorconcretedoelstellingenofbeleidsterreinen.Degeoormerktebedragenwordeniederjaar,naeeninhoudelijkebeoordelingvandeconcreteplannentoegevoegdaandedepartementalebegrotingen.bedragenin€mln2008200920102011Pijler1:Actieve,constructieverolvanNLinEuropaenindewereld75150250400Pijler2:Innovatieve,ondernemendeeconomie200400575850WaarvannoggereserveerdopAP12109223Pijler3:Duurzameleefomgeving215395585800WaarvannoggereserveerdopAP378206Pijler4:Socialesamenhang1773242531003595WaarvannoggereserveerdopAP295603Pijler5:Veiligheid,stabiliteitenrespect200350500700WaarvannoggereserveerdopAP51111Pijler6:Overheidendienstbarepubliekesector175300425600WaarvannoggereserveerdopAP1973OnderstaandetabeltoontperenveloppeeenoverzichtvandemiddelendienogopdeaanvullendepostbijFinanciënstaatvoordeperiode2009–2011.Ookdezemiddelenzijngeoormerktvoorconcretedoelstellingenofbeleidsterreinen.OpgemerktwordtdatbijVoorjaarsnotaisbeslotentoteentaakstelling(structureelad€100mlnvanaf2011)opdeenveloppe-middeleninhetkadervande€1,8mldschuldreductiepakket.Dezetaak-stellingdientnognaderingevuldwordenmetnoggereserveerdeofreedsuitgedeeldeenveloppemiddelen.Indebeleidsagendavandedepartementaleontwerpbegrotingenisopge-nomenhoeveelresterendemiddelen(tranches)voordezedoelstellingenofbeleidsterreinennoggereserveerdstaanopdeaanvullendepost.Tevensisindedepartementalebegrotingenweergegevenwelkdeelvandeintensiveringsmiddelenreedsaandebegrotingistoegevoegd,opwelkartikelenwaaraandezeconcreetbesteedworden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.38 bedragenin€mln200920102011Pijler2:Innovatieve,ondernemendeeconomie12109223w.v.enveloppeInnovatie,kennisenonderzoek58111w.v.enveloppeOndernemerschap123692w.v.enveloppeOpenbaarvervoer1520Pijler3:Duurzameleefomgeving378206w.venveloppeEnergie34177w.v.enveloppeWaterenkust1580w.venveloppeNatuur,EHSenvitaalplatteland2249Pijler4:Socialesamenhang295603enveloppeIntegratie10050enveloppeParticipatiearbeid,onderkantarbeidsmarkt,armoedebeleid/WAO-WIA/Brugbanen5154enveloppeJeugdenGezin1021enveloppeOnderwijs180378Pijler5:Veiligheid,stabiliteitenrespect51111w.v.enveloppeCapaciteitveiligheidsketenenpreventie51111Pijler6:Overheidendienstbarepubliekesector1973w.venveloppePubliekeomroep50w.venveloppeCultuurenmonumenten192316,23,28en29WelkeloonsverhogingenzijnergerealiseerdindeCAO’sdienahetverschijnenvanhetaanvullendbeleidsakkoordonderhetsociaalakkoordzijnafgesloten?Welkeverwachtingisertenaanzienvandeloonontwikke-lingonderhetsociaalakkoordwaarnaarwordtverwezeninhetaanvul-lendbeleidsakkoord?Welkegevolgenheeftditvoordeverondersteldedoorwerkingoplonenenuitkeringenincollectievesectoren?Kandezedoorwerkingwordengekwantificeerdopbasisvandehuidigeinzichtenvoordejaren2009,2010,2011en2012enverderejaren,uitgesplitstnaarlonenindeonderscheidendesectorenenonderscheidendeuitkeringen?Hoeverhoudtditzichtotdeverondersteldedoorwerkinginhetaanvullendbeleidsakkoord?Hoewordtconcreetomgegaanmeteenlageredoorwer-kingvanhetsociaalakkoord?WatisdeloonontwikkelingindetotnutoeafgeslotenCAO’ssindshetbekendmakenvanhetaanvullendbeleidsakkoord?Hoegrootzijndebesparingenindecollectievesectorwanneerdemarkt-sectorgeennullijnafspreekt,maarerbijvoorbeeldsprakeisvan1,5%loongroei(zoalshetCPBvoor2010voorspelt)?Inhetaanvullendbeleidsakkoordstaatonderpunt39aangegevendatdeinvullingvandebezuinigingsmaatregelenindeVoorjaarsnotawordenbelegd.KanerhelderwordenaangegevenwelkemaatregelenerwordengetroffenalsdenieuweCAO’snietopnulwordengezetendebespa-ringennietvialoonmatigingwordengehaald?DeverondersteldebesparingenindecollectievesectorzijngebaseerdopeennullijnvoornieuweCAO’s.Alsdelonenindemarktnietofminderwordengematigddanverondersteld,komtde€3,2mldlageruit.Indiensprakeisvan1,5%loongroei,treedtgeenbesparingop.Inhetaanvullendbeleidsakkoordisafgesprokendathetkabinetindatgeval,medeinzijnrolalsoverheidswerkgever,openigerleiwijzevanuitdecollectievesectorzalbijdragenaansolidariteitmetdemarktsector,metmensendiehunbaanhebbenverloren(ofdreigenteverliezen)enmetgepensioneerden.VoorhetmonitorenvanCAO’swordteenstandaardsteekproefgehan-teerd.Erzijnsinds24maart2009nogslechtsdrieCAO’safgeslotenindesteekproefwaarineenloonafspraakvoorhetjaar2010isopgenomen.Decontractloonmutatievoor2010lijktvoordenieuweCAO’svooralsnoguittekomenopongeveerinflatieniveau(11⁄4%).InhetsociaalakkoordisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.39 loonmatigingafgesprokenmetbehoudvankoopkrachtvoorwerknemersindemarktsector,publiekesectorenvooruitkeringsgerechtigden.Opditmomentishetnogtevroegomdewerkingvanhetsociaalakkoordtebeoordelen,erisnogteweinigtijdverstrekensindshetsociaalakkoordisafgesloten.DevolgendjaarbijCEPdoorhetCPBgeraamdecontractloonontwikkelingwerktdoorviadereferentiesystematiekopdebeschikbareloonruimteenviadewettelijkekoppelingopdehoogtevandeuitkeringen.Gegevendeonzekerheidomtrentdeloonontwikkelingin2010en2011isopditmomentniettekwantificerenwelkegevolgenditheeft.17Hoegrootwasdeopbrengstuitdeoverdrachtsbelastinginheteerstekwartaalvan2009uitgesplitstnaardeopbrengstuitoverdrachtsbelastingopwoningenenoverigeoverdrachten?Kanereeninschattingwordengegevenvandezeopbrengstenvoorgeheel2009en2010?Inheteerstekwartaalvan2009is€0,8mldaanoverdrachtsbelasting(OVB)ontvangen.DeVoorjaarsnotaramingvandebelasting-enpremieopbrengstenisgeba-seerdopdemacro-economischeindicatorenvanhetCPBopbasisvanhetCentraalEconomischPlan(CEP)endegerealiseerdebelastingontvang-stenover2008.ZoisderamingvandeoverdrachtsbelastingbijVoorjaars-nota2009met€–1,3mldallereerstbijgesteldopbasisvanderealisatievandeOVB-ontvangstenover2008die€0,6mldlageruitkwamendanbijMiljoenennota2009geraamd.Ditwerktgeheeldoornaarderamingvoor2009.DaarnaastisderamingOVB2009met€–0,7mldbijgesteldopbasisvaneennegatievereverwachtingoverdetweedehandshuizen-verkopenin2009.DeVoorjaarsnota2009ramingvandeontvangstenoverdrachtsbelastingbedraagtintotaal€3,9mld.BijMiljoenennota2010wordtderamingvandebelasting-enpremie-ontvangstengeactualiseerdenwordteveneenseeneersteraminggepre-senteerdvandebelasting-enpremieontvangsten2010metonderscheidnaardeverschillendebelastingsoortenwaaronderdeoverdrachts-belasting.18KaneenmeerjarigoverzichtwordengegevenvandegereserveerdemiddelenvoordeSDEenkandaarbijwordenaangevenwelkdeelvandemiddelenreedsjuridischverplichtzijnenvoorwelknogvrijnaareeninvullingkanwordengezocht,uitgesplitstnaardeverschillendeonder-delenvanderegeling?InhetonderstaandeoverzichtzijndevoordeSDEgereserveerdemiddelenafgezettegenuitgaveninhetkadervandeSDEzoalsdienuwordengeraamd.Bijdeuitgavenisdaarbijonderscheidgemaakttussen:•geraamdeuitgavenopgrondvanjuridischreedsaangeganeverplich-tingen.HetgaatdaarbijombeschikkingendieonderdeSDE2008zijnafgegeven;•geraamdeuitgavenindiendevoordeSDE2009gepubliceerdebudgettenvolledigwordenaangewend.Hiervoorzijnweliswaarnognauwelijksbeschikkingenafgegeven,maaraanhetafgevenvanbeschikkingenopontvankelijkeaanvragenvaltnietmeerteontkomen;•geraamdeuitgavenaandetotenmet2011voorgenomenSDE-publi-caties,zoalsdezeookmetdeKamerzijngecommuniceerd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.310 (bedragenin€mln)200920102011201220132014BeschibaarSDE31790197284611juridischverplichtSDE2008Windopland36666ZonPV355555elekctr.Biomassa510101010gasBiomassa13333sub1totaal131424242424gepubliceerdSDE2009Windopland32656565ZonPV35555elekctr.Biomassa18373737Waterkracht2333gasBiomassa6121212sub1totaal20363122122122sub1totaal1+231787146146146inplanningSDE2009,2010en2011Windopland226688Windopzee285ZonPV391313elekctr.Biomassa133851Waterkracht123gasBiomassa61925sub1totaal300351138465Totaal1generaal3179019728461119Wanneerwordengemeentengecompenseerdvoordehogeremacro-lastenvoordebijstand?Isdittweejaar?Betekentditdatgemeentennutemakenkrijgenmettegenvallersenovertweejaarmeevallerszullenhebben?TussenhetRijkendegemeentenisinhetbestuursakkoordafgesprokendathetinkomensdeelvandebijstandvoordeperiode2008–2011isvast-gezetopbasisvandeMLT-ramingvanhetCPB,zoalsdieinaugustus2007isgepubliceerd.Alleenwanneerdeconjunctuurbuiteneenbepaaldebandbreedte(–12500en+12500bijstandsgerechtigden)valt,wordthetmacro-budgettussentijdsgecorrigeerd.Ditzorgtervoordatgemeentenkleinerewijzi-gingenindeconjunctuurzelfopvangen.Ditkaninderdaadineenenkeljaarleidentotbeperktemee-entegenvallers.Echtervoorgroteschomme-lingenindeconjunctuurwordthetbudgetaangepast.Demee-entegen-vallersblijvenhiermeebeperkttusseneenbandbreedte–12500en+12500uitkeringsgerechtigden.Afgelopenvoorjaarishetmacro-budgetopwaartsbijgesteldaangeziendeconjunctuurtoteenaanpassingleiddediebuitendebandbreedteviel.20,21,22,60en61Opwelkeveronderstellingen,zoalsbijv.economischegroei,werkloosheids-ontwikkeling,dollarkoers,olieprijs,etc.)ishetVoorjaarsnotabeeldgeba-seerd?WaarombevatdeVoorjaarsnota2009,integenstellingtotdeVoorjaars-nota2008,geeninformatieoverdeverwachteinflatie?Vanwelkeinflatieenloonontwikkelinggaatderegeringnuuitvoor2009enhoehebbendezeramingenzichontwikkeld?DeeltderegeringopallepuntendeanalysesenveronderstellingenvanhetCPBuithetCEP?IshetCEPonverkortopallepuntengevolgd?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.311 Opwelkeveronderstellingen(zoalsbijv.economischegroei,werkloosheids-ontwikkeling,dollarkoers,olieprijs,etc.)zijndeeconomischevoorspel-lingenindeVoorjaarsnotabeeldgebaseerd?WaarombevatdeVoorjaarsnota2009,integenstellingtotdeVoorjaars-nota2008,geeninformatieoverdeverwachteinflatie?Vanwelkeinflatieenloonontwikkelinggaathetkabinetnuuitvoor2009enhoehebbendezeramingenzichontwikkeld?DeVoorjaarsnotaisopgesteldmetallemacro-economischevariabelenvanhetCPBuithetCentraalEconomischPlan(CEP)alsveronderstelling.Inonderstaandetabelstaandegehanteerdemacro-economischevariabelen.2009VolumeBBP(%)–31⁄2ConsumentenPrijsIndex(CPI)(%)1Contractloon(%)3Werkloosheid(%beroepsbevolking)51⁄2Langerente(%)33⁄4Eurokoers($)1,32Olieprijs($pervat)44IndeMiljoenennota2009isuitgegaanvaneenloonramingvan3,5%eneenCPIvan3,25%voor2009.Deramingvoorhetcontractloonisdaarmeeeen0,5%enderamingvoorhetCPIismet2,25%neerwaartsaangepast.21WaarombevatdeVoorjaarsnota2009,integenstellingtotdeVoorjaars-nota2008,geeninformatieoverdeverwachteinflatie?Vanwelkeinflatieenloonontwikkelinggaatderegeringnuuitvoor2009enhoehebbendezeramingenzichontwikkeld?Zieantwoordopvraag20.22DeeltderegeringopallepuntendeanalysesenveronderstellingenvanhetCPBuithetCEP?IshetCEPonverkortopallepuntengevolgd?Zieantwoordopvraag20.23WatisdeloonontwikkelingindetotnutoeafgeslotenCAO’ssindshetbekendmakenvanhetaanvullendbeleidsakkoord?Zieantwoordopvraag16.24Waaropbaseertderegeringdeveronderstellingdathetjaar2011weereconomischegroeizalvertonen?Deregeringverondersteltnergensdaterin2011weereconomischegroeizalzijn.Deramingenvoordeeconomischegroeizijnopditmomentzoonzekerdaterzeervoorzichtigmoetwordenomgegaanmetvoorspel-lingenvoor2010enverder.InhetAanvullendBeleidsakkoordiseenweegmomentopgenomen.Tijdensditweegmoment(inhetvoorjaarvan2010)zalopbasisvande(macro-economische)groeiramingbepaaldwordenofhetstimuleringspakketin2010geheelofgedeeltelijkzalwordendoorgetrokkennaar2011.Devoorgenomenombuigingvan€1,8mldzaliniedergevaldoorgangvinden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.312 25Kanwordenaangevenopbasisvanwelkeinformatieerin2010bijhet«weegmoment»preciesgewogenzalworden?IsditopbasisvanhetCentraalEconomischPlanvanhetCentraalPlanbureau?Wordtdaarbijookgekekennaarwerkgelegenheidscijfers?Wanneerdatzois,kandanookwordenaangevenwelkewerkloosheidscijfershierbijwordengehan-teerd?Inhetaanvullendbeleidsakkoordisafgesprokendatgestartzalwordenmethetterugdringenvanhettekortwanneerdegroeivoor2011meerdan0,5%BBPbedraagt.HiervoorzaldegroeiraminguithetCentraalEcono-mischPlan2010vanhetCPBworden.Dewerkgelegenheidscijferswordenhierinnietbetrokken.26In2011wordtbegonnenmethetterugdringenvanhetoverheidstekort,mitsdeeconomieinvoldoendemateherstelt.Opwelkemanierpasthetafhankelijkmakenvanbezuinigingenvaneconomischegroeiinhettrend-matigbegrotingsbeleid?Hetlatenwerkenvandeautomatischestabilisatorenindeeconomieiseenbelangrijkelementbinnenhettrendmatigbegrotingsbeleid.Doordatmeevallendebelastinginkomsteningoedetijdennietmogenwordenuitgegevenenvoortegenvallendebelastinginkomsteninslechtetijdennietdirecthoefttewordenbezuinigdishetbegrotingsbeleidinfeite«conjunctuur-neutraal».Automatischestabilisatiekentinhettrendmatigbegrotingsbeleidechterwelgrenzen.Aanhetbeginvandezekabinets-periodeisafgesprokendathetkabinetmaatregelenzoutreffenzodradesignaalwaardevan2%EMU-tekortdoorbrokendreigdeteworden.Dehuidigeeconomischesituatieisuitzonderlijk.Doordewereldwijdeecono-mischecrisiskomtdegroeiindezekabinetsperiodeveellageruitdanhetgroeipaddataanhetbeginvandezekabinetsperiodewerdverondersteld(gemiddeld2%perjaar)enopbasiswaarvanhetkabinetinhetCoalitie-akkoordbesluitenheeftgenomenomtrentdeontwikkelingvandeuitgavenkadersendelasten.Indehuidigeeconomischeomstandighedenheefthetkabinethetnietverstandiggeachtomdeoorspronkelijkesignaalwaardetehandhaven.InplaatsdaarvanheefthetkabinetinhetAanvullendBeleidsakkoordbeslotendeeconomietestimulerendoordeautomatischestabilisatieaandeuitgavenkantteversterkendoornietomtebuigenvoorderuilvoet-ontwikkelingendewerkloosheidsuitgaven.Daarbovenopheefthetkabinetbeslotentoteenstimuleringspakketvanintotaal€6mldindejaren2009en2010.Ditalleslaatechteronverletdatopeengegevenmomenteenbeginzalmoetenwordengemaaktmethetterugdringenvanhettekort.Waarditmomentbinnenhettrendmatigbegrotingsbeleidoorspronkelijkwerdbereiktwanneerdesignaalwaardevan2%werddoor-broken,isinhetAanvullendBeleidsakkoordeennieuwijkpuntgekozenopbasisvandeeconomischegroei.Omeenprilherstelvandeeconomienietindeknoptebrekenzalwordengestartmethetterugdringenvanhettekortwanneerdegroeiin2011meerdan0,5%BBPbedraagt.27DeeerstecomponentvandestructurelebezuinigingenishetopnominaalnulstellenvandeCAO’sindecollectievesector.Waaromwordtveronder-stelddatditeenstructurelebezuinigingbetreft,terwijlloonmatiginginlaterejarenvaakweerwordtingehaald?Voorzoweluitkeringenalslonengeldtdatdeontwikkelingenindemarktwordengevolgd.Afwijkenvanontwikkelingenindemarktisinbeginseleenstructurelebezuiniging,danwelintensivering.HetvervolgensinlopenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.313 vaneenafwijkinginlaterejaren,iseenbeleidsmatigekeuzevaneenkabinetengeenautomatisme.28Hoegrootzijndebesparingenindecollectievesectorwanneerdemarkt-sectorgeennullijnafspreekt,maarerbijvoorbeeldsprakeisvan1,5%loongroei(zoalshetCPBvoor2010voorspelt)?Zieantwoordopvraag16.29Inhetaanvullendbeleidsakkoordstaatonderpunt39aangegevendatdeinvullingvandebezuinigingsmaatregelenindeVoorjaarsnotawordenbelegd.KanerhelderwordenaangegevenwelkemaatregelenerwordengetroffenalsdenieuweCAO’snietopnulwordengezetendebespa-ringennietvialoonmatigingwordengehaald?Zieantwoordopvraag16.30Wanneerdegroeiin2011wordtvoorspeldopminderdan–0,5%danwordthettijdelijkestimuleringspakketvan€3mrd.in2010naar2011doorgetrokken.Watisdeeffectiviteitvanhetstimuleringspakketalsditnognietheeftgeleidtoteenhogereeconomischegroeiin2011?Enwaaromwordterdanvoorgekozenomditpakketdoortetrekken?Hetstimuleringspakketzaleenbijdrageleverenaanheteconomischherstel,omdathetdevraagstimuleert.Echterdeeconomischeontwikke-linginNederlandwordtookdoorveleanderefactorenbeïnvloedzoalsdeontwikkelingenvandewereldhandelenhetconsumptiepatroonvanburgers.Hetisdaaromnietzodathetstimuleringspakketnieteffectiefzouzijnookalligtdegroeiin2011nogonderde–0,5%.31Watisnupreciesdegroottevanhetstimuleringspakket?Inhetaanvullendbeleidsakkoordheefthetkabineteenbedragvan€2,73mldin2009en€3,21mldin2010vrijgemaaktvoorgerichtestimuleringvandeeconomie,meteenaccentopdewerkgelegenheidopkortetermijn.Daarenbovenzullengemeentenenprovinciesvoor€1,5mldinvesteren.Tevensisbeslotenomnietomtebuigenvoordeextrawerkloosheidsuitgaven.Hiermeewordtbedoelddat–zoalsgemeldinhetAanvullendBeleidsakkoord–dekadersvoorhetsaldovanmutatieswerkloosheidsuitgavenenruilvoetwordengecorrigeerd.32Ishetmogelijkdatdenoord-zuidlijndeaanvullingvanhetfonds«àlahetFES»gebruiktvoordeextrainvesteringen/hettekort?IndeVoorjaarsnotaisaangegevendatdemethetstimuleringspakketgemoeidemiddelenviadezogenoemdeAanvullendePostzullenwordenverdeeld.Ditbetekentdatmiddelennietmeteenwordengeboektopdepartementalebegrotingen.Achterliggenderedenisdattussendejaren2009en2010metdezemiddelenopdeAanvullendePostkanwordengeschoven.DaaromwordtgesprokenovereenvormgevingalseenverdeelfondsopdeAanvullendePostAlgemeen(àlahetFES).Erisdusgeensprakevaneenaanvullingvaneenfonds.Evenminzijn–afgezienvanhetstimuleringspakket–aanvullendemiddelenbeschikbaargesteldvooranderebeleidsdoelenen-terreinen,zoalsbijvoorbeelddenoord-zuidlijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.314 33,39,40,145en146HetstimuleringspakketwordtvormgegevenàlahetFES.ZalerooksprakezijnvooreenbrugàladeFES-brug,waarcrisiswaardigemaatregelenopderegulierebegrotinguitditverdeelfondskunnenwordengefinancierd?Watgebeurtermetdemiddeleninditfondswanneerdezenietzijngebruikteind2010?WaaromwordendestimuleringsmiddelendievolgensdeministeralaFESzijnvormgegeven,danooknietdaadwerkelijkophetFESgeboektzodatdeTweedeKamerdezemiddelenkanautoriseren?IsderegeringbereidomdethansnogresterendenietverdeeldemiddelenvanhetstimuleringspakketovertehevelennaareenverdeelartikelophetFESomdaarmeerechttedoenaanhetbudgetrechtenrechtvanamende-mentvandeTweedeKamer?WaaromwordendestimuleringsmiddelendievolgensdeministeralaFESzijnvormgegeven,danooknietdaadwerkelijkophetFESgeboektzodatdeTweedeKamerdezemiddelenkanautoriseren?IsderegeringbereidomdethansnogresterendenietverdeeldemiddelenvanhetstimuleringspakketovertehevelennaareenverdeelartikelophetFESomdaarmeerechttedoenaanhetbudgetrechtenrechtvanamende-mentvandeTweedeKamer?IndeVoorjaarsnotaisaangegevendatdemethetstimuleringspakketgemoeidemiddelenviadeAanvullendePostAlgemeenzullenwordenverdeeld.Ditbetekentdatmiddelennietmeteenwordengeboektopdepartementalebegrotingen.Dewerkwijzeisvergelijkbaarmetdiebijdeenveloppen,erisdusnietdaadwerkelijksprakevaneenfonds.Tussen2009en2010magwelvrijuitgeschovenwordenzoalsbijbegrotings-fondsen,bijvoorbeeldhetFES,altijdhetgevalis.Nabesluitvormingoverdeconcretevormgevingvandestimuleringsplannen(metonderanderealscriteriatijdigheid,tijdelijkheidentrefzekerheid)wordendebeschikbaremiddelenovergeheveldnaardebetreffendedepartementalebegroting.Ophetmomentdatmiddelenwordenovergeheveldnaardedepartemen-talebegrotingishetautorisatierechtvandeTweedeKamervantoepas-sing.Verondersteldwordtdatdegereserveerdemiddelenvoor2009en2010indezejarenwordenuitgegeven.34Welkemaatregelenuittabel1lopennaarhunaarddoorna2010envoorwelkebedragen?InhetAanvullendBeleidsakkoordisintabel1weergegevenvoorwelkebeleidsdoelstellingenenvoorwelkeomvangdithetgevalis.Hetgaatbijvoorbeeldomdeafschaffingvandevliegbelasting.Intotaalgaathetom€465mlnstructureel.35Kanhetoverzichtintabel1metdestimuleringsmaatregelenuitgebreidwordenmeteenkolomwaarinduidelijkwordtwaardegenoemdebedragen,waaronderdenognietbelegdebedragen,zijngeboektenvoordeKamerzijnterugtevinden(dusinwelkbegrotingsstukenopwelkepagina)?Debudgettairegevolgenvanhetstimuleringspakketzijnterugtevindenintabel1vandeVoorjaarsnota.Tevensisintabel1vandeVoorjaarsnotaaangegevenwelkdeelvanhetstimuleringspakketreedsbelegdis.Indedepartementale(suppletoire)begrotingswettenwordtaangegevenwaaraandezemiddelenconcreetwordenbesteed.Detabelhierondergeeftdeverdelingvanhetstimuleringspakketweer,zoalsvermeldindeVoorjaarsnota.Tevenswordtaangegevenwelkonder-deelhiervannoggereserveerdstaatopdeAanvullendePost.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.315 Bedragenin€mln20092010A.Arbeidsmarkt,OnderwijsenKennis8901049WaarvannoggereserveerdopAP430647B.DuurzameEconomie620610WaarvannoggereserveerdopAP6565C.InfrastructuurenWoningbouw7201090WaarvannoggereserveerdopAP360640D.LiquiditeitsverruimingBedrijfsleven12401390OnderstaandetabeltoontperonderdeelvanhetstimuleringspakketeenoverzichtvandemiddelendienogopdeAanvullendePostbijFinanciënstaan.Dezemiddelenzijngeoormerktvoorbepaaldebeleidsdoeleinden.EensubstantieeldeelvandezenoggereserveerdemiddelenzullenbijMiljoenennotaaandedepartementalebegrotingenwordentoegevoegd.Bedragenin€mln20092010A.Arbeidsmarkt,OnderwijsenKennis430647w.v.Arbeidsmarkt220327w.v.Onderwijs100150w.v.Kennis110170B.DuurzameEconomie6565w.v.Duurzaamheid3020w.v.Energie3545C.InfrastructuurenWoningbouw360640w.v.Bouw36064036Isonderzochtinwelkematedeverschillendemaatregelenbijdragenaaneconomischherstel?Zoja,kandaareenoverzichtvanwordenverstrekt?Zonee,waaromisnietgekekennaardeverondersteldeeconomischeeffectenvanstimuleringsmaatregelen?Hetkabinetheeftmaatregelengenomenomdeproblemendieontstaandoordeeconomischecrisisteverzachtenenwaarmogelijkoorzakenaantepakken.Ditblijktookuitdegenomenmaatregelendieingedeeldzijnindevierpijlers:Arbeidsmarktonderwijsenkennis;Duurzameeconomie;Infrastructuur(woning)bouw;en,Liquiditeitsverruimingbedrijfsleven.DeeffectenhiervanopdeeconomielopenmeeinhetmacrobeeldvanhetCPB.MetditpakketvindthetkabinetdatzijeenbijdragelevertaanstructuurversterkingvandeNederlandseeconomieentegelijkertijdopkortetermijndeeconomieondersteunt.37Kanereenschematischoverzichtwordengegevenvanhetverloopvandestimuleringsmaatregelen(vanjanuaripakketnaarVoorjaarsnota)?Inonderstaandetabeltreftueenoverzichtvandedoorhetkabinetgenomenstimuleringsmaatregeleninhetkadervandekredietcrisisvanafnovember.Intabel1vandeVoorjaarsnotawordteenoverzichtgegevenvandemiddelendiemetdeverschillendemaatregelenzijngemoeid.Indezetabelzijndemaatregelenterondersteuningvandefinanciëlesectorbuitenbeschouwinggelaten;diewordennadertoegelichtinbijlage2bijdeVoorjaarsnota.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.316 Tabel:MaatregelenNovember2008(Her)introductiewillekeurigeafschrijvingVersnellingbetalingstermijnenoverheidMonitoringrisico-aversiefinanciëleinstellingenMobiliteitscentraWerktijdverkortingJanuari2009UitbreidingexportkredietverzekeringsfaciliteitUitbreidinggroeifaciliteitDiversemaatregelenwoningmarktAanpassenbenchmarkrentenormzorgMaart2009(AanvullendBeleidsakkoord)Diversemaatregelenarbeidsmarkt,onderwijsenkennisDiversemaatregelenduurzameeconomieDiversemaatregeleninfrastructuuren(woning)bouwDiversemaatregelenliquiditeitsverruimingbedrijfslevenStimuleringsmaatregelendecentraleoverhedenKadercorrigerenvoorwerkloosheidsuitgaven(WWenWWB)enruilvoetontwikkelingVersneldeuitvoeringregeldrukverminderingenanderenietmateriëlestimuleringVersnellingdiverseinfrastructureleprojectenIntroductiecrisis-enherstelwetVerlengingplanperiodeInfrastructuurfonds38WaaruitbestaandeverschillentussenliquiditeitsverruimingbedrijfslevenuitdeVoorjaarsnota(2009;1,24en2010;1,39enhetaanvullendbeleids-akkoord2009;0,68en2010;0,46(blz.19))?DeVoorjaarsnotabiedteenoverzichtvanwijzigingenvanhetbegrotings-jaar2009tenopzichtevandeMiljoenennota2009.Eindvorigjaarheefthetkabineteerstemaatregelengenomenalsreactieopdedoorwerkingvandekredietcrisisnaardereëleeconomie(hetzogenaamdeNovember-pakket),waarondertweefiscalemaatregelen:willekeurigeafschrijvingenverlagingvandeMKB-tarievenindeVPB.DezemaatregelenzijndusnaastdemaatregelenuithetAanvullendBeleidsakkoordopgenomenindetabelvandeVoorjaarsnota.Daarnaastisdepost«Energie:energiebesparingenwoningen»uithetAanvullendBeleidsakkoordvallendonderkopje«Duurzameeconomie»,ingezetvoorlastenverlichtingvoorbedrijfsmatigeverhuurders.IndeVoorjaarsnotaisdezepostdanookopgenomenonderhetkopje«Liquidi-teitsverruimingbedrijfsleven»(dereeksEIA).TotslotisperabuisdeuitstelregelingvoorBTW-afdrachtuithetAanvul-lendBeleidsakkoordnietopgenomenintabel1vandeVoorjaarsnota.39WaaromwordendestimuleringsmiddelendievolgensdeministeralaFESzijnvormgegeven,danooknietdaadwerkelijkophetFESgeboektzodatdeTweedeKamerdezemiddelenkanautoriseren?Zieantwoordopvraag33.40IsderegeringbereidomdethansnogresterendenietverdeeldemiddelenvanhetstimuleringspakketovertehevelennaareenverdeelartikelophetFESomdaarmeerechttedoenaanhetbudgetrechtenrechtvanamende-mentvandeTweedeKamer?Zieantwoordopvraag33.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.317 41Watisderatioachterhetuitdelenvaneenbedragvan€50mlnvanhetstimuleringspakketin2011?Hoeveelmiddelenvoorhetstimulerings-pakketzijnervoorjaar2011enlaterejarengereserveerd?BijbeantwoordingvandezevraagwordtveronderstelddatdevraagbetrekkingheeftopdeverticaletoelichtingvandeAanvullendePost.BijdeAlgemenePolitiekeBeschouwingen(APB)heeftdeKamermotiesaanvaardmetfinanciëleconsequenties.Ineenvandezemotieswerd€165mlngereserveerdvoorhetRuimtelijkEconomischDomein.DekkingvoordezeuitgavenwerdgevondendoorhettaakstellendinboekenvanOpbrengstenStaatsdeelnemingen.Alsgevolgvaneconomischesituatielijkendezeopbrengstenzichnietvoortedoen.OmtochuitvoeringtekunnengevenaandewensvandeKamerzijnmiddeleninhetstimuleringspakketvrijgemaaktvoordedoordeKamergewensteinvesteringsprojecten.Dezeprojectenhebbenvoor€50mlneenbudget-tairbeslagin2011.42Kaneenmeerjarigtotaaloverzichtgegevenwordenvanallereserveringendie,naastdestimuleringsgelden,nunogindeaanvullendepostalge-meenzijnopgenomen?Kandaarbijperpostwordentoegelichtwaaropdehoogtevandereserveringisgebaseerd,waardereserveringvoorisbedoeldenwanneerdezenaarverwachtingzalwordentoebedeeldaanwelkebegroting?OpdeAanvullendePostAlgemeenwordenmiddelenperdefinitietijdelijk«geparkeerd».Hetgaathierbijommiddelenwaarvanophetmomentvanreserverennognietkanwordenaangegevenopwelkebegroting(en)zijuiteindelijkwordenverantwoord,ofwaarvandeexacteomvangnognietbekendis.HetisdaarominherentaandemiddelenopdeAanvullendePostdatdepreciezeomvangendebegrotingenwaaraandezewordentoebedeeldmetonzekerheidzijnomgeven.DenognietbelegdemiddelenuithetstimuleringspakketendeenveloppemiddelenuithetCoalitie-akkoordzijndaaromopdeAanvullendePostgestald.InonderstaandetabelwordteenuitsplitsinggegevenvandeoverigereserveringenopdeAanvullendePostAlgemeen.OpgemerktwordtdatbijVoorjaarsnotaisbeslotentoteentaakstelling(structureelad€100mlnvanaf2011)opdeenveloppemiddeleninhetkadervande€1,8mldschuldreductiepakket.DezetaakstellingwordtbijMiljoenennotaopdebegrotingvandeAanvul-lendePostverwerkt.Tabel:Aanvullendepost(€mln)Uitgaven20092010201120122013Reserveringstimuleringspakket8551352–50EnveloppenCoalitieakkoord(excl.loon-enprijsbijstelling)15552121513381385Loon-enprijsbijstellingenveloppe(CA)434667173Reserveringflankerendbeleid/invest.ICT(CA)64153In=uit-taakstellingRbg-eng–651–51–20In=uit-taakstellingSZA–111In=uit-taakstellingniet-kaderrelevanteuitgaven–548–548BehoedzaamheidsreserveGF/PF227227227227UitgavenreserveBU29130130130130ReserveringschuldsaneringAntillen31163910992ReserveringOmgevingsvergunningVROM10DiverseReserveringen432719–2616Totaal(=standVoorjaarsnota2008)–432426184918321831TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.318 NaastdemiddelenuithetstimuleringspakketendeenveloppenuithetCoalitieakkoordzijndevolgendepostenopdeaanvullendepostopge-nomen:•dereserveringuithetCoalitieakkoordvoorflankerendbeleidvoorvernieuwingvanderijksdienst.Demiddelenvoorflankerendbeleidendeenveloppemidddelenwordeningezetvoorhet€1,8mldschuld-reductiepakketenwordenbijMiljoenennotavandeAanvullendePostgeboekt.•dein=uit-taakstelling.•debehoedzaamheidsreservevoorhetGemeente-enProvinciefonds.Erisafgesprokendatdebehoedzaamheidsreservekomttevervallen(zieookantwoordvraag117).BijMiljoenennotazaldezereserveringover-geboektwordennaarhetGemeente-enProvinciefonds.•eenreserveringtenbehoevevanwijzigingenindebuitengewone-uitgavenregeling(BU).DezemiddelenzullengrotendeelsbijMiljoe-nennotaaandiversebegrotingenwordentoegevoegd.•eenreserveringvanintotaalcirca€950mlntenbehoevevandeschuldsaneringAntillen.Hetpreciezekasritmehiervanstaatnognietvast.•eenreserveringvan€10mlnvoordeomgevingsvergunningvanhetministerievanVROM.DezemiddelenzullennaarverwachtingditjaarnaardeVROM-begrotingwordenovergeheveld.•eenpostoverigewaarinreserveringenvoorlopendeonderhande-lingenmetderdepartijenzijnopgenomen.Indezepostzijnreserve-ringenopgenomenwaarvoorhetvanuitdeonderhandelingspositievanhetRijknadeligisdezenaderuittesplitsenentoetelichten.43en44Welkemaatregelenuittabel1hebbeneenrelatiemetde74prioritairedoelenen10projectenvanhetkabinet?Kanderegeringvandezedoelenen/ofprojecteninzichtelijkmakenopwelkniveaudedoelstellingwasuitgekomenzonderextrabeleidsin-spanning,respectievelijkwaardedoelstellingopuitkomtdankzijdeaanvullendemaatregelenuitdeVoorjaarsnota?InhetAanvullendBeleidsakkoord«Werkenaantoekomst»van25maartjl.zijnmaatregelenopgenomenomdegevolgenvanderecessietevermin-deren,herstelvandeoverheidsfinanciënintezettenenwaarmogelijkeenaantalkansenvoordelangeretermijntebenutten(agendarichting2015endaarna).IndeVerantwoordingsbrief2008(KamerstukkenII,2008–2009,31951,nr.1)iseenoverzichtopgenomenvanderelatietussendeverschillendeonderdelenvanhetbeleidsakkoordende74beleidsdoelenen10projectenuithetBeleidsprogrammavanhetkabinet.Kortheidshalveverwijsikudaaromnaardiebrief.ZoalsverwoordindeVerantwoordingsbriefzaldeeconomischerecessiehaarweerslagzalhebbenopdeverwezenlijkingvaneenaantaldoelstel-lingenvanhetbeleidsprogramma.Vooraldoelstellingenopsociaal-economischterreinzullenmoeilijkerhaalbaarzijn.Hetkabinetkiesterdesondanksnietvooromdedoelstellingenneerwaartsbijtestellen.Daaromisinhetaanvullendbeleidsakkoordextraaandachtbesteedaandatwatnodigisomdeverwezenlijkingvandezeambitiesdichterbijtebrengen.44Kanderegeringvandezedoelenen/ofprojecteninzichtelijkmakenopwelkniveaudedoelstellingwasuitgekomenzonderextrabeleidsin-spanning,respectievelijkwaardedoelstellingopuitkomtdankzijdeaanvullendemaatregelenuitdeVoorjaarsnota?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.319 Zieantwoordopvraag43.45Vervallenbijhetopnulstellenvandevliegbelastingookdebijbehorendeadministratievelasten?Ja,deadministratieveverplichtingeningevolgedevliegbelastingwordentegelijkmethetopnulstellenvandevliegbelastingbeëindigd.Dithoudtindatluchthavensgeenaangiftevoordevliegbelastingmeerhoeventedoenvoorpassagiersdievertrekkenopofna1juli2009,endatdebijbe-horendeadministratieveverplichtingenvoorluchthavensenluchtvaart-maatschappijennietlangervantoepassingzijn.Ditzalwordengeregeldineenbeleidsbesluit,vooruitlopendopdeafschaffingvandevliegbelastingendebijbehorendeadministratieveverplichtingeninhetBelastingplan2010.46en47HoewordtgewaarborgddatdeuitstelregelingvoorBTW-afdrachtbudget-neutraalverloopt?Erbestaattocheenrisicodatdezenietvolledigwordenvoldaan?KanineenduidelijkoverzichtwordenaangegevenhoehooghetrisicovanhetnietbetalenbijdeuitstelregelingvoorBTW-afdrachtisenwelkegeschattekostenhiermeegemoeidzullenzijn?DeuitstelregelingvoorBTW-afdrachtleidtgemiddeldgenomentotéénmaandbetalingsuitsteltenopzichtevanhetnormaleafdrachtpatroon.DenormaalgesprokenindeeerstemaandvanhetkwartaalaftedragenBTW(overdeomzetvandedaaraanvoorafgaandemaand)kanwordenuitge-steldtotmaand3vanhetkwartaal.Deinmaand2aftedragenBTWkanookwordenuitgesteldnaarmaand3.IndederdemaandvanhetkwartaaldientdeBTWoverdeomzetvanalledriedevoorafgaandemaandeninéénkeervoldaanteworden.Ditbetalingsuitstelheeftpositieveeffectenopdeliquiditeitspositievanondernemers.Dezeregelingisnietbudgetneutraal.Dedoelstellingvandemaatregelishettijdelijkverbeterenvandeliquiditeitvanbedrijven.Dekostenvandezeregelinghebbenbetrekkingophetbijbehorenderente-effect(enbedragen€12mlnin2009en€24mlnin2010).Bijdeberekeningvandekostenvanderegelingisaangenomendatdekostenvaneenverhoogdekansoptussentijdsefaillissementenwegvallentegendeopbrengstenvanminderfaillissementendoordeverbeterdeliquiditeitsposities.47KanineenduidelijkoverzichtwordenaangegevenhoehooghetrisicovanhetnietbetalenbijdeuitstelregelingvoorBTW-afdrachtisenwelkegeschattekostenhiermeegemoeidzullenzijn?Zieantwoordopvraag46.48Kanduidelijkwordenaangegevenwanneerersprakeisdatdeeigenaar-bewonersbuitenhunschuldominbetalingsproblemenkomen?Eigenaar-bewonersmogenalleeninaanmerkingkomenvoordewoonlastenfaciliteitvanhetNHGalshunbetalingsproblemenwordenveroorzaaktdoorechtscheiding,werkloosheid,arbeidsongeschiktheidofoverlijdenvanhunpartner.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.320 49KanduidelijkwordenaangevenhoedewoonlastenfaciliteitvandeNHGverbeterdwordt?Deuitvoeringvandewoonlastenfaciliteitwordtverbeterd.Voorheenwerdbijdewoonlastenfaciliteiteenaanvullendeleningdoordegeldverstrekkerverstrekt.Ditleverdeechteradministratievelastenvoordebankopendaardoorwerdhetgebruikvandewoonlastenfaciliteitafgeremd.Bijdenieuwevormgevingvandewoonlastenfaciliteitmagdebetalingsachter-standoplopentoteenbedragvanmaximaal9%vandelening.HetWEWzalvoordezebetalingsachterstandenborgstaan.DezevereenvoudigingreduceertdeadministratievelastenenstimuleertzohetgebruikvandewoonlastenfaciliteitvanhetNHG.Hierdoorkrijgeneigenaarbewonersmeertijdomeenbetalingsprobleemoptelossenenwordtmogelijkeengedwongenverkoopmetverliestevoorkomen.50Hoeveeleigenaar-bewonershebbeneenhypotheekwaarbijtijdelijkeverhuurzonderoverleg(contractueel)verbodenisdoordehypotheek-verstrekker?Hetpreciezeaantalisonsonbekend.Welwetenwedatindemeestehypotheekovereenkomstendevoorwaardeisopgenomendatdebetref-fendewoningnietverhuurdmagwordentenzijdegeldverstrekkerdaartoestemmingvoorgeeft.MinisterVanderLaanisoverhetonderwerptijdelijkeverhuurmetdebankeningesprekenwijstdebankenopdemogelijkhedendiedeLeegstandwetbiedt.51Kanhelderwordenaangegevenwanneerersprakeisvanvakkrachtenbijderegelingvandeeltijd-WW?Methetopenstellenvanderegelingdeeltijd-WWvoorbehoudvanvakkrachten,biedthetkabinetbedrijvendemogelijkheidommensenvoorwietijdelijkminderwerkis,tebehoudenvoorhetbedrijf.Bedrijvenkunnendewerktijdvanwerknemersmetmaximaal50%verkorten,zodatzijminderloonkostenhebben.Voordeniet-gewerkteurenontvangtdewerknemereenWW-uitkering.Bedrijvenbepalen,inoverlegmetdewerknemersvertegenwoordiging,zelfvoorwelkewerknemerszijdeeltijd-WWaanvragen.52en56Watishetgevolgvandetijdelijkebeperkingvanaspirantenbijdepolitievoordeperiodenadezekabinetsperiode?Deinstroomvanaspirantenvoordepolitiewordtbeperktindejaren2010t/m2012.Ditzalgeeninvloedhebbenopdetoegezegdestreefsterktein2010van52200.Welkeinvloedzaldithebbenopdesterktena2010?Datismoeilijkaantegeven,aangezienditafhankelijkisvaneenaantalnogtemakenkeuzesbijdepolitie.Feitisdatdepolitietemakenheeftmeteenrelatiefoudpersoneelsbestand.Devergrijzingwasalvoorzienendaaropistijdiggeanticipeerddoordekorpsendoormeeraspirantenaantenemen.Doorhetkabinetsbeleiddatiedereenlangerdoormoetwerkenkomtdeextrauitstroomvanwegedevergrijzingpasvanaf2013bijdepolitieechtopganginplaatsvannual.Hetnubeperkenvaninstroombijdeaspirantenkanertoeleidendatdepolitieindekomendekabinettengeconfronteerdgaatwordenmeteendalingvanhetoperationeleperso-neel.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.321 53Kanduidelijkwordenaangegevenwelkbedragerwordtvrijgemaaktbijdepolitiedoordeeistestellendatheteigenvermogenalleennogeenbufferfunctiemaghebben?Heteigenvermogenbedraagt€1,1mld.Depolitieorganisatiekanmeteeneigenvermogenvan€0,7mldderisico’sindebedrijfsvoeringzelfdekken.Ervaltderhalve€0,4mldvermogenvrijomvoorzienetekortentebetalen.54Watzijndevoorgesteldevoorwaardenvoordeconversieleningbijdepolitie?Hetbetrefteenrentedragendeleningvan€400mlnmeteenlooptijdvan10jaardiein10jaarlijksetermijnenvan€40mlnwordtterugbetaald.HetrentepercentagezalovereenkomenmetderentediedeStaatopdekapi-taalmarktmoetbetalen.DerentebetalingvandepolitieoverdezeleningwordtdoordeStaatvergoed.55KanwordenaangegevenwaarmeeMBOleerlingendienentewordenondersteundalszijgaandoorstuderen.Zodraeenstudentdeleeftijdvan18jaarheeftbereikt,komthij/zijinaanmerkingvoorstudiefinanciering(basisbeurs,OV-kaarteneventueeleenaanvullendebeurs).Bovendienkandestudenteenberoepdoenopdeleenfaciliteitvandeoverheid.VoorMBO-deelnemersdienahunMBO-opleidingeenHO-opleidinggaanvolgengeldtaanvullenddatzij,ookalhebbenzereedsvoorhunMBO-opleidingstudiefinancieringgenoten,weervoordevolledigetijdsperiodevandeHO-opleiding(overhetalgemeenvierjaar)beurskunnengenieten,waarnanogdriejaargeleendkanworden.OokkunnenzijgedurendediegeheleperiodeovereenOV-kaartbeschikken.Ookzalmetingangvanhetstudiejaar2010/2011wordengestartmetdeexperimentenvoorAssociateDegreeophetMBOnaastdeexperimentenophetHBO.DitbiedtMBO-studentendiedoorwillenstromennaarhetHBO,maardieafgeschriktwordendooreenvierjarigeHBO-opleiding,demogelijkheideenverkortprogrammaopHBO-niveautevolgen.56Deinstroomvanaspirantenvoordepolitiewordtbeperktindejaren2010t/m2012.Ditzalgeeninvloedhebbenopdetoegezegdestreefsterktein2010van52200.Welkeinvloedzaldithebbenopdesterktena2010?Zieantwoordopvraag52.57Hoeverhoudthetbeperkenvanhetaantalaspirantenzichtotdebeleids-doelstellingvanhetkabinetom500extrawijkagentenintezetten?Ditzalgeeneffecthebbenopde500extrawijkagenten.Erzittenmomen-teel6240aspirantenopschooldieervoorzullenzorgendatdezedoelstel-linggehaaldwordt.58DeministervanBZKgeeftdemogelijkheidaandekorpsbeheerdersommetalternatievemaatregelentekomen.Welkevoorwaardenzijnhierbijgesteld?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.322 DeministervanBZKheeftdevolgenderandvoorwaardengesteld:1)structureleoplossingen;2)hetzoveelmogelijkontzienvandeoperationelecapaciteit;3)hetsturenopefficiencylangsdelijnenvanhetkabinetsstandpuntoverhetpolitiebestel.59WatisopbasisvandehuidigeinzichtenhetstructureleEMU-saldo?HoeontwikkelthetEMU-saldo,geschoondvoorconjunctureleinvloeden,zichdekomendejaren?VolgenshetCPB(standCentraalEconomischPlan2009)ishetstructurelesaldo(ofwelhetsaldogeschoondvoorconjunctureleinvloeden)in2009–2,1%enin2010–4,0%bijtoepassingvandeEC-methode.ConformdeCPB-methodeisditrespectievelijk–4,1%en–4,0%.Hierbijmoetoveri-genswordenaangetekenddatdezecijfersmomenteelbeperktewaardehebben.Doordecrisisisniemandzekerwelkdeelvanhetgroeiverliesover2009en2010conjunctureelisenwelkdeelstructureelzalblijkentezijn.Dezeinschattingkannietofslechtszeerbeperktgemaaktwordenopbasisvanhetstructureelsaldo.Demethodologiewaarmeehetstructurelesaldowordtberekendisnamelijknietopeenbankencrisismetmogelijkestructurelelangetermijneffectenafgestemd.DediscussiewelkdeelvanhetgroeiverliesdoordecrisisstructureelisenwelkdeelconjunctureelenhoeditbepaaldkanwordenisinNederland,deEuropeseUnie,OESOenIMFvolopgaande.Momenteelisdusonduidelijkhoehetstructurelesaldozichoplangetermijnzalontwikkelen.60Opwelkeveronderstellingen(zoalsbijv.economischegroei,werkloosheids-ontwikkeling,dollarkoers,olieprijs,etc.)zijndeeconomischevoorspel-lingenindeVoorjaarsnotabeeldgebaseerd?Zieantwoordopvraag20.61WaarombevatdeVoorjaarsnota2009,integenstellingtotdeVoorjaars-nota2008,geeninformatieoverdeverwachteinflatie?Vanwelkeinflatieenloonontwikkelinggaathetkabinetnuuitvoor2009enhoehebbendezeramingenzichontwikkeld?Zieantwoordopvraag20.62Kaneenverdelingwordenaangebrachtindeoverschrijdingbijmedischspecialistenoverenerzijdsvrijgevestigdespecialistenenanderzijdsspecialisteninloondienst?Deoverschrijdingdiewordtweergegeven(tabel5)behelstenkeldeover-schrijdingindeuitgavenaandehonorariavandevrijgevestigdemedischspecialisten.63Kunnendegemeentenzelfvoorwaardenstellenaanhetvouchersysteem?HetministerievoorWonenWijkenenIntegratieheeftsamenmethetLandelijkSamenwerkingsverbandAandachtswijkenendeWoonbondeensysteemvanvouchersontwikkeld,vastgelegdineenmodelverordening.Hetministerieadviseertgemeenten,inlijnmetdewensvandeTweedeKamer,omhetbewonersbudgetviahetvouchersysteemintezetten.Eengemeentemagechterkiezenenkaninplaatsvanvoorhetvoucher-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.323 systeemvooreeneigengemeentelijkesysteemkiezen.Dehuidige14vouchergemeentenhebbendemodelverordening«vouchersysteem»overgenomenenaangepastaandelokalesituatieenwensen.Insommigegevallenhebbengemeentenenbewonersaanvullendevoorwaardenopgenomen,bijvoorbeeldtenaanzienvanweigeringsgronden.Najaar2009vindteenevaluatievanhetexperimentmethetvoucher-systeemplaats,deoverigesystemendiedoorgemeentenwordentoege-pastzullenhierinwordenbetrokken.Deuitkomstenwordenmeegenomenindeaanbevelingenvoordeverdelingvandebewonersbudgettenvoordejaren2010en2011.UwordtdaarovernadergeïnformeerdviadeVoort-gangsrapportage2009diedeKamerinnovemberontvangt.64Kanwordenaangevenhoederegeringconcreetvanplanisdestijgendekostenvandemedischspecialistentebeteugelen?Dienendezekostenopgevangentewordendoordeoverheidofdooranderen?Wanneeranderendezekostenzullendragen,wiezijnditdan?Erzijntijdenshetbegrotingsoverleginhetvoorjaarafsprakengemaaktomdeoverschrijdingdieisgeconstateerdbijdemedischspecialistenvolledigterugtedringen.Hetisonaanvaardbaardatdeburgerbetaaltvoortehogeinkomstenvandemedischspecialisten.Erwordennuconcretestappenondernomenomervoorzorgtedragendatdeover-schrijdingin2010nietmeerzalplaatsvinden.Ditzalgebeurendooraanpassingvantarieven,normtijdenencompensatiefactoren.65Waaromwordtervoorscholenmetextrastructureleuitgavenalsloon-kostengekekennaarincidenteleoplossingenalsschatkistbankieren?Voordekabinetsbijdrageaandeloonkostenvanscholenwordtdereferentiesystematiekgevolgd.Ditbetekentdatonderwijssectoreneenvergoedingkrijgendieovereenkomtmetdegemiddeldeloonkosten-ontwikkelingindemarktsector.Deonderwijssectoren,metuitzonderingvanhetprimaironderwijswatbetreftdeprimairearbeidsvoorwaarden,sluitenzelfdezecao’saf.Indiendezecao’sachterafbezienhogerdandemarktuitpakken,zaldat–indiendelopendecao-afsprakennietaangepastworden–ineenvolgendecaoingelopenmoetenworden.Deloonkosten-ontwikkelinglooptdanvervolgensstructureelbezienweerindepasmetdemarkt.Voordelooptijdvandehuidigecao’skunnendusincidenteelhogereuitgavenresteren.Hiervoorwordtgekekenofhetbestaandeinstrumentvanschatkistbankierenkanwordenuitgebreid.66en99InhoeverreverhoudtdeoverschrijdingvandekadersRbgenBKZzichtotbegrotingsregel7vanhetCoalitieakkoorddatuitgaventegenvallersmoetenwordengecompenseerdbinnendedesbetreffendesector?InhoeverreverhoudtdeoverschrijdingvandekadersRbgenBKZzichtotbegrotingsregel7vanhetCoalitieakkoorddatuitgaventegenvallersmoetenwordengecompenseerdbinnendedesbetreffendesector?Hettotaleuitgavenkaderwordtnietoverschreden.Compensatietussendedeelkadersisconformdebegrotingsregels(regel17:«compensatietussendeafzonderlijkebudgetdiscplinesectorenkanalleenindiendeMinister-raaddaartoebesluit»)enisinhetverleden(zekervoorhetlopendejaar)meermalengebeurd.67Kaneenoverzichtwordengegevenperbegrotingvan:(1)detotaleonder-uitputtingin2007,(2)demaximaleeindejaarsmarge,(3)debijVoorjaars-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.324 notaaandebegrotingtoegevoegdeeindejaarsmarge,(4)welkdeelvandeeindejaarsmargeindesuppletoirewetalisverdeeldenbestemdvoorconcreteuitgaven?Verondersteldwordtdatdevraagbetrekkingheeftopdeonderuitputting2008enniet2007.Inonderstaandetabelwordtinzichtgegevenindetotaleonderuitputting2008perbegroting,demaximaleeindejaarsmargeendebijVoorjaarsnotaaandebegrotingentoegevoegdeeindejaars-marge.Tabel:Onderuitputting,maximaleeindejaarsmarge,toegekendeeindejaarsmargeperbegroting(€mln)BegrotingOnderuitputting2008*Maximaleeinde-jaarsmargeToegekendeeinde-jaarsmarge**Staten-Generaal–2,51,31,3OverigeHogeCollegesvanStaat–2,41,01,0AlgemeneZaken–12,30,60,0Koninkrijksrelaties–11,79,19,1Justitie12,154,70,0BinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties–26,978,726,9Onderwijs,CultuurenWetenschap–234,8294,8234,8Financiën(IXAenIXB)–176,137,237,2Defensie33,0136,1–33,0Volkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer–39,412,4–14,4Wonen,WijkenenIntegratie1,439,138,6VerkeerenWaterstaat–28,425,525,5EconomischeZaken–8,124,18,1Landbouw,NatuurenVoedselkwaliteit–3,323,03,3SocialeZakenenWerkgelegenheid(Rbg-eng)–22,92,82,8SocialeZakenenWerkgelegenheid(SZA)–217,4111,0111,0Volksgezondheid,WelzijnenSport–93,827,127,1Jeugd&Gezin–15,958,48,4Gemeentefonds–1,61,01,0HGIS–165,0181,5165,0*Eenminbetekentonderuitputting,eenpluseenoverschrijding.**Eenplusbetekentdatditbedragaandebegrotingwordttoegevoegd,eenmindatdittenlastevandebegrotingwordtgebracht.DeeindejaarsmargeszijnbijVoorjaarsnotaaandedepartementalebegro-tingentoegevoegd,danwel–inhetgevalvaneennegatieveeindejaars-marge(DefensieenVROM)–tenlastevandebegrotinggebracht.DeTweedeKamerwordtindeeerstesuppletoirebegrotingenperdeparte-mentnadergeïnformeerdoverdeaanwending.Hetverschilindeonderuitputting2008endeuitgekeerdeeindejaars-margebijJustitie,VROMenWWIwordtverklaarddoorrespectievelijkeentegenvallerbijdeboeteontvangsten(Justitie),hetbuitendeeindejaars-margeomdoorschuivenvandeonderuitputtingbijhetAfvalfonds(VROM)eneentegenvallerbijdehuurtoeslag(WWI).68Hoegrootwasdetotaleeindejaarsmarge2008indedrieafzonderlijkebudgetdisciplinesectoreneninwelkejarenhoeisdedaarmeecorrespon-derendein=uit-taakstellingverwerkt?Zieantwoordopvraag10.69t/m72Watzijndekoopkrachteffectenvanhetverlagenvandeinkomensafhanke-lijkekinderkorting?Watishetkoopkrachteffectvanhetverlagenvandeinkomensafhankelijkekinderkortingvoorgezinnenmetkinderenopdemiddelbareschool?Watisheteffectvanhetverlagenvandeinkomensafhankelijkekinderkor-tingophetaantalkinderendatinarmoedeleeft?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.325 Welkeffectheeftdecumulatievanveranderingenbijdekinderregelingenopdekoopkrachtvangezinnenmetkinderen?Uvraagtnaardekoopkrachteffectenvanmaatregelenopdeinkomensaf-hankelijkekinderkorting.Deinkomensafhankelijkekinderkortingbestaatnietmeer,dezeisper1januari2009omgezetinhetkindgebondenbudget.Waarschijnlijkdoeltuophetpakketvanmaatregelenopdekinderregelin-gendatderegeringzalnemen.Binnenkortwordtditpakketineenwets-voorstel«Aanpassingvanbedragenkinderbijslagenkindgebonden-budget»bijdeTweedeKameringediend.Inditwetsvoorstelwordtvoorgestelddekinderbijslagenhetkindgebondenbudgetin2010en2011nietteindexeren.Daarnaastwordtdeinkomensgrensvoorhetkind-gebondenbudgetverlaagd,hetafbouwpercentagevanhetkindgebondenbudgetverhoogdendeverhogingvoorkinderenvan12–18jaarvermin-derd.Indememorievantoelichtingvanditwetsvoorstelzalderegeringnaderingaanopdebudgettairegevolgenendeeffectenopdekoopkrachtvanhettotalepakketaanmaatregelen.70Watishetkoopkrachteffectvanhetverlagenvandeinkomensafhankelijkekinderkortingvoorgezinnenmetkinderenopdemiddelbareschool?Zieantwoordopvraag69.71Watisheteffectvanhetverlagenvandeinkomensafhankelijkekinderkor-tingophetaantalkinderendatinarmoedeleeft?Zieantwoordopvraag69.72Welkeffectheeftdecumulatievanveranderingenbijdekinderregelingenopdekoopkrachtvangezinnenmetkinderen?Zieantwoordopvraag69.73Afgesprokenis,datmedeoverhedeninzettenopeenvermijdingvaneenstijgingvandelokalebelastingenin2009en2010.Zijnhiernadere,meermeetbare,afsprakenovergemaakt?Zoja,welke?Nee.Inhetbestuurlijkoverlegfinanciëleverhoudingendatdefonds-beheerders,destaatssecretarisvanBinnenlandseZakenenKoninkrijks-relatiesendeministervanFinanciën,metdeVerenigingvanNederlandseGemeentenenhetInterprovinciaalOverleghebbengehadop1april2009,zijndemedeoverhedenopgeroepenominhetlichtvandeeconomischecrisisdelokalelastenzominmogelijktelatenstijgen.Demedeoverhedenzienhetbelangvandezelijnenhebbenaangegevendaarmeetekunneninstemmen.Totnogtoeisnietgeblekendatdemedeoverhedenaandezeoproepgeenuitvoeringgeven.74Kuntduidelijkwordengespecificeerdwaaruitdeextrauitgavenvanhetkindgebondenbudgetbestaan?DezewordenveroorzaaktdoordatdeBelastingdienstbijdebevoorschot-tingvanhetkindgebondenbudgethogerebedragenheeftuitgekeerddanwaarinderamingenvanuitwasgegaan.DeramingenwarengebaseerdopdeinkomensprognosevanhetCPB.Uitdemeesterecenteinkomens-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.326 gegevensvandebelastingdienstblijktdatdebelastingdienstgemiddeldlagereinkomensverwachttedanwaarhetCPBvanuitging.Hierdoorhebbenmeermensenrechtopkindgebondenbudgetenzijndekostenvanderegelingdushoger.75Heeftderegeringookmogelijkhedenonderzochtomnietzozeerdekinder-bijslagnietteindexeren,maaromdezeinkomensafhankelijktemaken?DeAlgemeneKinderbijslagWet(AKW)biedteentegemoetkomingindekostendiehetopvoedenenverzorgenvankinderenmetzichmeebrengt.Desamenlevingheefteencollectiefbelangbijdeopvoedingvankinderen.Hetdoelvandekinderbijslagishetverkleinenvaninkomensverschillentussenhuishoudensmétenhuishoudenszónderkinderen.Hetinkomens-afhankelijkmakenvandekinderbijslagpastnietindezedoelstelling.Hetkindgebondenbudgetisdaarentegenwélspecifiekgerichtopdeinkomens-ondersteuningvangezinnenmetlageenmiddeninkomensenisdaaromwélinkomensafhankelijk.76,93en96Kanperbudgetdisciplinesectorwordenuitgesplitstmetwelkeloon-enprijsontwikkelingin2009rekeningwordtgehouden?VoorallebudgetdisciplinesectorengeldtdatrekeningisgehoudenmetdeloonontwikkelingzoalsdoorhetCPBvoorspeldinhetCentraalEcono-mischPlan(CEP).Ditbetekentdatrekeningisgehoudenmeteencontract-loonstijgingin2009van3%.OokvoordeprijsontwikkelinggeldtdatisrekeninggehoudenmetdeprijsontwikkelingzoalsdoorhetCPBvoor-speldinhetCEP.Voorhetjaar2009isrekeninggehoudenmeteenCPIvan1%.77Kunnendemeevallersonderdenoemer«nominaleontwikkeling»opdeaanvullendepostprijsbijstellingenloonbijstellingnaderwordentoege-licht?VoordeloonbijstellinggeldtdattentijdevandeontwerpbegrotingwerduitgegaanvandecontractloonstijgingzoalsdoorhetCPBgeraamdindeMacro-economischeVerkenningen(MEV).Dezewasvoor20093,5%envoor20103,25%.InmiddelsisdezecontractloonontwikkelingdoorhetCPBneerwaartsbijgesteld.HetCPBheeftinhetCentraalEconomischPlan(CEP)voor2009eencontractloonstijginggeraamdvan3%envoor2010isderaming1,5%.Debijstellingvanderamingheefttotgevolgdatmindermiddelengereserveerdhoeventewordenopdeaanvullendepostloon-bijstellingzodatdeweergegevenmeevallersontstaan.Voordeprijsbijstellinggeldteveneensdattentijdevandeontwerp-begrotingwerduitgegaanvandeprijsontwikkelingenzoalsdoorhetCPBgeraamdindeMEV.DeramingvanhetCPIvoordeprijsontwikkelingbedroegdestijds3%.Deprijsontwikkelingwaaruiteindelijkmeeisgere-kendisdie,zoalsgeraamdinhetCEP2009doorhetCPB(CPI:1%).Deneerwaartsebijstellingvandeprijsontwikkelingheeftgeleidtoteenmeevallerindereedsgereserveerdemiddelenopdeaanvullendepostvoordeprijsbijstelling.78en79Isdeverlagingvandereserveringvoordeloonontwikkelingmet€275mln.in2009dieverderoplooptvan€1,2mld.tot€3,9mld.indejarendaarnaookgebaseerdopverondersteldemaatregelenindesfeervanloonontwikkelingenen/ofvaststellingvansocialepremies?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.327 Isdeverwachteontwikkelingvandepensioenpremiesookinderamingvandeloonbijstellingverwerkt?Debudgettaireruimtevoordeloonontwikkelingisgekoppeldaandeloonontwikkelingindemarktviadezogenaamdereferentiesystematiek.Naasteenbijdragevoordecontractloonstijgingkrijgendepartementen/sectorenookgeldvoordeontwikkelingvandewerkgeverslasten,zoalspensioenen.Dezevergoedingisookgelijkaandeontwikkelingvandewerkgeverslastenzoalsgemiddeldindemarkt.Bijwerkgeverslastenisdaarbijdeontwikkelingvandepensioenpremiesrelevant,incidentelekapitaalstortingenwordenbuitenbeschouwinggelaten.Deverwachteontwikkelingvandepensioenpremiesindemarktisdusverwerktinderamingvandeloonbijstelling.Dereserveringvoordeloonontwikkelingisbeleidsarmopgesteld.Erisdusgeenafzonderlijkbeleidverondersteldindesommen.79Isdeverwachteontwikkelingvandepensioenpremiesookinderamingvandeloonbijstellingverwerkt?Zieantwoordopvraag78.80ErispersaldoeenuitvoeringstegenvallerbinnenhetSZA-kader,hoofdza-kelijkveroorzaaktdoordalendeuitstroomkansenbijdeWAO.Watvermin-dertdeuitstroomkansen?Ligtditaanhetafschaffenvandeherkeurings-plichtbovende45?DetegenvalleropSZW-terreinwordtvoornamelijkveroorzaaktdooreentegenvallerindeWAO.Ditkomtdoordatderamingvandeuitstroomneerwaartsisbijgesteldomdatdeuitstroomisafgenomenvandereste-rendepersonenuitdeleeftijdscategorieëndieonderdeherbeoordelingso-peratievolgenshetaangepasteSchattingsbesluitvielen.Ditvalttever-klarendoordatdepersonenmethetmeestepotentieeltothetverrichtenvanarbeiduitdeWAOzijngestroomdtijdensdeherbeoordelingsoperatie.DithangtnietsamenmethetfeitdatdeleeftijdsgrensvoordeWAO-her-keuringnuop45jaarligt.81WatbetekenthetlateraangaanvandeverplichtingbijdeSDE-regelingvoorderealisatievanduurzameenergie?Wordendezeverplichtingenin2010alsnogaangegaanofvalteendeelvanhetgeenoorspronkelijkgere-serveerdvoorSDE-subsidiesterugnaardealgemenemiddelen?Hoeverhoudendezeontwikkelingenzichtotdekabinetsambitiesophetgebiedvanduurzameenergie?HetlateraangaanvanverplichtingeninhetkadervandeSDEbetrefteenverschuivingtenopzichtevandeplanningtentijdevanhetopstellenvandebegroting2009(indeeerstehelftvan2008).DenieuwebijgesteldeplanningisdeplanningzoalsonlangsgecommuniceerdmetdeKamer.OokindieplanningwordendeKabinetsambitiesophetgebiedvanduur-zameenergiegehaaldenisergeensprakevanvrijvalvanoorspronkelijkvoordeSDEgereserveerdemiddelen.82en107Kaneentotaaloverzichtwordengegevenvande€1,3mld.aanfiscalebeleidsmaatregelendiein2009zijngetroffen,inclusiefdedaarbijveron-dersteldemeerjarigedoorwerking?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.328 De€1,3mldaanfiscalebeleidsmaatregelenbestaatuitaanvullendemaatregelendiehetkabinetheeftgenomeninreactieopdekredietcrisis.Zievoortotaaloverzichttabel1vandeVoorjaarsnota(inclusiefdeBTW-afdrachtbedraagthettotalefiscalepakket€1,3mld).Demeestemaatregelenzijntijdelijkenlopenafin2010.Hetafschaffenvandevliegbelastingisenigestructurelemaatregel.Daarnaastzijnertweetijdelijkemaatregelendiena2010welbudgettairegevolgenhebben:•willekeurigeafschrijvinguithetNovemberpakket:doordatafschrijvingvooreengroterdeeleerderkanplaatsvinden,iserinlaterejareneenopbrengstvoordeoverheid;•deversoepelingvandeverliesverrekening2008betekenteenversnel-lingmetcircahalfjaar,hetgeenvoordeoverheideendervingvoor2009,enopbrengstvoor2010en2011betekent.83,97,98,100en108KanindeVoorjaarsnotaeenuitsplitsingwordengegevenvanderamingperpremie-enbelastingsoort,alsmedeeenuitgebreidetoelichtingopdeonderliggendemutatiesvandetotaleinkomstentegenvallervan€12,7mld.alsgevolgvandeverslechteringvanheteconomischbeeld?KunnenderamingenvandeMiljoenennota2009enVoorjaarsnota2009naastelkaarwordengezetperpremie-enbelastingsoort?Kanalsnogeendergelijkoverzicht,inclusieftoelichtingen,wordenopge-steldwaarinderamingMiljoenennota2009enVoorjaarsnota2009naastelkaarwordengezetperpremie-enbelastingsoort?WaaromisindeVoorjaarsnotageenuitsplitsinggegevenvanderamingperpremie-enbelastingsoort,nocheenadequatetoelichtingopdeonder-liggendemutatiesvandetotaleinkomstentegenvallervan€12,7mld.alsgevolgvandeverslechteringvanheteconomischbeeld?Kanineenduidelijkoverzichtwordenaangevenwaaruitdeafnamevan€12,7mld.vanheteconomischbeelduitbestaan?Kanalsnogeendergelijkoverzicht,inclusieftoelichtingen,wordenopge-steldwaarinderamingMiljoenennota2009enVoorjaarsnota2009naastelkaarwordengezetperpremie-enbelastingsoort?OnderstaandetabelbetrefteengedetailleerdoverzichtvanderamingMiljoenennota2009enderamingVoorjaarsnota2009vandebelasting-enpremieontvangsten2009.Intotaalzijndeontvangstenmet€18,0mldnaarbenedenbijgesteld.AllereerstzorgenbeleidsmaatregelendienadeMiljoenennota2009zijngenomen–hetNovemberpakket2008enhetAanvullendBeleidsakkoord2009–vooreenbijstellingvan€–1,3mld.Verderzorgtdedoorwerkingvanderealisatieover2008vooreenbijstel-lingvanderaming2009met€–3,9mld.Deramingvan2009isgeba-seerdopdestandontvangsten2008endeverwachteontwikkelingin2009perbelastingsoort.Derealisatie2008kwamlageruitdangeraamdbijMiljoenennota2009,watdoorwerktindeVoorjaarsnotaramingvandeinkomstenover2009.Totslotisderaming2009voorhetbelangrijkstedeelbijgesteldalsgevolgvaneengewijzigdeverwachtingoverdeecono-mischeontwikkelingin2009:€–12,7mld.Deramingvandeontwikkelingvandebelastingen-enpremiesineenjaarisgebaseerdopdemacro-economischevariabelenvanhetCPB.DeMiljoenennota2009ramingvandeontvangsten2009isgebaseerdopMacro-EconomischeVerkenningen2009-cijfersvanhetCPBendeVoorjaarsnota2009ramingopdeCentraalEconomischPlan2009-cijfers.Hieronderwordtdetotaleramingsbijstellingvoordebelangrijkstebelastingsoortentoegelicht.Zoisderamingvandeomzetbelasting(BTW)grotendeelsgebaseerdopdeverwachtewaardeontwikkelingvandeparticuliereconsumptie.BijMiljoenennota2009verwachttehetCPBnogeenontwikkelingvan4,4%,terwijlbijVoorjaarsnota2009deverwachtinghierovermet–3,6%heeftTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.329 bijgesteldnaar0,8%.Ookdeverwachtingoverdewaardeontwikkelingvandeinvesteringeninwoningenin2009isrelevantvoordeBTW-ontvang-sten.DezeisbijVoorjaarsnota2009met–6,8%bijgesteldtenopzichtevandeMiljoenennota2009van+2,6%naar–4,2%.DeramingvandeBTW-ontvangstenisopbasisvandezemacro-economischevariabelenmet€–2,9mldbijgesteld.Verderzijndeontvangstenoverdrachtsbelasting(OVB)met€–1,3mldbijgesteldopbasisvandeverwachtingenoverdevolume-endeprijsont-wikkelingvandetweedehandshuizenverkopenenzijndeBPM-ontvang-stenbijgesteldopbasisvandeverwachtingenoverdenieuweauto-verkopen.Deontvangstenloonheffingzijnmetnamegebaseerdopdeverwachteontwikkelingvandewerkgelegenheidendecontractloonstijgingin2009.HetCPBheeftbijCentraalEconomischPlan2009deontwikkelingvanhetarbeidsvolumein2009met–1,5%bijgesteldnaar–1,3%endecontract-loonontwikkelingmet–0,5%naar3,0%.Opbasishiervanisderamingvandeloonheffing2009bijgesteldmet€–3,2mld.Deinkomensheffingismet–1,6mldbijgesteld,onderandereopbasisvaneennegatievereverwach-tingoverdewinstontwikkelingvanzelfstandigen.TenslotteisdeVpbmet€–3,9mldaangepasttenopzichtevandeMiljoe-nennota2009.Hiervanis€–1,1mldhetgevolgvaneerdergenoemdebeleidsmaatregelen1.VerderleidteennegatieveregrondslagontwikkelingvanVpb-bedrijvenin2009toteenbijstellingvan€–2,1mld.VerderisdeVpb-gasismet€–0,8mldbijgesteldvanwegeeenlagereolieprijsdanverondersteldbijMiljoenennota2009.Ramingbelasting-enpremieontvangsten2009standMiljoenennota2009versusVoorjaarsnota2009(in€mln)standMN2009standVJN2009VerschilKostprijsverhogendebelastingen7781972035–5784Omzetbelasting4595243048–2904BPM34782746–733Accijnzen1103810701–337Belastingenvanrechtsverkeer(mnoverdrachts-belasting)60884753–1335MRB33503347–3Belastingenopmilieugrondslag460546138Verpakkingenbelasting364321–43Vliegbelasting305199–106Overigekostprijsverhogendebelastingen26382306–332Belastingopwinst,inkomen,vermogenenpremiesvvz10950299542–9960Loon-eninkomensheffing8463879524–5115Dividendbelasting37963159–638Kansspelbelasting508445–64Vennootschapsbelasting1843514541–3894Overigebelastingenopinkomen,winstenvermogen21241874–250Totaalbelastingenenpremiesvolksverzekerin1gen(kasbasis)187321166062–15744Kastransverschil(aansluitingnaarEMU)1450355–1095PremiesWerknemersverzekeringen4521844091–1127Totaalbelastingenpremies(EMU1basis)233989216023–1796684Klopthetdatdeaardgasbatentegenvallervan1,1%BBPin2009circa€6,4mld.bedraagt?Zoja,hoeverhoudtzichdatbedragvan€6,4mld.in2009totdeneerwaartsebijstellingvandegasbatenopdeEZ-begrotingmet«slechts»€3,6mld.in2009?Zieantwoordopvraag9.1DebeleidsmaatregelenvanNovember-pakket2008enAanvullendBeleidsakkoord2009leiddentoteentotalebijstellingbijdebelasting-enpremieontvangstenvan€–1,3mld.Hiervanbetreft€–1,1mlddeVpb,€–0,1mlddevliegbelastingen€–0,1mlddeloon-eninkomensheffing.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.330 85Watverklaarthetbijzondereverloopvandegasbatentegenvallervan€3,6mld.in2009naarruim6mld.in2010,gevolgddoorweereendalingnaarrespectievelijk€3,6mld.in2011en€2,5mld.structureel?Zieantwoordopvraag9.86Kaneentoelichtingwordengegevenop,enonderbouwingvan,demeer-jarigeaardgasbatenmutatienaaronderliggendeoorzaken(zoalsolieprijs,dollarkoers,productievolume)?Zieantwoordopvraag9.87KomtdeaardgasbatentegenvallerrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo,ofheeftdezeooknognadeligeeffectenvoorposteneldersopderijksbegroting?Zieantwoordopvraag9.88Inhoeverrezijndekostenoverschrijdingenindezorgtoeterekenenaanmeerzorgofeenhogerekwaliteitvanzorg?Debudgetoverschrijdingenindezorghebbenverschillendeoorzaken.Bijdemedischspecialistenisdeoverschrijdingvoornamelijkveroorzaaktdooreenstijgingvandehonoraria.Deoverschrijdingbijdegeneeskun-digeggzheeftdiverseoorzaken,ziehetantwoordopkamervraag31bijde1esuppletoirewetvanVWS.Deoverschrijdingbijdegeneesmiddelenenapothekerswordtdeelsveroorzaaktdoorvolumestijgingen,endusmeerzorgofzorgvanhogerekwaliteit.Deelsheeftdeoverschrijdingooktemakenmetaanpassingenindereceptregelvergoeding,ziehiervoorookhetantwoordopkamervraag24bijde1esuppletoirewetvanVWS.89Kuntueenoverzichtgevenvandebelasting-enpremieontvangstenopEMU-basisvoordejaren2007t/m2011,zowelabsoluutalsinpercentagevanhetBBP?Onderstaandetabelbiedteenoverzichtvandebelasting-enpremie-ontvangsten2007t/m2009.Eenramingvandebelasting-enpremieontvangsten2010wordtvoorheteerstgepresenteerdindeMiljoenennota2010.Belastingen-enpremieontvangsten*2007t/m2009200720082009Ontvangsten(in€mld)208,9221,9216,0Ontvangsten(in%BBP)36,8%37,4%37,2%*VoordebepalingvanhetEMU-saldowordenookdeniet-belastingontvangstenmeegenomen.90Kaneenoverzichtgegevenwordenvandecollectieveuitgavenindejaren2007t/m2011,zowelabsoluutalsinpercentagevanhetBBP?Denavolgendetabelomvatgegevensoverdecollectieveuitgaven2007–2009.Eenramingvandecollectieveuitgaven2010wordtvoorheteerstgepresenteerdindeMiljoenennota2010.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.331 Collectieveuitgaven2007t/m2009200720082009Collectieveuitgaven(in€mld)257270287Collectieveuitgaven(in%BBP)45,3%45,5%49,4%91Waaromisernietvoorgekozendekadersconformdebegrotingsregelstehandhavenentoetelichtenwaaromalsdanontstanekaderoverschrijdin-gendoorderegeringgeaccepteerdzijn?Zieantwoordopvraag12.92Watisdeinhoudelijkeargumentatieomdeijklijnenooktecorrigerenvoorruilvoetontwikkeling?Kanderuilvoetmutatievan€1,8mld.in2009naderwordentoegelichtencijfermatigonderbouwd?Isditeenmee-oftegen-valler?DewijzigingvandebegrotingsregelstenaanzienvandeveranderderuilvoetsystematiekisopgenomeninhetAanvullendBeleidsakkoord.InhetAanvullendBeleidsakkoordstaatonderpunt36:«Debegrotingsregelsenkaderswordengehandhaafd,metdienverstandedatmethetoogopversterktewerkingvandeautomatischestabilisatorendekadersvoorhetsaldovanmutatieswerkloosheids-(ww-enwwb-)uitgavenenruilvoetin2009,2010en2011tenopzichtevandeMiljoenennota2009wordengecor-rigeerd.»Ditisgedaanomdewerkingvandeautomatischestabilisatieteversterken(deautomatischestabilisatiewerktnuookaandeuitgaven-kant)enzodeeconomietestimuleren.Deruilvoetontwikkelingisdeoptelsomvandekaderaanpassing(dooreenveranderdeprijsNationaleBesteding(pNB))endenominaleontwikkelingonderhetuitgavenkader.Eenlagereinflatie(metnamedooreendalendeolieprijs)werktdooropdepNBwaardoorhetuitgavenkaderdaalde.Ookdeloon-enprijsontwikkelingkendeeenneerwaartseontwikkeling(ditbetekenteenmeevallerenduspositiefvoorhetEMU-saldo).Denominalemeevallerwasechternietgenoegomdedalingvanhetuitgavenkadertemitigerenwatresulteerdeineenruilvoettegenvaller.Alsdebegrotings-systematieknietwasaangepastdanhaderdusextraomgebogenmoetenwordenomdeuitgavenkaderstehandhaven.Ruilvoetontwikkeling(mld)2009KaderrijksbegrotinginengezinKaderaanpassingRBGagvmutatiepNB–1,8Nominaleloon-enprijsbijstelling–1,1RuilvoetontwikkelingRBG(+=tegenvaller)tussenMN2009enVoorjaarsnota20090,7KadersocialezekerheidKaderaanpassingSZAagvmutatiepNB–0,9Nominaleloon-enprijsbijstelling–0,2RuilvoetontwikkelingSZA(+=tegenvaller)tussenMN2009enVoorjaarsnota20090,7KaderzorgKaderaanpassingBKZagvmutatiepNB–0,9Nominaleloon-enprijsbijstelling–0,5RuilvoetontwikkelingBKZ(+=tegenvaller)tussenMN2009enVoorjaarsnota20090,4Totaleruilvoetontwikkeling(+=tegenvaller)1,8IndetwaalfdeStudiegroepBegrotingsruimteisoverigensgeadviseerdomderuilvoetontwikkelingendewerkloosheidsuitgavenonderhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.332 uitgavenkadertehouden,omdatditdebeheersbaarheidvandezeuitgaventengoedekomt.Tijdensveranderingenindeconjunctuurcyclusheffenwerkloosheidsuitgavenenruilvoetelkaar(metenigevertraging)op.Inbijvoorbeeldlaagconjunctuurzullendeloonkostendalen(alsgevolgvanlagereloonontwikkeling),waarhogerewerkloosheidsuitgaven(alsgevolgvaneenoplopendewerkloosheid)tegenoverstaan.93Kanperbudgetdisciplinesectorwordenuitgesplitstmetwelkeloon-enprijsontwikkelingin2009rekeningwordtgehouden?Zieantwoordopvraag76.94Hoegrootwasdetotaleeindejaarsmarge2008indedrieafzonderlijkebudgetdisciplinesectoreneninwelkejarenhoeisdedaarmeecorrespon-derendein=uit-taakstellingverwerkt?Zieantwoordopvraag10.95Kangesteldwordendaterindebegroting,zondercorrectiesvandeijklijnen,infeiteeenoverschrijdingvanca.€8mld.in2009isopge-treden?Hetkabinetheeftbeslotenomdewerkingvandeautomatischestabilisatietevergrotenendeeconomieextratestimulerenmiddelseenstimulerings-pakket.Ditheeftgeresulteerdineenextrastimulansvoordeeconomievanca.€6,9mldin2009(optelsomvanhetstimuleringspakket,ruilvoet-ontwikkelingenwerkloosheidsuitgaven).Overigenszijnreguliereuitvoerings-tegenvallersallemaalingepastonderhetuitgavenkader.96Kanperbudgetdisciplinesectorwordenuitgesplitstmetwelkeloon-enprijsontwikkelingin2009rekeningwordtgehouden?Zieantwoordopvraag76.97Kanalsnogeendergelijkoverzicht,inclusieftoelichtingen,wordenopge-steldwaarinderamingMiljoenennota2009enVoorjaarsnota2009naastelkaarwordengezetperpremie-enbelastingsoort?Zieantwoordopvraag83.98WaaromisindeVoorjaarsnotageenuitsplitsinggegevenvanderamingperpremie-enbelastingsoort,nocheenadequatetoelichtingopdeonder-liggendemutatiesvandetotaleinkomstentegenvallervan€12,7mld.alsgevolgvandeverslechteringvanheteconomischbeeld?Zieantwoordopvraag83.99InhoeverreverhoudtdeoverschrijdingvandekadersRbgenBKZzichtotbegrotingsregel7vanhetCoalitieakkoorddatuitgaventegenvallersmoetenwordengecompenseerdbinnendedesbetreffendesector?Zieantwoordopvraag66.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.333 100Kanineenduidelijkoverzichtwordenaangevenwaaruitdeafnamevan€12,7mld.vanheteconomischbeelduitbestaan?Zieantwoordopvraag83.101Klopthetdatdeaardgasbatentegenvallervan1,1%BBPin2009circa€6,4mld.bedraagt?Zoja,hoeverhoudtzichdatbedragvan€6,4mld.In2009totdeneerwaartsebijstellingvandegasbatenopdeEZ-begrotingmet«slechts»€3,6mld.in2009?Zieantwoordopvraag9.102Kanalsnogeentoelichtingop,enonderbouwingvan,demeerjarigeaardgasbatenmutatienaaronderliggendeoorzaken(zoalsolieprijs,dollar-koers,productievolume)?Zieantwoordopvraag9.103KomtdeaardgasbatentegenvallerrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo,ofheeftdezeooknognadeligeeffectenvoorposteneldersopderijksbegroting?Zieantwoordopvraag9.104WatverklaarthetfeitdatondanksdeaardgasbatentegenvallerdeFES-voedinguitdeaardgasbatenindejaren2009totenmet2011juistwordtverhoogdmetintotaalruim1,3mld.?InhetCoalitieakkoordisafgesprokendathetFESeenvastevoedingkrijgtdienietmeerfluctueertalsgevolgvanmutatiesindegasbaten.DaaromiserindeFES-begroting2009bepaalddat–vooruitlopendopeenwijzigingvandeWetFondsEconomischeStructuurversterking–inhetbegrotings-jaar2009devoedingvanhetFESgelijkisaandeuitgavenvoorhetjaar2009.DestijgingvanFES-uitgavenmetcirca€1,3mld,bijVoorjaarsnota2009voordejaren2009totenmet2011,veroorzaakteenevengrotestij-gingindevoedingmetcirca€1,3mld.Dezestijgingwordtmetnameveroorzaaktdoorenkeleonderdelenvanhetstimuleringspakket.Ditbetreftdeonderdelen«SnelleUitvoeringFES-projecten»(€1,1mld)en«Verlengingaflopendeinnovatieprogram-ma’s»(circa€0,2mld).105KuntuduidelijkaangevenwatdeverhoudingistussendeeconomischegroeivandeEuropeselandeninfiguur1endegroeivandeEMUschuldenEMUsaldovoor2009perland?Onderstaandetabelgeefteenoverzichtvandevoorspellingenvoordeeconomischegroei,EMU-saldoenEMU-schuldvoor2009voordelandenvanhetEurogebiedopbasisvandeVoorjaarsvoorspellingenvandeEuro-peseCommissie.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.334 Groei(%)EMU-saldo(%BBP)EMU-schuld(%BBP)200820092008200920082009België1,2–3,5–1,2–4,589,695,7Duitsland1,3–5,4–0,1–3,965,973,4Ierland–2,3–9–7,1–1243,261,2Griekenland2,9–0,9–5–5,197,6103,8Spanje1,2–3,2–3,8–8,639,550,8Frankrijk0,7–3,0–3,4–6,66879,7Italië–1,0–4,4–2,7–4,5105,8113Cyprus3,70,30,9–1,949,147,5Luxemburg–0,9–3,02,6–1,514,716,0Malta1,6–0,9–4,7–3,664,167,0Nederland2,1–3,51,0–3,858,259,0Oostenrijk1,8–4,0–0,4–4,262,570,4Portugal0,0–3,7–2,6–6,566,475,4Slovenië3,5–3,4–0,9–5,522,829,3Slowakije6,4–2,6–2,24,727,632,2Finland0,9–4,74,2–0,833,439,7Eurogebied0,8–4,0–1,9–5,369,377,7106Hebbendebudgettairekadersnogeensturendeendisciplinerenderolopditmoment?Zieantwoordopvraag12.107Kaneentotaaloverzichtwordengegevenvande€1,3mld.aanfiscalebeleidsmaatregelendiein2009zijngetroffen,inclusiefdedaarbijveron-dersteldemeerjarigedoorwerking?Zieantwoordopvraag82.108Kanalsnogeendergelijkoverzicht,inclusieftoelichtingen,wordenopge-steldwaarinderamingMiljoenennota2009enVoorjaarsnota2009naastelkaarwordengezetperpremie-enbelastingsoort?Zieantwoordopvraag83.109Kuntuheldertoelichtenwaaromhetnietverantwoordelijkisomdeprovinciefondsenper2010of2009alstructureleverlagingdoortevoeren?Hetkabinetheeftmedeoverhedenopgeroepenteinventarisereninhoeverreuitgavenintijdnaarvorenkunnenwordengehaaldomdeeconomischecrisistebestrijden.DezeinventarisatieheeftgeleidtothetrapportGezamenlijkeaanpakeconomischecrisis.Hetkabinetwilprovin-ciesdemogelijkheidbiedengevolgtegevenaandezeinventarisatiedoornietalin2009en2010integrijpenindefinanciëleverhoudingenmetdeprovincies.DaarnaastiserinhetCoalitieakkoordalafgesproken4*€200mlnprovincialemiddelenintezettenvoorprioriteitenvanhetRijkindejaren2008–2011.Eenextrauitnamein2009en2010zouhiermeeindezejarencumuleren.110en111Waaromiservoorgekozendebijdrageaanhetprovinciefondsper2011met300mln.teverlagen,ennietmetdedoordeRaadvoordeFinanciëleVerhoudingenvoorgestelde€597mln.,zoalsookvermeldindetekst?Ishiereventueelsprakevannade«verdiepingsslag»?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.335 Deraadvoordefinanciëleverhoudingensteltinhaaradviesdatdebijdrageaanprovincieskanwordenverlaagdmet600mln.Waaromkiesthetkabinetvooreenverlagingvanslechts€300mln.?DeRaadvoordeFinanciëleVerhoudingenheeftbijzijnadviesomhetprovinciefondsmet€597mlnteverlagengebruikgemaaktvaneenaantalveronderstellingendiehetkabinetnaderwiltoetsen.Vooruitlopendopdezenaderetoetsachthetkabinethetverantwoordhetprovinciefondsmet€300mlnteverlagen.Inhetbestuurlijkoverlegmetdeprovinciesop11meiheefthetIPOeencontra-expertisevanBoorsmac.s.aandefonds-beheerdersaangeboden.Boorsmac.s.komttotdeconclusiedathetprovinciefondsmet€155mlnkanwordenverlaagd.KabinetenIPOhebbengezamenlijkafgesprokendatopbasisvanhetadviesvandeRfvendecontra-expertiseeenverdiepingsslagnodigisomtotgezamenlijkgedeeldeopvattingentekomen.Alsdeverdiepingsslagleidttoteenandereuitkomstdandevoorgenomenverlagingdanzalhetkabinetzijnvoornemennaderwegen.111Deraadvoordefinanciëleverhoudingensteltinhaaradviesdatdebijdrageaanprovincieskanwordenverlaagdmet600mln.Waaromkiesthetkabinetvooreenverlagingvanslechts€300mln.?Zieantwoordopvraag110.112BeslotenistijdelijkextraEMU-ruimtebeschikbaartestellenvoormede-overhedenenvoor2009teverhogennaar0,6%BBPenvoor2010naar0,7%BBP.Intabel8wordteenEMU-saldoverslechteringgepresenteerdvan0,6%.Waarombedraagtdezeverslechteringgeen0,1%-punt,aange-ziendenormalegrens0,5%BBPis?Tabel8laatzienhoehetderamingvanhetsaldovoor2009verslechtertsindsdeMiljoenennota2009.BijMiljoenennota2009werdnogeensaldovoorlokaleoverhedengeraamdvan0,0%BBP(zieonderandereTabel4.1inMiljoenennota2009).Deramingvoorhetsaldovanlokaleoverhedenisnietnoodzakelijkerwijsgelijkaandemaximaaltoegestanesaldogrens.Deformelesaldogrensvoorlokaleoverhedenisnuinderdaadverruimdtot–0,6%BBPin2009en–0,7%BBPin2010.Voorhetjaar2009wordthettekortvoorlokaleoverhedengeraamdopdemaximalegrensvan–0,6%BBP,medeingegevendooreenforserealisatieinhetjaar2008(in2008kwamhetsaldovanlokaleoverhedenuitop–0,5%BBP,metnameveroorzaaktdoorhogereuitgaven,ondermeerdooreenforsetoenameophetvlakvaninvesteringen).Eenhuidigeramingvan–0,6%BBPindeVoorjaarsnota2009tenopzichtevaneenramingvan0,0%BBPindeMiljoenennota2009betekenteenverslechteringvan0,6%BBP(conformdeinformatieinTabel8).113Kuntuduidelijkuitleggenwaaromdestructureleverlagingvan€100mln.bijwaterbeheernietalin2010kanwordendoorgevoerd?Hetvoorstelomtoteendoelmatigerorganisatieenbestuurvanhetwater-beheerinNederlandtekomenmoetvoorheteindvan2009wordenuitge-brachtaandeministersvanFinanciën,VROM,LNV,EZenBZKendestaatssecretarisvanVenW.Nahetuitbrengenvanhetvoorstelzaldaar-overbesluitvormingplaatsvinden,waarnahetgeleidelijkkanwordeningevoerd.Destructureleefficiencyverbeteringwordtdaaromverwachtvanaf2011.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.336 114Dearbeidsproductiviteitskortingsluitaanbijdeapparaattaakstellinguithetcoalitieakkoord.Waaromwordthiervooruitlopendopderesultatenaleenvervolgaangegeven?Watzijndealternatievenwanneerblijktdatdetaakstellinguithetcoalitieakkoordnietwordengehaald?Erisopditmomentgeenredenteveronderstellendatdeapparaat-taakstellinguithetCoalitieakkoordnietwordtgehaald.UitdeonlangsverzondenderdeVoortgangsrapportageVernieuwingRijksdienstblijktdatderealisatievandetaakstellingvóórlooptopdeplanning.UitdienhoofdeishetredelijkomopdeapparaattaakstellinguithetCoalitie-akkoordvoorttebordurenviadearbeidsproductiviteitskorting.115WatishetsaldovanhetoverbruggingskredietvanFortisperheden?Ultimo2008wasdeuitstaandestandvoorhetoverbruggingskrediet€34mld.Zoalseerdergerapporteerd,inondermeerhetJaarverslagIXA,isdeverwachtingdatFortisBankNederlandditkredietvooreind2009volledigheeftafgelost.Deaflossingvanditbedraggaatdelaatstemaandenvoor-spoedigenFBNligtvooropschema.Watbetreftdelangeleningenisdesituatietenopzichtevaneind2008,metuitzonderingvanwatreguliereaflossingen,vrijwelongewijzigd.116Kaneenoverzichtwordengegevenvandeonderliggendeposten(in€)waaruitduidelijkwordtuitwelkebestanddelendestijgingvandestaats-schuldsindsdeMiljoenennotaramingbestaat(€93mld.,van€246,4naar€339,6mld.)DeramingvandeEMU-schuld2009isopwaartsbijgesteldmet€93mld.Denavolgendetabellaatdeonderbouwingvandetoenamevan93mldzien.Degrootstepostisdedoorwerkingvandehogereschuldover2008van€97mld.Deschuldtoename2008werktimmerséénopééndoorinhetschuldniveau2009.Mutatiesinhetjaar2009dragenpersaldovoor–4mldbijaandeschuldstijging.EnerzijdsishetEMU-saldoneerwaartsbijgesteldsindsdeMiljoenennota2009met€29mld,hetgeenopwaartsdoorwerktindeschuld.Anderzijdslaatdepostoverigeenschuld-verlagendeffectzienvan€33mld;belangrijksteposthieruitisdegeraamdeaflossingvanleningendoorFortistenbedragevan€34mld.Tabel:onderbouwingschuldmutatie20091.Mutatieschuld2008(vanMN2009naarFJR2008)+97mld2.MutatieEMU-tekort2009(vanMN2009naarVJN2009)+29mld3.AflossingleningendoorFortis–34mld4.Overig+1mld5.TotalemutatieEMU-schuld2009+93mld117Vanwegedeafspraakoverdenominalebedragentotenmet2011kandebehoedzaamheidsreservekomentevervallen.Ishetjuist,datdezeafspraakleidttoteenstructurelemeevallervan€227mlnperjaar–vanaf2010–tengunstevanhetrijk?Nee,hetafschaffenvandebehoedzaamheidsreservelevertgeenstructu-relemeevalleropvoorhetRijk,sterkernog,ertreedteenéénmaligetegenvalleropin2009.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.337 DebehoedszaamheidsreserveisbinnendebegrotingssystematiekvanhetRijknietsandersdaneenvertraagdeuitbetalingvanhetaccresinT+1.Dezereeksisquaverplichtingenstandalovergeboektnaarhetgemeente-enprovinciefonds(voorT+1enverder),maarhetkasbedragstaatnoggereserveerdbinnendealgemenemiddelen(voorT+1enverder).Hetafschaffenvandebehoedzaamheidsreservebetekentdefactohetnaarvorenhalen(vooréénjaar)vaneenreeksuitgaven.Doorhetnaarvorenhalenvandeuitgavenzalereentegenvalleroptredeninhetjaar2009,ditaangeziendebehoedzaamheidsreservevoor2009(pas)geraamdstaatinhetjaar2010(inT+1).118Kaneenoverzichtwordengegevenvanderisico’swaardeNederlandsestaataanisblootgesteldalsgevolgvandeinterventiesindefinanciëlesector?Zieantwoordopvraag6.119Waaromheefthetkabinetbeslotendebeoogde€300mln.–structureelvanaf2011–verlagingvanhetprovinciefondsnietreedsnuteverwerkenindeVoorjaarsnota?Wanneerverwachthetkabinetdaaroverweleenbesluittekunnennemen?OntstaatertenopzichtevandeVoorjaarsnotaeenstructurelemeevallervan€300mln.indiendezeverlagingwordtdoorgevoerd?DeVoorjaarsnotageeftdoorgaansslechtsinzichtindeuitvoeringvandebegrotingvanhetlopendejaar.NaastderegulierebesluitvormingtervoorbereidingopdeVoorjaarsnota,heefthetkabinetditvoorjaarechterookbeslotenoverdeinvullingvandetaakstellendeombuigingvan€1,8mlduithetAanvullendBeleidsakkoord.Bijbriefvan17april2009(Kamer-stukkenII,2008–2009,31700IXA,nr.6)heefthetkabinetdeKamerdaaromtoegezegdomdeVoorjaarsnotaditjaarooktewillenbenuttenvooreendoorkijkjenaarlaterejaren.Debudgettaireverwerkingvandemaatregelenterdekkingvande€1,8mldtaakstellingindedepartemen-talebegrotingsstukkenzalevenwelopregulierewijzeplaatsvinden,indeopPrinsjesdagintedienenontwerpbegrotingen2010.ZoalsvermeldindeVoorjaarsnota,dientdestructureleverlagingvan€300mlnvanhetProvinciefondsvanaf2011alsgedeeltelijkeinvullingvande€1,8mldtaakstelling.Erisderhalvegeensprakevaneenstructu-relemeevallertenopzichtevandeVoorjaarsnotawanneerdezeverlagingindeontwerpbegroting2010vanhetProvinciefondswordtverwerkt.120WatisdetotaleomvangvandeportefeuillevandeINGperheden?Diegenoemdwordtinbijlage2punt10.Deomvangvandegeheleportefeuillewas$39mld.Dezeisafgewaar-deerdtot90%.DeStaatparticipeertin80%vandezeportefeuille(ditis$28mld).Deportefeuilleisinomvanggedaalddoor(vervroegde)aflos-singenopdeonderliggendehypotheken($2mld,zieookhetantwoordopvraag9uitdevragenbijde1esuppletorebegrotingIXB.)Hierdoorisdegegarandeerdeomvangpermediojunigedaaldtot$26mld(€20mld).121WatisdeverhoudingtussendemanagementfeeendewaardevandeportefeuillevandeING?Diegenoemdwordtinbijlage2punt10.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.338 Defeestructuurisgewijzigd.DeKamerishierovergeïnformeerd(Kamer-vragenmetantwoord2008–2009,nr.2700,TK).Indenieuwefeestructuurisdemanagementfeegelijkaan0,25%vandeuitstaandeportefeuille(voor2009wasdit80%van$39mld).Deramingvoordemanagementfeezoalsvermeldinbijlage2punt10vandeVoorjaarsnota2009isnoggebaseerdopdeoudefeestructuur.122Welkemanagementfee(percentage)wordterindemarktgerekendvoorhetbeherenvaneensoortgelijkeportefeuilletergroottevandeINGIndetabelhierondertreftudetarievenvanenkelegroteEuropeseenAmerikaanseassetmanagersvoor«longfunds»en«alternativefunds».DeAlt-AassetsvanINGkunnentussenbeidecategorieëningekwalifi-ceerdworden.INGverzorgtderapportagerondomdekasstromenenadviseertdestaatoververkoopbeslissingenenherstructureringsbeslissingen.Uitdeonder-staandetabelblijkdatdemanagementfeevanineersteinstantie50ennu25basispunten(zievraag129voortoelichtingopwijziging)invergelijkingmettarievenvananderefundmanagersrelatieflaagis.123Welkemanagementfeewerderin2007en2008doordeING(intern)door-belastaandeportefeuille?InternwerdgeenmanagementfeedoorbelastomdatINGde«eind-belegger»wasindehypothekenportefeuille.VoorINGDirectwasdeportefeuilleeenbeleggingomdetoegezegderenteopspaargeldenindeUStekunnenvergoeden.INGbelegdedusnietvooreenderde,maarinvesteerdehaareigendeposito’s.124Kanerpercrisismaatregelwordenaangegevenwatderisico’szijn?Zieantwoordopvraag6.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.339 125Kanhelderwordenuitgelegdofdegarantiefaciliteitbancaireleningenookkanwordengebruiktvoordevroegtijdigeaflossingvanbestaandeleningenenindienditnietistoegestaan,hoeditwordtgetoetst?Garantieleningenkunnenalleenwordenuitgegevenomaflopendeschuldenteherfinancieren.ErkandusgeensprakezijnvanversneldeherfinancieringondergarantievandeNederlandseoverheid.DNBtoetstvoorafgaandaaneengarantietoekenningoferbijdebankinkwestieherfinancieringsbehoeftebestaat.126Welkevergoedingwordtergerekendvoordegarantiefaciliteitbancaireleningen?Voordeuitgiftevangegarandeerdeleningenmeteenlooptijdvanéénjaarofkorter,dientjaarlijkseenfeevan50basispuntentewordenbetaald.Voordeuitgiftevangegarandeerdeleningenmeteenlooptijdvanlangerdanéénjaar,dientjaarlijks50basispunten,plusdeCDS-spreadvanbetreffendeinstellingen(gemetengedurendedeperiodevan01–01–07t/m31-08-08),tewordenbetaald.Dehoogtevandefeestaatvermeldopwww.dsta.nl.127Isdevergoedingperinstelling/bedrijfvoordegarantiefaciliteitbancaireleningengelijk?Devergoedingdiedienttewordenbetaaldvoorgebruikmakingvandegarantieregelingis,tenaanzienvandeuitgiftevangegarandeerdeleningenmeteenlooptijdvanéénjaarofkorter,vooriedereinstellingdiegebruikmaaktvanderegelinggelijk.Devergoedingvoorgebruikmakingvandegarantieregeling,tenaanzienvandeuitgiftevangegarandeerdeleningenmeteenlooptijdvanlangerdanéénjaar,isperinstellingafhan-kelijkvandeindividueleCDS-spreadenderhalvenietgelijk(zietevensbeantwoordingvraag126).128Kanereenoverzichtwordengegevenvandemeestactuelewaarderingvanrespectievelijkallestaatsdeelnemingen,kapitaalversterkingen,afge-gevengarantiesendenettowaardevandeback-upfaciliteitvoorING,zomogelijkopbasisvanmarktwaarde?StaatsdeelnemingenenkapitaalversterkingenDeaandelenvande(vrijwel100%)deelnemingenendesecuritieswordennietopeenaandelenmarktverhandeld.Eenmarktprijsisdusnietvoor-handen.EenalternatievewaarderingkanwordengevondenindeStaats-balans.Dedeelnemingenensecuritieszijngewaardeerdtegendeintrin-siekewaardeconformhetESR1995.Deintrinsiekewaardewordtberekendaandehandvandegepubliceerdejaarrekeningenvandedesbe-treffendeonderneming.Ditkanweleenindicatiezijnvandemarktwaarde,maardithoeftnietperse.Waarschijnlijkisdetotalemarktwaardenietlagerdandetotaleboekwaarde.VoordeStaatsbalansinhetFinancieelJaarverslag2008zijndejaarverslagenover2007gebruiktaangeziendejaarverslagenover2008nognietvooralledeelnemingenwarengepubli-ceerd.DegenoemdeintrinsiekewaardeszijnteruggerekendnaarhetaandeeldatdeStaatindebetreffendeonderneminghoudt.Denieuwedeelnemingenuithoofdevandefinanciëlecrisiszijnultimo2008gewaardeerdtegenverkrijgingprijs,zijndeeenbenaderingvandewaarderingsgrondslagmarktprijsultimo2008.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.340 DeintrinsiekewaardevanallestaatsdeelnemingenteltindeStaatsbalansoptot€72mld,deintrinsiekewaardevandekapitaalversterkingentot€13,75mld.GarantiesOpbasisvandegarantiefaciliteitkanvoormaximaal€200mldaangaran-tieswordenafgegeven.Totnutoeisintotaalvooreenbedragvan€42,36mldaangegarandeerdeleningenuitgegeven.DitishetbedragwaarvoordeStaattotnutoegarantstaat(exclusiefhetgarantiebedragopderente-verplichtingenvandegegarandeerdeleningen).NettowaardeIlliquidAssetBackUpfaciliteitINGNettowaardevandeback-upfaciliteitverstrektaanING:dezewordtnietopmarktwaardegewaardeerd.Deinkomstenzijntotophedenbeterdanverwacht(zieookhetantwoordopvraag9inhetkadervandeWijzigingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanFinanciën(IXB)voorhetjaar2009,31965IXB)129DeStaatheeftvoor€21mldaanrisico’svanINGovergenomenviadeback-upfaciliteitenbetaaltin2009daarvooreenfundingfeevan€3,8mld.Ishetjuistomteconcluderendatdefundingfee18%bedraagtvandevastgesteldewaardevanderisico’s?Zoneen,watishetjuistepercen-tage?Defundingfeebestaatuiteenvastecomponentvan3%eneenvariabele.IseenvariabelecomponentopbasisvanLiborvandefundingfeevan15%marktconform?IshetjuistdatLiborwordtgebruiktomtussenbankenvergoedingenvooronderlingeleningenteberekenen?Hoekunnenbankendanopditmomentnogkapitaalverstrekkenaanconsu-mentenenbedrijvenvoorrentepercentagesvan5à6procent?InmeiisdeKamerperKamerbriefinreactieopdevragenvandeKamer-ledenWeekersenIrrganggeïnformeerdoverdewijzigingenindefeestructuuropinstigatievandeEuropeseCommissie.(Kamervragenmetantwoord2008–2009,nr.2700,TK)Dezewijzigingenzijnnietinbovenstaandevraagovergenomen.Onder-staandantwoordisgebaseerdopdehuidige,gewijzigde,feestructuur.Degeestvanhetantwoordwijzigthierdoorniet.Defundingfeeomvatdriecomponenten:1.eenvasterentecomponentvan3%+50basispuntenoverhetgedeeltevanhetgegarandeerdebedrag,waarvandeonderliggendehypothekenvastrentendzijn.2.een1maandsdollarLiborrentecomponent+50basispuntenoverhetgedeeltevanhetgegarandeerdebedrag,waarvandeonderliggendehypothekenvariabelrentendzijn.3.eencomponentgerelateerdaandeamortisatievandeportefeuillenaafwaardering.Liborisinderdaadeenrentevoetdiewordtgebruiktomderentevooronderlingeleningentussenbankenteberekenen.Dezeschommeltdevoorbijewekentussende30en50basispunten(0,3en0,5%).Vanwegedeamortisatiecomponentindefundingfeekandevergelijkingtussendetotalefundingfee(alspercentagevandeomvangvandeporte-feuille)enLibornietwordengemaakt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.341 130WaaromstaandeverwachtedividendenFortisenRFS/AAopnulvoor2008en2009?Welkeconclusieskunnenhieraanverbondenwordentenaanzienvandewinstverwachtingvandezeondernemingen?Vanderesultatenover2008isinmiddelsbekenddatdiegeenaanleidinggeventoteendividenduitkering.Erisopditmomentonvoldoendezichtopderesultatenvoor2009omopvoorhandeendividendinteboeken.131WatishetverwachtefinanciëlevoordeelbijdeondernemeralsergeenKvK-uitrekselwordtopgevraagdvoorbijv.eenvergunningaanvraag?Hetfinanciëlevoordeelbijdeondernemerisafhankelijkvandematewaarindeondernemervergunningsplichtigeactiviteitenuitvoert.Voorondernemersdievaakeenvergunningmoetenaanvragen,hoeftmetdezemaatregelnietlangerperaanvraageennieuwgewaarmerktuittrekseluithethandelsregisterwordenaangevraagd.Dekostenvaneengewaarmerktpapierenuittrekselvanhethandelsregisterbedragen€11,00perstuk.Dezemaatregelneemtdaarnaastvooralookdeergernisbijdeonder-nemerwegwederomeenuittrekseltemoetenopsturenbijzijnvergunningaanvraag,terwijldeoverheiddaartochaloverbeschikt.132KanhelderwordenuitgelegdofondernemersookvoordeEuropeseaanbestedingeigenverklaringenkunnengebruiken?DeeigenverklaringisbedoeldomtewordentoegepastbijzogenaamdeEuropeseprocedures.DeEuropeseregelsinzakeaanbestedenstaanditooktoe.133en134Kuntuvolledigaangevenwelkeexploitatievergunningwordenafge-schaft?KuntuookaangevenwelkemogelijkegevolgenerzijnbijhetafschaffenvanexploitatievergunningenvoorhetstartenvaneenCoffeeshop(verkoopwietenHasj)?De(Horeca)Exploitatievergunningiseenautonomegemeentelijkevergun-ning.Degemeentenbepalenzelfofdezevergunningindegemeentenaldannietvantoepassingis.NaaraanleidingvaneenadviesvandeCommissieRegeldruk(CommissieWientjes)zijnhetRijkendeVNGaleentijdingesprekoverhetnietmeertoepassenvandeExploitatievergunning.RecentheeftdeVNGlatenwetendatdeExploitatievergunningmeestalnietmeernodigvoordieactiviteitenwaarvoorookeenDrankenHoreca-vergunningvereistis.Uitzonderinghieropzijnhorecagelegenhedendiehetvertrouwendathiermeewordtafgegevenbeschamenenhorecabe-drijvendienietonderdeDrankenHorecavergunningvallenzoalscoffee-shops.134KuntuookaangevenwelkemogelijkegevolgenerzijnbijhetafschaffenvanexploitatievergunningenvoorhetstartenvaneenCoffeeshop(verkoopwietenHasj)?Zieantwoordopvraag133.135Ishet«schatkistbankieren»verplichtofvrijwillig?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.342 DeelnameaanhetschatkistbankierenisgeregeldindeComptabiliteitswetvan2001.UitgangspuntisdatdeelnameinbeginselverplichtisvoorRechtspersonenmeteenwettelijktaak(RWT’s).Hieropzijnuitzonde-ringen,zoalsvoorrelatiefkleineinstellingeneninstellingenwaarvandepublieketaakzeergeringistenopzichtevanhunandere(nietwettelijkegeregelde)maatschappelijketaken.Vooronderwijsinstellingengeldtdemogelijkheidvanvrijwilligedeelnemingaanhetschatkistbankieren.Derden,zoalsdecentraleoverheden,kunneneveneensopvrijwilligebasisdeelnemen,zijhetdatzijopbasisvandeComptabiliteitswet2001nietkunnenlenenbijdeschatkist.136Komtdeherprioriteringdiversebegrotingenovereenmeteenbezuinigingvan€510mln?Hoeverhoudendezebedragenzichtotdetaakstelling?Deherprioriteringdiversebegrotingenkomtinderdaadovereenmeteenbezuinigingvan€510mln.Alledepartementenhebbenzichgecommit-teerdaandezetaakstelling.DeverdereinvullingzalzoveelmogelijkwordengepresenteerdbijMiljoenennota2010.137HangtdelagereuitstroomuitdeCOA-opvangsamenmet,zoalsgesteld,denogsteedsmoeilijkverlopendeterugkeervanasielzoekers,ofspeeltookbijdetaakstellingachterblijvendehuisvestingvanstatushouderseenrol?Inwelkematespelenbeidefactoreneenrol?Welkeeventuelenieuwe,andersdandereedsbekende,maatregelenwordengenomenomdeterugkeerteintensiveren?DeuitstroomvandegenendienaaraanleidingvandePardonregelingeenstatushebbengekregenligtopschemaenisnagenoegafgerond.Gemeentenverdienenhiervooreengrootcompliment.Deuitplaatsingvandedoelgroepstatushoudersligtietsachteropschema.Inhetregu-liereoverlegdathieroverplaatsvindtmetdeVNGenindenormaletoezichtrelatietussenVROMengemeentenisditeenconstantaandachts-punt.TenaanzienvandestandvanzakenmaatregelenTerugkeerheeftdestaatssecretarisvanJustitieuop14apriljl.perbriefuitvoeriggeïnfor-meerd.138Waaromwordt,ondanksdebeëindigingvanhetcategoriaalbeschermings-beleidvoorIrakenSomalië,waarvanwordtveronderstelddatditeeninstroombeperkendeffectheeft,uitgegaanvaneenverderstijgendeasiel-instroomvoor2009tenopzichtevan2008?Zijnerbepaalde,anderedandegenoemde,landenvanwaaruiteentoenemendeasielinstroomtesignalerenis?Voor2009en2010wordtuitgegaanvaneenzelfdeinstroomalsin2008.VanhetafschaffenvanhetcategoriaalopvangbeleidvoorIrakenSomaliëwordtinderdaadeendalendeffectopdeinstroomverwacht.DeinstroomuitIrakvertoontdeafgelopenmaandenaleendaling.VoordeinstroomvanuitSomaliëishetnogtevroegomeffecttemeten.Tegelijkertijdblijftersprakevaneengrotematevanonzekerheidoverhoedevluchtelingen-stromenookuitanderelandenzichzullenontwikkelen.139Wanneerstarthetonderzoeknaarhet«schatkistbankieren»voormede-overhedenenwanneerzalditonderzoekgereedzijnenaandeKamerwordengezonden?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.343 Ditonderzoeknaareffectenvanintegraalschatkistbankieren,inclusiefeenleenfaciliteit,voordesectorbankenBNGenNWBenhetfinancieringsar-rangementvandecentraleoverhedeneninstellingenuitdesemipubliekesectorisonlangsgestart.Beoogdwordtomditonderzoekvoorjanuari2010afteronden.Deuitkomstenvanhetrapportwordenbesprokeninhetbestuurlijkoverlegfinanciëleverhoudingen(Bofv)inhetvoorjaarvan2010.Indetussenliggendeperiodehebbendebetrokkenpartijenendesectorbankendegelegenheidomhunstandpunttebepalenenzichophunstrategietebezinnen.Nadebesprekinginhetbestuurlijkoverlegmetmedeoverheden(Bofv)wordtuwKamergeïnformeerdoverdeuitkomstenendeconclusies.140Kaneennaderetoelichtingwordengegevenwaaromhetkabinet–inafwijkingvanhetbindendSCP-advies–alsnogheeftbeslotendevolledige257mln.beschikbaartestellenennietafteromen?InhetbestuurlijkoverlegisafgesprokendathetSCPjaarlijkseenbindendadviesuitbrengtoverhetbudgetvoorhuishoudelijkehulpinhetjaart+1,datgebaseerdisopdegerealiseerdeuitgaveninhetjaart-1.HetSCPheeftinhetop1april2009uitgebrachteadviesoverhetbudget2010geconstateerddatgemeentenin2008overschotvan€257mlnhebbengerealiseerd.Voorhetbudget2010zouditbetekenendat€257mlnmoetwordenafgeroomd.HetSCPheeftinhetniet-bindenddeelvanhetadviesgeadviseerdomvandieberekeningaftewijken.HetSCPadviseerde,geletopdeprijsvormingopdemarktvoorhuishoudelijkehulpendewetswijzigingWmo,om€130mlnnietafteromen.VerderiserinhetBestuurlijkOverlegFinanciëleVerhoudingentussendefondsbeheerders,VWSendeVNGafgesprokengesprokendathetrestantvandeonder-uitputtingad€127mlnbeschikbaarblijftvoorgemeententerdekkingvandegevolgenvandepakketmaatregelenAWBZ.141Watisderatioachterhetbedragvan€548,1datalsin=uittaakstellingnietalleenin2009maarookin2010isgeboekt?Wordtdaarmeeruim€0,5mldaanbudgettaireruimtein2009gecreëerd?Degenoemdein=uit-taakstellingheeftbetrekkingopdeonderuitputtingdiein2008isopgetredenbinnenhetFondsEconomischeStructuur-versterkingad€1,1mldHetFESkent,zoalsallebegrotingsfondseneen100%eindejaarsmargewaardooralleonbesteedgeblevenmiddelenbeschikbaarblijvenvoorlaterejaren.Deonderuitputtinguit2008istoege-voegdaandejaren2009en2010.Tegelijkertijdiseenin=uit-taakstellinggeboektmetdezelfdeomvang.Dezesystematiek,waarbijdeeindejaars-margeendein=uit-taakstellingwordenuitgesmeerdovermeerderejaren,wordtooktoegepastbijdeHomogeneGroepInternationaleSamenwer-king.Hiermeewordtgeenextrabudgettaireruimtegecreëerd.142Kanalsnogeentoelichtingop,enonderbouwingvan,demeerjarigeaardgasbatenmutatienaaronderliggendeoorzaken(zoalsolieprijs,dollar-koers,productievolume)?Zieantwoordopvraag9.143KomtdeaardgasbatentegenvallerrechtstreekstenlastevanhetEMU-saldo,ofheeftdezeooknognadeligeeffectenvoorposteneldersopderijksbegroting?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.344 Zieantwoordopvraag9.144Hebbendebudgettairekadersnogeensturendeendisciplinerenderolopditmoment?Zieantwoordopvraag12.145WaaromwordendestimuleringsmiddelendievolgensdeministeralaFESzijnvormgegeven,danooknietdaadwerkelijkophetFESgeboektzodatdeTweedeKamerdezemiddelenkanautoriseren?Zieantwoordopvraag33.146IsderegeringbereidomdethansnogresterendenietverdeeldemiddelenvanhetstimuleringspakketovertehevelennaareenverdeelartikelophetFESomdaarmeerechttedoenaanhetbudgetrechtenrechtvanamende-mentvandeTweedeKamer?Zieantwoordopvraag33.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31965,nr.345