Verslag van de informele ministeriële bijeenkomst demografie van 18 en 19 november 2024 te Boedapest

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-31Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,Volksgezondheid en ConsumentenzakenNr. 771 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 december 2024Hierbij ontvangt u het Verslag van de informele ministeriële bijeenkomstdemografie van 18 en 19 november jl. te Boedapest.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Y.J. van Hijum kst-21501-31-771ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7711 Verslag informele ministeriële bijeenkomst demografie van 18 en19 november 2024 te Boedapest Voor de informele ministeriële bijeenkomst over demografie van 18 en19 november jl. stonden twee gedachtewisselingen geagendeerd. Zoals ikuw Kamer eerder mededeelde in de Geannoteerde Agenda van dezebijeenkomst werd Nederland op ambtelijk niveau vertegenwoordigd.1Agendapunt: gedachtewisseling inzake intergenerationelesolidariteitHet Hongaars voorzitterschap organiseerde een gedachtewisseling overintergenerationele solidariteit en de betrokkenheid van ouderen bij hetbevorderen van een gezonde levensduur en maatschappelijke participatie.Alle lidstaten waren het erover eens dat solidariteit tussen generaties eneen gezonde levensduur moeten worden bevorderd. Een meerderheid vande lidstaten benadrukte de noodzaak van samenwerking en cohesietussen generaties en presenteerde relevante nationale initiatieven terondersteuning van dit doel. Veel lidstaten vroegen aandacht voor dementale gezondheid van ouderen en bespraken de uitdagingen op hetgebied van geestelijke gezondheid, eenzaamheid en participatie vanouderen. Tevens benadrukten verschillende lidstaten de noodzaak omleeftijdsdiscriminatie aan te pakken en mensenrechten te bevorderen,alsmede het belang van participatie en inclusie van oudere werknemersop de arbeidsmarkt.Sommige lidstaten pleitten voor sterker gezinsbeleid, verschillendeandere lidstaten benadrukten het belang van individuele keuzes op ditgebied en vroegen aandacht voor meer ondersteunende maatregelen omde arbeidsmarktparticipatie van vrouwen te verhogen. Het voorzitterschapriep in haar slotwoord op tot actie om demografische uitdagingen aan tepakken en te werken aan gezamenlijke oplossingen.Nederland heeft in de gedachtewisseling onder meer gerefereerd aan deconclusies van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050,waarin staat dat er keuzes gemaakt moeten worden gelet op de verande-rende omvang en samenstelling van de Nederlandse bevolking dekomende dertig jaar door migratie, (dubbele) vergrijzing en toenemendediversiteit. Zonder deze keuzes, komen zowel onze economische als onzebrede welvaart in het gedrang en zullen essentiële publieke voorzieningenverder onder druk komen te staan. Ook heeft Nederland aangekaart dathoewel ons land één van de koplopers is qua arbeidsparticipatie vanouderen, het van belang is om ervoor te zorgen dat deze trend zichdoorzet. Verhoging van de pensioenleeftijd en stimulerende maatregelenom langer door te werken kunnen hieraan bijdragen, zoals het verkortenvan de loondoorbetaling bij ziekte van AOW’ers. Verder gaat het kabinetuit van een brede aanpak rond gezond langer doorwerken, met als stip opde horizon dat uiteindelijk iedereen gezond werkend het pensioen kanhalen.Op het gebied van mentale gezondheid is het voorbeeld ingebracht vande door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gelanceerdecampagne «Praat vandaag over morgen», welke gericht is om ouderenaan te zetten tot het gesprek over de thema’s wonen, zorg en fit blijven2.1Kamerstukken II 2023/2024, 21 501-31, nr. 766.2https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/03/20/ministerie-van-vws-en-maatschappelijke-organisaties-roepen-op-praat-vandaag-over-morgenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7712 Agendapunt: gedachtewisseling inzake het ondersteunen vanjongeren op weg naar een zelfstandig levenHet Hongaars voorzitterschap organiseerde een gedachtewisseling overhet ondersteunen van jongeren op weg naar een zelfstandig leven. HetHongaars voorzitterschap noemde jongeren als de sleutel tot hetconcurrentievermogen en de welvaart van de EU, en riep daarbij op omtoegang tot werkgelegenheid en adequate huisvesting voor deze groep tevergemakkelijken.Lidstaten deelden tijdens de gedachtewisseling nationale voorbeeldenover hun prioriteiten en maatregelen om jongeren te ondersteunen op hetgebied van huisvesting, welzijn en werkgelegenheid. Een groot deel vande lidstaten herhaalde de noodzaak om toegang tot betaalbarehuisvesting voor jongeren te verbeteren, waarbij subsidies voor huurderen starters, het uitbreiden van de woningvoorraad, en het efficiëntergebruik maken van de woningvoorraad als voorbeelden werdengenoemd. Op het gebied van werkgelegenheid werden diverse oplos-singen en maatregelen geopperd, zoals het implementeren van deRaadsaanbeveling over de Europese jongerengarantie3. Daarnaast werdde nadruk gelegd op de overgang van school naar werk, loopbaan-diensten en one-stop-shops, onderwijs en training voor met name digitaleen groene vaardigheden en het belang van leerlingplaatsen en stages.Lidstaten schetsten ook welke nationale maatregelen zij hadden genomenop het gebied van mentale gezondheid van jongeren. Een aantal lidstatennoemde het belang van preventie, bewustmaking en toegankelijkegeestelijke gezondheidsdiensten voor kinderen en jongeren. Een paarlidstaten noemde specifiek de impact van sociale media op kinderen enjongeren. Tot slot uitten enkele lidstaten zorgen over het dalendegeboortecijfer in de EU en riepen zij op tot het bevorderen van gezins-beleid. Andere lidstaten benadrukten het belang van de vrijheid voorpersoonlijke keuzes hierin. Een aantal lidstaten herhaalde de rol vankwalitatief goed onderwijs en opvang voor jonge kinderen als belangrijkemaatregelen om gezinnen te ondersteunen.Nederland heeft tijdens de gedachtewisseling benadrukt dat het nationalebeleid erop gericht is om mensen hun eigen keuzes te laten maken,zonder dat zij hierbij obstakels ondervinden. Verder heeft Nederland hetbelang van het versterken van de mentale veerkracht benadrukt en erkenddat de mentale gezondheid van jongeren onder druk staat door deonzekere toekomst, mede door het tekort aan huizen. Een aantal maatre-gelen die Nederland onderneemt op het gebied van huisvesting is verdertoegelicht. Hoewel de jeugdwerkloosheid in Nederland relatief laag is invergelijking met andere lidstaten, blijft er ruimte voor verbetering. Hetwetsvoorstel «Van School naar Duurzaam werk» is hierbij door Nederlandtijdens de gedachtewisseling toegelicht. Dit wetsvoorstel heeft als doelom jongeren te helpen bij de overgang van school naar werk, en de juistebegeleiding en ondersteuning te geven richting economischezelfstandigheid.3Kamerstukken II, 2020/21, 22 112, nr. 2909.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7713