Resultaten eerste tussentijdse monitoring maatregelen balanced approach-procedure

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 665Evaluatie SchipholbeleidNr. 593 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 april 2026Het kabinet werkt aan balans tussen luchtvaart en de leefomgevingskwa-liteit in de Schipholregio. Om te komen tot het terugdringen van degeluidbelasting, is een geluidsdoel opgesteld en de Europese balancedapproach-procedure gevolgd. Op 2 april 2025 heeft het kabinet debalanced approach-procedure voor Schiphol afgerond. Met het maatrege-lenpakket1 dat voortkomt uit deze balanced approach-procedure is eenreductie van – 15% van het aantal ernstig gehinderden en woningenbinnen specifieke geluidscontouren rondom de luchthaven beoogd pernovember 2025. Op 3 november 2025 heeft de Kamer het plan van aanpakvoor de monitoring van het effect van dit maatregelenpakket in de praktijkontvangen.2 Met de monitoring wordt nagegaan of de beoogde effectenook in de praktijk optreden. De monitoring bestaat uit drie meetmomentenen wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau To70. De eerste tweemeetmomenten geven tussentijdse, indicatieve resultaten op basis vanvoorlopige gegevens. Het derde meetmoment, dat kan plaatsvinden nanovember 2026 – geeft de definitieve resultaten. Hierbij wordt de Kamergeïnformeerd over de resultaten van het eerste tussentijdse meetmoment.Met deze Kamerbrief wordt tevens de toezegging aan het lid De Groot(VVD), over het informeren van de Kamer over de effecten van tariefdiffe-rentiatie, afgedaan3.Eerste meetmomentConform het plan van aanpak is de peildatum van meetmoment 1vastgesteld op 1 november 2025. De (prognose)gegevens die op datmoment beschikbaar waren zijn gebruikt om een inschatting te maken van1De maatregelen zijn: Nachtoptimalisatie, Tariefdifferentiatie, Additionele vlootvernieuwing,Weren lawaaiige toestellen in de nacht, Maximaal 27.000 nachtvluchten, Maximaal 478.000totaal aantal vluchten2Kamerstukken II 2025/26, 29 665, nr. 580.3TZ202504-102 kst-29665-593ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 665, nr. 5931 het daadwerkelijke effect van het maatregelenpakket in de praktijk.Hiervoor is gekeken naar de verschillen tussen de situatie vóór invoeringvan de maatregelen en de situatie ná invoering van de maatregelen. Voorde meeste maatregelen geldt dat dit de situaties vóór november 2025 envanaf november 2025 zijn. Voor de maatregel Tariefdifferentiatie geldt quatijdlijn een andere vergelijking. De nieuwe tarieven van Schiphol zijnnamelijk conform de vaste cyclus per april 2025 ingegaan. Daarom wordtvoor die maatregel gekeken naar de situatie vóór april 2025 en ná april2025. De geconstateerde verschillen zijn vervolgens afgezet tegen debaseline die gebruikt is voor de balanced approach-procedure Schiphol.Voorlopige inschatting effectVoor dit meetmoment is gebruik gemaakt van de gegevens uit deGebruiksprognose 2026 van Schiphol. Die Gebruiksprognose bevat hetdoor Schiphol verwachte gebruik van de luchthaven voor het gehelegebruiksjaar dat loopt van november 2025 t/m oktober 2026. Het feit datdit een prognose is, maakt dat de uitkomsten van deze monitoring moetenworden gezien als een voorlopige inschatting van het effect. De praktijkleert namelijk dat er altijd verschillen zijn tussen de Gebruiksprognose ende daadwerkelijke realisatie van het verkeer op Schiphol. Zo zijn deberekeningen nu bijvoorbeeld gebaseerd op geplande gatetijden, terwijler uiteindelijk gemonitord zal worden op basis van gerealiseerdebaantijden. Omdat er bij meetmoment 2 (de periode van begin november2025 tot eind maart 2026) al deels gebruik kan worden gemaakt vanrealisatiegegevens, is de verwachting dat de resultaten vanmeetmoment 2 nauwkeuriger zullen zijn. Voor de resultaten vanmeetmoment 3 kan vervolgens volledig gebruik worden gemaakt vanrealisatiegegevens, wat maakt dat de resultaten van het derde en laatstemeetmoment als definitief kunnen worden beschouwd.Noise Load DatabaseOnderliggend aan de berekeningen ligt een database waarin de geluids-prestaties van toesteltypes zijn vastgelegd. Deze database wordt gebruiktom te kunnen berekenen hoeveel geluid wordt gemaakt door al hetverkeer op Schiphol.Uit dit eerste monitoringsmoment is gebleken dat als gevolg van hetmaatregelenpakket een verschuiving naar nieuwe, minder lawaaiigetoestellen optreedt. Ook is gebleken dat niet al deze nieuwe toesteltypesop dit moment in de database zitten. Daardoor kunnen ze niet correctdoorgerekend worden. Deze toestellen worden op dit moment doorge-rekend als toestel met gemiddelde geluidsprestaties. In de praktijk zijn zeechter overwegend minder lawaaiig. To70 concludeert daarom dat er voordeze toesteltypes, die met name onderdeel zijn van de maatregelTariefdifferentiatie, waarschijnlijk sprake is van een onderschatting van degeluidswinst. Om het effect van het maatregelenpakket accurater door tekunnen rekenen, moet de database voor deze toesteltypes dus aangevuldworden. Er zal opdracht worden gegeven aan een externe partij om dit dekomende tijd te doen. Het streven is om dit voor het tweede monitorings-moment afgerond te hebben. Dit zorgt voor een betere en meernauwkeurige doorrekening en resultaat.Resultaten meetmoment 1In lijn met het plan van aanpak zijn zowel de effecten van de individuelemaatregelen als het effect van de combinatie van maatregelen doorge-rekend. Uit de doorrekening van de individuele maatregelen blijkt dat demaatregel Tariefdifferentiatie een groter effect sorteert dan aanvankelijkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 665, nr. 5932 aangenomen in de berekeningen van de balanced approach-procedure.Voor de maatregelen Inzet stillere toestellen in de nacht (nachtoptimali-satie), Additionele vlootvernieuwing en Weren lawaaiige toestellen in denacht geldt dat uit deze tussentijdse monitoring, op basis van deGebruiksprognose 2026, een vooralsnog kleiner effect komt dan aanvan-kelijk berekend.De maatregelen zijn ook als combinatie doorgerekend om het totale effectin kaart te brengen. Hieruit blijkt dat het maatregelenpakket als geheel drievan de vier subdoelen4 van het geluidsdoel haalt. De twee subdoelen voorde nacht worden ruimschoots behaald. Op het criterium van het aantalwoningen binnen de 58 dB(A) Ldencontour wordt de beoogde – 15%reductie nog niet behaald. De tussentijdse resultaten van de combinatievan maatregelen laten een voorlopig effect van – 13,7% zien op ditcriterium. In dit reductiepercentage zijn ook de door KLM Groep extradoorgevoerde compenserende maatregelen meegenomen. De volledigemonitoringsrapportage van monitoringsmoment 1 is opgenomen inbijlage 1.Op basis van dit eerste monitoringsmoment moet geconcludeerd wordendat het beoogde reductiepercentage van – 15% nog niet wordt gehaald.Tegelijkertijd bevat de monitoringsrapportage zoals hierboven beschreveneen aantal kanttekeningen waardoor waarschijnlijk sprake is van eenonderschatting van het effect van het maatregelenpakket. De verwachtingis dat deze kanttekeningen bij het volgende monitoringsmoment zijnopgelost. Dan zal uiteraard moeten blijken wat het effect hiervan is, maarnaar huidige inschatting is er een aanzienlijke kans dat het reductieper-centage in de loop van het jaar nog zal toenemen.Compenserende maatregelenDaarnaast is het ministerie met de KLM Groep in gesprek over het treffenvan compenserende maatregelen. Compenserende maatregelen kunneneen positief effect hebben op het totale reductiepercentage op Schiphol.In het kader van de afspraken tussen het ministerie en KLM Groepomtrent de uitvoering van de maatregelen, is gesproken over het treffenvan deze compenserende maatregelen in het geval het effect van deKLM-maatregelen (Nachtoptimalisatie en Additionele vlootvernieuwing) inde praktijk achter zou blijven. Nu blijkt dat dit het geval is, is compensatieook aan de orde. In de praktijk blijkt dat tot dusver twee maatregelen dieKLM ter compensatie heeft getroffen voor geluidsreductie zorgen enmeegenomen kunnen worden in de monitoring. Dit betreft de nieuwetoestellen (vlootvernieuwing) die aanvankelijk vóór november 2025verwacht werden maar vertraging hebben opgelopen. Die nieuwetoestellen worden in de monitoring naar rato voor het gebruiksjaar 2026,vanaf het moment van indiensttreding, meegenomen. Daarnaast heeftKLM afspraken kunnen maken met een partnerluchtvaartmaatschappij omeen bijdrage te leveren aan verstilling in het kader van de maatregelNachtoptimalisatie.Het is goed dat de KLM Groep deze compenserende stappen conformafspraak neemt en het ministerie blijft met KLM Groep in gesprek overaanvullende stappen zodat de volledige beoogde verstilling wordt bereikt.Onderdeel van deze gesprekken is ook dat KLM voornemens is eenverdere reductie in het aantal door KLM uitgevoerde nachtvluchten doorte voeren, ten opzichte van het vorige gebruiksjaar. Het ministerie heeft4Geluidsdoel per november 2025: – 15% EGH binnen de 48 dB(A) Lden contour, – 15% woningenbinnen de 58 dB(A) Lden contour, – 15% ESV binnen de 40 dB(A) Lnight contour, – 15% woningenbinnen de 48 dB(A) Lnight contourTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 665, nr. 5933 aangegeven dit een acceptabele compenserende maatregel voor ditgebruiksjaar te vinden, mits het aantal minder uitgevoerde nachtvluchtenniet wordt ingevuld door andere maatschappijen. Op basis van degebruiksprognose kan uiteraard nog niet bepaald worden of aan dezevoorwaarde wordt voldaan, waardoor het eventuele effect van dezecompenserende maatregel nu nog niet tot uiting komt in het huidigemonitoringsrapport. Als blijkt uit de realisatiegegevens bij het tweede enderde monitoringsmoment dat deze maatregel is gerealiseerd, dan zal ditzichtbaar worden in deze rapportages.Autonome ontwikkelingenHet geluidsdoel van – 15% op de verschillende indicatoren per november2025 geldt bovenop de autonome ontwikkelingen die plaatsvinden tot datmoment. Deze autonome ontwikkelingen vinden wel plaats en leiden in depraktijk tot autonome geluidseffecten. In het kader van transparantie enom het volledige beeld wat betreft geluidsbelasting te kunnen schetsen,heeft het ministerie opdracht gegeven om de autonome ontwikkelingentussen het moment van de referentiesituatie die gehanteerd is in debalanced approach-procedure van november 2024 en het moment vaninvoering van het gehele maatregelenpakket van november 2025 in kaartte brengen en door te rekenen.Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt wat er naast het maatregelenpakketnog meer gebeurt aan autonome ontwikkelingen en wat het effect van dieautonome ontwikkelingen is geweest op de geluidsbelasting rond deluchthaven. De resultaten van deze exercitie worden rond de zomer van2026 verwacht. Conform de toezegging aan de Kamer, zullen dezeresultaten met de Kamer worden gedeeld. Deze resultaten hebben echtergeen invloed op de monitoring van het maatregelenpakket en het bepalenvan het restpercentage tot het volledige geluidsdoel dat voortkomt uit demonitoring. Deze ontwikkelingen hebben immers betrekking op eenandere tijdsperiode en het eerste deel van het geluidsdoel van – 15% geldtbovenop deze ontwikkelingen.Tot slotHet is goed om nogmaals te benadrukken dat de voorliggende resultatenvan het eerste monitoringsmoment tussentijdse, indicatieve resultatenzijn. Na het derde monitoringsmoment, waarbij enkel gebruik wordtgemaakt van praktijkgegevens, kunnen we spreken van definitieveresultaten waar tevens ook conclusies en gevolgen aan kunnen wordenverbonden. De huidige inzichten zijn echter wel van belang om gedurendehet gebruiksjaar een vinger aan de pols te houden en indien nodig tijdigtot oplossingen te komen, bijvoorbeeld in de vorm van compenserendemaatregelen. De Kamer zal worden geïnformeerd over de resultaten vande opvolgende monitoringsmomenten en over de hiervoor genoemdeanalyse over de autonome ontwikkelingen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,V.P.G. KarremansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 665, nr. 5934