Lijst van vragen over de CPB publicatie analyse Coalitieakkoord 2026-2030

Brontekst

2026D08254LIJST VAN VRAGENDe vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegdaan het Centraal Planbureau over de CPB publicatie analyse Coalitie-akkoord 2026–2030.De fungerend voorzitter van de commissie,Van der LeeAdjunct-griffier van de commissie,Van der Steur nds-tk-2026D082541 NrVraag1Kunt u een inschatting maken van de jaarlijkse overdekking van deAof-premie na doorvoering van de verschillende maatregelen uithet coalitieakkoord?2Klopt het dat het beperken van de tabelcorrectiefactor in absolutebedragen tot een hogere lastenverzwaring leidt voor modaleinkomens dan voor topinkomens (meer dan € 140.000)?3Hoe hoog wordt de Aof-premie door de maatregelen uit hetcoalitieakkoord?4Kunt u een inschatting maken van de jaarlijkse overdekking van deww-premie na doorvoering van de verschillende maatregelen uithet coalitieakkoord?5Kunt u de tabel (3.1.3) met beleidsmatige lastenontwikkeling ookweergeven inclusief basispad?6Klopt het dat het CPB niet twee pijltjes geeft bij woningaanbod endat dit betekent dat het CPB ervan uitgaat dat het kabinet onvol-doende doet om 100.000 woningen per jaar bij te gaan bouwen dekomende jaren?7Hoeveel neemt de inkomensongelijkheid toe de komendekabinetsperiode? (Gini-coëfficiënt)8Hoeveel extra CO2-reductie is er nodig in 2030, 2040 en 2050 omwél te voldoen aan de afgesproken klimaatdoelen?9Hoeveel extra stikstofreductie is er nodig om in 2030 en in 2035wél te voldoen aan de afgesproken natuurdoelen?10Hoeveel kost het voornemen van de coalitie om over te stappen opeen volledige vermogenswinstbelasting in totaal (cumulatief) aanbudgettaire derving (ceteris paribus)?11Kunt u per jaar aangeven in hoeverre het kabinet voldoet aan de0,7% norm voor ontwikkelingssamenwerking in de komende tienjaar? (Basispad, effect beleidspakket en basispad + effectbeleidspakket)12Kunt u een reactie geven op het bericht van Eenvandaag dat lage-en midden inkomens relatief en absoluut meer gaan bijdragen aande vrijheidsbijdrage dan hoge inkomens? Zou u dit ook kunnenkwantificeren, bijvoorbeeld door middel van gemiddeldes voordeze groepen of voorbeeldberekeningen hoe dit voor representa-tieve personen in de verschillende groepen zou uitpakken quakoopkracht.Kunt u daarbij ook aangeven welke regelingen, uitkeringen, etc.beïnvloed worden door het beperkt toepassen van de tabelcorrec-tiefactor. Indien mogelijk kunt u hier ook een kwantitatief beeldschetsen van de omvang van het effect op de regelingen en dekoopkracht. https://eenvandaag.avrotros.nl/artikelen/werken-moet-lonen-van-coalitie-maar-plannen-kabinet-maken-leven-juist-nog-duurder-defensie-rekening-komt-bij-hardwerkende-nederlander-16280513Klopt het dat figuur 3.3.1 uit het «databestand figuren en tabellen»dat het percentiel dat het meest benadeeld wordt qua koopkrachtzich in de laagste (twee) inkomensgroep(en) bevindt? Kunt utoelichten welke kabinetsmaatregelen het sterkst bijdragen aandeze uitkomst?14Klopt het dat figuur 3.3.1 uit het «databestand figuren en tabellen»dat het percentiel dat het meest voordeel ondervindt qua koop-kracht zich in de hoogste inkomensgroep bevindt? Kunt utoelichten welke kabinetsmaatregelen het sterkst bijdragen aandeze uitkomst?2 15Stel dat in plaats van enkele bezuinigingen op de sociale zekerheidmet de polder wordt afgesproken dat de komende jaren deloonstijging wordt gematigd, bijvoorbeeld de komende vier jaarmet 1 procentpunt onder het basispad zonder inhaalgroei daarna,wat zijn daarvan de budgettaire en andere effecten?16Kunt u inzichtelijk maken wat het gevolg is van het voorgenomenniet of minder indexeren van de tabelcorrectiefactor op deschijflengtes in de IB en de heffingskortingen, en ook opnemen watdeze parameters zouden zijn geweest als de tcf in de afgelopenjaren altijd volledig geïndexeerd was geweest?17Klopt het dat u «Vernieuwing Rijksdienst» van miljard euro nietheeft meegenomen in de financiële doorrekening?18Kunt u schetsen welke effecten u verwacht in het geval demaatregelen «Vernieuwing Rijksdienst» en «Apparaatskorting»volledige toegepast zouden worden? Welke effecten zijn teverwachten voor onder andere de kwaliteit van dienstverlening,betrouwbaarheid van overheidsbeleid, en voor het aantrekken vanvoldoende personeel?19Kunt u voor tabel 3.6.1 kwantificeren hoeveel de werkgelegenheidtoeneemt bij Defensie?20Kunt u alle extra investeringen van het kabinet t/m 2035 per jaarweergeven in een tabel?21Kunt u schetsen (of indien mogelijk kwantificeren) in welke mateverschillende typen bedrijven of sectoren geraakt worden door hetverhogen van de AOF-premie? Raakt dit bijvoorbeeld in gelijkemate mkb, arbeidsintensieve bedrijven, kapitaalintensievebedrijven en multinationals?22Kunt u schetsen wat de verwachte (indirecte) effecten zijn van hetverhogen van de AOF premie voor werknemers? Is het mogelijkdat dit invloed heeft op de mate van vaste/flexibele contracten ofop loononderhandelingen?23Met betrekking tot de doorwerking van het lage maximumdagloon,kunt u een indicatie geven van sectoren met veel veelverdienendewerknemers en met weinig?24Met betrekking tot de toename van personen in armoede: kunt utoelichten (liefst kwantificeren) welke vijf maatregelen hier hetsterkst effect op hebben?25Aangenomen wordt dat de verlaging van de maximumpremie-grens in de Aof, Whk en Awf burgetneutraal gecompenseerd wordtdoor een verhoging van deze tarieven. Hoeveel procentpuntzouden de tarieven van de premies verhoogd moeten worden tercompensatie?26Kunt u het afzonderlijke effect van het beperkt toepassen van detabelcorrectiefactor op de koopkracht kwantificeren, uitgesplitstnaar werkenden, uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden?27Welke inkomensgroepen ondervinden door het beperkt toepassenvan de tabelcorrectiefactor een negatieve koopkrachtontwikkelingt.o.v. het huidige beleid, en met hoeveel euro per jaar (mediaan engemiddeld)?28Wat is het effect van het beperkt toepassen van de tabelcorrectie-factor op de marginale druk voor werkenden, uitgesplitst naarinkomensgroepen?29Kunt u het afzonderlijke effect van het verhogen van de tarieven inde eerste en tweede schijf van box 1 op de koopkracht kwantifice-ren, uitgesplitst naar werkenden, uitkeringsgerechtigden engepensioneerden?30Welke inkomensgroepen ondervinden door het verhogen van detarieven in de eerste en tweede schijf van box 1 een negatievekoopkrachtontwikkeling t.o.v. het huidige beleid, en met hoeveeleuro per jaar (mediaan en gemiddeld)?3 31Wat is het effect van het verhogen van de tarieven in de eerste entweede schijf van box 1 op de marginale druk voor werkenden,uitgesplitst naar inkomensgroepen?32Hoeveel bedraagt de lastenverzwaring in euro’s per jaar voor eenalleenstaande werkende met (i) modaal inkomen, (ii) 1,5× modaalen (iii) 2× modaal?33Welke gedragseffecten verwacht het CPB als gevolg van de hogerelastendruk voor werkenden, en wat is het geraamde effect hiervanop arbeidsaanbod/werkgelegenheid?34Kunt u kwantificeren welk deel van de lastenverzwaring van€ 1,7 miljard door de verhoging van de Aof-premie neerkomt bijwerknemers via lagere loonstijgingen, en welk deel bij werkgeversvia lagere winsten?35Kunt u toelichten waarom de kapitaalstorting voor de nationaleinvesteringsinstelling volgens het CPB leidt tot een hogereEMU-schuld, terwijl het kabinet stelt dat deze niet EMU-saldorelevant is?36Kunt u kwantificeren welke structurele budgettaire bijsturing(ombuigingen en/of lastenverzwaring) vanaf 2031 nodig zou zijnom de mediaan EMU-schuld in 2060 op ≤60% bbp te krijgen (inmld euro per jaar en % bbp)?37Kunt u deze bijsturing ook weergeven voor 2040, 2050 en 2060,zodat zichtbaar wordt hoe de opgave oploopt in de tijd?38Kunt u een scenario-uitsplitsing geven van de benodigde bijstu-ring: (i) volledig via lastenverzwaring, (ii) volledig via ombuigin-gen, en (iii) 50/50-mix, inclusief effecten op koopkracht?39Kunt u kwantificeren hoeveel van de door het CPB geraamdeschuldtoename in 2060 (+ 19% bbp t.o.v. het basispad) wordtverklaard door uitgaven die pas na 2030 plaatsvinden?40Kunt u voor de grootste klimaat- en energieposten (waaronderwind op zee en de SDE++) de cumulatieve uitgaven kwantificerentot en met 2035, 2040 en 2060, en aangeven welk aandeel dezeposten hebben in de door CPB geraamde EMU-schuldontwikkeling?41Wat is volgens het CPB de geraamde doorwerking van desuikerbelasting op consumentenprijzen en welk percentage van debelastingdruk wordt uiteindelijk gedragen door huishoudens?42Kunt u uitsplitsen welke in het basispad verwerkte ombuigingen,taakstellingen of aflopende middelen leiden tot een daling van deuitgaven aan binnenlandse veiligheid richting 2030, los van deintensiveringen uit het coalitieakkoord?43Kunt u toelichten wat het gevolg is van netcongestie voor hetbehalen van de klimaatdoelstellingen onder het coalitieakkoord?44Wat is het effect van het ontbreken van aanvullende middelen voorhet oplossen van netcongestie op de geraamde klimaatdoelstellin-gen en de uitvoerbaarheid van het beleid?45Zijn de gevolgen van netcongestie meegenomen in de beoordelingvan het investeringsklimaat en zo ja, op welke wijze?46Kunt u ramen wat de totale kosten zijn van het verzwaren enuitbreiden van het elektriciteitsnet in de periode tot en met 2035,2040 en 2055?47Kunt u aangeven in hoeverre de in het coalitieakkoord opgenomenverduurzamingsmaatregelen (zoals elektrificatie van industrie,wind op zee en warmtepompen) leiden tot extra kosten voorverzwaring en uitbreiding van het elektriciteitsnet?48Wat is het geraamde effect van de normering van de hybridewarmtepomp (per 2029) op het elektriciteitsverbruik en debelasting van het elektriciteitsnet? Wat is de geraamde besparingop aardgasverbruik en fossiele brandstoffen als gevolg van dezenormering?4 49Is in de doorrekening rekening gehouden met de budgettaireimpact van deze normering op netcongestie en benodigdenetuitbreiding?50Zijn op dit moment voldoende middelen gereserveerd voor definanciering van hybride warmtepompen, mede gelet op deISDE-subsidie waarvan (hybride) warmtepompen gebruikmaken?51Er wordt in de analyse aangegeven dat middelen voor wind op zeemogelijk niet volledig worden uitgeput. Kunt u dit nader toelichtenen aangeven op basis van welke aannames dit is geconcludeerd?52Kunt u de cumulatieve uitgaven voor het klimaatbeleid kwantifice-ren tot en met 2055?53Welke ambities uit het coalitieakkoord zijn niet meegenomen in dedoorrekening omdat zij niet in de budgettaire tabel of normeringenzijn opgenomen?54In de analyse wordt vermeld dat subsidiegelden voor de indirectekostencompensatie ETS mogelijk niet tot besteding kunnen komenvanwege Europese staatssteunregels. Kunt u specificeren omwelke staatssteunregels het hier gaat, op welke sectoren of typenbedrijven deze mogelijke beperking betrekking heeft en wat depotentiële financiële impact is indien deze middelen na 2030 nietkunnen worden uitgekeerd?55Kunt u kwantificeren of de geraamde middelen voor digitaliseringen digitale autonomie in lijn zijn met de omvang van de geformu-leerde beleidsambities, en zo nee, wat de indicatieve aanvullendebudgettaire opgave zou zijn?56Kunt u kwantificeren wat het geraamde effect is van de digitaleagenda op het bbp, arbeidsproductiviteit en werkgelegenheid in2030 en op lange termijn?57Voor welke maatregelen zijn in de doorrekening aannamesgehanteerd vanwege ontbrekende beleidsuitwerking? Kunt u permaatregel toelichten welke aannames zijn gedaan en hoe gevoeligde uitkomsten zijn voor afwijkingen daarvan?58Welke nog beschikbare middelen zijn er tot en met 2029 voor destimulering van woningbouw?59Wat doen alle maatregelen (inclusief fiscale) met investeringsbe-reidheid voor nieuwbouwwoningen?60Kunt u toelichten welke effecten de maatregelen uit het coalitieak-koord hebben op de woningbouwproductie in relatie tot netcon-gestie? Is in de doorrekening rekening gehouden met mogelijkevertraging van woningbouw als gevolg van beperkte netcapaciteit?61Kunt u kwantificeren welk deel van de extra hernieuwbareelektriciteitsproductie die voortvloeit uit de maatregelen in hetcoalitieakkoord naar verwachting wordt gebruikt voor binnenlandsverbruik, en welk deel resulteert in export van elektriciteit (in TWhen als percentage van de additionele productie)?62Kunt u toelichten of en hoe de export van hernieuwbare (wind-)energie bijdraagt aan het halen van de Nederlandse klimaatdoe-len?63Kunt u kwantificeren welk deel van de publieke uitgaven vooradditionele hernieuwbare elektriciteitsopwekking onder hetcoalitieakkoord (inclusief de SDE++ en de geraamde € 60,2 miljardaan Contracts for Difference) samenhangt met elektriciteitsproduc-tie die niet binnenlands wordt verbruikt maar wordt geëxporteerd?64Kunt u kwantificeren in welke mate het afschaffen van de IVAbijdraagt aan de toename van het arbeidsaanbod en via welkmechanisme dit effect volgens uw raming tot stand komt?5 65Kunt u kwantificeren in welke mate het verkorten van de WW-duuren het verlagen van het maximumdagloon leidt tot snellereuitstroom naar werk, uitgedrukt in de gemiddelde verkorting vande werkloosheidsduur en de toename van de uitstroomkans naarwerk?66Kunt u nader toelichten hoe de verlaging van het maximumdag-loon door databeperking alleen meegenomen kan worden in hetkoopkrachtbeeld voor WW-uitkeringen, terwijl deze maatregel welin bredere zin volledig kan worden meegenomen als kostenbespa-ring?67Kunt u nader specificeren welk toenemend beroep op dearbeidsongeschiktheids-, WW- en bijstandsuitkeringen u verwachtals gevolg van de verdere verhoging van de AOW-leeftijd en welkebudgettaire en koopkrachteffecten hiermee gepaard zullen gaan?68Kunt u aangeven hoe en in welke mate bij de ramingsbijstellingenvoor asiel en crisisnoodopvang rekening is gehouden metvoorziene instroombeperking door nieuwe asielwetgeving en-maatregelen? Kunt u specificeren welke gevolgen deze hebbenvoor de voorziene kosten op deze posten?69Op welke manier is de afschrijvingsvoet op leerwinst bijgesteld indeze nieuwe versie ten opzichte van de vorige en hoe werkt datdoor in de effecten?70Welk alternatieve maatvoering dan verhoging van de tarieven in deIB en een hogere Aof-premie is denkbaar om lagere Zvw-premiesvoor gezinnen en bedrijven in het inkomstenkader te compense-ren?71Is het in het kader van de lagere Zvw-premies logisch en verstan-dig om technisch te blijven veronderstellen dat de Aof-premies danzullen stijgen, terwijl er jaarlijks al miljarden meer aan Aof-premiesbinnenkomen in het Arbeidsongeschiktheidsfonds dan striktnoodzakelijk voor de uitgaven?72Waarop komt de EMU-schuld in 2060 uit als wordt veronderstelddat de AOW en andere uitkeringen tot en met 2060 louter met dewettelijke koppeling stijgen?73Kunt u het tabel beleidsmatige lastenontwikkeling (3.1.3) uitsplit-sen per jaar in de periode 2027–2030?74Kunt u een overzicht geven van alle lastenverzwarende maatrege-len incl. het budgettair belang, uitgesplitst per jaar in de periode2027–2030? Kunt u tevens per jaar en maatregel aangeven hoeveeleuro mensen erop achteruit gaan?75Kunt u de defensie-uitgaven per jaar weergeven t/m 2035?76Met hoeveel wordt het eerste en tweede tarief in de inkomstenbe-lasting verhoogd? Met hoeveel worden de lasten verzwaard algevolg hiervan? Kunt u per inkomensgroep aangeven hoeveel eenwerknemer minder overhoudt op zijn loonstrook als gevolghiervan? Hoe weegt dit op tegen de lagere zorgpremies?77Kunt u de systematiek achter de vrijheidsbijdrage en dus achter hetbeperkt toepassen van de tabelcorrectiefactor in de inkomstenbe-lasting nader toelichten? Kunt u per inkomensgroep in zowelabsolute als relatieve cijfers aangeven hoeveel burgers eropachteruitgaan per jaar? Hoeveel houden burgers in verschillendeinkomensgroepen zowel bruto als netto minder over per jaar ophun loonstrook als gevolg van deze maatregel?78Wat betekent de verlaging van het maximumdagloon met 20%voor vrouwen die met zwangerschapsverlof gaan?79Met hoeveel dalen de zorgpremies? Kunt u dit per inkomensgroepweergeven? Hoe weegt dit op tegen een hoger eigen risico?80Met hoeveel neemt de zorgtoeslag af? Kunt u dit per inkomens-groep weergeven?6 81Hoe zou de lastenverzwaring in box 1 moeten worden vormgege-ven, zodanig dat de armoede niet toeneemt met 0,2% ten opzichtevan het basispad, maar gelijk blijft?82Hoeveel mensen zullen er in armoede leven in 2030?83Wat is het budgettair effect van het samenvoegen het kindgebon-den budget en de kinderbijslag in een nieuwe kindregeling methogere vaste en lagere variabele bedragen? Kunt u dit perinkomensgroep weergeven in zowel absolute als relatieve cijfers?84Tot welke toename van menselijk kapitaal leidt het beleidspakket,welke andere effecten worden daar aan toegeschreven, en welkeaannames liggen aan die inschatting ten grondslag?85Welk stikfstofreductie-effect is toegekend aan de aangekondigde,maar nog niet ingevulde normeringen, zoals voor grondgebonden-heid, zonering en vergunninen op basis van doelvoorschriften?86Op pagina 16 wordt een hogere groei van de werkgelegenheid bijde overheid geraamd (1,4 procentpunt per jaar t.o.v. het basispad).Kunt u deze groei uitsplitsen naar: (i) defensie (ii) onderwijs(iii) veiligheid en de (iv) kerndepartementen?87Wat zijn de budgettaire gevolgen als het eigen risico in 2030 nietwordt verhoogd naar 520 euro, maar bevroren blijft op 385 eurodan wel na 2027 gedurende de kabinetsperiode bevroren blijft op460 euro?88Hoe verklaart u het dat de werkgelegenheid bij de overheid alsgevolg van dit beleidspakket met 1,4% toeneemt?89Heeft sec de omvang van de hypotheekrenteaftrek een gelijk effectop de woningprijzen als de hoogte van de besteedbare inkomensin het woningmarktmodel van het CPB?90Met hoeveel zal het woningaanbod licht toenemen als gevolg vanhet kabinetsbeleid? Waarom worden er geen getallen genoemd intabel 3.11?91Kunt u specificeren welke beleidsvoornemens met gevolgen voorhet functioneren van het openbaar bestuur niet in de doorrekeningzijn meegenomen omdat zij buiten de budgettaire tabel vallen(zoals vermeld op pagina 20)? Kunt u per voornemen aangeven ofer naar verwachting wel economische of budgettaire effecten zijn?92Stel dat alle WW-maatregelen worden overgenomen, uitgezonderdde verhoging naar 80% in de eerste twee maanden en de verkor-ting met 6 maanden van 1,5 naar 1 jaar, wat zijn dan de budgettaireeffecten?93Als de huishoudelijke hulp uit de Wmo wordt gehaald, zijn deuitgaven per cliënt die een extra beroep doen op de Wlz dan hogerc.q. is de zorg vanuit de Wlz duurder dan de ondersteuning diewegvalt vanuit de Wmo?94Welk gedragseffect aan de kant van de aanbieders van productenis bij de suikerbelasting verondersteld?95Is de invulling van CA_182 (verhoging schijftarieven) gebaseerd opeen aanname van het CPB of op een keuze van de coalitiepartijen?96Hoe hoog worden de tarieven in de eerste twee schijven van box 1door maatregel CA_182?97Met welke percentuele verhoging van de tarieven in box 1 komt deverhoging met 5,0 miljard euro overeen?98Stel dat de tabelcorrectiefactor niet wordt beperkt bij de algemeneheffingskorting, en dat daardoor ter budgettaire compensatie detabelcorrectiefactor elders meer beperkt wordt, wat zijn daarvan deeffecten voor de koopkracht per kwintiel?99Stel dat de vrijheidsbijdrage fifty-fifty wordt verdeeld over burgersen bedrijven, wat zijn daarvan de effecten?7 100Hoe komt het dat maatregel CA 156, het afschaffen van de aftrekspecifieke zorgkosten, fors meer oplevert dan voor de aftrekspecifieke zorgkosten en tegemoetkoming specifieke zorgkostensamen is begroot? Is het verschil puur toe te rekenen aan een lagerrecht op inkomensafhankelijke regelingen vanwege een hogerverzamelinkomen of zijn er andere redenen? Kan in het eerstegeval een uitsplitsing gemaakt worden naar de verschillendeinkomensafhankelijke regelingen waar het om gaat?101Wat worden de schijftarieven in de energiebelasting op elektriciteitna doorvoering van maatregel CA 124?102Stel dat de aftrek specifieke zorgkosten niet wordt afgeschaft, maarin plaats daarvan de doorwerking van alle aftrekposten wordtgeschrapt voor wat betreft het recht op inkomensafhankelijkeregelingen, wat zijn daarvan de (budgettaire) effecten? 8

Versie 9974f00e98ac9dea2a748c04ca3460339f46a7b566ef420e5567f9cb985a7040 · Officiële bron.