Maatregelen om stapsgewijs te komen tot een vermindering van de uitgaven externe inhuur van deskundigen (motie- Schinkelshoek)

31701TrendnotaArbeidszakenOverheidspersoneel2009Nr.4BRIEFVANDEMINISTERVANBINNENLANDSEZAKENENKONINKRIJKSRELATIESAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,3november2008Bijgaandontvangtudenadereanalysevandeuitgavenexterneinhuur2007dieikutijdenshetWetgevingsoverlegop11juni2008(Kamerstuk31444VII,nr.16)hebtoegezegd.Tevensinformeerikumetdezebriefoverdewijzewaarophetkabinetinvullingwilgevenaanuwverzoekomueenplanvanaanpakvoorteleggenomstapsgewijstekomentoteenverminderingvandeuitgavenexterneinhuur,zoalsverwoordindetijdenshetWetgevingsoverleginge-diendemotievanlidSchinkelshoek(Kamerstuk31444VII,nr.8).Hetkabinetheeftdebereidheidenambitieomtekomentoteenbeheer-singvandeuitgavenexterneinhuur.Debeleidsdoelstellingvoorhetjaar2008isinmiddelsvastgesteld.Zoalsikuinmijnbriefvan3juni2008(Kamerstuk31201,nr.38)heblatenwetenisdehoogtevandeuitgavenexterneinhuur2007deijklijnenishetbeleideropgerichtomdeuitgavenexterneinhuurtestabiliserenophetniveauvan2007enwaarmogelijktedoenverminderen.Alsregievoerendministervolgikmomenteelnauw-gezetdeontwikkelingenzodatdezedoelstellingookdaadwerkelijkwordtgerealiseerd.Voorhetjaar2009oplopendtothetjaar2011geefthetkabinetuitvoeringaanhetvoorstelvandeTweedeKamer,ingebrachttijdensdeAlgemenePolitiekeBeschouwingen,omdeuitgavenexterneinhuurtekorten.Dekortingbedraagtin2009€23,1miljoen,in2010€30,6miljoenen€38,2miljoeninhetjaar2011,waarnaditbedragstructureelwordtingeboekt.DekortingwordtgerealiseerdindekolommenBeleid&advies,ToezichtenStafennietindekolomUitvoering.Dehoogtevandeuitgavenexterneinhuurindezedriekolommenwasin2007€339,561miljoen(nulmetingexterneinhuur2007).Naastdezekortingheefthetkabinetvoorhetjaar2010endejarendaarnadedoelstellingomdandebeschikkingtehebbenovereensturings-TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1239730809tkkst31701-4ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.41 instrumentopconcernniveau(alle13ministeries)waarmeehetdeuitgavenexterneinhuurgerichtkanbeheersencq.verlagen.Hetkabinetgeeftdevoorkeuraandeontwikkelingvaneensturingsinstrumentenkiestnietvoorhetopstellenvaneenplanvanaanpak,zoalsdooruindemotieSchinkelshoek,isgevraagd.Eensturingsinstrumentbiedtnaarverwachtingbeteremogelijkhedenomtesturenopuitgavenexterneinhuurenditisnodigomtevoorkomendatdeontwikkelingnaareenkleinereoverheidtenietwordtgedaandoordeinhuurvanexternen.Deervaringleertdateenplanvanaanpakvaakeengoedeimpulsgeeftomtotverminderingvandeuitgavenexterneinhuurtekomen,maardatgeenduurzaameffectwordtbereikt,vanwegenieuweontwikkelingendiezichindetijdvoordoen.Eensturingsinstrumentiseenmeerstructurelemethodeenkanopgenomenwordenindebedrijfsvoering.Deontwikkelingvaneensturingsinstrumentisoverigensgeengemakke-lijkeopgave.Functievanzo’ninstrumentisdatdevakministerskunnensturenopdeeigendepartementaleuitgavenexterneinhuurenikalsregievoerendministerditopconcernniveaukandoen.Tegelijkertijdzijnessentiëlerandvoorwaardendathetsturingsinstrumentnietleidttotextrabureaucratieenadministratievelastenvoordeministeries,datoutput-sturingnietinhetgedrangkomtendatrekeningwordtgehoudenmetdediversiteitvandewerkprocessenvandeministeries.Ruimtevoordoelma-tigeinhuurdientbehoudenteblijven.Debehoefteaanflexibiliteiteninnovatiekunnenbijvoorbeeldgoederedenenzijnomintehuren,zoalsookuitbijgevoegdeanalyseblijkt.DenkbaarisookdatbepaaldeuitgavenexterneinhuurbuitendescopevanhetsturingsinstrumentvallenenhieroverseparaatmetdeTweedeKamerafsprakenwordengemaakt.Voorbeeldenzijnbijzondereschaarsteopdearbeidsmarkt,nieuwe,extraopdrachtenvandeTweedeKamer,inzetvanexternenbijgrootschaligecrisesendergelijke.Kortom,deopgaveisomeenwerkbaarsturingsinstrumentteontwikkelenwaarmeeelkevakministerénikalsregievoerendministergerichtopdeuitgavenexterneinhuurkunnensturenenvoorkomendatdezebijverkleiningvandeoverheidopeenhogerniveauuitkomen.Uiterlijkapril2009ontvangtuvanmijhierovernadereinformatie.DeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,G.terHorstTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.42 BIJLAGEANALYSEUITGAVENEXTERNEINHUUR20071.RAPPORTAGESBasisvoordeuitgavenexterneinhuurrijksbreedvormtdenulmetingexterneinhuur2007.Detotaaluitgavenbedragen€1,2miljard.Aanslui-tendbijdetaakstellingisconformdefotovanderijksdienstindenulmetingexterneinhuur2007eenonderscheidgemaaktnaardekolommenBeleid,Uitvoering,ToezichtenStaf.DenulmetingisopgestelddoorhetministerievanFinanciënengebaseerdopgegevensvandefinanciëleadministratiesvandeministeries,aangeleverdconformdeRijksbegrotingsvoorschriften2008.DoorDGRijksbegrotingisbevestigddatmetdenulmetingexterneinhuur2007eengoedebasisisgelegd,omdeuitgavenexterneinhuurindekomendejarenbetrouwbaartekunnenmonitoren.Denulmetingstaatoppagina7.Daarnaastheeftiedereministerdezegegevensgebruiktominheteigendepartementalejaarverslagterapporterenoverdeachtonderscheidencategorieënexterneinhuur1.Pagina8bevateentotaaloverzichtvandedepartementalerapportages.Hettotaalbedragvandenulmetingexterneinhuur2007ishogerdandeoptelsomvandecijfersuitdedepartementalejaarverslagen(€1004793x1000).Ditkomtomdatenkeleministeriesinheteigendepartementalejaarverslagdebaten-lastendienstennietofinbeperktematehebbenmeegenomen.Ditisgecorrigeerdindenulmeting.Omervoortezorgendatdekwaliteitendebetrouwbaarheidvandecijfersexterneinhuurindekomendejarenverderwordtverbeterdenergeenverschillenmeerbestaantussendecijfersvandevervolgmetingendecijfersindedepartementalejaarverslagen,zijninmiddelsdeRijksbegro-tingsvoorschriften2009waarnodigverscherpten/ofverduidelijkt.Daar-naastwerkendeministeriesinternaandeverbeteringvanderegistratie,conformdeafgesprokendefinities.2.ALGEMENEBEELDEXTERNEINHUUR2007Uitgedruktinpercentagesblijktuitdenulmetingdat71,4%vandeuitgavenexterneinhuurvoorrekeningkomtvandekolomUitvoering.TweederdevandezeuitgavenwordtgedaandoordeuitvoerendedienstenvandeministeriesvanFinanciën,JustitieenVerkeer&Waterstaat,respec-tievelijkdeBelastingdienst,DienstJustitiëleInrichtingenenRijkswater-staat.Deinzetvanuitzendkrachtenvormtdegrootsteuitgavenpostbijdezediensten.Ditis–opeenenkeleuitzonderingna,zoalsbijvoorbeeldP-Direkt–ookhetgevalbijdeuitvoerendedienstenvandeandereminis-teriesenkomtovereenmethetrijksbredebeeld.Uithettotaaloverzichtvandedepartementalejaarverslagen(pagina8)blijktdatvijftigprocentvandeuitgavenexterneinhuurdeinzetvanuitzendkrachtenbetreft.VoordeDienstJustitiëleInrichtingenendeBelastingdienstisdeinhuurvanadviseurs/ontwerpersautomatiseringeveneenseenbelangrijkepost.Meteenaandeelvan19,9%isditookrijksbreeddetweedecategorievanbetekenis(zietotaaloverzichtdepartementalejaarverslagen).HetpercentageexterneinhuurindekolomBeleidbedraagt21,1%.Deresterende7,5%isongeveergelijkverdeeldoverdekolommenToezicht1Sinds2005isexterneinhuurbinnendeRijksoverheideengedefinieerdbegripenafgebakendvanuitbesteding.Externeinhuurisdaarbijverderonderscheideninachtcate-gorieën,teweten:interim-management,organisatie-enformatieadvies,beleidsadvies,communicatie-advies,juridischadvies,adviseringopdrachtgeversautomatisering,accountancy,financiënenadministratieveorganisatie,uitzendkrachten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.43 (3,3%)enStaf(4,2%).Hetrijksbredebeeldishiermindermakkelijkoptemaken,omdathetvoorenkeleministeriesnietmogelijkwasomdeuitgavenexterneinhuuroverdezedriekolommenoptesplitsenentekruisenmetdeachtcategorieën,waaroverindedepartementalejaarver-slagenisgerapporteerd.3.REDENENOMINTEHURENNavraagbijdeministeriesleertdathetmanagementgrofwegdrieredenenheeftomintehuren:•Flexibiliteitindebedrijfsvoering•Innovatie•IncidentelespecifiekeklussenInallegevallenkandearbeidsmarkteenaanvullenderedenzijn.3.1.FlexibiliteitindebedrijfsvoeringDebehoefteaanflexibiliteitindebedrijfsvoeringblijktuitdeinhuurvanuitzendkrachten.Zoalshierbovenalgenoemdbetreft50procentvandeuitgavenexterneinhuurin2007decategorieuitzendkrachten.Zijwordenvooralingezetterondersteuningvandebedrijfsvoering.Hetmanagementheeftaandezevormvaninzetvancapaciteitomverschillenderedenenbehoefte,teweten:•Fluctuatiesinhetaanbodvanwerk,somsincombinatiemeteenlever-plicht•Extrawerkzaamheden:tijdelijkepieken•ContinuïteitinhetwerkFluctuatiesinhetaanbodvanwerk,somsincombinatiemeteenleverplichtDezeredenomuitzendkrachtenintehurenisspecifiekvoordeuitvoe-rendediensten.Verschillendevandezeorganisatieshebbentemakenmeteenwisselendeopdrachtenportefeuille,waarbijdeuitzendkrachtendeflexibeleschilvormen.Naastdevasteambtelijkebezettingkiesthetmana-gementvooreenstructurele,maarindetijdenomvangwisselendeinzetvanuitzendkrachten.Hetmanagementvandeuitvoeringsorganisatiesmaaktvoortdurendbedrijfseconomischeafwegingenoverdewenselijkeomvangvandeflexibeleschil.Extrawerkzaamheden:tijdelijkepiekenOmverschillenderedenenkaneenorganisatietemakenkrijgenmetextrawerk,datsomsooknogbinnenbepaaldetermijnenmoetwordenafge-handeld.Opdatmomentbestaatertijdelijkbehoefteaanextracapaciteit.ContinuïteitinhetwerkUitvalvanvastekrachtendoorziekteoflangdurigverlofisvanoudshereenredenomeenberoeptedoenopuitzendkrachten.Daarnaastwordenuitzendkrachteningezetingevalvan(somsmoeilijkvervulbare)vacatures.3.2.InnovatieEentweedegrotecategorieuitgavebetreftdepost«adviseringopdracht-geversautomatiseringsvraagstukken».Uithettotaaloverzichtvandedepartementalejaarverslagenblijktdatdeuitgavenindezecategorie19,9procentvanhettotaalbetreft.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.44 MinisterieshebbenbehoefteaandeinhuurvandezespecialistischeenvakmatigekennisvoordeopzetenontwikkelingvaneenmaligeICT-projecten.Expertisediehetrijkredelijkerwijsnietvollediginhuiswilenkanhebben,maarwelnodigheeftomdepubliekedienstverleningeninternebedrijfsvoeringteinnoveren,maarookdekrapteopdearbeids-marktindezesectorspeelteenrol.IkverwijsnaarhetoverzichtvanICT-projectenommetdeinzetvanICTkabinetsdoelstellingenterealiserennaarmijnbriefvan8februari2008(Kamerstuknr.26643,nr.112).Dezetijdelijkebehoefteaanexpertisezalzichookin2008envolgendejarenvoordoen.Deinhuurvanadviseursbetreftoverigensslechtseendeelvandeuitgavenvandeautomatiseringsprojecten.Daarnaastzijnerdekostenvanuitbesteding.Ditbetreftveelaldebouw,onderhoudenbeheervansystemen.OmmeerinzichtteverschaffenindetotaleuitgavenvanICT-projectenéndeuitgaventebeheersenhebikuinmijnbriefvan22april2008(kenmerk26643,nr.128)eenaantaltoezeggingengedaan.3.3.IncidentelespecifiekeklussenOpverschillendeterreinenkanhetmanagementincidenteelbehoeftehebbenaanspecifiekeexpertise.Ditbetreftdeinhuurindecategorieënjuridischadviesenaccountancy,financiën,administratieorganisatie(samen5,7procentvandeexterneinhuur).Bijdeinhuurvanfinancieeladviseursisookdekrapteopdearbeidsmarkteenachterliggendereden.Ookdeinhuurvanorganisatie-enformatieadvies,interimmanagement,beleidsadviesencommunicatieadvies(samendebeleidsgevoeligeinhuur)gebeurtincidenteelenbijspecifiekevraagstukken.Debeleidsgevoeligeinhuurbedraagt14,2procentvanhettotaal.Voordecategorieëninterim-managementenorganisatie-enformatie-advieswordtoverigensvooreendeelindezebehoeftevoorziendoorrespectievelijkABD-InterimenhetExpertisecentrumRijksadvies,maarisdevraaggroterwaardoordaarnaastnogeenberoepopmarktpartijenwordtgedaan.NULMETINGEXTERNEINHUUR2007Totaaloverzichtoverzichtuitgavenexterneinhuur2007naardekolommenBeleid&advies,Toezicht,StafenUitvoeringin(€x1000)MinisterieBeleid&adviesToezichtStafUitvoering/BL-dienstenTotaalAZ0044525963041BZK1355721705762171395BuiZa429003574374411608Defensie5747100655531230241EZ108081045751434601472422FIN127300170790172063JUS8735100209222296573LNV37961060566505271173762OCW6244245124381248623619SZW143633474540396413287VROM287064312194391726369720V&W3105458093530175641216034VWS5292151438123131141929Totaal2512783871249571848916118847721.1%3.3%4.2%71.4%1Ditbedragisexclusiefdeuitgavenexterneinhuurprojecten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.45 Totaaluitgavenexterneinhuur2007opbasisvanrapportageindedepartementalejaarverslagen1Totaalgeneraalals%vantotaal1.Interimmanagement397034,0%2.Organisatie-enformatieadvies394113,9%3.Beleidsadvies515135,1%4.Communicatieadvisering124941,2%Beleidsgevoeligsom1t/m414312114,2%5.Juridischadvies158861,6%6.Adviseringopdrachtgeversautomatisering19990819,9%7.Accountancy,financiënenadministratieveorganisatie411674,1%(Beleids)ondersteunendsom5t/m725696125,6%8.Uitzendkrachten50249650,0%Ondersteuningbedrijfsvoering50249650,0%OverigOCW200765830,7%InhuurRWS2007956329,5%Totaaluitgaveninhuurexternen1004793100,0%1Hettotaalbedragvandenulmetingexterneinhuur2007ishogerdandeoptelsomvandecijfersuitdedepartementalejaarverslagen.Ditkomtomdateenaantalministeriesinheteigendeparte-mentalejaarverslagdebaten-lastendienstennietofinbeperktematehebbenmeegenomen.Ditisgecorrigeerdindenulmeting.2HetministerievanOCWenRWShanterennogeencategorie«Overig».TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31701,nr.46