Actualisatie Handreiking Veilig ontwerp en bedrijfsvoering van kerninstallaties en beleidsregel ANVS

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202625 422Opwerking van radioactief materiaalNr. 311 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 maart 2026Met deze brief informeer ik de Kamer over het actualiseren van hetrobuust maken van het wet- en regelgevend stelsel voor de bouw enexploitatie van nieuwe nucleaire installaties. Het Ministerie van Infra-structuur en Waterstaat is verantwoordelijk voor wet- en regelgeving voornucleaire veiligheid en stralingsbescherming. De Autoriteit NucleaireVeiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) geeft daar nadere invullingaan.Geactualiseerd VOBK en nieuwe beleidsregelRecent heeft de ANVS de Handreiking Veilig ontwerp en bedrijfsvoeringvan kerninstallaties (VOBK, bijlage) geactualiseerd en daarnaast eenbijbehorende beleidsregel vastgesteld, welke op 26 maart 2026 isgepubliceerd. In het VOBK geeft de ANVS duidelijkheid over het gebruikvan internationale standaarden en toepassing van ontwerpeisen opkerninstallaties, waaronder ook innovatieve technologieën. Het VOBKbeschrijft daarmee het beoordelingskader dat de ANVS hanteert voornucleaire veiligheid van (nieuwe) nucleaire installaties. Toekomstigevergunningaanvragers kunnen deze ook gebruiken om de haalbaarheidvan hun plannen te toetsen en, op een efficiënte manier in gesprek tegaan met de ANVS als voorbereiding op een vergunningaanvraag. Met denieuwe beleidsregel bindt de ANVS zichzelf aan het gebruik van deHandreiking VOBK. Dit zorgt voor gelijke behandeling van aanvragers.Aanleiding van herzieningDe ANVS bereidt zich voor op toekomstige vergunningaanvragen voornieuwbouw van twee grote nieuwe kerncentrales en mogelijke SMR’s(small modular reactors). Daarom is het VOBK voor de beoordeling vannucleaire veiligheid herzien met de inzichten van de laatste stand dertechniek. Het VOBK is één van de handreikingen die de ANVS heeftuitgebracht voor betrokkenen, zoals vergunninghouders of vergunning- kst-25422-311ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 422, nr. 3111 aanvragers van nieuwe nucleaire initiatieven, waarmee de ANVSduidelijkheid geeft over haar verwachtingen en werkwijze. Dit ten behoevevan voortvarende en transparante behandeling van nieuwe nucleairevergunningaanvragen. Naast het VOBK gaat het om de volgendeinitiatieven:•Actualisatie van de handreiking vergunningverlening1•Handreiking Gebruik Internationale Guides bij Oordeelsvorming2,waarmee duidelijkheid gegeven wordt over hoe internationaleveiligheidsrichtlijnen gebruikt worden.•Actualisatie en standaardisatie van vergunningvoorschriften vannucleaire installaties3•Handreiking Vooroverleg nieuwbouw kernreactoren4•Handreiking beoordelingskader van beveiligingsmaatregelen voornucleaire installaties (concept handreiking in consultatie in Q1 2026).Inhoudelijke aanpassingen VOBKEén van de belangrijkste uitgangspunten in de herziening is het vergrotenvan technologie onafhankelijkheid. Dat betreft bijvoorbeeld het veralge-meniseren van technologie specifieke normen waardoor het VOBK bredertoepasbaar is dan de vorige versie, met name voor toepassing opnieuwbouwinitiatieven. Daarmee is bovendien de scope ook verbreed vanuitsluitend kernreactoren (zoals de Kerncentrale Borssele en de Hoge FluxReactor in Petten) naar alle nucleaire installaties. Denk daarbij aan deinstallaties ten behoeve van de opslag van radioactief afval van COVRA ende uraniumverrijkingsinstallaties van Urenco.Een ander uitgangspunt in deze herziening is internationale harmonisatie.Het VOBK sluit direct aan op de standaarden van het InternationaalAtoomenergieagentschap (IAEA). Het geeft alleen verdere invulling oponderwerpen waar de Europese veiligheidsrichtlijnen strenger zijn,specifieke Nederlandse regelgeving van toepassing is of een nationaleinvulling nodig is. In dat laatste geval is de ANVS zoveel mogelijkaangesloten bij de aanpak van Europese collega-veiligheidsautoriteitenom de harmonisatie verder te bevorderen. Door standaarden niet teherhalen, is het een compact document geworden. De helderheid engebruik van Engelse taal wordt door internationale partners van de ANVSzeer gewaardeerd, die het ook uitlichten als voorbeeld van internationaleharmonisatie. In 2024 en in 2025 kon het publiek via twee internetconsul-taties input meegeven aan de ANVS. Die tweede consultatie in 2025 heeftgeleid tot laatste verduidelijkingen.5Wijziging Besluit kerninstallaties, splijtstoffen en ertsenTot slot heeft mijn voorganger op 9 februari 2026 aangekondigdvoornemens te zijn het Besluit kerninstallaties, splijtstoffen en ertsen(Bkse) te wijzigen, waarin is opgenomen dat de ANVS organisatorische entechnische regels stelt over het veilig ontwerp en bedrijven van kerninstal-laties. Beoogd is dat met dit wijzigingsbesluit de in het VOBK opgenomenonderdelen terugkomen in een verordening, zonder daarbij inhoudelijkeaanpassingen te doen om te voorzien in stabiliteit van de vereisten voor1https://www.autoriteitnvs.nl/documenten/2025/05/06/handreiking-vergunningverlening-anvs2https://www.autoriteitnvs.nl/documenten/2025/07/07/handreiking-gebruik-internationale-guides-bij-oordeelsvorming3https://www.autoriteitnvs.nl/actueel/nieuws/2025/10/21/ontwerpbeschikking-epz-ter-inzage4ANVS publiceert definitieve Handreiking vooroverleg nieuwbouw kernreactoren | AutoriteitNVS5https://www.autoriteitnvs.nl/documenten/2025/05/06/handreiking-vergunningverlening-anvsTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 422, nr. 3112 nieuwe nucleaire installaties. Op 9 maart 2026 is de Internetconsultatieafgerond. De inwerkingtreding van het gewijzigde Bkse is gepland voor1 juli 2027.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,A.W.H. BertramTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 422, nr. 3113