Voortgangsrapportage uitvoering wetten verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen

20454VoortgangsrapportageuitvoeringwettenoorlogsgetroffenenNr.98BRIEFVANDESTAATSSECRETARISVANVOLKSGEZONDHEID,WELZIJNENSPORTAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,25januari20101.InleidingMetdezebriefwilikugraaginformerenoverdeontwikkelingenophetterreinvanverzetsdeelnemers,oorlogsgetroffenenenherinneringTweedeWereldoorlog.Deuitgangspuntenvanmijnbeleidzijn,zoalsikueerderinmijnvoortgangs-apportageshebgemeld:toekomstbestendigheidencontinuïteit.HetaantalmensendatdeTweedeWereldoorlogheeftmeege-maaktwordtsteedskleiner.Mijndoelstellingisdegroepdieernogisteblijvenbedienen,opbasisvanhetstelseldatontworpenisvanuitdebeginselenereschuldenbijzonderesolidariteit.EentweededoelstellingishetverhaaloverdegebeurtenissenuitdeTweedeWereldoorlogdoortegevenaannieuwegeneraties,zodathetbetekenishoudt,ookwanneererstraksgeenooggetuigenmeerzijndieditverhaaluiteigenervaringkunnenvertellen.IndezebriefinformeerikueerstoverdemaatregelendieiksindshetalgemeenoverlegmetdevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport(VWS)op12november2008(KamerstukkenII2008–2009,20454,nr.95)genomenhebmetbetrekkingtothetwettelijkestelselvoorverzets-deelnemersenoorlogsgetroffenen.Vervolgensschetsikunogenkeleactuelediscussiesbinnenditstelsel.Totslotvandezebriefgeefikueenoverzichtvandeontwikkelingenophetterreinvanherinnering.Eenbelangrijkonderwerpbijdeactuelediscussiesisde«Gerichtebena-dering»,waarbijindeafgelopenjarenpotentiëlegerechtigdengerichtopnaamzijnbenaderdomhentewijzenopde(on)mogelijkhedenvandewettenvooroorlogsgetroffenen.OnlangsheeftdeCentraleRaadvanBeroep(CRvB)eenuitspraakgedaandiegevolgenkanhebbenvoordefinanciëleresultatenvanditproject.Dezeuitspraakgaatoverdeprecieseingangsdatumvandefinanciëleaanspraak.Clientenhebbenopbasisvanhunaanvraagdatumeentoekenningvoorfinanciëleaanspraakgekregen,TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1403710910tkkst20454-98ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.981 deCRvBwijsteropdatdedatumvanerkenninginditgevaldestartdatumvanhetprojectzoumoetenzijn.Momenteelbestudeerikdegevolgenvandezeuitspraak.Ikzaludaaroveropkortetermijnseparaatnaderinformeren.2.Dewijzigingenvanhetuitvoeringsbestel:destandvanzakeninhetprojectoverdrachtvantakenPUR-SVBIndeafgelopenjarenhebiku,medenamensmijnambstgenootvanSocialeZakenenWerkgelegenheid(SZW),diversemalengeïnformeerdoverderelevanteontwikkelingenophetbeleidsterreinverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen.Daarinissteedsnaarvorengekomendatnaderemaatregelennodigzijnomindekomendejareneenreëleinhoudtekunnenblijvengevenaandeprincipiëlegrondslagenvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen:ereschuldenbijzonderesolidariteit.Omcontinuïteitvandeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenentegaranderenis,inoverlegmetdestaatssecretarisvanSocialeZakenenWerkgelegenheid(SZW),beslotenomhetcliënten-beheerper1januari2011inzijngeheelwettelijkovertehevelenvandePensioen-enUitkeringsraad(PUR)naardeSocialeverzekeringsbank(SVB).Hetisdaarbijvangrootbelangvoordedoelgroependezeovergangmetzorgtebegeleidenentotstandtelatenkomen.Metgrotezorgvuldig-heidwordtthansgewerktaandeovergang.Zoiseruitvoerigoverleggeweestmetdebelangenorganisatiesenismedenaaraanleidingvanopmerkingenvandezebelangenorganisatiesgezochtnaaroplossingenwaarallebetrokkenpartijenmeeuitdevoetenkunnen.StandvanzakenoverdrachtsprojectSindshetalgemeenoverlegvan12november2008heeftditprojectveelvooruitganggeboekt.Inmiddelsisdevolgendetussenstandbereikt:•Eenwetsvoorsteloverdeorganisatievandeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen,datdeinstemmingheeftvandePUR-doelgroepenvertegenwoordigdindeKlankbord-groep.Ditwetsvoorstelwordtubinnenkortaangeboden.•Eenprincipe-akkoordmetdevakbondenovereensociaalplanvoordeovergangvanPUR-personeelnaardeSVB.•Eenorganisatie-enformatierapportoverdenieuweSVB-afdelingvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenenoverdeondersteuningvanuitSVB-dienstenvoordetaakuitvoeringvandezeSVB-afdeling.•AfsprakentussenSVBenVWSovereenmeerjarigfinancieelkadervoordeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogs-getroffenen.•AfsprakentussenPURenSVBoverdeoverdrachtvanICT-systemeninclusiefdeaanpakvaneenDue-dilligenceonderzoekalsacceptatie-test,testarteninjanuari2010.•Afsprakenoverdetoekomstigerolvandebuitenlandsepostenbijdeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetrof-fenen.DaarbijisinoverlegmetdeministervanBuitenlandseZakenbeslotenom,conformdewensvandecliëntenraadvandePURinIsraël,deverplaatsingvanhetNederlandsInformatiekantoorvanJeru-zalemnaardeNederlandseambassadeinTelAvivnieteerderdanbegin2013terealiseren.Deuitvoeringvanbovenstaandepuntenenderesultatentotnutoewordenhiernaverdertoegelicht.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.982 StrekkingwetsvoorstelInmijnbriefvan17juni2008(KamerstukkenII2008–2009,20454,nr.90)hebikugemelddatdeorganisatievandewetsuitvoeringvanaf2011,zoalsdiemijvoorogenstaat,devolgendekenmerkenzalhebben:•AllenieuweeersteaanvragenwordenbeslistdoordePUR«nieuwestijl».DePURzalindetoekomstdefactobestaanuiteencollegedatderechtsopvolgerisvandehuidigePUR.•Vervolgaanvragenwordenvanaf2011afgehandelddoor(danvoorma-lige)PUR-medewerkers,indienstvandeSVB.BijdebeslissingenoverdezevervolgaanvragenisdeSVBevenwelgebondenaanhetdoordePURgeformuleerdebeleidskader.Inhetbeleidskaderzijnderegelstenaanzienvandetoepassingvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenengedetailleerdbeschreven.OoknualishetbeleidvanderaadskamersvandePURinbeleidsboekenuitgewerkt.Voordegevallenwaarinhetbeleidskadernietvoorziet(naarschattinginmaxi-maal5%vandegevallen)zalwettelijkwordengeregelddatdeSVBgehoudenisadviestevragenaandePUR.•DenoodzakelijkeonderlingeafstemmingtussendePURendeSVBoverdedoordezeorganisatiestenemenbesluitenkrijgtdevormvaneengestructureerduitvoeringsoverleg.•Allevoorbereidendeenuitvoerendetakeninhetkadervanzoweldenieuweeersteaanvragenalsvandevervolgaanvragenvanbestaandecliënten,wordenondergebrachtbijdeSVB.Hetbetreftglobaalallewerkzaamhedendienudoor«hetbureau»vandePURwordenuitge-voerd.•DewetsuitvoeringdoordeSVBzalvoldoenaandezelfdehogestan-daardenophetterreinvancliëntgerichtheid,toegankelijkheidencommunicatiealsnuwordengehanteerddoordePUR-organisatie.•DeverantwoordelijkebewindspersoonvanVWShoudtrechtstreekstoezichtopdewetsuitvoeringdoorPURenSVB.Bijzonderaandacht-puntzaldaarbijde(wijzevan)afstemmingtussenbeideuitvoeringsor-ganisatieszijn.OpditmomentisopbasisvandeWetopdePURdePURhetzelfstandigebestuursorgaandatisbelastmetdetoepassingendeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen.Inhetwetsvoor-steldatdezeprincipesuitwerkt(Wuvo,Wetuitvoeringwettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen)wordtdeoverdrachtvantakenvandePURnaardeSVBgeregeldvolgensdeafsprakendieikhierovermetuwKamerinhetalgemeenoverlegop12november2008hebgemaaktenvervolgensingoedoverlegmetPURenSVBe´nmetvertegen-woordigersvandePUR-doelgroepennaderhebuitgewerkt.DeRaadvanStateheeftrecentadviesuitgebrachtoverhetwetsvoorstel,datbinnen-kortaanuwKamerwordtaangeboden.AfstemmingwetsvoorstelmetdedoelgroepenIndevoorbereidingvandevoorstellenrondomdeoverdrachtvantakenvandePURnaardeSVBhebikingesprekkenmetbelangenorganisatiesenmetdecliëntenraadvandePURgemerktdatmenvooralzorgenheeftoverdetoekomstigekwaliteitvandezorgendecliëntgerichtheidindenieuwesituatie.OmdezeverontrustingwegtenemenvindthetprocesvanovergangvantakenvandePURnaardeSVBplaatsinnauwesamenspraakmetdebelangenorganisatiesendePUR-cliëntenraad.DaartoeiseenKlankbord-groepgeformeerd,metvertegenwoordigersvanuitdecliëntenraadvandePUR,belangengroepenenorganisatiesvanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenuitbinnen-enbuitenland.HiermeeisverzekerddatbijTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.983 deuitwerkingvanditprocesdedoelgroepenvanditprojectzeernauwzijnbetrokken.VanvitaalbelangisdaarbijdefunctievandeKlankbordgroep.IndezeKlankbordgroepwordtuitvoeriggesprokenoverdestappeninditproces.Uiteraardisookoverde(contourenvan)hetwetsvoorstelWuvointensiefoverleggevoerd.Debelangrijkstethema’sdieindeKlankbordgroepaandeordezijngeweest:•KwaliteitsborgingDeKlankbordgroepheeftaangegevengrootbelangtehechtenaaneenvormvankwaliteitsborging.DezorgplichtvoordekwaliteitvandedienstverleningwordtinhetwetsvoorstelWuvogeregeldinhetverlengdevandeKaderwetzelfstandigebestuursorganen.DeSVBisverplichtzichoverdeinvullingvandezorgplichtinhetjaarverslagteverantwoorden.DaarnaastzalineennaderoptestellenministeriëleregelingeenaantalkwaliteitsindicatorenwordenopgenomenopbasiswaarvandeSVBperiodiekbepaaldeinformatieaanVWSdientaanteleveren(bijvoorbeeldbehandeltermijnenenhetaantaldoorcliënteningediendeklachtenenbezwaarschriften).Hethanterenvankwaliteits-systemenendeverantwoordingoverdetoepassingdaarvanzijndebelangrijkstewaarborgenindekwaliteitvandienstverlening.IngoedoverlegmetdeKlankbordgroepzalwordenbezieninhoeverrevoordeafdelingverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenkanwordenaange-slotenbijdebestaandeSVB-kwaliteitssystemen.HetzelfdegeldtvooraansluitingbijdeperiodiekeSVB-klant-tevredenheidsonderzoeken.•FunctievanexterneauditsDoordeKlankbordgroepisaangegevendatexterneauditsalstoezicht-instrumentbelangrijkkunnenzijn,bijvoorbeeldomdesamenwerkingtussendePURendeSVBteonderzoekenofomdekwaliteitvandedienstverleningtebewaken.Vastgesteldisdathetinstrument«audit»,inhetkadervandeverantwoordingvandemiddelenopdebegrotingvanhetMinisterievanVWS,behoorttotdeinstrumentendiedoordeministervanVWSkunnenwordeningezetinhetkadervanhettoezichtopdeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsge-troffenen.BijdebeantwoordingvanTweedeKamervrageninhetkadervandevaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanVWSvoorhetjaar2009(KamerstukkenII2008–2009,31700XVI,nr.23)isalgestelddatVWS,bijvoorbeeldviaeenperiodiekeaudit,toezichtzalkunnenhoudenopdewijzewaaropdePURendeSVBdenoodza-kelijkeafstemmingindepraktijkvormgeven.Deintensiteitvanhettoezichtwordtwelafgestemdopdematewaarinendewijzewaaropdeorganisatieslatenziendatadequateuitvoeringisgewaarborgd;«gerechtvaardigdvertrouwen»speelthierbijeenbelangrijkerol.Externeauditszijnpasaandeordealsdekwaliteitvandienstverleningnietvoldoendeis.•HandhavingproceduresbezwaarschriftenenklachtenDeKlankbordgroephechterwaardeaandatinhetwetsvoorstelexpli-cietwordtaangegevendatdebezwaarschriftenvancliëntendoorex-PUR-medewerkerszullenwordenbehandeld.OmdieredenhebikindememorievantoelichtingbijhetwetsvoorstelbenadruktdatdetakendieovergaanvandePURnaardeSVBzullenwordenverrichtdoorSVB-werknemersdiedezetakenvóórdeover-drachtindienstvandePURverrichtten.HierdoorwordteenextrawaarborggegevenvoorhetbehoudvandebijdehuidigePURaanwe-zigekennisenbetrokkenheidenhethogeniveauvandienstverlening.InditkaderzijndePURendeSVBovereengekomendatdebestaandepraktijkrondombezwaarenberoepinorganisatorischopzichtnadeoverdrachtvantakennietzalwijzigen.DaarnaastishetvanbelangdatTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.984 opgrondvandeAlgemenewetbestuursrecht(Awb)deklachtenproce-duresvoorcliëntennualzijngeregeldendusongewijzigdblijven.•BestuurlijkeverhoudingenVWS,SZW,SVBenPURIndeKlankbordgroepzijnvragenaandeordegeweestoverdebestuurlijkeverhoudingentussendebetrokkenministeriesendezelf-standigebestuursorganen(ZBO)SVBenPUR,metnameovereven-tueelingrijpenbijtaakverwaarlozingbijdeSVBende«eigenbeleids-ruimte»vandeSVBbijhetbeslissenopvervolgaanvragen.DevragenbetreffendedebeleidsruimtevandeSVBzijnuiteraardingegevendoorhetgrotevertrouwendatmenheeftindehuidigePUR-raadskamersenomdatmendehuidigeuitvoeringbijdePURgewendisendezeuitvoe-ringspraktijkgraagvoortgezetwilhebben.TenaanzienvandetaakverwaarlozingsregelingismijnreactiegeweestdatheteenbeslissingvanhetkabinetisomvanuithaarpolitiekeverantwoordelijkheiddeuitvoeringvandevervolgaanvragenmetbetrekkingtotdezorgvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenbijdeSVBtebeleggen.HetRijkopereertalseenheidenindatkaderzaldeministervanSZWinhetgevalvanernstigetaakverwaarlozing,–aldannietopvoordrachtvanVWS–vanuitdeverantwoordelijkheidvoorhetzelfstandigebestuursorgaanSVBenalsmedeondertekenaarvandewetWuvoopbestuurlijkniveauingrijpen.Overigensgaathethierbijnadrukkelijkomeen«ultimumremedium»omintegrijpen.MetdezeuitlegkandeKlankbordgroepzichindezeuitwerkingvinden,metuitzonderingvanhetIndischPlatform.Hieropzaloppagina6naderwordeningegaan.MetdeKlankbordgroepisookuitvoeriggesprokenoverdebalanstussenPUR-beleidsregelsendeSVB-uitvoeringdaarvan.DePURisbelastmethetbeslissenoverdetoelatingtotdewettenvoorverzets-deelnemersenoorlogsgetroffenen.TevenskrijgtdePURdebevoegd-heidombeleidsregelsoptestellenvoordedoordeSVBtenemenbeschikkingenopaanvragenvancliëntendiealeenfinanciëleaanspraakhebbenopgrondvanéénvandewettenvoorverzetsdeel-nemersenoorlogsgetroffenen.DoorhetcontinuerenvanhetdoordePURopstellenvanbeleidsregelsvoordezevervolgaanvragen,wordtdelijnvoortgezet,waarinhetbeleidvoorbeslissingenbetreffendeindividuelegerechtigdenwordtvastgestelddoorpersonendiebekendzijnmetdeproblematiekvandedoelgroependieaffiniteitmetdezedoelgroephebben.IndiendebeleidsregelsineenconcreetgevalvoordeSVBniettoepasbaarzijn,wordtdeSVBwettelijkverplichtomdePURadviestevragen.AlsuitgangspunthierbijgeldtdathetadviesvandePURleidendisvoordeSVB.WanneerdeSVBeenbesluitneemtdatafwijktvanhetadviesvandePUR,moetditopgrondvandeAwbgebeurenondervermeldingvanderedenvanafwijkingindemotive-ring.OokwordtdeSVBverplichtdePUR(endeMinistervanVWS)hiervanopdehoogtetestellen.SluitstukvandeverhoudingtussenPUR-SVBisdatopbasisvandebevoegdheidvandePURtothetstellenvanbeleidsregelshetookmogelijkis,datdePURnaaraanleidingvaneenSVB-verzoekomeenadviesovereenvervolgaanvraag,alsantwoordhieropvoorvergelijk-baregevalleneenaanvullendebeleidsregelformuleert.DeKlankbordgroepheeftaangegevenheteenprobleemtevindendatergeenduidelijkejuridischemogelijkheidisvoordePURomactieteondernementegeneenbesluitvandeSVBwaarbijwordtafgewekenvanhetadviesvandePUR.MenhaddaaromgraaggeziendaterinhetwetsvoorsteleenbepalingzouwordenopgenomenwaarinwordtgeregelddatdePURbelanghebbendeisbijbesluitenvandeSVB.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.985 HierdoorzouhetvoordePURmogelijkzijnbezwaartemakentegenhetbesluitvandeSVBwaarbijvanhetPUR-adviesisafgeweken.Aanditverzoekisgeengevolggegeven.BijbesluitenvandeSVBheeftdePURgeenbelang,hetgaatomhetbelangvandeaanvrager.IndiendeaanvragerhetnieteensismethetdoordeSVBafwijkenvanhetadviesvandePUR,heefthijopbasisvandeAwbzelfderechtsmid-delenbezwaarenberoepinhandenomdebeslissingvandeSVBaantevechten.Deadministratieverechter(incasudeCentraleRaadvanBeroep)kandebeslissingvandeSVBuitstekendtoetsenomdat,zoalshiervoorgesteld,deSVBhetafwijkenvanhetadviesvandePURgrondigmoetmotiveren.OokinditgevalkandePURalsreactieeennieuwebeleidsregelopstellenofeenbestaandebeleidsregelaanpassen,waardoordeSVBvoortaanconformdezeregelmoetbeslissen.IndevoorbereidingsfasevanhetwetsvoorstelheeftdePURbovendiennadrukkelijkaangegevenerabsoluutgeenprijsoptestellenalsbelanghebbendeinbovenstaandezinbijbesluitenvandeSVBtewordenaangemerkt.•HerkenbaarheidmerknaamPURincommunicatieSVBDeKlankbordgroephechteraandatindecommunicatiemetdecliëntenwordtverwezennaarhetfeitdatdeSVBzijnbeslissingenneemtopbasisvandebeleidsregelsvandePUR.Ditzalpermanentalsgegevenwordenopgenomenindecorrespondentieterzake.DeKlank-bordgroepheeftbovendienaangegeventehechtenaanhetfeitdatde«merknaam»PURwaarmogelijktijdelijkwordtverwerktindecorres-pondentievandeSVBmetdecliëntenvandePUR.VWSendeSVBhebbenmetbeidepunteningestemd.•BehoudcliëntenraadDeKlankbordgroepheeftgevraagdombehoudvaneenapartecliën-tenraad.Conformafspraakzal–wettelijkverankerd–eenapartecliën-tenraadbijdeSVBvoorhetdomeinverzetsdeelnemersenoorlogsge-troffenenwordeningesteld.ResultatenafstemmingoverwetsvoorstelmetKlankbordgroepDeledenvandeKlankbordgroepzijntevredenoverdegangvanzakenendetoezeggingennaaraanleidingvangeuitezorgenengevoeligheden.DeledenvandecliëntenraadvandePURhebbenexplicietaangegevendat,alhoewelzijvoorstanderzijnvaneenandereorganisatievorm–ditisuiteengezetinmijnbriefaandecliëntenraadvan4november2008dieinafschriftaanuisverzonden(kenmerk,OHW-U-2889759)–,mentochmethetvoorgesteldewetsvoorstelkanleven.DeledenvandecliëntenraadvandePURhebbenhunwaarderinguitge-sprokenoverdewijzewaaropVWSmetdeze,voordecliëntenzogevoe-ligematerie,omgaat.Dithebbenzijooktekennengegeveninhetoktobernummervan«Aanspraak»,eenmagazinevoordecliëntenvandePUR(ziebijlage1).1HetIndischPlatformheeftaangegevennogeenprobleemtezieningevalvanernstigetaakverwaarlozingdoordeSVB.VolgenshetIndischPlatformisereenrisicodatdeministervanSZWvoorbijkangaanaanklachtenvandeministervanVWSoverernstigetaakverwaarlozing.Indienzichdiesituatievoordoet,wilhetIndischPlatformdeinstellingvaneeninterde-partementaleonderzoekscommissie.Dezesuggestiehebikbijdeafron-dingvanhetwetsvoorstelnietovergenomen.MetdeWuvo,diemededoordeministervanSZWwordtondertekend,wordtdoorhetkabinetde1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.986 uitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenherijkt.Bijeventueleproblemenindeuitvoeringzullendebewindsper-sonenvanVWSenSZWingoedonderlingoverleghetkabinetsbeleidvormgeven,waarbijdeWuvoeentoereikendkaderbiedt.Mochtdaarbijeeninterdepartementaalonderzoeknodigzijn,dankanditenbehoeftdatgeenspecifiekewettelijkebasis.OvergangvanpersoneeleninrichtingnieuweorganisatiebijdeSVBMetdevakbondenenmetdeondernemingsradenvanPURenSVBisuitvoerigoverleggevoerdoverdegevolgenvandeoverdrachtvanhetcliëntenbeheervandePURnaardeSVBper1januari2011voorhetperso-neel.TegelijkertijdiserindeaanloopnaardeoverdrachtsprakevaneenforsereductievanpersoneelbijdePURdoor:•Effectenvandewetvereenvoudigingvandeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenvan20november2008metveelminderadministratievelastenvoorcliëntenenminderwerkvoordePUR;•AfrondingvandeprojectenvoorGerichteenBredeBenadering,waar-doorhetaantaleersteaanvragennaarverwachtingopkortetermijnforszaldalen;•IntroductiebijdePURvannieuweICT-systemen(digitalepostendergelijke);•Mindercliëntendoordedemografischeontwikkeling.HetgevolgvandezeontwikkelingeniseenforsedalingvanhetaantalbenodigdeFTE’s.Dezedalingzouookzonderdeovergangvanhetcliënt-beheervandePURnaardeSVBplaatshebbengevonden.DePURheeftaangegevendatzij,ingevalvanzelfstandigdoorgaan,circa100FTE’sin2011nodigzalhebben.Ditbetekenteenforsedalingtenopzichtevan2008(circa240FTE’s).JuisthetfeitdatdekrimpzichindiematevoordoetonderstreeptdenoodzaakomPUR-takentijdigindegrotereSVB-organi-satieondertebrengen.Inmeienjuni2009iseenaanzienlijkeversnellingbereiktbijdebesluitvor-mingoverdeinrichtingvandeSVB-organisatienadeoverdrachtvanPUR-takenenoverdepersonelegevolgen.HetoverlegvanPURenSVBmetdevakbondenheeftgeleidtotprincipe-overeenstemmingoverflankerendsociaalbeleidenoverderechtspositio-nelegevolgenvoorhetPUR-personeeldatovergaatnaareenSVB-dienstverband.HetoverlegmetdeondernemingsradenvanPURenSVBzalnaarverwachtinggeenbelemmeringenopleverenvoordeimplementatievandeoverdrachtper1januari2011.OverdrachtvanICT-systemenvandePUR.OmdecontinuïteitvandedienstverleningtekunnengaranderenisbeslotendatdeICT-ondersteuningvandePURmeegaatnaardeSVB.DePURismomenteelbezigmeteenvrijwelintegralevernieuwingvandeICT-systemen,onderandereinverbandmetdevereenvoudigingvandewetsuitvoering.OpverzoekvanVWSheeftdePURinhetvoorjaarvan2009eenrisicoanalyselatenuitvoerenopgrondwaarvandePUR-leidingVWSenSVBheeftmedegedeeld,datdeaanpassingvanhetsysteeminverbandmetdevereenvoudigingvandewetsuitvoeringvoor2010wordtingevoerd.Perdecember2009ishetnieuwesysteemvankracht.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.987 MetdeSVBisafgesprokendatdezesystemendoordeSVBwordenover-genomennadatzijinhetkadervandeoverdrachtbegin2010eenDueDiligence-onderzoekalsacceptatietestheeftuitgevoerd.FinanciëlemeerjarenafsprakenVWS-SVBMetdeSVB-leidingisdoorVWSinjunienjuli2009uitvoeriggesprokenovereenfinancieelmeerjarenkader.Daarbijzijnmeerjarigefinanciëleafsprakengemaaktoverdebekostigingssystematiekvandetakeninhetkadervandeuitvoeringvandewettenvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen.DeuitwerkingvandezemeerjarenafsprakenendeindicatorenvoorhetmonitorenvandedoordeSVBteleverenprestatieswordenopgenomenineenopbasisvandeWuvooptestellenministe-riëleregeling.KwartiermakenalsvolgendestapindeovergangMetderesultatentotdusverrekanwordenvastgestelddatersindshetbeginvanditprojectinnovember2008veelwerkisverzetendathetoverdrachtsprojectinmiddelsisbelandaanheteindevande«huiswerk-fase».Inhetnajaarvan2009isbegonnenmetdekwartiermakersfase.DatbetekentminderregievanuitVWSeneengrotererolvoordebeideuitvoeringspartners.MetdezenieuwefaseinhetPUR-SVB-projectishetkaraktervanditover-drachtsprocesveranderd.Indehuiswerkfaseishetcreërenvandecondi-tiesdievoordezeoperatienodigzijn(wetgeving,sociaalbeleidvoorhetpersoneel,overlegenadvies,inrichtingvandenieuweorganisatie,ICT,financiëlegevolgenetcetera),endieintensievesamenwerkingtussendebetrokkenministeriesendebeideZBO’sheeftgevergd,bepalendgeweest.Inhetnajaarvan2009isdenadrukinditprocesverschovennaaroperationelevragenbijdeSVBenbijdePUR,dieminderdirectebemoei-enisvanuitVWS(enSZW)vragen.HetzwaartepuntrondomdezevragenisnumetnamebijdeSVBkomenteliggen.DeSVBheeftbeslotenderolvandeSVB-kwartiermakerintevullenophetniveauvandeRaadvanBestuur.DeSVBgeeft–samenmetdePUR–ineenmigratieplaninvullingaanoperationelevragenbijdeovergangvanpersoneel,ICTendergelijke.Erisbegonnenmetdevoorbereidingvandeinrichtingvaneen«nieuwePUR»,watmedegeletopdebetrokkenheidvanuitdeorganisatiesvanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenen,eenbestuurlijk-sensitiefprocesis.InmiddelshebikdevoorzittervanhetCollegevanRaadskamersvandePURbereidgevondenoptetredenalskwartiermakervoordenieuwePUR,inhetbijzondervoordetebenoemenledenvandePURper1januari2011.DekwartiermakeristevensdebeoogdevoorzittervandePURper1januari2011.Inoktoberheeftdezekwartiermakereenplanvanaanpakopgesteldwaarmeeikhebingestemd.3.Afhandelingrechtsherstel:standvanzakenStichtingRechtsherstelSintienRoma(SRSR)Metmijnbriefvan22oktober2008hebikugeïnformeerdoverdeplannengerichtopdevoortgangvandeinrichtingvaneenlandelijksteunpuntvoorSintienRoma.Ookindebriefvanhetkabinetvan29juni2009(KamerstukkenII2008–2009,31700XVIII,nr.90),gerichtopdeaanpakvanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.988 deproblematiekvan–specifiek–Romavandegroepdiein1978werdgenaturaliseerd,isaandachtbesteedaanhetsteunpunt.SRSRnadertheteindevanzijnbestaanalsZBOdatzichbezighoudtmethetbestedenvandemiddelendieinhetkadervanhetnaoorlogsrechts-herstelbeschikbaarzijngesteldvoordeSintienRomainNederland.DestichtingheeftdeafgelopenjarenveelinitiatievenontplooidgerichtophetverbeterenvandemaatschappelijkepositievandeSintienRomainNederland.DestichtingrichttezichdaarbijspecifiekopdedoelgroepSintienRoma–enhunfamilie–diedeTweedeWereldoorloginNederlandmeehebbengemaakt.Deervaringheeftgeleerddatmetnameeensamenhangendeaanpakzijnvruchtenkanafwerpen.Inoverlegmetmijnministerie,enmetdraagvlakbijandereministeries,gemeenten,maat-schappelijkeorganisatiesenSintienRomazelf,isdeconclusiegetrokkendataandachtvoorverbeteringvandemaatschappelijkepositieeenlangeademvereistenduseenmeerstructureleaanpakindevormvaneencentraalsteunpunt.Ditsteunpuntzalop1januari2010formeelvanstartgaanonderdenaamNederlandsInstituutSintienRoma(NISR).SRSRzaluiterlijkop1januari2013zijnopgeheven,waarbijdetakenindekomendeperiodeuitsluitendnoggekoppeldzullenzijnaandefinanciëlerelatiemethetNISR,inclusiefeenevaluatievanhetfunctionerenvanhetNISRindeeerstetweejarennadeoprichting.Zois,incombinatiemethettoezichtdoordeRaadvanAdviesvanhetNISRzelf,toezichtopderecht-matigeendoelmatigebestedingvandemiddelenverzekerd.Indebriefvan29juni2009istevensmeldinggemaaktvanactiviteitendiedeVerenigingvanNederlandseGemeenten(VNG)dekomendejarenzalontplooien.Dieactiviteitenzijnmetnamegerichtophet,inbestuurlijkezin,onder-steuneneninformerenvandeRoma-gemeentenophetterreinvanhand-having.DefocusvanhetNISRligtbijhetbiedenvanperspectievenvoorSintienRoma.HetNISRzalvanzelfsprekendgoedecontactenonder-houdenmetdeVNG,evenalsmetalleandereorganisatiesdie,metrespectvooreigenidentiteitvoordeSintienRoma,eenrolkunnenspelenbijdeverbeteringvandemaatschappelijkepositievanallelegaalinNederlandverblijvendeSintienRoma.StichtingAfwikkelingHetGebaarPer1januari2009isdeStichtingAfwikkelingHetGebaar(SAGE)inhetlevengeroepenalsrechtsopvolgervanStichtingHetGebaar.DoelvanSAGEisdeafrekeningvanlopendeprojecten,deoverdrachtvandossiersaanhetNationaalArchiefendebehandelingvaneventuelebezwaar-enberoepsprocedures.Op1oktober2009isSAGEontbonden.Naarverwachtingzijnde(vereffenings)werkzaamhedenop1januari2010afgerond.Breedhistorischonderzoek;rapportagesNederlandsInstituutvoorOorlogsdocumentatieNaaraanleidingvanuwverzoekhebikop28oktober2009opnieuwgesprokenmeteenafvaardigingvanhetIndischPlatformoverderappor-tagesvanhetNederlandsInstituutvoorOorlogsdocumentatie(NIOD)diein2005en2006zijnuitgebrachtinhetkadervanhetbreedhistorischonderzoek1.IkhebmethetIndischPlatformafgesprokendatiknogeensexactzalnagaanvoorwelkedoeleindenStichtingHetGebaardestijdsisingesteld.Tevenszalikderesultatenhiervaninbrengeninhetkabinet,omdatdeinstellingvandestichtingendeuitvoeringvanhetbreedhisto-1Meijer,H.(2005).Indischerekening;Indië,Nederlandendebackpay-kwestie1945–2005.Amsterdam:Boom.Keppy,P.(2006).Sporenvanvernieling;Oorlogsschade,roofenrechts-herstelinIndonesië1940–1957.Amsterdam:BoomTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.989 rischonderzoekin2000en2001eenkabinetsbredeaangelegenheidisgeweest.Separaatzalikuopdehoogtebrengenvandeconclusiesvanhetkabinet.4.Rupiah-grondslagindeWetuitkeringenenvervolgingsslachtoffers1940–1945Metmijnbriefvan27februari2008,(kenmerkOHW-CB-U-2830702),infor-meerdeikuoverhetoordeelvandeCommissieGelijkeBehandeling(CGB)van16augustus2007enhetdaaropgebaseerdebeleidsadviesnaaraanleidingvaneenklachtvaneeninIndonesiëwonendegerechtigdeingevolgedeWetuitkeringenvervolgingsslachtoffers1940–1945(Wuv).DeklachtbetreftdeuitzonderingsbepalingindeWuvvoorhetberekenenvandehoogtevandeuitkering,waarbijniethetNederlandselevenspeilmaarhetlevenspeilinIndonesiëhetuitgangspuntis,dezogenoemde«rupiah-grondslag».Inmijnbriefvan22oktober2008(KamerstukkenII2008–2009,20454en25839,nr.92)schreefikudatik–vanwegedecomplexiteitvanhetonderwerp–deskundigenhebingeschakeldomonderzoektedoennaardegevolgenvanalternatieveberekeningswijzen.DeuitkomstenvandieonderzoekenzijnvandienaarddatikdeCGBonlangsheblatenwetendatikgeenuitvoeringzalkunnengevenaandedoorhenaangedragenalternatievenvoorderupiah-grondslag.AchtergrondDeWuv-uitkeringwordtnormaliterberekendopbasisvaneenzoge-noemde«euro-grondslag».Slachtofferskunnenookinaanmerkingkomenvooreenuitkeringalsdevervolgingheeftplaatsgevondeninhetvoor-maligNederlands-IndiëenmendeuitkeringinIndonesiëaanvraagt.IndatgevalgeldtalsuitgangspuntvoordeberekeningvandeuitkeringhetaldaaruitgeoefendeberoepofbedrijfendaarmeeinfeitehetlevenspeilinIndonesië–dekernvanhetgewraakteartikel8,derdelid,onderdeelb,vandeWuv.DeCGBisvanoordeeldatermetdatartikelsprakeisvaneenverboden(indirect)onderscheidopgrondvanras.Hetaantalgerech-tigdeninIndonesiëvanniet-NederlandseafkomstisgroterdanhetaantalgerechtigdeninIndonesiëvanNederlandseafkomstenbovendienisderupiah-uitkeringinIndonesiëlagerdandieineuro’s,terwijlinandere«ontwikkelingslanden»(intotaliteitenkeletientallengerechtigden)wette-lijkeeneurogrondslagwordtgehanteerd.NaderonderzoekOmeenweloverwogenbesluittekunnennemenindezekwestie,hebikonderzoeklatenverrichtennaardedoordeCBGgesuggereerdealterna-tievenvoordehuidigeregeling:–hetschrappenvandegewraaktebepalingsec;–hetinvoerenvaneengeheelnieuwberekensysteemvoordebuitenge-wonepensioenenenuitkeringenwaarbijinallegevallenhetlevenspeilinhetwoonlandophetmomentvanuitkeringwordtgehanteerd.Aanbeideoplossingsrichtingenblijkendusdaniggrotebezwarenteklevendathetnietmogelijkisomdaarzondermeeruitvoeringaantegeven.Datgeldtevenzeervoordedoordeonderzoekersontwikkeldevariantenopdezetweehoofdrichtingen.Hetzondermeer«schrappen»vanhetgewraakteartikelheefttotgevolgdatdecirca790uitkeringsgerechtigdeninIndonesiëeenuitkeringgaanontvangendieisafgeleidvanhetlevens-peilinNederland.DeuitkeringwordtdaarmeebuitenproportioneelhooginvergelijkingtothetalgemenelevenspeilinIndonesië.Derupiah-grondslagligtnualhogerdanhetinkomenvanhetovergrotedeelvandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9810 inwonersvanIndonesië.TenaanzienvandetoepassingvanhetdoordeCGBaangedragentweedealternatiefconcludeertdePUR,ineendoormijgevraagdeuitvoeringstoets,datdezerouteuitvoeringstechnischbuitenge-wooncomplexofzelfsnagenoegonuitvoerbaaris.Dezeconsequentieszijnintegenspraakmetdekernvanmijnbeleidopditterrein.Teneerstehebikindeafgelopenjareneengrondigevereenvoudi-gingvandewetsuitvoeringtotstandgebrachtinverbandmetdeintussenhogegemiddeldeleeftijdvandegerechtigdenendehogeadministratievelastendrukvoorcliëntenuitvoeringsorganisatie(de«vereenvoudi-gingswet»isper1januari2009inwerkinggetreden).Voortswijsikuopdepermanentedrukvanuitdoelgroepenbelangenbehartigersvooreensoepelerwetstoepassingalsreactieopdesteedsgrotereuitvoeringspro-blematiek.Mijnambtsvoorgangersenikhebbendezedruksteedsgepa-reerdmethetargumentdatditeengroterechtsongelijkheidzoucreërentenopzichtevanhendiealeerdereenuitkeringofpensioenaanvroegen.Deonderzoekerszijnookdeeffectennagegaanvaneen«pragmatisch»alternatief,waarbijderupiah-grondslag(extra)wordtverhoogd,metbehoudvanhetgewraakteartikel.Ookditalternatiefdoetde(ookvolgensdeCBG«legitieme»)doelstellingvandeWuvgeweldaan:deuitkeringisindeIndonesischeverhoudingennualzodanighoogdatWuv-gerechtigdentotdegroepmetdehoogsteinkomensinIndonesiëbehoren.Deberekendeadditioneleprogramma-uitgavenverschillenuiteraardperalternatief.Hetschrappenvanhetgewraakteartikelveroorzaaktextrakostenterhoogtevancirca€10miljoenstructureelperjaarendaarnaastincidenteelcirca€60miljoen«inhaaleffect’vanwegededoordeCGBaanbevolenterugwerkendekrachttot1april2004.HetalternatiefvandeCGBwaarbijinallelandenhetlevenspeileenrolgaatspelenbijdehoogtevandeuitkeringgeeftstructurelemeeruitgavenvancirca€4miljoenperjaareneenincidentelepostvan€30miljoenvoorterugwerkendekracht.Demeerkostenvanhet«pragmatische»alternatiefisvanzelfsprekendafhankelijkvanhetgekozenverhogingspercentage.NaderejuridischetoetsTevenshebiknaderadviesingewonnenoverbepaaldejuridischeelementenuithetoordeelvandeCGB.GeconcludeerdwordtdatopeenaantalcrucialeonderdelenvanhetCGB-oordeelandereredeneringenzekermogelijkzijn.ConclusieAllesafwegendehebikbeslotenomdeWuvnietaantepassenenookgeenextraverhogingvanderupiah-grondslagdoortevoeren.5.InternationaalbeleidTweedeWereldoorlogNederlandsvoorzitterschapTaskForceforInternationalCooperationonHolocaustEducation,RemembranceandResearch(ITF)Sinds1999iserinternationaalsteedsmeeraandachtvoordeherinneringaandeHolocaust.DitheefttemakenmetdenieuwemanierwaaropstateninMiddenenOost-Europanaarhuneigengeschiedeniskijken,hetbeschikbaarkomenvaninformatieuitarchievendietotbeginjarennegentiggeslotenwarenendeafhandelingvandeinternationalerechts-herstelbewegingenuitdejarennegentig.EindjarennegentigheeftditgeleidtotdeConferentievanWashingtonendeDeclaratievanStockholm.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9811 Indezedeclaratiegevenstaten,diezichhieraanconformeren,aandatzijzichzulleninspannenomdegeschiedenisvande«Holocaustdoortevertellenaannieuwegeneratiesenzichzulleninspannenomanti-semitismetevoorkomen».NederlandbehoordetotdeondertekenaarsvandeDeclaratievanStockholm.Omdezeidealenvormtegeveneneenplatformtebiedenvoorsamenwerkingenondersteuningisin2000deITFopgericht.Ditineersteinstantielosseplatformisindeafgelopentienjaaruitgegroeidtoteenorganisatiemet27aangeslotenlanden,waaronderdeVerenigdeStaten,Canada,Argentinië,IsraëlenveleEuropeselanden.DeorganisatieisnauwverbondenmetdeVerenigdeNaties,RaadvanEuropa,EuropeseUnieendeOrganisatievanEconomischeSamenwer-kingenOntwikkeling.DeITFwordtgeleiddooreenwisselendvoorzitter-schapvaneenvandelidstatenenheefteenpermanentsecretariaatgevestigdinBerlijn.Nederlandheeftzichdeafgelopenjareningespannenomdezeorganisatiesteedsmeerprofieltegeven.DitheeftertoegeleiddatNederlanddooranderelidstatenisgevraagdomin2011hetvoorzitterschapvandeITFopzichtenemen.Opbasisvanditverzoekhebik,samenmetdeMinistervanBuitenlandseZaken,NederlandkandidaatgesteldendeITFheeftdiekandidatuuringe-willigd.SamenmetmijncollegavanBuitenlandseZakenzalikhetvoorzit-terschapvandeITFin2011opmijnemen.Hetvoorzitterschapiseengrotepolitiekeentevenseervolleverantwoordelijkheid,diehetnodigevandeoverheidvraagt.TegelijkertijdishetvoorNederlandeenuitste-kendekansomtelatenzienwelkeactiviteiteninNederlandwordenontwikkeld(hetprogrammaErfgoedvandeOorlogenhetstelselvoorverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenzijnuniekindewereld),enanderzijdsgeefthetookeenenormeimpulsaandeherinneringendaaraangerelateerdeactiviteiteninNederland.InternationaalbeleidHetblijftmijnbeleidominitiatieventeondersteunendieeropgerichtzijnaandachttebestedenaanhetlotvaninhetbuitenlandomgekomenNederlandersdietijdensdeTweedeWereldoorlogwerdenvervolgd,gevangenwerdengehoudenengedwongentewerkwerdengesteld.In2008hebikmeteenMemorandumofUnderstandingbeloofdom,insamenwerkingmetPolen,IsraëlenSlowakije,tewerkenaaneenherin-richtingvanhetvoormaligvernietigingskampSobiborinPolen.Inapril2009hebikeenbezoekgebrachtaanPolenenhebdaardevoormaligeDuitsenationaalsocialistischevernietigingskampenAuschwitzenSobiborbezocht.TevenshebikmetmijnPoolseambtsgenootgesprokenoverdeplannentenaanzienvanhetmakenvaneenvolwaardigeplekvanherin-neringinSobibor.NaAuschwitzisSobibordeplaatswaardemeesteuitNederlandafkom-stigejodendedoodvonden.Voorbezoekersiser,invergelijkingmetAuschwitz,inSobiborweiniginformatieoverwathiergebeurdis.HetuitgangspuntbijdeherinrichtingvanSobiborishetbehoudvanSobiboralsplaatsvanherinneringenalsbegraafplaats.Zowordtgetrachteenwaardigeplekvoorherdenkingenherinneringvoornabestaandenenbelangstellendentebehouden.DaarnaastkrijgtSobiboreenmuseumenwordthetterreingeconserveerd.EenexpertgroepmetdeskundigenuitvoornoemdelandenbekijktdewensenenmogelijkhedenwaarbijvoordeNederlandseexpertshetbehoudvandeatmosfeeropdezebijzondereplekendemogelijkheidtotherdenkenvandeNederlandseslachtoffersinzetis.Deslachtoffersvandepartnerlandenzijnnaamloosvermoord.DeNederlandsenamenzijnbekend.IndetijddaterplannengemaaktTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9812 worden,ondersteunikflankerendeprojectenzoalshetondersteunenvandegetuigenissendieafgelegdwordeninhetkadervanhetprocestegenIvanDemjanjuk.InalleactiviteitenmetbetrekkingtotSobiborhebikoverleggevoerdmetdeStichtingSobibor.6.NationaalComité4en5meiDekerntaakvanhetNationaalComitéishetvormgevenvandeNationaleHerdenking.Ookna65jaarisdemanierwaaropwijherdenkeneenonder-werpdatveelemotieslosmaaktindesamenleving,getuigederecentediscussiesrondomdemogelijkeaanwezigheidvandeDuitseambassa-deurop4mei.IkbenmethetNationaalComitéaanhetverkennenwelkebetekenisherdenkenindetoekomstkanhebben,enopwelkemanierhierinvullingaankanwordengegeven.Hierbijdientrekeningtewordengehoudenmetallegevoelensdietenaanzienvanditonderwerplevenindesamenleving.HetNationaalComitéiszichhierzeervanbewustenherijktdanookperio-diekhaarbeleidtenaanzienvanherdenken.InmijnbriefaanuwKamervan22oktober2008(KamerstukkenII2008–2009,20454en25839,nr.92)beniknaderingegaanopdegevolgenvanhetwegvallenvandeeerstegeneratieverzetsdeelnemersenoorlogsge-troffenenvoormijnbeleidophetterreinvandeherinneringaandeTweedeWereldoorlog.Dieontwikkelingvraagtomeenfundamenteleheroriëntatieopdewijzewaaropmetnamedejongeregeneratieskunnenwordenbetrokkenbij«hetverhaal»overdeTweedeWereldoorlog.Deeinduitkomstvandieheroriëntatieisnunognietpreciestevoor-spellen.Hetlijktmijonontkoombaardatdeallangerzichtbaretrendomdeoorlogs-gebeurtenissennadrukkelijkteverbindenmetdeactualiteit,dekomendetijdalleenmaarsterkerzalworden.IkbenervanovertuigddatalleenlangsdezewegkanwordenvoorkomendatdeverschrikkingenvandeTweedeWereldoorlogloutergeschiedenisworden.DezeinhoudelijkeheroriëntatieopdemanierwaaropmetnameinhetvoorlichtingsbeleidwordtomgegaanmetdeTweedeWereldoorlog,looptparallelaandebezinningbijderijksoverheidophaarkerntaken.Ditleidttotminderbemoeienismetdedirecteuitvoeringvanhetbeleidenmeersturingophoofdlijnenmetnadrukopdetebereikenmaatschappelijkedoelstellingenenresultaten.BijuitstekhetomgaanmetdeherinneringaandeTweedeWereldoorlogendeinspiratiediedaaruitgeputkanwordenbijdebenaderingvanhedendaagsevraagstukkenophetterreinvanrechtstaat,democratie,oorlog,geweld,discriminatie,etcetera,vragennaarmijnmeningomeenhechteverankeringinmaatschappelijkeorgani-saties.Ikhebuinmijnbriefvan22oktober2008(KamerstukkenII2008–2009,20454en25839,nr.92)aangegevendatikhetNationaalComité4en5mei(hetComité)beschouwalsdeaangewezenorganisatieombijeenaantaluitvoeringstaken–waaronderhetprojectenbeleidvoorlichtingTweedeWereldoorlog–hetvoortouwvanmijnministerieovertenemen.HetComitézalzichzoverderkunnenprofilerenalshétkennispuntophetbredeterreinvandeherinneringaandeTweedeWereldoorlog.Mijnministeriekrijgtindezeopzetvooralderoltoebedeeldvantoezichthouderenopdrachtgever,diedealgemenebeleidsdoelstellingenbewaakt.AlsstreefdatumvoordeoverdrachtvantakennaarhetComitéhebik1januari2011genoemd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9813 Wellichttenovervloedemerkikhierbijgraagnoghetvolgendeop.DevoorgenomenverschuivingvantakenbetekentopgeenenkelemanierdatdebetrokkenheidvanhetkabinetbijonderwerpendieverbandhoudenmetdegebeurtenissenuitdeTweedeWereldoorlogdoordeoverdrachtminderzalworden.Deereschuldtegenoverdeverzetsdeelnemersenbijzonderesolidariteitmetdeoorlogsgetroffenenuitdieperiode–dékernbegrippenopditbeleidsterrein–blijvendehoekstenenvanmijnbeleid,ookalsdegenendiedeTweedeWereldoorloghebbenmeege-maakternietmeerzullenzijn.EensuccesvolvoorzitterschapvandeITFvraagtindekomendeperiodeomeenintensievesamenwerkingtussenallebetrokkenenophetterreinvandeTweedeWereldoorlog.VoordegeplandeoverdrachtvantakennaarhetComitéonderstreeptdithetgrotebelangvaneenzorgvuldigevoorbereidingenuitvoeringvandezeoperatie.7.ErfgoedvandeOorlogIn2007startteikhettijdelijkeprogrammaErfgoedvandeOorlogmetalsdoelwaardevolerfgoedmateriaalengetuigenissenuitenoverdeTweedeWereldoorlogtebehouden,betertoegankelijktemakenentepresenterenvooreenbreedpubliek.Metmijnbriefvan22oktober2008(Kamer-stukkenII2008–2009,20454en25839,nr.92)rapporteerdeikuoverdestandvanzakenrondditprogramma.DelaatstesubsidierondeInmiddelsisdevierdeenlaatstesubsidierondeafgerond.Erwasindevierderondeonvoldoendegeldbeschikbaaromalleingediendeproject-aanvragentekunnenhonoreren;160aanvragenvooreentotaalbedragvan€10,5miljoen.Ookindeeerstedrierondeswashetaantalaanvragenvelemalengroterdanhetbeschikbarebudget.Deingediendeaanvragenwarenbovendienvaneenkwalitatiefhoogniveau.Demogelijkheidbestondomhetsubsidieplafondzodanigteverhogendatalleprojectengehonoreerdkondenwordendieinbelangrijkemateaandedoelstel-lingenvanhetprogrammabijdragen.Hierbijwerduiteraardvoortdurendgetoetstopdecultureel-historischewaardevanhetonderhavigeerfgoed-materiaal,opdematewaarinnieuwvastteleggengetuigenverhalenbelangrijkeenookonderbelichtethema’sbetroffenenopdewijzewaaropdergelijkmateriaalvooreengroterpubliekgepresenteerdzalworden.Indelaatstesubsidierondeboodhettotaleprogrammabudgetechtergeenruimtemeeromhetsubsidieplafondteverhogen,terwijljuistindierondedekwaliteitvanveelprojectaanvragenhoogwas.Ikhebdanookmoetenvaststellen,medeopbasisvanopmerkingenvandeRaadvanAdviesvanhetprogrammaErfgoedvandeOorlog(RaadvanAdvies),datbijeenongewijzigdprogrammabudgeteenonevenredigdeelvandeprojectaan-vragenmoestwordenafgewezenopzuiverformelegronden(hetbereikenvanhetsubsidieplafond),terwijldezewelinallefacettenvoldedenaandevereistenendoelstellingenvanheterfgoedprogramma.Datheeftmijertoebewogenhettotaleprogrammabudgetuitmijneigenbegrotingmet€2miljoenteverhogen,zodatookindelaatstesubsidierondemetdezelfdemaatstavenkonwordengemetenalsindevoorgaanderondes.Daarbijisbeslotenconformdeinmijnbriefvan22oktober2008aange-gevenprioritering.Ditbetekentconcreetdatprojectengerichtopbehoudvankwetsbaarmateriaalenoporalhistoryeeneersteprioriteithebbengekregen.Alleprojectendiehieropgerichtwarenenaandeformelevereistenvoldedenzijngehonoreerd.Datgeldtookvoordetweedepriori-teit,deprojectendiegerichtwarenophetverbeterenvandetoegankelijk-heidvanerfgoedmateriaal.Derdeprioriteitkregendeprojectvoorstellendiegerichtwarenophetrealiserenvaneenpublieksgerichtetoepassing.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9814 Hierbijmoetgedachtwordenaanwebsites,documentairesenanderemedialetoepassingenwaarinerfgoedmateriaalcentraalstaat,maarzodanigvancontextwordt,voorziendathiermeedegeschiedenisvandeTweedeWereldoorlogopbegrijpelijkeenlaagdrempeligewijzeaaneenbreedpubliekwordtovergebracht.Alleeninditlaatstesegmentvandeprojectaanvragenkondennietalleprojectendieformeelgezienaandegesteldecriteriavoldeden,gehonoreerdworden.Voordezecategorieprojectaanvragenisdanookadditioneelbeoordeeldinwelkemate(meerofminder)hetresultaatervanzoubijdragenaandeverwezenlijkingvandegeformuleerdedoelstellingenvanheterfgoedprogramma.ResultatenvanhetprogrammaErfgoedvandeOorlogIntotaalzijnvoordeviersubsidierondes463projectvoorstelleningediendvooreentotaalbedragvanruim€35miljoen.Daarvanwerdener191toegekend,waarvaner103binnendesubsidielijnbehoudentoegankelijk-heidvallen.Binnendesubsidielijnoralhistorywerden48projectengeho-noreerd,resulterendineencollectievan490nieuweinterviewsmet«deeerstegeneratie».Indeprogrammalijn«publieksgerichtetoepassingen»zijnintotaal40projectengesubsidieerd.Daarnaastzijnnogeenaantalorganisatieoverstijgendeprojectengefinancierd,waarmeeopspecifiekedeelgebiedendetoegankelijkheidenhetgebruikvanerfgoedmateriaalvandeTweedeWereldoorlogextrakonwordengefaciliteerd.Opdiespecialeprojectenkomiklaterindezebriefkortterug.IkhebvastgestelddatdebelangstellingvooreenactieveomgangmetheterfgoedvandeTweedeWereldoorlogzeergrootis,ookgroterdandoormijvoorafverwacht.Hetprogrammabudgetvanuiteindelijk€23,7miljoeniszeerruim,maarbleekniettoereikendomdeingediendeproject-voorstellenruimhartigtegemoettetreden.Ermoestinallesubsidieron-deszeerkritischwordengewiktengewogenomtoteenscherpeselectievanalleendebestevoorstellentekomen.Eendeelvanheterfgoedmateriaaliszoalsverwachtuiterstkwetsbaargebleken,metnameonderhetpapierenerfgoedenhetaudiovisuelemateriaal.Erwordtveelwaardevolmateriaalopallerleilocatiesbewaardennietaltijdonderdemeestgunstigeomstandigheden.Bovendienbeschikkenveelinstellingenvaaknietovervoldoendemiddelenomopeigenkrachtdenoodzakelijkeconserverings-endigitaliseringsoperatiestekunnenbekostigen.Daarnaasthebikvastgestelddatalditmateriaalmaarzeerbeperktisontsloten.HetprogrammaErfgoedvandeOorlogheefthierinbelangrijkeslagenkunnenmakendoorveelvanditmateriaal(digi-taal)toegankelijktemakenendaardoorookdegebruiksmogelijkhedenervanforstevergroten.Alsrijksoverheidzijnwijnuenindetoekomstverantwoordelijkvoorwatinhetkadervan«ereschuldenbijzonderesolidariteit»nodigisvooronzeverzets-deelnemersenoorlogsgetroffenen.Dieverantwoordelijkheidkenteenafgeleide,namelijkhetbewustmakenvanNederlandersvaneenanderegeneratie.Zijwordenbewustgemaaktvanhuneigen(wereld)ge-schiedenis,desporendiedaarvannogzichtbaarzijninhethedenendelessendiedaaruitkunnenwordengetrokkenvoordetoekomst.Devraagkomtophoejedaaraanvormeninhoudkuntgeven;hoejedeverbindinglegttussenhetverledenvandeTweedeWereldoorlogentijdlozethema’szoalsvrijheid,democratieenmensenrechten.Zakendiewijvanzelfsprekendvindenenvaakonbedreigdachten,maardie–endatisdeboodschapoverdeTweedeWereldoorlog–ookinhetbeschaafdeWest-Europaernstiggeweldkunnenwordenaangedaan.Ikdraagvanuitdatperspectiefverantwoordelijkheidvooreenactiefbeleidrond«herdenkenenvieren»enhetvoorlichtingsbeleidvandeTweedeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9815 Wereldoorlog.Voordieaandachtsgebiedenwordthetsteedsbelangrijkeromactiefgebruiktemakenvanheterfgoed-materiaalvandeTweedeWereldoorlog,datintoenemendematehetverhaalmoetvertellenomdatersteedsmindermensenzijndiedatzelfuitdeeerstehandkunnendoen.Wijzullenmoetenlerenhoewijdierolsteedsbeterkunnenaankledeneninvullen.WathetprogrammaErfgoedvandeOorlogheeftkunnenbewerkstelligenisdaterveelerfgoedmateriaaltoegankelijkisgemaaktendaardoor«klaarvoorgebruik»is.Datgarandeertoverigensnietdaterookdaadwerkelijkgebruikvanzalwordengemaaktvooronderzoek,lesmateriaalofwelkanderdoeldanook.Depublieks-gerichtetoepassingendieinhetkadervanheterfgoedprogrammazijnontwikkeld,vormeneeneersteaanzetvanactiefenhedendaagsgebruikvanditerfgoed-materiaal.Erisnaarmijnmeningeenverdereomslagnodigwaarbijhetgebruikvanbeschikbaarerfgoedmateriaalvanzelfsprekendwordtennietwordtgestuurddooreensubsidiekader.IkkannuslechtszeerbeperktdeconcreteresultatenvanhetprogrammaErfgoedvandeOorlogbeschrijven.Hetmerendeelvandeprojectenwordtbegin2010afgerond.DeoogstwordtzeergevarieerdenhetresultaatwordtzelfszeerbelangwekkendbijprojectenwaarinheterfgoedmateriaalbestaatuitIndischepaspoorten,Duitseakten,getuigenissenvanSS-ersenNSB-ers,hetNederlandsedeelvandeSpielbergcollectie,enzovoort.Medio2010zalikuwKameroveralleresultatenvanhetprogrammaberichten.Indetussentijdkuntukijkenopdewebsitewww.wo2online.nl,dievanuitheterfgoedprogrammaisgeïnitieerd.Daaropwordteenuitge-breideselectiewebsitesontsloten,diebetrouwbareinformatiegevenoverthema’senonderwerpendiedeTweedeWereldoorlogbetreffen.Ookwordtopdezesite(onderhetkopje«erfgoedvandeoorlog»)eengroeiendaantalprojectresultatenvanheterfgoedprogramma,voorzoverdigitaaltebenaderen,toegankelijkgemaakt.Naastalleprojectendiegerichtzijnophetbehouden,ontsluitenentoegankelijkmakenvandeeigencollectievaneeninstelling,heefthetprogrammaErfgoedvandeOorlogookgeïnvesteerdineenaantalgrotetrajectenwaarmeemateriaalvanverschillendeinstellingendigitaalbijeenisgebracht.Binnenheterfgoed-programmawordendezeprojectende«digitalekerncollecties»genoemd.Zezijneropgerichtommateriaalvaneenbepaaldeaard(archieven,audiovisueel,oralhistory),danwelovereenspecifiekthema(Nederlands-Indië,Atlantikwall)datfysiekverspreidligtoverveelverschillendeerfgoedbeherendeinstellingen,digitaalinééndatabasebijeentebrengen.Opdezemanierwordteenoverzichtgecre-ëerdvanwatzichopdatspecifieketerreininNederlandbevindt,wordeninefficiëntieswaarhetgaatomdigitaliserenvermeden(geendubbe-lingen),wordtdetoegankelijkheidendebekendheidvanhetmateriaalenormvergroot,(ookvoordebeherendeinstellingenzelf)enkrijgt–lastbutnotleast–degebruiker(scholier,wetenschapper,journalist,geïnteres-seerdeburger)eenmiddelommetéénzoekactieeenoverzichttekrijgenvanwateraanmateriaalbijdiverseinstellingenbeschikbaaris.Dezekerncollectiestezamenvormeneendigitaleinfrastructuurdiewereldwijdzijnweerganietkent,waarhetgaatomhetopnationaalniveauontsluitenentoegankelijkmakenvanmateriaalvandeTweedeWereldoorlog.Dieinfrastructuurkanindetoekomstalleenmaarverdergroeien,omdatsteedsmeerinstellingenwerkenaanhetdigitaalmakenvanhuncollecties.DetotstandkomingvandezedigitaleinfrastructuurisdoorhetprogrammaErfgoedvandeOorloggeïnitieerdenmogelijkgemaakt,maarderealisatiedaarvanhadnietgekundzonderdeactieveTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9816 inbrengvanzeerveelinstellingen.Daarbenikallebetrokkeninstellingenerkentelijkvoor.DatgeldtinhetbijzondervoordeinbrengvandeKoninklijkeBibliotheek(KB)enhetNIOD,diezichbijzonderhebbeningespannenomdeambitieomtrentdeerfgoedinfrastructuurronddeTweedeWereldoorlog«vanhetpapiertehalen»endaadwerkelijkteimplementeren.EenanderbijzonderresultaatdatErfgoedvandeOorlogheeftgereali-seerdzijndetweetelevisieproducties:«DeOorlog»en«13indeOorlog»,diebeidenonlangsdoordeNPSopzondagavondwerdenuitgezonden.Dezeserieszijn«publieksgerichtetoepassingen»inoptimaforma,zoalsbedoeldinhetbeleidskaderErfgoedvandeOorlog.Inbeideserieswordtnamelijkmaximaalgebruikgemaaktvanerfgoed-materiaal(authentiekebeelden,foto’s,documenten,maarookdagboek-fragmentenendeloca-tiesvanwaaruitdeverhalenwordenverteld),geplaatstinhunhistorischecontext.Deverhalendiewordenverteldzijnbovendiengefundeerdopdemeestrecentehistorischeinzichten.BeideseriesdrageninbelangrijkematebijaanmijntaakopdrachtomdeherinneringaandeTweedeWereld-oorloglevendtehouden.VanuithetperspectiefvanherdenkenenvierenenvanuithetvoorlichtingsbeleidTweedeWereldoorlogishetvangrotebetekenisdaterin2009–2010televisieserieswordenuitgezondendiegerichtzijnopeengrootpubliek.WemoetendecenniateruggaanomdelaatsteNederlandseserietevindendiespecifiekdeTweedeWereldoorlogbehandelt.Eenjeugdserieoverditonderwerpwerdbovendiennognieteerderontwikkeld.Watikhiervoorbeschreefzijnconcreetaantewijzenresultaten.Iksigna-leerooknogeenandersoort«resultaat»vanhetprogramma.ErfgoedvandeOorlogheeftgeleidtotdynamiek,eenverhoogdbewustzijnenmeersamenwerkingwaarhetgaatoveroorlogserfgoed.OrganisatieszijnzichveelbewustergaanbezighoudenmethunWOII-collectiesenhebbenzichzelfdevraaggesteldhoezeeenactievergebruikvanditmateriaalkunnenstimulerenenwelkesamenwerkingsvormenmogelijkzijnomcollecties,kennisenactiviteitenmetelkaartedelen.Zozijnerverbin-dingentotstandgekomentussendetraditioneleoorlogserfgoedinstel-lingenmetonderandereregionalehistorischecentra,museumconsu-lenten,dearchiefwereldenprovincialeerfgoedhuizen.Hetprogramma-teamErfgoedvandeOorlogbinnenhetMinisterievanVWSheefthierineensamenbindendeencoördinerenderolkunnenvervullenomdatdaar(informatieover)verschillendeerfgoedwereldenbijelkaarkwamen,vanzoweldegrotenationaalwerkendeinstellingenalsdekleineregionaaloflokaalgerichteorganisaties.Toekomst:centraalpunterfgoedmateriaaluitdeTweedeWereldoorlogFormeeleindigdehetprogrammaErfgoedvandeOorlogop31december2009.Opdatmomentwarenechternognietalleresultatenvanditprogrammazichtbaar.Datismedio2010welhetgevalendaaromzalikditprogrammaop16en17september2010afsluitenmeteenslotconferentiewaarinalleresultatenwordengepresenteerd.MethetafsluitenvanhetprogrammazalookdedirectebemoeienisvanhetMinisterievanVWSmetheterfgoedvandeTweedeWereldoorlogtoteenafrondingkomen.Datneemtnietwegdatikerveelwaardeaanhechtomderesultatendaarvanvasttehoudenenmaximaaltebenuttenopdelangeretermijn.Ikschreefueindvorigjaaral(KamerstukkenII2008–2009,20454en25839,nr.92)datikdeRaadvanAdvieszouvragenomhunvisieopeengoedeafrondingenborgingvandeprogrammaresultatenopzoweldekortealsdelangetermijn.Datadvieshebikinfebruari2009ontvangen.HierinisdeRaadvanAdviesingegaanopdenoodzaakomeenlaatstemaximaleTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9817 inspanningteplegenomhetprogrammabudgetzodanigteverhogendatallezeerwaardevolleprojectvoorstellenkunnenwordengerealiseerd.Zoalsbeschrevenhebikhieropgereageerddoorextramiddelenterbeschikkingtestellen.Inhettweededeelvanhet«februari-advies»gaatdeRaadinopdestraksgerealiseerdedigitaleTweedeWereldoorlogerf-goedinfrastructuur.DeRaadheeftmijgeadviseerdomookna2010,wanneerheterfgoedprogrammaisafgerond,denuopgedaneexpertise,contacteneninfrastructuuradequaatteborgenenditallesvanuiteencentraalpunttemonitoren.Datzou–naardevisievandeRaad–hetmeesterechtdoenaandeforseinvesteringenvanheterfgoedpro-gramma.Zoweldekennis-infrastructuuralsdedigitaleinfrastructuuronderhoudenzichnamelijknietvanzelf.Ookna2010blijftadvisering,coördinatie,monitoringensignaleringnoodzakelijk.Ikbegrijpdezeover-wegingenvandeRaadvanAdvies.Inhetverledenishetvakervoorgekomendatertijdelijkeprogramma’swerdenuitgevoerd,waarvanderesultatenoptermijnonzichtbaarofafkal-vendbleken.IkhechterzeeraandatditvoorwatbetreftheterfgoedvandeTweedeWereld-oorlognietgebeurt.Omdieredenhebikeenstuur-groepingesteld,waarinhetNIOD,hetComitéenhetNationaalArchiefzittinghebbengenomen.DezestuurgroepzalmijadviserenoverdevraagopwelkewijzeeencentraalpuntTweedeWereldoorlogerfgoedmateriaalconcreetvormzoukunnenkrijgen.Ikverwachtinhetvoorjaar2010opbasisvanditadvies,datookaandeRaadvanAdvieszalwordenvoor-gelegd,eenbesluittekunnennemenoverdeinrichtingvaneendergelijkpuntintermenvantaakinhoudenorganisatievorm.IkhouduvanzelfsprekendopdehoogtevandeinrichtingvaneencentraalpunterfgoedvandeTweedeWereldoorlog,alsookvandeinhoudelijkeresultatenvanhetprogrammaenderesultatenvandevoorgenomenevaluatievanhetprogramma.8.IndischHerinneringscentrumBronbeek:standvanzakenInmijnbriefvan22oktober2008(KamerstukkenII2008–2009,20454en25839,nr.93)hebikugeïnformeerdoverdestandvanzakenbetreffendedeoprichtingvaneenIndischHerinneringscentrumopdelocatieland-goedBronbeek.IkhebaangegevendatdebelangrijkstetaakvanhetIndischHerinneringscentrumBronbeek(IHCB)betrefthetoverdragenvankennisoverNederlands-IndiëenIndonesiëmetdenadrukopdeTweedeWereldoorlogendenasleepdaarvanaaneenbreedpubliek.DaarnaastzalhetlandgoedBronbeekindetoekomsteenIndischeontmoetingsplaatszijn,waargeneratiessamenkunnenkomenomteherdenkenentevieren.Op22augustus2009hebikhetkantoorvanhetIHCBfeestelijkgeopend.Medio2010zaleenpubliekstentoonstellingvanhetIHCBenhetMuseumBronbeekwordengeopend.DaarmeezalookhetHerinneringscentrumvoorNederlands-IndiëteBronbeekvoorbezoekersaantrekkelijkerworden.OmdeaandachtvoordeTweedeWereldoorloginvoormaligNederlands-Indiëtebevorderenzalin2010inallelaagsteklassenvanmiddelbarescholenhetstripalbumDeBriefalsnationaalgeschenkwordenuitge-deeld.HetIHCBheefthetprojectinhoudelijkbegeleid.DetotstandkomingenverspreidingvanDeBriefzijndoormijfinancieelondersteund.TerondersteuningvanhetIHCBenommeeraandachttekrijgenvoordeoorloginNederlands-IndiëhebikinmijnprogrammaErfgoedvandeOorlogeenapartelijnNederlands-Indiëopgenomen.Ditheeftonderanderegeleidtotdevolgendeproducten:TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9818 •Webportalwww.indieinoorlog.nl(IHCB);•Indischereisgids(uitgeverijOpenKaart);•Indischekamparchieven(NIODenandererelevanteinstellingen);•DedigitaliseringenvertalingvanJapanseinterneringskaartenvanNederlandsekrijgsgevangenen(NationaalArchief);•DigitaleonderzoeksgidsSurinaamsenAntilliaanserfgoedvandeTweedeWereldoorlog(NIOD).9.AfrondingMethetgeheelvandegepresenteerdemaatregelenishetmogelijkom–naastdeafrondingvaneenaantaltijdelijkeinstrumenten–opdelangetermijninvullingtekunnenblijvengevenaanmijnbeleidsdoelstellingenophetterreinvanverzetsdeelnemersenoorlogsgetroffenenendeherin-neringaandeTweedeWereldoorlogcontinuïteittegeven.Deinvullingvergt–zoalsbeschreven–herschikkingvandehuidigeorganisatiesennetwerkeninditdomein,maardetoekomstbestendigheidismetdeindezevoortgangsrapportagebeschrevenstappenverzekerd.DestaatssecretarisvanVolksgezondheid,WelzijnenSport,M.BussemakerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,20454,nr.9819