Onderzoek naar beweegredenen van oprichters, ouders en leerkrachten om te kiezen voor niet-bekostigd onderwijs

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025Nr. 162 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 februari 2025Met deze brief bied ik uw Kamer een onderzoek aan van de Inspectie vanhet Onderwijs (hierna: inspectie) naar de beweegredenen van oprichters,ouders en leerkrachten om te kiezen voor een niet-bekostigde school. Hetonderzoek richt zich specifiek op zogenoemde b3-scholen.1 B3-scholenzijn particuliere scholen voor primair en/of voortgezet onderwijs. Deinspectie houdt toezicht op de deze scholen en leerlingen op deze scholenvervullen daar de leerplicht.Aanleiding voor het onderzoek was de groei van het aantal zogenoemdeb3-scholen in de afgelopen jaren. In 2015 waren er in totaal 44 b3-scholen,in 2023 waren dat er 134. Ondanks deze stijging in aantal scholen, is hetaantal leerlingen dat op deze scholen is ingeschreven nog altijd beperkt:het gaat om ruim 2000 leerlingen in totaal, tegenover 2,4 miljoenleerlingen in het bekostigd funderend onderwijs.Uit het onderzoek van de inspectie komen verschillende redenen naarvoren die oprichters, ouders en leerkrachten hebben om te kiezen vooreen b3-school – veelal redenen die bekend zijn uit eerder onderzoek. Demeest genoemde redenen zijn:•(Negatieve) ervaringen met het reguliere onderwijs•De mening dat het (reguliere) onderwijs te weinig meegaat metveranderingen (veranderende eisen) vanuit de maatschappij;•De wens om de (levens-)visie meer terug te zien in het onderwijs;1Die term verwijst naar het artikel in de Leerplichtwet 1969 (art. 1, onderdeel b, subonderdeel 3)waarin deze scholen zijn geregeld: «een andere dagschool die wat de inrichting van hetonderwijs betreft, overeenkomt met de criteria, bedoeld in artikel 1a1, en wat de bevoegdhedenvan de leraren betreft, overeenkomt met een of meer van de onder 1 bedoelde scholen». Er zijnzowel b3-scholen voor primair onderwijs als voor voortgezet onderwijs. kst-36600-VIII-162ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1621 •De ervaring van een gebrekkige aansluiting tussen het onderwijsaan-bod en de onderwijsbehoeften van het kind (in het reguliereonderwijs);•De behoefte aan kleinschalig onderwijs.Het staat oprichters, ouders en leerkrachten in Nederland vrij om te kiezenvoor het particulier onderwijs, zoals een b3-school. Deze vorm vanonderwijs is een volwaardig onderdeel van het Nederlandse onderwijs-stelsel en de inspectie houdt ook hier toezicht op de kwaliteit van hetonderwijs. Gelet op bovenstaande beweegredenen kan een b3-schoolsoms een oplossing bieden, als hier wel de ruimte bestaat voor hetmaatwerk, de specifieke visie of de kleinschaligheid waar ouders naarzoeken.Hoewel ik keuzevrijheid belangrijk vind, moet het uitgangspunt zijn dat hetbekostigd onderwijs voor ieder kind toegankelijk en geschikt blijft om zichoptimaal te kunnen ontwikkelen. Hier werken we dan ook dagelijks aan,bijvoorbeeld met het Herstelplan kwaliteit funderend onderwijs,2 devernieuwing van het curriculum zodat dit beter past bij de veranderendesamenleving, banenmarkt en het veranderende vervolgonderwijs, en doorruimte te bieden voor maatwerk binnen het bekostigd onderwijs.3Met toekomstig onderzoek van de inspectie houden we de ontwikkelingvan het niet-bekostigd onderwijs in beeld. Een eventuele keuze voor hetniet-bekostigd onderwijs moet voor geen enkel kind en geen enkele oudervoelen als een noodzaak. Om hiervoor te zorgen blijf ik mij inzetten voorde kwaliteit van het reguliere onderwijs voor ieder kind.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. Paul2Kamerstuk 31 293, nr. 7623Kamerstuk 31 497, nr. 475Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1622