Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 15 april 2009, over de aanpak Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren

31268JaarnotaIntegratiebeleid2007–2011Nr.17VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld20mei2009DealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie1,dealgemenecommissievoorJeugdenGezin2,devastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties3endevastecommissievoorJustitie4hebbenop15april2009overleggevoerdmetministerVanderLaanvoorWonen,WijkenenIntegratie,viceminister-president,ministerRouvoetvoorJeugdenGezin,ministerTerHorstvanBinnenlandseZakenenKoninkrijks-relatiesenministerHirschBallinvanJustitieover:–debriefvandeministervoorWonen,WijkenenIntegratied.d.30januari2009inzakedeaanpakMarokkaans-Nederlandseprobleemjongeren:GrenzenstellenenPerspectiefbieden(31268,nr.13);–debriefvandeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesd.d.3november2008inzakehetverslagoverlegoverlastgevendeMarokkaans-Nederlandsejongens(28684,nr.182).Vanditoverlegbrengendecommissiesbijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.1Samenstelling:Leden:VandeCamp(CDA),VanGent(Groen-Links),voorzitter,VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),Poppe(SP),Weekers(VVD),onder-voorzitter,Dijsselbloem(PvdA),Depla(PvdA),VanBochove(CDA),VanderHam(D66),Sterk(CDA),DeKrom(VVD),Verdonk(Verdonk),Jansen(SP),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Wolbert(PvdA),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Bouchibti(PvdA),JaspervanDijk(SP),Thieme(PvdD),Fritsma(PVV)enVanToorenburg(CDA).Plv.leden:Bilder(CDA),Dibi(GroenLinks),Timmer(PvdA),Kant(SP),Blok(VVD),Bouw-meester(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Haverkamp(CDA),Pechtold(D66),Blanksma-vanderHeuvel(CDA),Nicolaï(VVD),Neppérus(VVD),DeWit(SP),Voorde-wind(ChristenUnie),Heijnen(PvdA),Zijlstra(VVD),Vietsch(CDA),Leerdam(PvdA),Ulen-belt(SP),Madlener(PVV),Willemse-vanderPloeg(CDA)enKarabulut(SP).2Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Dijsselbloem(PvdA),Cqörüz(CDA),Gerkens(SP),ondervoor-zitter,Sterk(CDA),VanMiltenburg(VVD),VanDijken(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),AastedMadsen-vanStiphout(CDA),Kos¸erKaya(D66),Jonker(CDA),Teeven(VVD),Wolbert(PvdA),Voordewind(Christen-Unie),Zijlstra(VVD),Bouchibti(PvdA),Lang-kamp(SP),Ouwehand(PvdD),Agema(BVV),Leijten(SP),Dibi(GroenLinks),Heijnen(PvdA),voorzitter,VanToorenburg(CDA)enUitslag(CDA).Plv.leden:Omtzigt(CDA),Kant(SP),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),VanderBurg(VVD),Eijsink(PvdA),Nicolaï(VVD),Biskop(CDA),VanderHam(D66),DePater-vanderMeer(CDA),Verdonk(Verdonk),Bouwmeester(PvdA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie),Schippers(VVD),Timmer(PvdA),Gesthuizen(SP),Bosma(PVV),DeWit(SP),Arib(PvdA),JandeVries(CDA),JanJacobvanDijk(CDA),Heerts(PvdA)enKara-bulut(SP).3Samenstelling:Leden:VanBeek(VVD),Halsema(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),DePater-vanderMeer(CDA),VanBochove(CDA),Gerkens(SP),Sterk(CDA),Leerdam(PvdA),voorzitter,DeKrom(VVD),ondervoorzitter,Griffith(VVD),Boelhouwer(PvdA),Irrgang(SP),Kalma(PvdA),Schinkelshoek(CDA),VanderBurg(VVD),Brinkman(PVV),Pechtold(D66),VanRaak(SP),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Leijten(SP),Heijnen(PvdA),Bilder(CDA)enAnker(ChristenUnie).Plv.leden:Teeven(VVD),Heemelaar(Groen-Links),VanderVlies(SGP),VandeCamp(CDA),Smilde(CDA),Polderman(SP),Spies(CDA),Wolbert(PvdA),Aptroot(VVD),Zijlstra(VVD),Vermeij(PvdA),VanGerven(SP),Heerts(PvdA),Cqörüz(CDA),Remkes(VVD),DeRoon(PVV),VanderHam(D66),VanBommel(SP),Ouwehand(PvdD),Timmer(PvdA),DeWit(SP),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA),Cramer(ChristenUnie)enKnops(CDA).4Samenstelling:Leden:VandeCamp(CDA),DeWit(SP),VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),ondervoorzitter,DePater-vanderMeer(CDA),voorzitter,Cqörüz(CDA),Joldersma(CDA),Gerkens(SP),VanVelzen(SP),VanVroonhoven-Kok(CDA),DeKrom(VVD),Timmer(PvdA),Griffith(VVD),Teeven(VVD),Verdonk(Verdonk),DeRoon(PVV),Pechtold(D66),Heerts(PvdA),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Roemer(SP),Bouw-meester(PvdA),VanToorenburg(CDA),Anker(ChristenUnie)enHeemelaar(GroenLinks).Plv.leden:Sterk(CDA),Langkamp(SP),VanderVlies(SGP),Smeets(PvdA),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Jager(CDA),Jonker(CDA),Roemer(SP),VanRaak(SP),JandeVries(CDA),Weekers(VVD),Dijssel-bloem(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),VanMiltenburg(VVD),Zijlstra(VVD),Fritsma(PVV),Kos¸erKaya(D66),Gill’ard(PvdA),Ouwehand(PvdD),Spekman(PvdA),Karabulut(SP),Bouchibti(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA),Slob(ChristenUnie),Halsema(GroenLinks).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1309270809tkkst31268-17ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.171 Voorzitter:DijsselbloemGriffier:VanderLeedenDevoorzitter:IkheetdeministersvoorWonen,WijkenenIntegratie,vanJustitie,vanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesenvoorJeugdenGezinendehunbegeleidendeambtenarenvanhartewelkom.VragenenopmerkingenuitdecommissiesMevrouwAgema(PVV):Voorzitter.Dezonstraaldetijdenshetpaasweek-eind.Menigeenwasvolgoedemoedafgereisdnaareenvanonzeprach-tigekustplaatsen.LaterdezemaandvierenwijKoninginnedag,hetgrootstevolksfeestdatwijallensamenopstraatvierenineenprachtigland,datintoenemendematewordtontwrichtdoorMarokkaansestraat-terroristen.Iedereenweetdat.Jekunteendagjenaarhetstrandgaan,jekuntoverstraatlopenofeenritjemakenmethetopenbaarvervoer,maarnietzondereengeredekanstelopen,eengroepopgefokteMarokkanentegentekomendiedeboelopagressieveenvijandigewijzeverstiert.Hetwangedragvandezejongerenvarieertvanintimiderendenluidruchtiggedrag,beledigingvanvoorbijgangers,seksueleenseksistischeopmer-kingenengedragingentegenovervrouwentotzwaregewelddadigheden.DeslachtoffersvanhetMarokkaansetuigvariërenook.Kleinekinderenwordenuithunspeeltuinverjaagd,buschauffeursentreinconducteurskunnenhunwerknietmeerdoenomdatzijgeminacht,vernederd,bespuugd,beroofdofmishandeldworden;bejaardenwordenvooreenpaartientjesvanhuntasberoofdenlampionnenoptochtenvoorkinderenwordenverstierd.Onslandgaatmeerenmeergebuktonderterreur.BijdePVVkrijgenwijdagelijksmeldingenvanditsoortverschrikkelijke,vaaklevensverwoestendegebeurtenissen.Wijontvangenberichtenvanhomo’senjoodsemensendietekampenhebbenmetMarokkaanseagressie,intimidatieenterreur,envanouders,wierminderjarigedochtersinhandenvallenvanMarokkaanseloverboys.Antisemitismeenhomo-fobiezijnvooreenbedroevendgrootdeeluitMarokkogeïmporteerd.Dedrogecijfersvanverschillendeoverheidsinstellingenbevestigenhetschrikbeeld.Hoezeerdecijfersvanverschillendeinstantiesoverschool-verlating,werkloosheidencriminaliteitvoordezebevolkingsgroepookuiteenlopen,steedszijndecijfersoverdeMarokkaneneenveelvoudvanhetgemiddelde.Volgensderegeringverlaat9%vandeMarokkaansejongerenhunschoolzonderdiploma.InAmsterdamalleenalisdat70%.DewerkloosheidonderMarokkaansejongerenisvolgensderegeringmet26%driekeerzohoogalsonderautochtonen.InAmsterdamisdatzelfs40%.Onderde12-tot17-jarigenzijnMarokkanenvolgensderegeringvijfkeervakerverdachtedanautochtonejongeren.Marokkaansejongerenindeleeftijdvan12tot17jaarzijnweltot31keervakerverdachtevandiefstalmetgewelddaneenNederlander.Hetantwoordvanderegeringisbagatellise-rendentoonteenstuitendgebrekaanrealiteitszinenbetrokkenheid.VolgensministerHirschBallingaathetombaldadigejongeren.DeministervoorWWIgafdeschuldaanteweinigvoorzieningenendevaakkleinebehuizingvandegezinnenvandezejongeren,waardoorzijopstraatgaanrondzwerven.Ditisallemaalgeenvrijbriefvoorterreur.Ikkannoglangdoorgaanmethetbeschrijvenvandeellende,dieiniedergevalonmiskenbaarhetresul-taatisvandecenniavoortdurendemassa-immigratieuitMarokko.NietvoornietsvindtbijnatweederdevandeNederlandersdemassa-immigratiedegrootstefoutuitdeNederlandsegeschiedenis.DeheerVanderHam(D66):UzegtallerleizakenoverMarokkaansejongeren.Uhebthetnuoverdéimmigratie.Alsjealleenalkijktnaarwieerzoalzijngeïmmigreerd,zijnerenormeverschillentussenhettypeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.172 migranten,ookonderMarokkanenzelf.Meisjesdoenhethartstikkegoedenmetjongenszijnwatvakerproblemen,somsgroteproblemen.Ugooithetnuweerallemaalopéénhoop.Ikneemaandatustraksdeislamerbijhaalt.Uzietdatandereislamietenuitanderedelenvandewerelddieproblemennietveroorzaken.Ikhoopdatueenbeetjezuiverblijftrede-neren.Sprekenwijdataf?MevrouwAgema(PVV):Nee,ikhoudmijfijnbijdefeiten,bijwatergebeurtenbijdeterreurinonzestraten.Diehoudtdemensennietalleenmomenteel,maaraleenhelepoosbezigendiejaagtmensenvanhetstrandinplaatsvanernaartoe.Alsudatwiltblijvenbagatelliseren,gavooraluwgang.Uhebthetovergroteverschillen,maarerzijnookgroteovereenkomstenendiesomdeikzojuistkeurigvooruop.DeheerVanderHam(D66):Datisgeenantwoordopmijnvraag.Erzijnproblemen.Jongerengedragenzichnietofzijnzelfsheelirritantbezig.Hetislogischdatdiewordenaangepakt.Maarugooithetnuopdémassa-immigratie.Uscheertalleimmigrantenoveréénkam,maardatkunjenietuitdecijfersopmaken.Watdatbetreft,vraagikuomgewoonbijdecijfersteblijven.MevrouwAgema(PVV):Datblijfikook.Eenhandjevolgastarbeidersindejarenzeventigisverwordentoteengrotegroepvan335000alleenalMarokkaneninonsland.Iknoemdeproblemendiewordenveroorzaakt.Ikhoudmijbijdecijfers.Ikhebhelemaalnietdebehoefteomcijfersteverzinnen.Devoorliggendefeitenzijnernstiggenoeg.Daaromwilikookgraagdoorgaanmetmijnbetoog.Voorzitter.DeDeensepsycholoogNicolaiSennelsverwoordthethelderinwathijnoemtdeviermythesvanintegratie,hetextreme,disproportio-nele,antisocialeenantidemocratischegedragvanmoslims.Zijhebbengeenspijtvangeweld.Hetisvoormoslimszogoedalsondoenlijkomzichandere,beterenormenenwaardeneigentemaken.Zijhebbeneengrotebereidheidomovertegaantotextremismeenfundamentalisme.Tenslottestelthijdatantisociaalgedragtotarmoedeleidtennietandersom.Verderwijsthijophetonverantwoorderisicodatgepaardgaatmeteenoptimistischekijkopmassa-immigratie.Hetiseenheillozewegzonderresultaten.Deoplossingishelder:eenimmigratiestopenactievevrijwil-ligeremigratie.Sennelsvisieisnietnieuw.HijiseenvandemensenuitdesteedsgroterwordendegroepdieinzietdathetnooitietszalwordenmetdeislaminhetnogvrijeWesten.DePartijvoordeVrijheidzietdegrotenoodzaakomdesteedsverder-gaandeislamiseringtestoppenentewerkenaande-islamiseringvoorhettelaatis.Deoplossingendiehetkabinetpresenteertdaarentegenbestaanuiteenstortvloedaanplannetjes,experimentjes,arrangementjes,projectjes,actieplannetjes,trajectjes,tactiekjes,bemiddelingetjesengedragscodetjes.Erwordtweereenzakmetgeldoptafelgezeteneengoedgevoelwordtgekocht.Maarvoorhoelang?Metdergelijkhalfzachtgekletskomenwijnatuurlijkhelemaalnergens.Hethelptnietenhetzalnooitwerken.Krankzinnigheidisnooitbetergedefinieerddan:hetzelfdedoeneneenanderresultaatverwachten.Eennieuwetriomfvanhoopoverervaringzalonzesamenlevingverderensteedssnellerontwrichten.Respectkoopjeniet,datdwingjeaf.DePartijvoordeVrijheidis,integenstellingtothetkabinet,glashelderoverwelkeaanpaknodigis.Depolitiemoetoptreden,hardencompro-misloos,enmoetweerdebaaswordenopstraat.Hettuigmoetweerbangwordenvoordepolitie.Veelmeeronruststokersmoetenvanstraatwordengehaald.Desnoodswordthetlegeringezetombuurtenweerveiligtemaken.Minimumstraffenmoetenwordeningevoerd.Bijherha-lingvanwangedragmoetenookdeoudersdecelin.Alshetallemaalnietwilhelpen,deterreurmaaraanhoudtenderaddraaiersvoortdurendmetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.173 politieenjustitieinaanrakingblijvenkomen,restermaaréénding:destraatuit,dewijkuit,destaduit,hetlanduit;denaturaliserenenuitzetten.Gadeboelergensandersmaarterroriseren.DeheerDibi(GroenLinks):InhetkadervanhetoptredenvandepolitievraagikmijafofdePartijvandeVrijheidernogsteedsvoorstandervanisdatdepolitieMarokkaanseprobleemjongerendoordeknieënschiet.MevrouwAgema(PVV):DatiseenvandefavorietevoorbeeldenvanGroenLinksommijaantehalen.HetwastijdensdewedstrijdvanJongOranjetegenJongMarokkodatdestadionbeveiligerszelfshetziekenhuisingeramdzijndoorMarokkaansejongeren.Deverwondingenwarenzoergdatzijnogdageninhetziekenhuismoestenverblijven.Inzo’nsituatievindtmijnpartijdathetmogelijkmoetzijnomgerichtopdeknieëneenvuurwapentegebruiken,ennietalleenvanMarokkaansejongeren,maarvanallejongeren,vanallemensendiezichopeenzodanigewijzemisdragendatbeveiligers,bewakersenpolitieinhetziekenhuisbelanden.Datkanechtniet,datisbijdebeestenaf.DeheerDibi(GroenLinks):IkhebnogveelernstigerzakengeziendieonderanderendoorMarokkaanseprobleemjongerenveroorzaaktworden.Ikhebomaatjesgeziendieinelkaarwerdengeslagenendiesomszelfszijnoverledennazo’noverval.Ikhebdezelfdeverontwaardiging.Wijhebbenookhetgevoeldateenhardeaanpakopzijnplaatsis,maarvolgensmijmoetjegeweldnietmetgeweldbestrijden.UveroordeelthetgewelddatdoordezeMarokkaans-Nederlandsejongerenwordtgebruikt.VervolgensverlaatualleswaarNederlandopgestoeldis,onzerechtsstaatenzegtu:ditgevaliszoergomdatheteenMarokkaans-Nederlandsedaderisendatrechtvaardigthetgebruikvaneenvuurwapen.IkhoopdatdezemeningvandePVVookzichtbaarwordt,zodatmensenduidelijkkunnennadenkenoverdevraagofzijineenlandwillenlevenwaarpoli-tieagentenmetscherpgaanschietenopburgers.MevrouwAgema(PVV):GroenLinksprobeertvoortdurendindemarkttezettendatdePVVwildatvuurwapensgebruiktwordentegenMarokkaans-Nederlandsejongeren.Datisnietwatwijzeggen.Erwordtoverdepolitieheengelopen.Erwordtoverdepolitieheengewalst.Depolitieisnietmeerdebaasopstraat.Alshetuitdehandlooptenagenten,gardsenbewa-kersinstadionsinhetziekenhuisterechtkomen,danmoetjediesituatievoorkomen.Danmoetjedatvuurwapenkunnengebruiken.MevrouwKarabulut(SP):Voorzitter.KeeropkeervaltmijinhetbetoogvandePartijvoordeVrijheidopdatzijiedereenovereenkamscheertendatzijexacthetzelfdedoetalswaarzijbepaaldegroepenvanbeticht,namelijkextremismeaanwakkeren.DePVVisookheelextreem.Zijzegtdatiedereendiedefoutingaathetlanduitmoetwordengezet.Eigenlijkmoetenwijinallebuurtenenwijkenwaarproblemenzijnhetlegerinzetten.MevrouwAgema,neemtuvanmijaandatditnietalleenbuurtenenwijkenzijnmetMarokkaans-Nederlandsejongeren.ErzijnveelmeerproblematischebuurtenenwijkeninNederland.Uwiltjongerenafschieten.Inwatvooreennaarlandmoetenwijdanmetelkaarleven,mevrouwAgema?IsdatwatuNederlandersmetwelkeachtergronddanookbiedt?Isdatuwperspectief?MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):MevrouwAgemaheeftoverdede-islamiseringgesproken.Hoewilzijdiebewerkstelligen?MevrouwAgema(PVV):TegenmevrouwKarabulutvandeSPzegikdatwijalineennaarlandleven.Onslandwordtonsafgepakt.Jekuntnietmeeropeennormalemaniernaarhetstrand.JekuntnietmeeropeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.174 normalemanierjewerkalsbuschauffeuruitvoeren.Wijwordengeterrori-seerd.Alsdepolitiehaarwerkzohalfslachtigblijftdoenzoalsnuhetgevalis,wordthetnooitwatenglijdenwijsteedsverderaf.Wijmoetenmaatre-gelennemen.Ikvindhetzeerterechtdatwijhetmogenhebbenoveréénspecifiekegroepwanneerdiespecifiekegroep34of31keervakerverdachteisvandiefstalmetgewelddaneenNederlander.Danishetgerechtvaardigdomoverdiegroepietstezeggen.Wijmogenzeggendathetmoetophouden.OpvrijdagmiddagklinktopdeboulevardinScheve-ningeneenenalArabischemuziekuitauto’senvrouwenwordentoege-roepen.Hetisniettegeloven.Hetzijnongelooflijkdureauto’swaarvanjejeüberhauptafmoetvragenhoezeeraankomen.Onslandwordtgeterro-riseerd.Hetmoetoverzijn.Hetmoetweereenleuklandwordenominteleven.Depolitiemoetingrijpen.Minimumstraffenmoetenwordeninge-voerd.Hettuigmoetvandestraat.MevrouwKarabulut(SP):Daaroverisiedereenheteens.Alseroverlastis,alsergescholdenengespuugdwordt,alserasociaalgedrag,crimineelgedragvertoondwordt,moetenwijdatnatuurlijkaanpakken.Natuurlijkisereenforstekortaanpolitie-inzet.Ugrijptechteréénspecifiekeprobleemgroepaanomallejongerenaftekunnenschieten,omhetlegerinallerleibuurtenenwijkenintezetten,omhogestraffenintevoeren,omvanNederlandeennaarlandtemaken,nietalleenvoordeMarok-kaanseNederlanders,alwiltudiehetliefsthetlanduitzetten,maaruitein-delijkvooriedereen.Datiseenafschuwelijkwereldbeeld,datuookzegttebestrijden.MevrouwAgema(PVV):GelukkighebikhetgeloofineenheelmooiNederlandnognietverloren.Maardatbetekentweldatwijnuactiemoetenondernemen.Metdeplannetjesendeprojectjesvanhetkabinetschietenwijhelemaalnietsop.Erwordtweereenzakmetgeldoptafelgezet.Erwordtweereengoedgevoelgekochtenallesblijftzoalshetwas.Ergebeurtniets.Stratenenwijkenwordengeterroriseerd.Hettuigmoetvandestraat.Desnoodsmoethetlegerwordeningezet.Wijmoetenonslandterugveroverenopdeterreurdiedagelijksplaatsvindt.Decijferswijzenhetuit.Hetisdusnietietswatikverzin.Ikhebhelemaalnietdebehoefteomdatteverzinnen.Wijwillende-islamiseringvooralbereikendooreenimmigratiestopenvrijwilligeremigratie.Verderzullenwijelkekeeralserwordtgezwichtvoormoslims,bijvoorbeelddoorhetonderdrukvanmoslimsweghalenvanschilderenvanEllenVroeghofhetweghalenvanafbeeldingenopmureninAmsterdam,datbestrijden.WijstaanvoordeNederlandseverworvenheden,vooronzevrijheden.Zozullenwijdatiederekeerbena-drukkenenverdedigen.MevrouwVerdonk(Verdonk):IkbenblijmetdehelderetaalvanmevrouwAgema.Detijdvanhetsteedsbenoemenvanditsoortterreuralsincidentenmoetmaareensoverzijn.Zijzegtdatdepolitiezohalf-slachtigis.Volgensmijligtdatnietzozeeraandeindividuelepolitiemanopstraatalswelaandewet-enregelgevingdienietdeugt.Daarnaastligthetaanhetfeitdatzo’nbeetjealleNederlandsehoofdcommissarissenPvdA’erszijndieeenhalfslachtigbeleidwillenvoerenwaardoorpolitie-agentenzichnietgesteundvoelenalszijwelwillenhandhaven.Bentuhetmetmijeens?MevrouwAgema(PVV):Volkomen.DeheerVanderHam(D66):Ikbeneenbeetjeinverwarring,wantmevrouwAgemazegtaandeenekantdaterjongenszijndieontzettendhinderlijknaarvrouwenkijkenenseksueelgetinteopmerkingenmaken.AandeanderekantheeftzijhetoverheelorthodoxeislamietendievindenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.175 datbepaaldekunstwerkennietgetoondmogenworden.Datgaatnietsamen.Zietuweleenverschilmetjongerendieeigenlijkheelergontker-kelijktzijn?Inhetalgemeengaat70%vandeMarokkanennieteensmeernaardemoskee.Eenanderdeelisjuistheelorthodoxenkiestvooreenanderebenadering.Zietuhetgroteverschiltussendietweegroepen?MevrouwAgema(PVV):Ikzievooraleengroteovereenkomst.Hetbetreftantisociaal,antidemocratischenanti-Nederlandsgedrag.DeheerVanderHam(D66):Ookuitpeilingenkomtnaarvorendatzeergelovigemoslimswaarschijnlijkgeentasjesroven.Datisnietinovereen-stemmingmethunreligie,zoalsdatookgeldtvooreengelovigechristenofeenfatsoenlijkehumanist.Uwbeelddatdeislamsamenvaltmetasociaalgedragvanirritantejongerendieseksueelgetinteopmerkingenmakennaarmeisjes,kloptniet.Zietudatverschilwelofbentuzowereld-vreemd?MevrouwAgema(PVV):Ikziealleenovereenkomsten.Hetmaaktnietuitofhetderotzakisopstraatofdestrenggelovigemoslim.Hetdisrespectvoorvrouwenisevengroot.Devrouwstaatophettweedeplan,betekentnietsvoordesamenleving,evenalshomo’s.IksnapniksvanD66diedatblijftontkennen.Uwastochdepartijdieopkwamvoorhomo’s,voorvrouwen,voorgelijkerechten,voorgelijkekansen?Ubentdewegtotaalkwijt.IkvraagmijafwanneerD66nueensdeogenopent.MevrouwVanToorenburg(CDA):Voorzitter.WijvoerenditdebatmetingedachtendeincidentendiezichhebbenvoorgedaaninAmsterdam,Ede,GoudaenUtrecht,maarwijwetenallemaaldatdieellendezichnietbeperkttotdiebreeduitgemetentoestanden.IkweetnogheelgoeddateenAlbertHeijnbijmijindebuurtzijndeurendichtdeedalsdeMarok-kaanseoverbuurjongensgebroederlijknaarbuitenkwamen.Danwashetimmerswachtenopernstigeoverlast,intimidatie,diefstal,bedreigingen,mishandelingen.Dejongensschrokkennergensvoorterug.Iedereenkendezeook.Zezatenaandelopendebandvast,helaasvaakbijmij,maarliepenookzoweervrijrond.Datmoestenwijmetledeogenaanzien.Depolitiewistvangekkigheidnietmeerwatzijermeeaanmoest.Menzagookmetledeogenaandatdekleinebroertjesinhunvoetsporentraden.Datwarenhunvoorbeelden.Niemanddurfdemeertegendezejongenstegetuigen.Zevolgdendewijkagentwanneerzijndiensteropzatenmaaktendestoeltjeslosvandekinderzitjesachteropdefiets.Zeintimideerdeniedereenopstraat.Zepleegdenhundelictenvaakmeteenkapoverhungezicht,zodatniemandmeerwistwievandebroertjesaandegangwas.Voorzitter.Alswijdenaamvandefamiliehierzoudenkunnennoemen,werdvolgensmijiedereenhiernogstil,inelkgevalindiehelewijk.Zulkesituatieskunnennietdoorgaanenmoetenwordenaangepakt.Hetkannietzozijndatditsoortjongerenhelebuurtenterroriseertzonderdatheneenstrobreedindewegwordtgelegd.Sterkernog,wijmoeteneigen-lijkvoorkomendathetzoverkomt.Wijsnappendaaromweldatalleeneenintegraledrieledigeaanpakeffectzalsorterenendathetzalmoetengaanoverpreventie,repressieennazorg.DieaanpakzalinderdaadlokaalvormmoetenkrijgenmetsteunvanhetRijk.Erisalveelinganggezet.Iknoemhetop,maarhetgehelescalaisindebrieftelezen:inburgering,voor-envroegschoolseeducatie,verplichteopvoedingsondersteuning,derolvoordeburgemeester,de«FFKappe»-aanpak,decampussen,dewijkagenten,de12-minners,deaanvalopdeschooluitval,deveiligheidshuizen,deErkenningscommissieGedrags-interventies,hetsupersnelrechtendeintensiveringvandenazorg.Hetgaatommaatwerk,omallemaalprimadingen,maarhethangtnatuurlijkwelevenafvandemanierwaarophetwordtuitgevoerd.EndaarkomtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.176 onzekritischekanttekening.Wantishetnuwelzonodigdaternogeendotjewordtbijgedaan?Wordthetnietgewoontijddatalleswatallemaalalkanookdaadwerkelijkengoedwordtuitgevoerd?Zittenwijbijvoor-beeldwerkelijktewachtenopeengezinsmanager,ofmoetdereedsbestaandejeugdzorgeindelijkeensopordegebrachtworden,zodatwijnietnogeenpoppetjeerbijkrijgenmetwieweermoetwordenoverlegdendatweereenscalaaanbevoegdhedenkrijgt?Kortom,wijzijnnietovertuigdvandemeerwaardevandegezinsmanager,maarwelvaneenslagvaardigeroptredendegezinsvoogddie,wanneerduidelijkwordtdatoudershunverantwoordelijkhedennietnemen,kanwordeningezetomordeopzakentestellen.Hijofzijzaleengezin,hetessentiëlesamenle-vingsverband,moetenversterken,endevrijblijvendheidvoorbij.Opdetribuneziteenjeugdagent,mevrouwVos.Zijishethelemaalmaardanookhelemaalspuugzatomiederekeerwanneerzijbijjeugdzorgeenzorgmeldingdoet,temoetenhoren:sorry,hierkunnenwijniksmee,wanthetistezachteinformatie;wijwillenwel,maardeoudersnietendanzijnwijmachteloos.Voorzitter.Daarzitdepijn.Dezeagentekrijgterwekelijkseenknoopvaninhaarmaagenzijzitnietvoornietsvandaagopdetribune.Eenvandeactieszoukunnenzijndevoorwaardelijkeondertoezichtstel-ling.Menkentonspleidooihieromtrent.Nuishetvrijwilligehulpverle-ningofondertoezichtstelling.Daarzitgeensmaaktussen.Wijwillendaterietstussenwordtgezetendatoudersdiewezenlijkestokvandevoor-waardelijkeondertoezichtstellingachterdedeurkunnenkrijgen.Latenwijookmeteenopeenanderpunthelderzijn.Wanneereenfunctionariszietdathetineengezinnietgoedgaatmetdekinderen,geefdiepersoondanmeteendekinderbijslag.Latenwijervoorzorgendathetgelddatwijalsbelastingbetaleropbrengenomietsvoorkinderentekunnendoen,bijdekinderenterechtkomtennietaandrankofandereellendewordtbesteed.OnsisookeendoorninhetoogdaternogsteedsveelgezinnenzijnwaarindeoudersgeenwoordNederlandsspreken.Daarblijftmijnfractieophameren.Daarmoeteindelijkietsaangedaanworden.OudersmoetenNederlandsspreken.Maaknueindelijkeensserieuswerkvanhetinburgeringstraject.Nuwordenwij,endatisechtgeengeintje,benaderdmetdevraagofwijonsalsjebliefthardwillenmakenvoorhetinhetArabischofBerbersvertalenvangroeiboekjesvandeconsultatiebureaus.Bizar!Oudersmoetengeenvertaaldeboekjeskrijgenaangereikt,maarcursussenNederlands.Dataanbodmagwatonsbetreftnietvrijblijvendzijn.Wijhebbenhethieraltevaakovergehad.Wijwillendaaropactie.Overjeugdzorgvaltnogmeertevertellen.Omwillevandetijdzalikhetkorthouden.HetismisschiengoedomdeministervanJustitiesamenmetdeministervoorJeugdenGezinnadejaarwisselingeensoptweewerkbezoekentesturen,eentjeineenJustitie-inrichtingvoorgeslotenzorgeneentjeineenVWS-instelling.DanzullenzijziendatdeJustitie-inrichtingvolzitmetallochtonenendezorginstellingvolmetautocht-onen.Jeziethetnualgebeuren.Hoekomtdat?Wijhebbennogsteedsonvoldoendediversiteitinonsjeugdbeleid.NogsteedskomteenMarok-kaanskindpaswerkelijkinbeeldwanneerheteendelictpleegt.Datprobleemmoetwordenopgelost.WijwillendatdeministervoorJeugdenGezinwerkelijkaandachtbesteedtaandediversiteitinhetjeugdbeleid,zodatheteerdergeschetsteschrikbeeldnietontstaatenereenbalansis,wantookallochtonekinderenmoetenvoldoendesnelinbeeldkomen,zodatzijnietafglijden.Ikbehandelnogkorttweethema’s.VoorhetbestrijdenvanschooluitvalmoetendeMarokkaansejongerenzelfwordeningezet.InNoord-Brabantzijndaarvangeweldigevoorbeelden,zoalsKleurrijkBrabantWerktenPashja.DitzijninitiatievenvandeMarokkaansejeugdzelfomervoortezorgendatkinderenopschoolblijven.Brengdatsoortinitiatievennaareenhoogniveau.Straatcoacheszijnprima.HetmagechternietzozijndathetindeenegemeentegeweldigwerktenindeanderenietswordtomdatTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.177 iedereenhetopzijneigenmanierdoeteniedereenhetwielaanhetuitvindenis.Wijkunnendeeffectiviteitdannietmetenenwijlopendantegendecriteriavandecommissieaandiesteltdatzijgeenoordeeleroverkanvellenalsiederegemeentehetophaareigenmanieroplost.Datschietnietop.Eenbelangrijkpuntisderepressie.Eenvaakgehoordeklachtisdatjongerenheelkortinvoorlopigehechtenishebbengezetenendanvrijabruptweeropstraatkomen,omdeuitspraakinvrijheidaftewachten.ZiewaterrecentinGorkumisgebeurd.Zijmoetenzichaanregelshouden,maardatdoenzijnatuurlijkniet.Datisheelernstig,wantzijmisdragenzichvaak–ikhebhetgezien–alvoordedeurvandeinrich-ting.Alsdepolitiedejongerebetrapt,danwiljedatzijhemmeteenbijzijnkladdengrijpteninsluit,maardatkannietzomaar.Daarhebbenwijeenheleprocedurevoorinhetlevengeroepen,diemetzoveelrechts-waarborgenisomkleeddatdepolitievaakhetnakijkenheeft.Alserietsiswateenpolitiefunctionarisfrustreert,danzijnhetwelprovocerendejongerendielatenziendathennietstemakenis.Wijwillendatdeartikelen82en84wordenherschreven.Devraagisofhetkabinetdatgaatdoenofdathetdebeurtisaanons.Wijwillendatserieuswordtgekekennaardemogelijkheidomoptekunnentredenalsjongerendeschorsingsvoorwaardennietnaleven.Alsdejeugdagentdriekeerindeweekmeldtdateenkinddatomtienuur’savondsbinnenmoetzijnoméénuur’snachtsnogopstraatloopt,danisdattelichteinfor-matieomeenkindintesluiten.Steldatsoortschorsingsvoorwaardennietofhandhaafze.Latenwijdaadwerkelijkwerkmakenvandehandhaving.IndebriefstaangoededingenoverdebijdragevandeMarokkaansegemeenschapzelf.IkwildaarvoorgraagverwijzennaardebriefvanhetSMN(SamenwerkingsverbandMarokkaanseNederlanders)waarinstaathoevreselijkgraagzijeenwezenlijkebijdragewilleveren.Definanciëleparagraafisonduidelijk.WijwillenmetnamezienhoeveelgelderdoorBinnenlandseZakenaandezejongerenwordtbesteed.Totslot.Wijziendathetkabinetdeproblemenonderkentendemouwenopstroopt.Devraagdiewelrijstis:waaropkunnenwijhetkabinetstraksafrekenen?Wanneerisdeinzetnueigenlijkgeslaagd?Wijkenverbeterenenveiligmakenvoorburgers,problementerugdringen,perspectiefbieden;allemaalvanwezenlijkbelang,maarikwilhetgraagietsconcreter.Kortgezegd,endaarmeesluitikaf:wanneerwilhetkabinetwathebbenbereikt?MevrouwAgema(PVV):DeCDA-fractievraagtomheldere,concreteenafrekenbaredoelen.Zijvraagthetkabinetwanneerhetdiedoelenbereiktdenkttehebben,maarwatwildeCDA-fractie?Wanneerwilzijdatdeproblementothetverledenbehoren?MevrouwVerdonk(Verdonk):Wijhebbennogalwatstukkentoegestuurdgekregen,onderanderevanhetInterventieteam,dataleenaantaljarenbestaat.HetgeeftduidelijkaandatdeministervoorJeugdenGezindeCentravoorJeugdenGezinaandraagtalsdéoplossing.Daarzouderegiegevoerdmoetenworden.HetteamgeeftletterlijkaandatdeCentravoorJeugdenGezineenschijnoplossingzijn.WatvindtdeCDA-fractiedaarvan?MevrouwVanToorenburg(CDA):InreactieopdevraagvandePVVmerkikopdatmijnfractiegraagwildathetzoverkomtdat,alsdePVV-fractienogeenkeerzo’nretorischverhaalhoudt,waarwijinmiddelsnetzoaangewendzijnalsaandebelalsdevergaderingvandeTweedeKamerbegint,iedereendenkt:waargaatditover?Danzijnwijgerust.MevrouwVerdonkstelteenreëlevraag,wantdeCentravoorJeugdenGezinfunctionerennogsteedsnietoptimaal.Deenegemeentedoetditendeanderedat.HetkanwelbelangrijkzijndatdeinitiatievengemeentelijkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.178 totstandkomen,maarhelaaswordenwijtochbijnawekelijksbenaderddoorallerleihulpverlenersdieaangevendathetopdiemaniernietopschiet.IndeeneprovinciesteltmendatjeugdzorgwezenlijkonderdeeluitmaaktvanhetCentrumvoorJeugdenGezin.Indeandereprovincievindtmendatopbasisvandezelfdemotivatievooralgeengoedidee.Wijzijnoverdejuistevormgevingnoglangnietuitgesproken.IkweetdatdeministervoorJeugdenGezindecentravangrootbelangvindtendathijzichhardwilmakenvoorhetCentrumvoorJeugdenGezin.Alswijdaad-werkelijkkinderensnelinbeeldwillenkrijgen,zullenwijdaarmoetenbeginnen.AlsereenkwetsbaargezinbinnenkomtendemoederspreektgeenwoordNederlands,kunjedaaropmeteeninactiekomen.MevrouwKarabulut(SP):MevrouwVanToorenburgsteltdatdepolitieeigenlijktelaksoptreedt.Ikhebdatookindekrantgelezen,maarmisschieniszijverkeerdgeciteerd.Eriseenenormtekortaanbuurt-agenten,eriseencapaciteitsprobleemeneriseenprobleemomdatbuurtagentenmeertijdachterhunbureaumoetenzittenomformulerenintevullendandatzijopstraatzijn.SteunthetCDAonsvoorstelomnueensietstedoenaandetekorten?Zonderdeogenenorenvandebuurt-agentindewijkisditallemaaleengrotepapierentijger.DeheerDibi(GroenLinks):NaaraanleidingvanhetinterruptiedebattussenmevrouwAgemaenmevrouwVanToorenburghebikdevolgendevraag.IkhebbegrependatereendiscussiegaandeisbinnenhetCDAoverdevraagofhetwelofnietopenmoetstaanvoorregeringsdeelnamemetdePVV.AlszijhetverhaalvandePVVzohoort,isdatdanvolgenshaarüberhauptmogelijk?MevrouwVanToorenburg(CDA):IkbenerggelukkigmetdevraagvanmevrouwKarabulut.IkhebeengoedgesprekgehadmeteenvanonzebelangrijkeNederlandsedagbladen.Jezietvaakdatereenkopboveneenartikelkomtdiedeladingnietdekt.Hetlaatstewatikzeg,isdatdepolitietelaksis.Wijwillenjuistdatdepolitiemeermogelijkhedenkrijgtomintegrijpen.Inhetstukleestuookdatditonzeinsteekis.Wijvindennietdatdepolitietelaksis.Wathettweedepuntbetreft:hetliefstwillenwij25docentenmeeropiedereschool,100verpleegstersmeeriniederziekenhuisenduizendenmensenmeerdieeeninburgeringscursusvolgen,maarwijmoetenkeuzesmaken.Ikzegnietineersteinstantiedatermeerpolitieagentenbijmoeten.Zolangwijindeveiligheidshuizenzorgmeldingenkrijgenwaarbijjekuntstellendaterietsschokkendsaandehandismeteenkindmaarwaarvanjeugdzorgzegt,ernietsmeetekunnen,dankunjeernog30agentenbijzetten,maarhetverhaalblijfthetzelfde.Watonsbetreft,isdatnietdeoplossing.Meermensenisvaaknietdirectdeoplossing.Mensenmoetenhuntaakdaadwerkelijkkunnenverrichten.Zijmoetenkunnendoenwaarzijverantwoordelijkvoorzijn.MevrouwKarabulut(SP):Ikdeeldeopvattingdatereenprobleemisbijjeugdzorgendathethartstikkebelangrijkisomditoptelossen.Ikneemechteraandatuookinbuurtenenwijkenkomt.IkbeninverschillendewijkeninOosterweieninDenHaaggeweest.Telkensalsjemetbuurt-agentenspreekt,zeggenzij:1)wijmissencollega’sen2)wijhebbenonvoldoendetijdomindebuurttezijn,daarwaarwijvoorzijnaange-steld.Ukuntdattochnietnegeren,alshetumenensismetdevoorlig-gendeplannen?MevrouwVanToorenburg(CDA):Hetisheelsimpel.IkdenkdatumetSP-agentenpraatendiewillenermisschienmeteenmensenbijhebben.Ikpraatmetmensendiewillendatzijhunwerkkunnendoenendathuntaakserieuswordtopgevat.OnzeinsteekisnietmeteendatermensenbijTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.179 moeten,maardatzijhunwerkdaadwerkelijkmetopgestrooptemouwenkunnenuitvoeren.InreactieopdevraagvandeheerDibi:natuurlijkkrijgenwijookafentoeeenknoopinonzemaagvanwatdePVVallemaaluitkraamt.Daarwordenwijhelemaalnietgelukkigvan.Maarzolangheteendemocratischgekozenpartijisenwijgezamenlijkwillennagaanhoewijervoorkunnenzorgendathetinditlandgoedgaat,dangooienwijnietbijvoorbaatdedeurdicht.Zowerkthetniet.Wijzullenhetafentoetandenknarsendaanhoren,maarwijsluitennooiteenpolitiekepartijuitzolangzijdemo-cratischisgekozenennietisverbodeninNederland.Zosimpelishet.MevrouwVerdonk(Verdonk):Voorzitter.GrenzenstellenenPerspectiefbieden;nietsmaaktdeklooftussenburgersenpolitiekbeterduidelijkdandezebriefgezamenlijkevandeministersvoorWWI,vanJustitie,vanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesenvoorJeugdenGezin.DeministersbeginnendebriefmetdeopmerkingdaterzichincidentenhebbenvoorgedaanwaarbijMarokkaanse-Nederlandsejongensbetrokkenwaren.Hetkabinet,vierministers,sprekenhieroverincidenten.Deburgersvanonslandzijndiefaseallanggepasseerdennoemenhetterreur;terreuropstraat,terreurindewijken,waarmensenhunhuisuitgetreiterdworden,terreurindezwembaden,waarmeisjeslastiggevallenworden,terreurinwinkels,diegeplunderdworden,enterreurinhetopen-baarvervoer,waarmensenzichnietmeerveiligvoelen.Ambulance-personeel,docenten,buren,politie,niemandweetzichlangzamerhandnograadmetditonaangepastetuig,wantdaarpratenwijhierover.Ikzouhetooklievernietzeggen,maardatisdewerkelijkheidvanvandaagdedagalshetomMarokkaans-Nederlandsejongensgaat.Eenkleinegroepdaarvanwilnietmeedoenindesamenleving,levertrisicoopeniscrimi-neel.Daarpratenwijoverendanpratenwijnietoverincidenten.Danmeteenmaarevendevolgenderegelvandebrief.Devierdirectverantwoordelijkeministersschrijven:hetgedragvandezejongenswektonbegripenonvredeopbijdeburgers.Nee,kabinet,niksonbegripenonvrede.Waarhaaltudezeonzinvandaan?DebevolkingvanditlandisaldieterreurvandatMarokkaansetuighelemaalspuugzat.Doodziekwordtmenervan.Datisdewaarheid,dewaarheidvanhetleveninbuurtenenwijkeninNederland.Datmoetgewooneensgezegdkunnenworden.Detijdvanzachtemaatregelenendurebegeleidingmoeteindelijkeensafgelopenzijn.Hetspreekwoord«zachteheelmeestersmakenstinkendewonden»bewijstweereenswaartezijn.Hetbeleidisgeflopt.Hetkosteenvermogen,maarlevertweinigop.Eenhardeaanpakenvooralhand-havenzijnnodig.Ikdenkdanaanverplichteinburgeringvoordeouders;verplichtdeNederlandsetaalspreken,verplichtdeNederlandsewaardenennormenleren,wantdankunjejekinderenopvoedentotgoedeburgersindesamenleving.Wijziendaarookveelgoedevoorbeeldenvan.Alsoudersgeïntegreerdzijn,danishetintegratieprocesvoorkinderenveelgemakkelijkerdanvoorkinderenwaarvandeoudersdatnietzijn.OudersdieweigerenomNederlandstespreken;schandalig.Welkinderennemenmaarzenietklaarwillenstomenvoorhunplekindesamenleving;schan-dalig.MevrouwVanToorenburg(CDA):IkbenblijdatmevrouwVerdonkditzegt.Deeltzijonzemeningdater,alsmenopeenconsultatiebureauconstateertdatoudersgeenNederlandsspreken,eigenlijkeeneerstemeldinggedaanmoetwordenmetdevraagofhetbelangvanhetkindwelisgediend,metanderewoorden:datjeeensmoetnadenkenrichtingkinderbescherming?MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikvindhetindeeersteplaatsbelangrijkdatwijditeindelijkeenssignalerenendathetopgeslagenengeregistreerdmagworden.WijzijnheterhelemaalovereensdatdaarhetprobleemTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1710 begint.Ophetmomentdatdeskundigeninschattendatdekinderbescher-mingnodigis,benikdaarvoorstandervan.Voorzitter.Vrijwilligedeelnameaanvoor-envroegschoolseeducatieisnietvoldoende.Verplichten,wanttaal,taal,taal,taaliscruciaal.Eenkinddatdetaalnietleertspreken,eenkinddatmettweejaarachterstandvandebasisschoolnaardemiddelbareschoolgaat,redthetnietmeerinonzesamenleving.Latenwijdaargeendoekjesomwinden.Datisgewoonzo.Daarzijndecijfersheelhelderover.Politieagentenwordenverplichtomkleinekinderendie’savondsveeltelaatopstraatlopennaarhuistebrengen.Zijbrengenhetkindthuis,maareendankjewelkanerzeldenvanafenvoordatzijopdehoekvandestraatzijn,lopendekinderenweeropstraat.Vervolgensmogenzijdekinderenvoordetweedekeernaarhuisbrengen.Ikwildiscussiërenoverdevraagofhetomkinderenonderde14jaarofonderde12jaarmoetgaan,maaralseenkindvandieleeftijdopstraatlooptzonderbegeleidingvandeouders,danwordthetnaarhuisgebrachtdooreenpolitieagent.Datisgoed,maardanwelmeteeneenadministratieveboeteenmeteenlatenvoelendathetniethoort.Deenigemanier–ikzegalleenwatikuitdeMarokkaansegemeenschaphoor–ismensenpakkeninhunporte-monnee.NietalleenMarokkaansejongens,maariedereendiegeweldgebruikttegenhulpverleners€10000boete.Meteeneenadministratieveboete.Niksmeervoorderechter.Nietweereentaakstrafopgelegdkrijgendietochnietgehandhaafdwordt.€10000boete.Deopbrengstkanwordengebruikttergenoegdoeningvanhetslachtoffer.Alsdejongereinkwestienietwilwerken,danisergewooneenwerkkamp.Datwordtbetaaldvandekinderbijslagdiewijnatuurlijkmeteenweghalenbijdeouders.Datmoetgebeuren,metdaarnaastverplichteopvoedings-ondersteuning,zodatdejongerenbijthuiskomstineenanderthuisterechtkomenennietweerindatoudepatroonvervallenvanthuisArabischpraten,naareenArabischezenderkijken,Arabischewaardenennormen–ikworderboosvan–inplaatsvandeNederlandse,wantwijlevengewooninNederland.Devoorzitter:Enkeleledenwilleneenvraagaanustellen.Dankuntueventotrustkomen.EerstmevrouwVanToorenburgendaarnamevrouwKarabulut.MevrouwVerdonk(Verdonk):Voorzitter.Ikmaakhierbezwaartegen.Ditiseenheelernstigprobleem.Ikloophieraljarenmeeenikziegeenenkeleverbetering.Devoorzitter:MevrouwVerdonk,umaaktzelfeengrapjeoverdemicro-foon,dusikmaakookeenkleingrapje.MevrouwVanToorenburgheefteenvraag.MevrouwVanToorenburg(CDA):DeCDA-fractieheefteriederekeervoorgepleitdatdepolitiedejongerennietzomaarnaarhuisbrengt,maardaterietsaangekoppeldkanworden.Hetgaatnietomkinderenvan13,14jaar.Daarschrikikooknietzovan,maarwelvaneenkindvan6of7jaardatopstraatloopt.Diekinderendoendatomdathetbinneneenhelis.IsmevrouwVerdonkhetmetonseensdatbehalveeenboete,iniedergevaljeugdzorginzo’ngezinkomtenanalyseertwaaromeenkindvan6jaar,zooudalsmijneigendochter,invredesnaam’savondsomtienuuropstraatloopt?Ikmoeterbijmijnkindnietaandenken.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikhoordedezeweekopderadiodatkinderenvan4jaaromtwaalfuur’snachtsopstraatlopen.Daarhebbenwijhetover.Ikvinddatjeeenprobleembijhetbeginmoetaanpakken.Ikkomernietonderuitomtepratenoverdegezinsvorming.Erisnogsteedssprakevangedwongenhuwelijken.Jongeren,ookzijdiehetwelgoedTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1711 doen,wordennogsteedsgedwongenomhunpartneruithetlandvanherkomsttehalen.Zijzijntotaalnietgeïntegreerd.AlsdeWetinburgeringbuitenlandnoggehandhaafdwordt,danbenikalheelblij.IedereenkomttegenwoordigweergewoonNederlandin.ZijzijntotaalnietvoorbereidopdeNederlandsesamenleving.ZijsprekengeenNederlands.MededoorhetCDAisdebodemuitdeWetinburgeringgehaald.Hetbetrofeenduidelijkedoelgroep,namelijkouders,wantvoorkinderenishetcruciaaldatdeoudersNederlandssprekenenNederlandsewaardenennormenkennen.Bijnaallesanctieszijnuitdiewetgehaald.Eenbepaaldegroepwilnietintegrerenenwilnietinburgeren.MijnvraagaanmevrouwVanToorenburgisdan:watmoetenwijmetdiemensen?Tochgewoonterug-sturen?MevrouwVanToorenburg(CDA):IkvraagmevrouwVerdonkomgewooneensbijeeninburgeringsdebattekomen.Danzalzijhorendatjuistdepijnpuntenuithaarwetwordengehaald.Opdiepuntenisdewetversterkt.Deinburgeringisslechtsmeerverplichtgeworden.Dewetisnietmeerhalfslachtig,wantalledoelgroepenbereikjenooit.DewetisnuuitvoerbaarendaarheefthetCDAalineersteinstantieomgevraagd.MevrouwVerdonk(Verdonk):DitisdeprietpraatvanmevrouwVogelaar.Deministerdieernuzit,waarikveelblijermeeben,wantdatiseenietsreëlereman,almoethijzichnogwelbewijzenophetpuntvandeinbur-gering,heeftduidelijkgezegd:diewetisuitvoerbaar.Aldieverhalenovernietuitvoerbaarzijn,zijnnietwaar.Bijiederenieuwewetisereenaantalkinderziektes.DezeministerheeftdatduidelijkgezegdineendebatindeTweedeKamerdatikwelvolgde.MevrouwKarabulut(SP):HetisvoormevrouwVerdonk,enookanderepolitici,heelmakkelijkomiederekeertezeggen:alshetnietlukt,dansturenwijzemaarterug.MevrouwVerdonk,laatikuevenwakkermaken.Gastarbeiders,degeneratievanmijnouders,zijnhiergekomenomtewerken.Jarenlangisereenfalendintegratiebeleidgevoerd.Erwasgeensprakevanhetlerenvandetaal,wantzijzoudenteruggaan.VervolgensginghetjarenlangmetinstemmingvanhetCDAomintegrerenmetbehoudvandeeigenidentiteit.Eindelijkispasindejarennegentigietsvantaaleninburgeringopganggekomen.Ikbendaarhartstikkeblijmee,wanthetsprekenvandetaalisenormbelangrijk.MevrouwVerdonkmoetnietdoenalsofproblemendiedeafgelopendertig,veertigjaarzijnontstaan,inéénkeeropgelostkunnenworden.Ikbenhetmethaareensdat,alskleinekinderenopstraatspugenofergensmeegooien,dusalsdeopvoedingfaalt,danmoetjenaardeouderstoe.Maar,mevrouwVerdonk,ukuntvaneenkalekiptochnietplukken?Uspreektoverboetesvan€10000.Waarmoetdatgeldvandaankomen?MevrouwVerdonk(Verdonk):DatiseenmakkelijkexcuusvanmevrouwKarabulut.Alsjegeengeldhebt,danmoetjewerken.ZogaatdatinNederland.Alsjegeengeldhebt,dangajegewoonwerken.DatisheelgoedominhetritmetekomenvanwerkenomteziendatjejeeigenbroekopkunthoudenindeNederlandsesamenleving.Fantastisch.Ikhebdatookgezegd:werkenenalsdejongerennietwillenwerken,danineenwerkkampwaarzijeenvergoedingkunnenkrijgen,zodatzijhunschuldkunnenafbetalen.Eventerugnaardegastarbeiders.Ikpraatovergezinsvorming.Datisiederekeereennieuweeerstegeneratie.Iederekeereeneerstegeneratie.Ikzaluzodadelijknogevenwatcijfersgeven.Voorzitter.Aanpakkenenoppakken,datverwachtendeNederlandseburgersvanhunregering,nietmeer,maarzekernietminder.VolgensdeministersishetprobleemmetdeMarokkaans-Nederlandsejongenscomplexenhardnekkig.Hetprobleemisniethardnekkig.HetprobleemisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1712 doorpappenennathoudengewordenwathetnuis,namelijkeenbijnaonbeheersbaarprobleem.Hoeishetandersmogelijkdatdetweedegene-ratieMarokkaansejongenszoontspoort?DebodemwordtonderdeWetinburgeringgehaald,ookdoorhetCDA,datvorigeweeknogvooreenmotiestemdeomdeeigenbijdragebijdegemeentenmaarafteschaffen.Ikhebnoglachendnaardecollega’svanmevrouwVanToorenburgzittenkijken,zovan:jongens,watdoenjullienu?NuklaagthetkabinetdatdeoudersvandezeontspoordejongensgeenNederlandsspreken,geenaansluitingkrijgenbijdeNederlandsesamenlevingenmededaardoorhunkinderennietkunnenopvoeden.Degezinsvormingneemtonderditkabinetenormtoe.Ikzagindejaarnota2007/2011datdeministervoorWWIzei:gelukkiggaandeaantallenvandegezinsvormersendegezins-herenigersnaarbeneden.Ikkanhemuitdedroomhelpen:datisnietzo.MevrouwVanToorenburg(CDA):Wijhebbeneenmotieingediendwaarinwordtgevraagd,deeigenbijdragetehandhaven.MisschienmoetmevrouwVerdonkdiemotieerevenbijpakken.MevrouwVerdonk(Verdonk):Kijktuvooralnaardieanderemotie.IneenKamerstuk,31268,nr.13,schrijftdeministervoorWWI:verheugendisookdatdehuwelijksmigratieisafgenomen.Minister,ikkanuvertellendaterin200617000inwilligingenzijngeweestophetgebiedvangezins-herenigingengezinsvormingendatditerin200826676zijngeweest.Gewoonkalecijfers,minister.Graaguwreactiedaarop.AlsdietoeloopuitMarokkonietwordtgestoptengezinsvormingnietaanbandenwordtgelegd,danblijfthetdweilenmetdekraanopen.Hetkabinetsteltmetdeenehandgezinscoachesvoor,voorheelveelgeld,terwijlhetmetdeanderehandelkedenkbareislamitischeinstellingofclubsubsidieert.IkwaslaatstineenachterstandswijkinAmsterdam.Daarsprakikmeteenbestuurdervaneengesubsidieerdestichtingdiemijheeltrotsverteldedathijiederezaterdagtussentienentweeuurzo’nveertigjongensopvangt.Fantastisch.Ikvroegwathijdiejongensdanlaatdoen,bijvoorbeeldvoetballenofleukedingen?Nee,zegthij,ikleerdejongensdeArabischetaalendeMarokkaansecultuur,endatdoeikookopzondagmorgen.Voorzitter.Ikweetwelwaaromdiejongerenschizofreenworden.Teneersteomdatzijthuisnoghalfinhunoorspronkelijkelandzijnenomdatzijinhetweekeinddoordemoskeeofdoorallerleigesubsi-dieerdestichtingennogeensdecultuurleren,dusdievanhunopa’senoma’s,endiepastechtnietmeerindeNederlandsesamenleving.GraagkrijgikhieropcommentaarvandeministervoorWWI.Enalsdatallemaalnognietgenoegis,dansturenwijdekinderenvanMarokkaanseafkomstvanonzekinderbijslagnaarhetRifgebergteomdaarookdecultuurvanhunvoorouderstelerenkennen.Natuurlijk,alsjealskindinmeerdereculturenopgroeitenjewordtgedwongenomdecultuurvanjeopaenomaooknogmaarsteedsineretehouden,metalleswatdaarbijhoort,dankweekjeschizofrenen.Ikhebeenaantalvragenaandediverseministers.Wievoerteigenlijkderegie?Erzijnvierministersenwijwetenhoedatindepraktijkwerkt:vierbudgetten,viergroepenambtenaren,veertigmaatregelen.Wiestuurtnueigenlijkwataan?Wieheeftderegie?Wateenellende.Hierkomjenooituit.Ditkabinetisernutweejaar.Wijhebbennogsteedseenstukmet«willen»,«kunnen»,«mogen»,«zullen»,enerisnogsteedsniksgepres-teerd,endatkanookniet.Wieheeftnuderegie?Ikwilgraagdatditookdoordeanderedrieministerswordtbeaamd.Hoegrootisdegroepwaaroverwijspreken?Alsikmetpolitieagentenspreek,zeggenzij:bijonszijnheterdertig,daarzijnhetervijftigenineengrotestadzijnhetertweehonderd.Zijwetenprecieswiehetzijn,dusikvraagnietnaareenonderzoek,maargewoonnaarcijfersdieeralzijn.Hoeveeliserintotaalgeïnvesteerdindezegroepjongeren?Welkespeci-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1713 fiekemaatregelenneemthetkabinetvoordezegroep,wantdevoorge-steldemaatregelenzijnopiederejongerevantoepassing.Ikhebeenvoorstel:afdiecapuchonindepubliekeruimte,afdiecapu-chonalsjeineenwinkelkomt.Wijhebbenoveralcamera’shangen.Wijhebbenallerlei«OpsporingVerzocht»-programma’soptelevisieenwijkunnennooitiemandherkennenomdatzijdecapuchonbijnatotopdenavelhebben.Voorzitter.Afdiecapuchon.Ikhebalgevraagdnaarhetinteractieteam.IkhebnogeenvraagaandeministerdiegaatoverdeCentravoorJeugdenGezin.Isdatinderdaad,zoalshetInteractieteamzegt,eenschijnoplossing?Watzijndeechtconcretemaatregelenvoordegroepkinderentussen4jaarende12jaar?IkkomopdebriefvandegemeenteGouda.Erwordtgepraat.Erzullenzakengerealiseerdworden.Erzaleeneerstedeelvaneenprobleem-oplossingkomen.ErisgeldvoordetwintiggrotegemeentenofvoordeG31,maarwatisspecifiekvoorgemeenten?VoorGoudazijneralkeuzesgemaakt.Ikbennietonderdeindrukvanditstuk.Hetbiedtgeenenkelperspectief.DeheerVanderHam(D66):Ikbenergonderdeindruk,wantmevrouwVerdonkheeftveletalenten.Zijheeftookeenmedischeachtergrond,wantzijkanpreciesbeoordelenhoeschizofrenieontstaat.Fantastisch,wathebbenwijhiertocheengetalenteerdKamerlid.Zijheefteenconcreetvoorstelgedaan,namelijkdecapuchonmoetaf.Kanzijdaareendefinitievangeven?Watbetekentdatvoordeniet-MarokkaanseNederlanders,zoalsikzelf?Bijkoudwinterweertrekikvaakeencapuchonovermijnhoofd,wantikhebnietzoveelhaar.Hoeleggenwijditinwetgevingvast?Watishaarplan?Wanneerkomthetinitiatiefwetsvoorstel?MevrouwVerdonk(Verdonk):MijnheerVanderHam,watdoetualsfatsoenlijkeNederlanderalsueenwinkelinstaptmetuwcapuchonop?DeheerVanderHam(D66):Datligteraanhoekoudhetindiewinteris.Wijhebbeneendebatoverhoofddoekjes,overbrommerhelmen,overboerka’s.Daarisvanallesovertezeggen.Maarovercapuchons?Hetishetenigeconcretevoorstelinuwbijdrage.Hetdeugtallemaalniet,maarhetenigevoorsteliscapuchonsaf.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikkijkevennaaruworen,wantvolgensmijzittendaarbananenin.Ikhebconcreetvoorgesteldom€10000boeteopteleggenbijgeweldtegenhulpverleners.Ikhebconcreetvoorgestelddatbijhetthuisbrengenvankinderendoordepolitieeenboeteopgelegdkanworden.Ikhebinderdaadeenvoorstelgedaanvoordecapuchons.UbenteenfatsoenlijkeNederlanderenudoetgewoonuwcapuchonafalsuineenwinkelkomt.Hetishelemaalnietfatsoenlijkomjegezichtbedekttehouden.DeboerkamoetenwijinNederlandallangafschaffen.Uweetalheellanghoeikdaaroverdenk,dusditiseenherhalingvanzetten.DeheerVanderHam(D66):Datisietsheelanders,wantdaarbedekjejegezichtmee.MevrouwVerdonk(Verdonk):Alseenjongerebinnenkomtmeteenbivak-mutsop,danverwachtikookdathijdieafzet.Hetmaaktmijhelemaalnietuitwieeronderzit.Jelaatgewoonjegezichtzienalsjeineenwinkelofindepubliekeruimtekomt.DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.Eenfetisjistraaktinallerleistatenwanneerhijofzijinaanrakingkomtmetdebetreffendefetisj.Deeenknuffelthetfetisjobject,deandergaatermeteenzweepoverheen,maarallenrakenerflinkopgewondenvan.VandaagkomenmaarliefstvierTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1714 ministersopdravenommetdeTweedeKameroverdépolitiekefetisjvanditdecenniumtespreken:MarokkaanseNederlanders.Devoorzitter:HetzalunietontgaanzijndatdeKamerdeministersheeftuitgenodigd.Zijzijnonzegastenwijbejegenenhenalsgasten.Vervolgtuuwbetoog.DeheerDibi(GroenLinks):IkvindhettochbizardatwijeenbriefoverMarokkaanseNederlandershebbenontvangen,ondertekenddoorvierministers.DeministersvanSocialeZakenenWerkgelegenheidenvanOnderwijs,CultuurenWetenschapzijndaarbijopvallendafwezig.Daarlatermeerover.Hetliefsthebikééncoördinerendeministerdie,omdathetkabinetmetéénmondspreekt,onshiertewoordstaat.Centraalstaathunbriefdieofficieel«GrenzenstellenenPerspectiefbieden»heet,maardoorheninalleernstde«Marokkanenbrief»wordtgenoemd.HierinbeschrijvenzijhoezijvooreensenvooraltijdkortemettenzullenmakenmetdeproblemendiedoorMarokkaanseNederlan-dersveroorzaaktworden.Hoegoeddebewindsliedenhunbestookhebbengedaanomdeproblementebenoemen;ikwerdernietheetvan.Alleclichésenincidentenpasserenderevue.Benjevrouw,homo,politie-agent,ambulancewerker,straatcoachofbuschauffeur,weesopjehoede,wantMarokkaans-Nederlandsekinderenlerenvanhunoudersdatzejeklappenmoetengeven.BenjeeenMarokkaans-Nederlandsmeisje,danbenjevastslachtoffervaneergerelateerdgeweld,gedwongenprostitutieenachterlatinginMarokko.Benjehunvader,danbenjeafwezig.Benjehunmoeder,danverkeerjeineenmaatschappelijkisolement.Ikbennietkleurenblind.MijnhelelevenhebikgeziendatbepaaldegroepenNederlandersgroteproblemenhebbenenvoorgroteproblemenzorgen.Hetlijktmijdatzelfsbinnenhetmeestpolitiekcorrectegeiten-wollenclubjeinNederlandinmiddelsnietmeermoeilijkwordtgedaanoverhetfeitdatbepaaldegroepenoververtegenwoordigdzijn.Maardezeproblemenlosjenietopdoormeteenkleurpotloodlijntjestetrekken.Entochishetkabinetdriftigaanhetkleurengeslagen.EerstmetAntilliaanseNederlandersennugeefthetzakkengelduitaanzogenoemdeMarokkanengemeentenomspeciaalvoorhenstraatcoachesengezins-managersintezetten.DeincidenteninGoudaillustrerenhoehysterischpolitiekebestuurderskunnenreageren.Iedereenherinnertzichnogdatinhetoogvandemediastormeenverontwaardigdeburgemeesterverscheendieschandesprakvaneenstigmatiserendehype.Nietveellaterzagenwijdezelfdeburgemeestermetdollartekensindeogenfelvanleertrekkentegenvooroverlastzorgendejongereneneenkeihardeaanpakbepleiten.Datdeedhijnietzondersucces;hijkreeg€900000inthepocket.Watisermethetgeldgebeurd?Hoeveeliserpergezinofperprobleemjongereuitge-trokken?Gezinnendiegeencouscousophetmenuhebbenstaan,maarhutspot,roti,nasiofdönerkebab,hebbendikkevettepech,wanthetgeldisalleengereserveerdvoorMarokkaanseNederlanders.MaarwatGroenLinksechtfundamenteelfoutvindtaandevoorliggendebriefvanhetkabinet,dieopvallendgenoegnietdoordeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschapendeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheidisondertekend,isdathetinfeiteisgezwichtvoordebegrijpelijkemaatschappelijkeonrustenmedia-aandachtvoorprobleem-gedragvanMarokkaans-Nederlandsejongeren.Hetkabinetheeftineenpaniekreactieophetenenahetandereincident,zijnratioverlorenenheefteenMarokkanenbriefgeproduceerddieeenrechtstreeksverbandlegttussencriminaliteitenetniciteit.Watbezieldehetkabinetpreciestoenhetdezebriefopstelde?ZegthetkabinetmetdezebriefdatereenrelatieistussendeMarokkaanseetnici-teitofcultuurenmaatschappelijkeproblemen?WaaromheefthetkabineternietvoorgekozenomdeTweedeKamereenbrieftesturenoverdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1715 aanpakvanprobleemgezinnenenprobleemjongereninhetalgemeen,aangezienhetookindebriefsteltdatdemeestemaatregelengeneriekzijnendusvoorallejongerengelden?Datlaatsteisooklogisch,wantalsdeTweedeKamerbijvoorbeeldeenkabinetsbriefoverhetalcoholbeleidbespreekt,wordterooknietgesprokenoverde«autochtonenbrief»,geletopdedoelgroep.Voordathetkabinetdezebriefopstelde,hebbendeministerseengesprekgevoerdmetgemeentenenburgemeesters.Daarinwerdendeconclusiesgetrokkendathetaantalvooroverlastzorgendecriminelejongerenkleinerisgeworden,datdehuidigebevoegdhedeneneenaantalnieuwebevoegdhedentoereikendzijnomdeproblemenaantepakkenendatvoldoendebekendisoverdebetreffendeprobleem-jongeren.Aangezienhetkabinetvoordatgesprekhadgestelddatdeproblemengroterwarengeworden,vraagikhetkabinethoehetnuprecieszit.ZijndeproblemenmetMarokkaans-Nederlandsejongerendieoverlastgeven,groterofkleinerdantienjaargeleden?HetvolgendepuntishetzelfreinigendevermogenvandeMarokkaans-Nederlandsegemeenschap,alsofdiegemeenschapüberhauptbestaat.Ikciteer:«HetisbelangrijkdatdeMarokkaans-Nederlandsegemeenschapverantwoordelijkheidneemtindeaanpakvandeproblemen.»IkvraagministerRouvoetnietomzichteverantwoordenvooruitsprakenvandepaus.IkvraagministerHirschBallinnietomzichteverantwoordenvoordescheidendvoorzittervanAedes,dietevenspartijgenootis.IkzounietdurvenomministerVanderLaanalsex-juristaantesprekenopgeregeldvoorkomendefoutepraktijkenvanjuristen.ZowensikooknietdathetkabinetMarokkaanseNederlandersopsluitineengroepvanclichésenhenassocieertmetallerleizakenwaarzijnietmeewensentewordengeassocieerd.Actieveburgershorenzichtebekommerenomandereburgersenelkaartecorrigerenbijonwenselijkgedrag.Daarhorengeenetnischehandleidingenbijtewordengehanteerd.Graaghoorikhieropeenreactie.Ikverzoekdegeachteministersomtestoppenmetditbescha-mendeMarokkanenfetisjisme,hunkleurpotloodjesoptebergenenhunMarokkanenbriefintetrekken.Ikverzoekhunommeteennieuwebrieftekomen,waarinwordtgeschetstopwelkewijzehetkabinetdekomendejarendecriminaliteit,overlastenopvoedingsproblemenvanalleNeder-landerstelijfwilgaan.Zijmoetenhierinnietdeafkomst,maardetoekomstcentraalstellen.Hetkanhetkabinetzijnontgaan,maareriseennieuwegeneratieNeder-landersinvollebloeidiesteedsminderlangsetnischelijnendenkt.Ditiseengeneratiewaarvandeidentiteitnietmeerzozeerwordtbepaalddoorhetgeboortelandvandeouders,maardoordestadwaarinzijwonen,werkenofstuderen.ZijvoelenzichAmsterdammerofRotterdammer.Hunidentiteitwordtbepaalddoordescenewaarinzijverkeren,doordekledingdieze«rocken»,doordegamesdiezijspelenofdoordesportwaarvoorzijleven.GroenLinkswenstdatdezegeneratienietwordtopge-sloteninéénetnischegroep.Allepartijeninhetparlement,behalvedePVV,hebbenzichuitgesprokentegenregistratievaneentweedenationali-teitdoorNederlandsegemeenten,juistomdatalleburgersinNederlandvrijmoetenzijnomzichzelftezijn.TegelijkertijdbesprekenwijvandaagdeMarokkanenbrief,waardoorMarokkanenophunafkomstwordengewezenalshetmisgaat.DitisniethetmaatschappijbeeldvanGroen-Linksenhetisdewaarheidvangisteren.Vandaagisereennieuwewerke-lijkheid.IkkondigalvasteenVAOaan,waarinikzalvragenomdeMarokkanenbriefonmiddellijknaardeprullenbakteverwijzenentestoppenmetditsoortetnischregistrerenvanNederlandseburgers.MevrouwVerdonk(Verdonk):DeheerDibivanGroenLinksgeefteenheelheldereanalyse,alleenmagjehetprobleemdaarnanietbenoemen.Zodoendekomenwijnooittoteenoplossing.JekuntjeimmerswelAmsterdammerofHageneesvoelenalsMarokkaanvandetweedegene-ratie,maarwaarommoetjedandaaraanheteindvandeboulevardgaanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1716 staan?Waarommoetjedaniederevrouwuitmakenvoor«hoer»?Waarommoetjedandenkendatwateenanderheeft,vooralookvanjouis?Waarom?DeheerDibi(GroenLinks):Ikganietopwerkbezoekineenachterstands-wijk;ikwoonineenachterstandswijk.DaardoorhebikaldieproblemenwaarveelKamerledennaarverwijzen,aandenlijveondervonden.Mijnmoederwordtnamelijkookweleensvoor«hoer»uitgemaakt.AlseenMarokkaans-Nederlandseprobleemjongereinmijnportiekurineert,danruiktnietalleenmijnautochtonebuurmandat,maaralleburen.Alserdusafwijkendengrensoverschrijdendgedragplaatsvindt,danisermaaréénaanpak,namelijkcorrigerendoptredenaandehandvandeNederlandsewetenregelgeving.Daarinmaakiktotaalgeenonderscheidopbasisvanetniciteit.Ikhebhetvoorrechtgehadominallerleimilieusteverkeren.Ikhebgeziendatopstraatvooriedereendewettenvandestraatgelden:voorAntilliaans-Nederlandsejongeren,Turks-Nederlandsejongeren,autochtonejongerenenMarokkaans-Nederlandsejongeren.DaaromwiliknietmethetkabinetindebatgaanovereenMarokkanenbriefofeenAntillianenbrief.Ikwilindebatgaanovereenoverlastbrief,eenprobleem-briefofeenopvoedingsbrief.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ubentdegenediedebriefeen«Marok-kanenbrief»noemt.Laatdatduidelijkzijn.InNederlandwonenongeveer355000Marokkanen.Datisongeveer2%vandeNederlandsebevolking.Alsjedatbeseft,danziejedateronevenredigveelMarokkaansejongensindeNederlandsebajessenenjeugdinrichtingenzitten.Daaroverhebbenwijkeihardecijfers.Decijferszijnverschillend,maarzezijniniedergevalverontrustendenaltijdinhetnadeelvanMarokkaansejongens.ErzijnnatuurlijkookTurkseenautochtonejongensdiecrimineelzijn,maarnietindiematealsMarokkaansejongensdatzijn.Waaromwiltudatnieterkennen?Waaromzegtjuistunietdathetomeenspecifiekegroepgaatmetspecifiekeproblemen,waarwijspecifiekeenheelgoedpakketmaat-regelenvoormoetenmaken,zodatdezejongerenhetwelgaanreddenindesamenleving?DeheerDibi(GroenLinks):IkzouwillendatmevrouwVerdonkenikonsinevengrotemateaangesprokenzoudenvoelendoordeproblemenendatikmijookzoukunnenbekommerenomcriminaliteitvanAntilliaans-Nederlandsejongeren.Ikwilnamelijknietmeerindatsoorthokjesdenken.IkzieinderdaaddatMarokkaans-Nederlandsejongerenbijvoor-beeldinjustitiëlejeugdinrichtingenzijnoververtegenwoordigd,terwijlzijzijnondervertegenwoordigdindepreventievekantvandejeugdzorg.Datiseengrootprobleem.MevrouwVerdonk(Verdonk):Datkomtdoordatoudersnietzijngeïnte-greerd.DeheerDibi(GroenLinks):Datkomtonderanderedoorhetfalenvanouders.Alseenkindinaanrakingkomtmetpolitieofjustitie,danmoeterdirecteenzorgtrajectwordenlosgelatenopdeouders.OpditmomentloopteenproefinAmsterdam-West.MinisterHirschBalliniseropbezoekgeweest.Datsoortontwikkelingenjuichikvanhartetoe.Ikbenechternietonderdeindrukvanenooknietgeïntimideerddoorallemedia-incidenten,dooralleproblemenindesamenlevingenooknietdoorhetgeroepvanpolitici.Ikbenovertuigdvanmijneigenverhaal.Ikzieheelgroteontwik-kelingeninhetondernemerschapeninhetonderwijs.Diezettenzichvoort.Alswijdeproblemenpreciesinkaarthebbengebrachtenonsnietlatenmeesleurendoorallerleiuitingenvanpopulisme,dankomthetopdenduurallemaalwelgoed.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1717 DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.Ikvoelmijwelthuisbijdeonder-titelvandebrief«GrenzenstellenenPerspectiefbieden».Daarstrevenwijooknaar.Bepaaldgedragisonaanvaardbaarenmoethardwordenaange-pakt.Daarnaastmoetenwijperspectiefbieden.Antisemitisme,vrouwen-haat,hetpestenvanvrouwenenhetterroriserenvanbioscopenenzwem-badenisonacceptabel,vaniedereen,dusookvanmensenmeteenMarokkaanseachtergrond.AlserdaneenbriefkomtoverMarokkaans-Nederlandsprobleemjongeren,vraagikmijafmetwelkspecifiekbeleidwijMarokkaansejongerenextragaanaanpakken.Hetstrafrechtgeldtvooriedereeninevengrotemate.JongensmeteenMarokkaanseachtergrondhebbendezelfdekansenenhunvrijheidheeftdezelfdebegrenzingen.Despecifiekeproblemendiewordenbenoemd,ookdooranderewoordvoer-ders,wordeninderdaadvaakdoorMarokkaansejongerenveroorzaakt.InantwoordopmevrouwVerdonkzegikhetvolgende.IkhebonlangsnogeenagentgesprokenopdeZuid-Hollandseeilanden.Hijbrachteenjongennaarhuisdievreselijkedingenhadgedaan.Zijnvaderwasheelboosophem,nietomwathijhadgedaan,maaromdathijinzijnkraagwasgegrepen.DusookNederlandseoudersvertonensomsontzettendslecht,asociaalgedragenvoedensomsslechtop.DatisniettetolererenvanMarokkaanseouders,nietvanNederlandseouders,nietvanTurkseouders,vanniemand.Indebriefgaathetheelvaakoverjustitieelingrijpen.IkzienietinwatdemeerwaardedaarvanisvoorMarokkaansejongeren.Daarbenikookgelukkigover,wantMarokkaansejongerenzijnnietsmeerofminderdananderejongeren.Opallerleianderepuntenschiethetingrijpenjuisttekort.Maarwiezijneigenlijkdeechteprobleemjongeren?Zijndatdejongerendieproblemenveroorzaken,diewijindekraagmoetenvattenenophetrechtespoormoetenkrijgenmetallemiddelendiedaarvoornodigzijn?Ofzijndeprobleemjongerenvooraldejongerendiedaartegenaanhikken?Gaathetdusomjongerendie,voordatzijmogelijkcrimineelofirritantgedragvertonen,wordengestigmatiseerd,diegeenkansenkrijgenendiewordengeassocieerdmeteenkleinegroepjongerendiezichmisdraagt?MijninsteekvoorhetdebatisdatdeMarokkaanseprobleemjongerenvooraldeMarokkanenzijndievoortdurendwordengeassocieerdmetdatkleinegroepjejongerendatdeboelverziekt.Hettoekomstperspectiefvanjongerenwordtvooreengrootdeelbepaalddoorhunstartkwalificaties,dooronderwijs.Onderwijswordtheelweiniggenoemdindezebrief.JuistbijMarokkaans-Nederlandsejongerenzijndezekwalificatiesvanbelang,zekergezienhunachterstandinhetonder-wijs.HoewelMarokkaansekinderendelaatstejarendoorgaanshetlageopleidingsniveauvanhunouderszijnontstegen,lukthetslechts44%vandeMarokkanenomeenhavo-,vwo-ofmbo-2-diplomatehalen.Maarliefst77%vandeautochtonenluktdat.Datiseenenormverschilengenoegredenomhetvergrotenvandeonderwijskansentottopprioriteittemaken.Indebriefmissenwijditenerisgeenspecifiekebeleidsinzetopdatterrein.Hetkabinetzetinophettegengaanvanschooluitval,ondermeermethetprojectAanvalopdeuitval.DatisnietspecifiekgerichtopMarokkaans-Nederlandsejongeren,terwijluitonderzoekblijktdatooketnischespecifi-citeitentengrondslagliggenaanschooluitval,bijvoorbeeldopvoedings-gewoontenengeringebekendheidmethetNederlandseonderwijs.Decijfersbevestigendit.Hoewelhetaantalvoortijdigeschoolverlaterslande-lijkdaaldemet10%,steeghetjuistonderMarokkaansejongeren.KandeministerzeggenwaaromhetbeleidnietwerktvoordeMarokkaans-Nederlandsejongeren?Ishijvanplanaanvullendenspecifiekbeleidopdezedoelgroepterichten?Dekwaliteitvanhetonderwijsisingrotemateafhankelijkvanhetschool-klimaat.Uitonderzoekblijktdatkleinereklassen,gemotiveerdelerareneneennormbevestigendklimaatconstructiefkunnenwerkenomproblemen,zoalsnormovertredendgedragonderjongeren,tevoorkomen.DatpastbijTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1718 onspleidooi,datwijalveellangerhouden,omtestrevennaarscholenopmaat,kleinereklassen,persoonlijkonderwijsenmeererkenningvangoedeleraren.MevrouwVerdonk(Verdonk):DeheerVanderHamspreidteenmistvanwoordenoveronsuitenberijdtweerallerleiD66-stokpaardjeszondertewillenpratenoverdegroepwaarwijhetoverhebben.Hijhadhetoverkleineklassen.Denkthijnuheusdatkleineklasseneenoplossingkunnenbiedenvoorjongerendiedoorhunoudersnietwordenopgevoed?DeheerVanderHam(D66):Datwilikwelbeweren,ja.AlsjongerenbijvoorbeeldvanhuisuitnietdeNederlandsetaalmeekrijgenofdoorallerleisociaal-psychologischeproblemenvanhunoudersnietdejuisteopvoedingkrijgen,dankunneneenkleineklasengoedonderwijsontzet-tendhelpenomdatoptevangen.Ja,datbeweerikendatisinderdaadeenD66-stokpaardje.Daarbenikzeertrotsop.Jongerendieechteroverdeschreefgaan,moetenwijhardaanpakken.Daarzijnwijhetovereens.Voordegrotegroepjongerendienetnietoverdeschreefgaatofdatmisschieneenkeertjeheeftgedaan,maardaaropwilterugkomen,zijnonderwijsengoedearbeidsplaatsenvangrootbelang.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikhoorditbetoogbijnaademloosaan.Hoekunjezovervandewerkelijkheidafstaan?WatwilD66doenomtebewerkstelligendatkinderenvanaf4jaar,waarwijallemaalhetbestemeevoorhebben,welthuiswordenopgevoed?WatwilD66doenwatdegezinnenendeoudersbetreft?DeheerVanderHam(D66):Ikzalzometeennogietszeggenoverdejeugdzorg,overgezinscoachesendatsoortzaken.Diezakenzijnvangrootbelangomoudersbeterteondersteunen.Zijhebbensomsgroteproblemenomhunkinderengoedoptevoeden,omdatzijzelfbijnanietgenoegzijngehechtindesamenleving.Datwordtopallerleivlakkenbijanderegezinnengedaan.JemoetdatookdoenbijMarokkaansegezinnendieindeproblemenverkeren.Datlijktmijzeernuttig.Onderwijsenopvoedingsondersteuningzijndusvangrootbelang.Alsoudershunkinderenoptejongeleeftijdmaaropstraatlatenzwervenopeenbepaaldtijdstip,danmoetenpolitie,justitieenjeugdhulpverleninghendaarsomsopaanspreken.Daarbenikeengrootvoorstandervaninsommigesitua-tieseninsommigewijken.Datgebeurtookwel.OnzeburgemeesterinNijmegen,ThomDeGraaf,onderneemtopeenaantalpuntenbehoorlijkstevigeactiesvoorjongeren.MevrouwVerdonk(Verdonk):Dathebiknognietontdekt.DeheerVanderHam(D66):Datdoethijzeker.Datisinspecifiekegemeentenvangrootbelangendatgebeurtook.Nietalleenrepressiehelpt–daarzijnwijvoor,waardatnodigis–maarzekerpreventieisvangrootbelang.Daarligtteweinignadrukopindezebrief.Voorzitter.Overtaalachterstandenlezenwijteweinigindezebrief.Hoedenktdeministeroverextrataallessen,zomercursussenenlandelijketoetsenopbasisscholenomtaalachterstandenoptelossen?Ookhetpleidooivoorbredescholenhebbenwijaldiversekerengehouden.Daarbijgaathetomsocialeactiviteiten,zoalssamensporten,encultureleactiviteiten.Forsinvestereninbredescholenhelptomallerleiproblementevoorkomen.Alsmenhetheeftoverjongerenkansenbieden,danmoetenjongerendieookdaadwerkelijkkrijgen.Zoishetvolstrektontoelaatbaardatgoedpres-terendeallochtoneleerlingenvoordekeuzevaneenmiddelbareschoollagereopleidingsadviezenkrijgendanautochtoneleerlingenmeteenvergelijkbaarprestatieniveau,zoalsopAmsterdamsescholenisgebleken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1719 Isdeministervanplanomextramaatregelentenementegenditsoortdiscriminatie?Hetzelfdegeldtvoorstageplaatsen.Marokkanenhebbenrelatiefveellastvandiscriminatiebijstageplaatsen.VandeMarokkanendiezijnafgewezen,heeft60%lastgehadvandiscriminatie.Indebriefschrijftdeministerhetbelangrijktevindendatgemeentensamenmetbedrijveneninstellingen,werkmakenvanhetregelenvanstageplaatsenvoorjongeren.Datisheelgoed,maarwaarzijndeconcreteafspraken?Ookindedebattenoverhetcrisispakketvondenwijdeafsprakendaar-overvanderegeringmethetbedrijfslevenongelooflijkvaag.Deministerverwachtveelvandejeugdzorg.Forumschrijftineenbriefdatjewelallesophetbordjevandejeugdzorgkuntgooien,maardevraagisofjeugdzorgwelvoldoendegeëquipeerdisomdierolopzichtenemen?Zozoudengezinsmanagerstegenenormemurenvaninstellingenaanlopen.Ikbenbenieuwdnaardereactievandeministeropdezeopmerking.Ishijvanplanommaatregelentenemenomeeneindtemakenaandebureaucratieendeverkokering?Datisimmersjuistvoordezegroepvangrootbelang.DeministerbenadruktdatdeMarokkaansegemeenschapmeerhaarverantwoordelijkheidmoetnemen.AllereerstishetjuisttyperendvoordeMarokkaansegemeenschapdatzijveelminderstrakisgeorganiseerddanbijvoorbeelddeTurkse.Erzijnwelwatorganisaties,maarbestaatdeMarokkaansegemeenschapalszodanigwel?AlsjeééndingkanzeggenoverdeMarokkaansegemeenschap,danishetdatzijbehoorlijkisgeïndi-vidualiseerd.Datheeftoverigensookhetvoordeeldatzijquataalkennisvooroploopttenopzichtevanandereallochtonegroepen,omdatzijveelmeerparticipeertindesamenleving.Datblijktookuitdecijfers.Hetisdusinteressantdatdeministerdieverantwoordelijkheidbenadrukt,maarikweetnietofdatzozinnigis.Hijzegtbijvoorbeeldookdaterveelmeermoetwordensamengewerktmetmoskeeën.VandeMarokkaansejongerengaat70%nietofnauwelijksnaardemoskee.Devoorzitter:Alsualuwresterendepuntenzouitgebreidonderbouwt,zittenwijhierovereenuurnog.DeheerVanderHam(D66):Ikrondaf,voorzitter.AlsjehetzelfdezoudoenvoorreljongerenuitAmsterdam-Noordmeteenautochtoneachtergrond,danzoujebijvoorbeeldbijdebisschopvanHaarlemaankloppenomdaaroveringesprektegaan.Datlijktmijooknietzozinnig.Dezejongerenzittennietinzo’nreligieusverband.Hetisnietzinnigomvooraldaaropintezetten.HetisvangrootbelangdatMarokkaansejongerengoedevoorbeeldenhebben.DatisooktezienbijsuccesvolleprojectenmetMarokkaansejongeren.ErzijnnogalwatgoedevoorbeeldenindeMarokkaans-Nederlandsegemeenschap.Erzijnveelmeersuccesvolleindividuenindiegemeenschapdanbijandereallochtonegroepen:schrijvers,cabaretiers,acteurs,voetballersenpolitici.ZijkunneneenenormerolspeleninhetmotiverenvanenperspectiefbiedenaanMarokkaansejongeren.Daarzieikveelmeerin.Erzijnalvandatsoortprojecten,diezeersuccesvolzijn.DiekunneneenveelgrotererolspelendandemoskeeofdeMarokkaansegemeenschap,diealszodanigbijnanietbestaat.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikwileerstafstandnemenvandeopmer-kingvandeheerVanderHamoverdiscriminatieopscholen.WijhebbenheelgoedeonderwijzersinNederland,diezichinzettenvooriedereleer-ling.Eentaalachterstandkanechterderedenzijnvooreenlageropleidingsadvies.Hetisechterschandaligomtepratenoverdiscriminatieopscholen.Daarneemikafstandvan.Ikwildeechternogdevolgendevraagstellen.IsdeheerVanderHamvoorverplichteopvoedingsondersteuning?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1720 DeheerVanderHam(D66):Voorjongerendiecrimineelactiefzijngeweestendaarvoorzijnveroordeeld,kaneenmatevanverplichtehulpaangezinnenbijdeopvoedingeenrolspelen,alsdatnodigis.Demanierwaaropudatoveriedereenheenwiltkieperen,kanechterweleenscontraproductiefwerken.Tochishetinsommigegevallenzekernuttig.VerderzegtudatdiscriminatievanMarokkaanseenandereallochtoneleerlingennietvoorkomt,maarhetblijktgewoonuitdecijfers.UittestenisgeblekendatsommigejongerengoedscoordenopdeCitotoets,maarvervolgenseenlageradvieskregenvoordemiddelbareschool.Leestunogeenshetrapportvandecommissie-Dijsselbloemeropna.Daarinhebbenwijdaaruitgebreidaangerefereerd.Hetblijktookuitandereonderzoeken.Erissprakevanenigediscriminatie,waardoorleerlingenverkeerdwordeningeschat.Daarmoetdezeregeringoogvoorhebben.Datmoetwordenvoorkomen.Wijmoetenallekansenentalentenvanleerlingenbenutten.MevrouwVerdonk(Verdonk):VanderHambeschuldigtonderwijzersvoordetweedekeervandiscriminatie.MevrouwKarabulut(SP):Voorzitter.Alsikditzoallemaalhoor,danadvi-seerikiedereennogeenshetrapportvandecommissie-Bloktelezen,diein2004eenonderzoekheeftgedaannaarhetintegratiebeleidvandeafge-lopendertigjaar.Daarinstaatdatdeintegratievanmigrantenenniet-migranten,hetsamenleveninNederland,grotendeelsisgeslaagd,nietdankzij,maarondankshetoverheidsbeleidvandejarendaarvoor.Hetisheelbelangrijkdatwijallenkennisnemenvandehistorieendatwijdiebetrekkeninonzeuitlatingen.WijhebbenhetvandaagnietoverNederlandersmeteenMarokkaanseachtergronddiehetgoeddoenopschool,dieeengoedebaanhebbenendiekeurigineenVinexwijkwonenmethunNederlandseburen.WijhebbenhetooknietoverdeMarrokaans-Nederlandsepolitici,parlementa-riërs,cabaretiersenschrijvers.Vandaaghebbenwijhetovereengroepjongereninbuurten,zoalsOosterwei,KanaleneilandendeSchilderswijk,metheelveelproblemen.Destatistiekenbijdebriefliegenernietom.Hetgaatomcriminaliteit,hogewerkloosheid,armoedeenschooluitval.Uitdesamenstellingvandiewijkenblijktdatooknogallemaalbijelkaarinéénwijktewonen.Ikbenadrukdatwijhetvandaaghebbenoverdiewijkenenbuurtenendieconcentratievanjongerenmetheelveelproblemen.Alsikmetdemensenindiebuurtenenwijkenspreek,zijnmijnervaringenvandeafgelopenmaandenenwellichtvandejarenervoor,heeldubbel.Juistindiebuurtenenwijkenwonenvrouwendievoorhoerwordenuitgescholdenendiewordenbespuugd.Debewonersvandezelfdebuurt,aldannietmeteenMarokkaanseachtergrond,vindendatheelvervelend.Netalshunautochtoneburen,voorzoverdiedaarnogwonen,vindenzijhetheelvervelenddateroverlastisendatzijzichnietveiligvoelenopstraat.Tegelijkertijdbenoemenzijdeproblemen.Zijzeggendatermeerbuurtagentenmoetenkomen.Ikbenookveeljongerenenjeugdwerkerstegengekomendiezeggen:dezejongenhoorteigenlijkalzesmaandenopschooltezijn,maarerisgeenschooltevinden.Datzijndeproblemenwaarwijhetoverhebbenendeverschillendekantendaarvan.Ikstakortstilbijdevraaghoehetzoisgekomen.Volgensonzeanalyseisdiewerkelijkheidhelaasnietveranderd.Erisindepubliekeruimte,inbepaaldebuurten,wijkenenscholensprakegeweestvaneenwegkijkendeoverheid,vanverwaarlozingenvaneenfalendintegratiebeleid,waardoorernaasteensociaaleconomischescheidingookeenetnischescheidingisontstaan.Diescheidinggroeit.Eriseencultuurontstaanvan«iedervoorzich».Erissprakevaneenneoliberaalbeleidvanminderoverheidenmeermarkt,waardooralleproblemenvanzelfzoudenwordenopgelost.Deproblemenkomennietalleentotuitinginhetasocialewangedragvandezejongeren.Eriseenalgemeenbeeldvanhufteriggedrag.DatkomterTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1721 nietzomaar.Ditallesgezegdhebbende,benikdusblijdathetkabinetdaarwataangaatdoenendathetkabinethetandersgaatdoen.Ikneemtenminsteaandathetkabinetdatzegtmetdezebrief.Datsteunikalleenmaar.Bijdezegroepjongerenkomtookdeintegratieomdehoekkijken.Erzijnsociaaleconomischeachterstanden.Daarkomtookhetcultureelmotiefbij:deachtergronddatjeeenkindbentvanmigrantenoudersendeouderszelf.Delaatstejarenwordtergeenintegratiedebatmaareensegregatiedebatgevoerd.Hetdebatgaatnietoverhetoplossenenaanpakkenvandesegregatie,maaroverdeislamenoverreligie.Terwijlpartijenzeggeninoorlogtezijnmetdiereligie,zegtdeoverheidsteedsvakerdatreligiedeoplossingis.Taallessenmoetenmaarindemoskeewordengegevenendeimammoetvoorbanenenopleidingenzorgen.Datisnietdemanier;religieisniethetinstrumentvandeoverheidommaatschappelijkeproblemenoptelossen.Religieisnietdeenigeidenti-teitenisniethetprobleemwaarwijhetnuoverhebben.WijsteunendelijnvanGrenzenstellenenPerspectiefbieden.Ikheetnatuurlijkalleministersdiehierzittenvanhartewelkom,maarikzouhetprettigvindenalswijvandaagkunnenafsprekenwiehetcentraleaanspreekpuntis.IsdatdeministervoorJeugdenGezin,deministervoorWonen,WijkenenIntegratie,deministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,deministervanJustitie,deministervanOnderwijs,CultuurenWetenschapofdeministervanSocialeZakenenWerkgelegen-heid?Nuhoopiknietdatdeministersallemaalinkoorzeggen:datzijnwijallemaaleenbeetjeenvoorderestmoetendegemeentenhetbeleiduitvoeren.Hetprobleemdatzichiederekeerbijditsoortplannenvoor-doet,isdatiedereeneenbeetjeverantwoordelijkisenergeenduidelijkedoelenwordengesteld.Daardoorisniemandafrekenbaar.Ikwildusdatéénoftweeministersvandaagzeggen:wijzijnvoortaanverantwoordelijkvoorhetvoorliggendeplan.Dankomikopdeinhoud.Hetkabinetheeftgeldvoorgezinscoacheseneenaantalanderezaken.Erzijnheelveelinstrumentenenerzijnnieuwewettenenregels.Numoeterdusvooralwordenaangepakt.WijhebbenookdeervaringdatvoormaligministervanJustitie,deheerDonner,eenbedragvan3,1mln.vrijmaakteomdeproblemenmetdezegroepjongerenhierinDenHaagaantepakken.Datbedragwasbedoeldterbestrijdingvancriminaliteitenjeugdwerkloosheid.Ikmoetnogsteedsvragenwatermetdezemiddelenisbereikt.Ikvreesdatergeenresultatenzijngeboekt.Sterkernog:indebetreffendebuurtenenwijkenzijndeproblemenalleenmaargegroeid.Ikwildaarvanaf.Ikwilnietiederekeerachtereenanderedoelgroepaanhobbelen.Ikwildathetkabinetvoorditgeldkeihardeafsprakenmaaktovercriminaliteit,maarookoverhetaantalbanen,stagesenopleidingsplekken.Daariseengroottekortaanendatwordttotaalnietindezebriefbenoemd.Opditmomentzoeken85000werklozejongereneenbaan,onderwiedusookdezejongeren.Alswijeenplanmakenvooraldezewijken,dezeproblemengaanoplossenenperspectiefgaanbieden,danmoetenwijdaarheelconcretedoelstellingenaankoppelen.Aandeanderekantmogenenkunnengezinsmanagersenstraatcoachesnooitdebuurtagentendejongerenwerkervervangen.Datdreigtnuechtertegebeuren.Nogsteedsbeantwoordthetkabinetimmersnietonzevragenoverhetenormetekortaanbuurtagentenenoverhetgegevendatdejongerenwerkerdeafgelopenjarenhelemaaliswegbezuinigd,waar-overeenrecentebriefvandeMOgroepging.Buurtagentenenjongeren-werkershebjeechtnodigomtevoorkomendatjongerenafglijdennaardecriminaliteit.Alsjongerendefoutingaan,moetjelikopstukkunnengevenendatdirectkunnenaanpakken.Daarvoorhebjeinbuurtenenwijkenechterweldejuisteinfrastructuurnodig.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1722 MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikmisheelbelangrijkespelersopditterreininuwbetoog,namelijkdeouders.Watverwachtuvandeouders?Hoegaatuervoorzorgendatoudershunkinderengaanopvoeden?MevrouwKarabulut(SP):Ikverwachtheelveelvandeoudersenikverwachtheelveelvandescholenenwerkgevers.IkbenhethelemaaleensmetmevrouwVerdonkdatoudersverantwoordelijkzijnvoordeopvoeding,datwijmoeteningrijpenwanneerdeopvoedingfaaltendatwijoudersmoetenaansprekenophunverantwoordelijkheid.Netzoalsikhetmethaareensbendatjekansen,mogelijkhedenenrandvoorwaardenmoetscheppen.Voorderestmoetenmensenhetechterzelfdoen.Alszijhetnietdoen,moetjehendaaropaansprekeneningrijpen.MevrouwVerdonk(Verdonk):HoevergaatdatingrijpenvoordeSP?MevrouwKarabulut(SP):MevrouwVerdonk,...MevrouwVerdonk(Verdonk):Laatmijevenuitspreken.Ikpraatechtvanuitmijnzorgvoordiekinderen.Hetgaatomkinderendieop4-,5-jarigeleeftijdbuitenopstraatlopenendievanhunbroertjeslerenomrottigheiduittehalen.Vindtudatvoorhenverplichteopvoedings-ondersteuningmogelijkmoetzijn?MevrouwKarabulut(SP):Ikbegrijpdatunietalledebattenkuntvolgen.Datisgeenverwijt.Zozituooknooitbijinburgeringsdebatten,maaralsueenbeetjehadgevolgdwatwij...MevrouwVerdonk(Verdonk):Misschienweetikwelmeervaninburge-ringdanunaaldiedebatten.Kuntuhierduseenkeermeestoppen,alstublieft?MevrouwKarabulut(SP):Ikweetwelzeker...Devoorzitter:Dathelptniet,mevrouwKarabulut.Eénpersoonsfractiesmoetuditsoortverwijtenooknietmaken.Gaatuverdermetuwantwoord.MevrouwKarabulut(SP):Hetgaaternietomdatzijnietaanwezigisbijdebatten,maardatzijonzestandpuntennietkent.Wanneerdeopvoedingfaalt,moetjeimmersmetdwangendrangkunneningrijpen.Datiszeker.Ikbenergeenvoorstandervanomallerleifinanciëlesanctiesertegenaantegooien,zoalsmevrouwVerdonk.Daarmeeduwjearmemensenname-lijkalleenmaarverderindeput.Ikbenechterwelvoorgedwongeningrijpen.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Voorzitter.VoordeChristen-Uniestaatvooropdatwijmetelkaarmoetenkunnenlevenindezesamen-leving.Bijsamenlevenmoetjeelkaardusookderuimtegeven.Ditbete-kentdaternietwordtgetorndaanonzerechtsstaatenaanfundamentelewaardenennormen.Indatlichtzienwijdeaanpakvanprobleem-jongeren.Bijintegratiegaathetnaasthetinvoegenvandenieuwkomerookomacceptatievandenieuwkomerdoordesamenleving.Dietweeaspectengaanhandinhand.JethuisvoeleninNederlandisfundamen-teelvooreensuccesvolleintegratie.Wijontkennennietdaterbijboven-gemiddeldveelMarokkaans-Nederlandsejongerenproblemenzijn.Decijfersliegenernietom.Bagatelliserenvandeproblematiekisinniemandsbelang,maaruitvergrotingervanevenmin.Dehelegroepoveréénkamscheren,doetonrechtaandeburgersdiegraagengoedmeedoen.Zijmoetenhetgevoelhebbenerbijtehoren.Uitdeanalyseindebriefblijktdatersprakeisvaneenfalendeopvoeding;destraatvoedtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1723 jongensop.Gedragwordtgevormdindeopvoeding,dusdaarmoetforsopwordeningezet.Wijsteunendanookdeinzetvangezinsmanagers,hetCentrumvoorJeugdenGezinendestraatcoaches.Isdaarechterdespecifiekeexpertiseaanwezigomdezegezinnensuccesvolteonder-steunen?Zijnervoorbeeldenvanbestpracticesopditgebied?Deministerheefthetovereengezagscrisisenhetworstelenmetidenti-teit.Marokkaans-Nederlandsejongerenhebbeninfeitetemakenmeteendubbeleidentiteitscrisisdoordeverschillenincultuurthuis,opschoolenopstraat.Hetgaatnietalleenomgezagengedrag,maarookomwaarden.Ditaspectkanverderwordenuitgediept.Ikmisindebriefbijvoorbeeldaandachtvoorradicalisering.Iseronderzoekgedaannaardevraagofereenverbandistussenradicaliseringendezedubbeleidenti-teitscrisis?DeChristenUnievindthetpositiefdatdeministersamenwerkingzoektmetgemeentendoordeinzetvanpraktijk-enimplementatieteamsendoorhetmakenvanprestatieafspraken.OokiserbetrokkenheidvandeMarokkaans-Nederlandsegemeenschapnodigbijdelokaleaanpak.Erisechternietechtsprakevaneengemeenschap.Daarinvolgikdevorigesprekers,zoalsdeherenVanderHamenDibi.Ikwildeministerdusaanmoedigenomzijninzetterichtenopdegenendiededoelgroepkennenendieeenwaardevollebijdragekunnenleveren.Daarnaastmissenwijinhetplanvanaanpakdeuitwerkingvandebetrokkenheidvandegenendiededoelgroepkennen,juistoplangetermijn.Hetismooidaterallemaalinitiatievenzijn,zoalsdebuurtvaders.Hoegeefthetkabinetechterstructureelvormaandesamenwerking?Erisgesprokenmetdegemeenschapoveroorzakenenachtergrondenvandeproblemen,maarwatdragendezelfhulporganisatiesbijaandeaanpakindezebeleidsbrief?Gaatdeministerbijvoorbeeldsprekenmetzelfhulporganisatiesoverhettaboedatrustopdeerkenningvanpsychischeproblemenengedrags-problemenenopdebehandelingdaarvanbinnendezegemeenschap?Watgaatdeministerpreciesdoenomgemeententeondersteuneninhetvormgevenvanlokalesamenwerking?Ishetnunietwattevrijblijvend?Ditisvanbelang,omdatjuistbijinterventieeendirectebetrokkenheidvanpersonenuitdeomgevingvandejongerecruciaalis.Hetisprimadaterwordtingezetopgezinsgerichtwerkenencoördinatievandezorg.IkmisindebriefechterdeEigenKrachtConferentie.Kandie,bijhetaanpakkenvandeproblemen,nietaansluitenbijdebehoefteaaneengroterebetrok-kenheidvandegenendiededoelgroepkennen?Demaatregelenindebriefrichtenzichvooralopgezinnenendestraat-cultuur,maarikmisderolvandederdecultuur,namelijkdecultuuropscholen.Scholenkunneneenbelangrijkerolspelenbijeenbeleidvaninsluiteninplaatsvanuitsluitenenbijhettoepassenvanhelderenormen.Watmoetenscholenbijvoorbeelddoenmetleerlingendieleraressenvoorrotuitschelden?Ditvraagtveelvanhetonderwijs,maarikbenervanovertuigddatopditpuntveelwinstisteboeken.HetRijkzouscholenhierinkunnenondersteunen.GraaghoorikeenreactieopdekritiekvanhetSamenwerkingsverbandvanMarokkaneninNederland(SMN)datdebeleidsbriefmeeroverbestrijdenvanoverlastgaatenminderoverhetdaadwerkelijkverbeterenvanhettoekomstperspectiefvandejongere.Hetiszorgelijkdatdeaanpakopdeuitvaldanwelheeftgeleidtot10%minderschooluitvallers,maardathetpercentageMarokkaanseschoolverlatersjuistisgestegen.ErwordtterechtstilgestaanbijhetprogrammaVeiligheidbegintbijVoor-komen.Watbedoelenwijhierechterpreciesmee?HetiseenbreedprogrammaenhetvaltmijopdatinrelatietotdeMarokkaans-Neder-landsejongerevooralwordtgesprokenoverhetaanpakkenvanrecidive.Zijndeministershetmetmijeensdatbijvoorbeeldhet«doe-normaal-contract»en«doenormaal!bevel»juistbijpreventieeengroterolkunnenspelen?Vooropgesteldmoetwordendatoverlastgevennietacceptabelis.BijdeaanpakvanprobleemjongerenmoetweleenduidelijkonderscheidTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1724 wordengemaakttussenechtcriminelejongerenendemiddengroepvanoverlastgevendejongeren.Decriminelegroepmoethardwordenaange-pakt.Ermoetwordenvoorkomendatzijeengroteregroepmeetrekkenindeverkeerderichting.Welkeconsequentiesverbindendebewindsliedenaandeanalysedatdezejongerennuvaakrelatiefgemakkelijkmeteenenanderwegkomen?Bijdemiddengroepmoetenwijoppassendatallerleirepressievemaatregelenjuistnietleidentotuitsluiting,methetrisicoopversterkingvandeproblemen.Hetiseffectieveromintezettenopeenpolitiekvaninsluiting.Ermoeteenverbindingwordengelegdmetdethuiscultuur,tussenbinnenenbuiten,entussenpreventiefenrepressief.Ditvraagtduidelijkegrenzenvoordejongerenenhunouders.Dekabinetsaanpakvande12-minnerssluithiergoedopaan.DeministersteldedatdeaanpakvandeproblemendiedeMarokkaans-Nederlandsejongerenhebbenenveroorzaken,eenlangeademzalvragen.Hiervoorisintegratievanhethelegezinvanbelang.StapvoorstapgaanMarokkaansemoedersaandeslagmetbijvoorbeeldeentaal-cursus.Dezemoedersgaanerechtvoor,maarhetisvaakallemaalnogergbroos.Ondertussengroeienernieuwegeneratiesop.Ikwildaaromafsluitenmeteenoproepviadeministeraandemensenvandiegemeen-schap:ookdevaderszijnnodig.Eenaantalvadersisalnaarbuitengetredenalsbuurtvader.DeandereMarokkaans-Nederlandsevadersmoetenechterookuithuntheehuiskomenenmetdeministerwerkenaaneenbeteretoekomstvoorhunkinderen.Wijzullensamendeschouderserondermoetenzetten.Deministermoetdaarbijookdemeisjesnietvergeten.Zijveroorzakengeenproblemen,maarhebbenwelvaakproblemen.Erismeernodigdanalleendeaanpakvaneergerelateerdgeweld.Zijkomensomsnauwelijksopstraatenmoetenbinnenzevenjaarweleenvolgendegeneratieopvoeden.Totslotleesikindebeleidsbriefnietsoverdeverkeerdebeeldvormingendediscriminatie.Watwilhetkabinetdaaraandoen?DeheerDeKrom(VVD):Voorzitter.HetistreurigdatwijvandaagweeraantafelzittenomtepratenoverhetMarokkanenprobleem,althanshetprobleemdaterismeteenkleinegroepMarokkanendiehardnekkigweigertmeetedoen.Daarmoetenwijimmerswelpreciesinzijn.HetisooktreurigdatalleNederlandseMarokkanendiewelgoedmeedoenenmeewillendoen,doordezekleinegroepeenstickerophunvoorhoofdkrijgengeplaktdatzijallemaalnietzoudendeugen.Datisonterechtenonjuist.Vorigeweekbenikbijeenechtpaaropbezoekgeweest,waarvaniknaamenwoonplaatsbuitenbeschouwinglaat.Datechtpaarwoontineenbuurtdiewordtgeterroriseerddooreengroepvanzo’nvijftigMarokkanen.Hetiseennettebuurt,waargeensprakeisvanafgebladderdedeurpostennochvangrotewerkloosheidenwaarmensenwonendiekeurigwerkenvoorhuncenten.Datpaarleidtondereenvormvanstraatterreur.Hetistochheelwatandersomdatincijfersenstukkentezien,danwanneerjehetverhaalzelfhoortvanmensendieerdagelijksmeetemakenhebben.Diemensendurvenhunmondnietmeeropentedoenomdatzijbangzijnvoorrepercussiesenomdatzijbangzijndatzijandersmoetenverhuizen.NazesjaarKamerlidmaatschapbenjenietzosnelmeeraangeslagen,maarafgelopenweekwasikdatwel.Hetverhaalvanmensendieermiddeninzittenenermeetemakenhebben,grijptjenamelijkaan.Datisheelanderekoekdanallepapierenencijfers.HetgaatomMarokkanendiemensenbespugenenvoorhoeruitscheldenopstraatendieintimiderendophetlokalevoetbalveldjerondlopenmetbivakmutsenop,waarkindertjesdanooknietmeerdurventekomen.Hetgaatomjongerendiemethunscooteruitdagendophetachterwielopmensenafrijden.Alsereenpolitiebusjekomtopdraven,gaanzijuitda-gendmetz’ntwaalveneromheenrijden.Deboodschapvandiejongeluiisduidelijk:Nederlandisvanonsenniemandmaaktonswat.DatstraaltvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1725 henaf.Hetgaatinditgevaldusnietomeenachterstandswijk,maaromeengewonebuurt,waarmensenwonendiewerkenvoorhuncentenendiehelemaalnietrechts-radicaalzijn.Bijhetechtpaardatiksprak,wasinfebruaritijdenseeninbraakhethelehuisleeggehaald.Alleswasweg.Toenmenaangiftewildedoen,wasdeboodschap:komtumorgenmaarterug.Derecherchekwamtweedagenlater.Deboodschapvanderecherchewasdusdatzijnogmaartweedageninderotzooimoestenblijvenzitten,wantderecherchehadpastweedagenlatertijdomlangstekomen.Deechteklapkwamechtertoeneenvanbeiden’smorgensdedeuruitging,meteendeganginwerdteruggeduwddooreenaantalMarokkanen,eenpistoolophaarhoofdkreeggezetenvervolgensmesstekenopliep.Denadeinbraakgeplaatstecamera’senprikkeldraadindetuinhaddenkennelijkweinigeffect.DebuurmanwasookaleenkeerovervallendooreengroepMarokkanen.Terwijlhijgetapetengeboeidopdegrondlag,werdzijnhuisleeggehaald.Datzijngeenincidenten.Debuurtbewonerszijnbangendurvennietsmeertezeggen.Ophetgemeentehuiskreegmentehorendatmendezejongeluipositieftegemoetmoesttredenendatermaareenseenvolleybaltoernooimoestwordengeorganiseerdomdebuurtbijelkaartebrengen.Ikzalmaarnietvertellenwatdereactiedaaropwas.Hoenaïefkunjezijn?InRotterdamhebikdossiersgezienvanjongensvan16tot18jaarmetmaarliefstzeshonderdpolitieregistraties.IkmeendatdeministervoorWWIdaarookisgeweest.Diejongenslopennogsteedsopstraatrondengaangewoondoor.Datgebeurtallemaalondanksbatterijenhulpverlenersdieopdegezinneninkwestiewordengezet.Ikvroegwatdatallemaalkost.Voorhetgelddatwordtbesteedaanééngezin,konjeweleenstraathuizenkopen.Datwasdaarongeveerdeboodschap.Wijhebbenhiertemakenmeteenrelatiefkleinegroephardnekkigerecidi-vistenwaarhelemaalnietsmeermeetebeginnenis.Elkrespectvoorgezagenoverheidontbreekt.Omdatdeoverheidhetprobleemnieteffec-tiefbestrijdt,ontstaaterbijveelmensendiedaarmeetemakenhebben,eendiepevertrouwensbreukmetdeoverheid.Slachtoffersvanditgeweldendezestraatterreurvoelenzichdoordeoverheidindesteekgelaten,metalsdreigendgevolgdatmenradicaliseerttenopzichtevanallocht-onenendatiszeerernstig.Kennelijkiserindezesamenlevingonvol-doendeleiderschapomditprobleemeffectiefaantepakken.Kennelijkwordendeprioriteitenverkeerdgelegdenwordenslachtoffersen/ofpolitieenjustitieonvoldoendegesteundofgeëquipeerd.Dezegeweld-spiraalmoeteenvoudigwegwordendoorbroken,andersescaleerthetzowelbijdedadersalsdeslachtoffers.Hetgaatdeverkeerdekantuit.Hetisonvoorstelbaardatmenseninonsland,waarvrijheidzohooginhetvaandelstaat,demeestelementairevrijheidwordtonthouden,namelijkdevrijheidomtegaanentestaanwaarjewilt.Mensendurvendedeurnietmeeruit,hangenprikkeldraadencamera’srondhunwoningendurvenhunmondnietmeeropentedoen.Datisernstig.Ermoetdusdrastischwordeningegrepen.Wijhebbennietmeerzoveeltijd,wanthetongeduldindesamenlevingneemthandoverhandtoe.Datbegrijpikheelgoed.DeVVDprijsthetkabinetervoordathetdeproblemenmetgroepenMarokkanenindebriefzoduidelijkbenoemt.Erwordtindebriefnietomdehetebrijheengedraaid.Hetkabinetzetbovendienterechtinopzowelpreventiealsrepressieennazorg.Alleenmetdiedrieslagkunnendeproblemenuiteindelijkwordenaangepakt,inclusiefscholing,taal,werk,oudersenaldiefacettendiealaandeordezijngeweestinhetdebat.Wijherkennenoverigensookeenaantalvoorstellendiewijzelfeerderhebbengedaan,bijvoorbeeldovergezinscoachesensnelrecht.Wijvindenechterweldatdebalansindebriefteveeldoorslaatnaarpreventieenteweinignaarhandhavingenrepressie.Geziendehuidigeproblemen,verdienenhandhavingenrepressieeenhogereprioriteitvanhetkabinet.Buurt-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1726 bemiddeling,buurtgedragscodes,8-tot-8-coachesenvolleybaltoernooitjeszijnallemaaltotjedienst.Alsjeechternietmeewerktondanksalleaange-bodenhulp,dieerinovervloedis,danmoetheelhelderzijndatditonver-mijdelijkenonmiddellijkleidttotsanctiesdieookpersoonlijkpijndoen.Andershelpthetnamelijkniet.Wijhebbeninditlandtelangonduidelijkheidlatenbestaan.Wijzijntelangvergetenuitteleggendatwijmetz’nallenhebbenafgesprokendatjemetjevingersvanandermansspullenafblijft,omdathetrechtopeigendomhiereengrootgoedis.Wijhebbentelangnagelatenuitteleggendatonslandinhonderdenjarenisopgebouwd,inclusiefallenormenenwaardendiedaarbijhoren,zoalsdevrijheidomtegaanentestaanwaarjewiltentezeggenwatjewilt.WijmoetenerdusopnieuwvoorzorgendatdezejongensgoedbegrijpenhoedeNederlandsesamen-levingwerkt.Datkanalleendooreenheelhelderkadertescheppenwaar-binnenjeveelmag.Alsjeechteroverdiegrenzenheengaat,moetjeonmiddellijkenkeihardopjegedragwordenaangesproken.Datgebeurtgewoonnietendatmoetwelgebeuren.DeVVDisvoorpreventie,maardatheeftalleenmaarzinalseruitzichtisoprepressie.Datishetenigewatperspectiefgeeft.Elkanderscenarioleidttotverderafglijdeneneengroterevertrouwensbreukmetdeoverheidvanallemensendieerlastvanhebben.DeVVDheeftvorigjaardenotitieLik-op-stukbeleidgepubliceerd,waarineengrootaantalconcretevoorstellenisgedaanophetgebiedvanhetstrafrecht.Ikzaldienotitiezometeenuitdelen,zodatdewoordvoerdersdaaruitvoerigkennisvankunnennemen,wantikhebgeentijdmeeromdiedoortenemen.Hetgroteprobleemisookhetvolgende.Dejongeluidiespugenenmensenuitschelden,makenzichnietschuldigaanstrafbarefeiten.Hetisontzettendingewikkeldomdataantepakken,maardeoverheidkannatuurlijkwellekkerterugpesten.Jekuntdescootertjeshonderdkeercontroleren.Jekunthetidentiteitsbewijshonderdkeervragen.Jekuntdeveiligheids-enintegraalhelmencontroleren.Jekunthenvandestraathalenmetwijk-enstraatverbodenofmeteenavondklok.Deoverheidmoetdusbovenopdezeraddraaierszitten,anderswerkthetallemaalniet.KunnendebewindsliedenvoorrekenenhoeveelgelderintotaaljaarlijksincrimineleMarokkaansejongerenwordtgestoken?Kunnendebewinds-liedenaantonendatstedenendorpendielasthebbenvanstraatterreurencriminelejongerendietoevallignietMarokkaanofallochtoonzijn,nietwordenonderbedeeldbijdetoewijzingvanpersoneleenfinanciëlemiddelen?Daarligtimmersookeenprobleem.Iksteldievraagzodatburgemeestersnietlangerhoeventeverzuchten:warenmijncrimineeltjesmaarMarokkaan.DeheerDibi(GroenLinks):Datisechterprecieswaturealiseertmetuwbetoog.Uhieldopzicheenmooibetoog,waarinuhethadovereendiepevertrou-wensbreukbijdeburgertenopzichtevandeoverheid.DraagtdeVVDdaargeengroteverantwoordelijkheidvoor,aangezienzijdeafgelopentientallenjarenheeftgeregeerdenministersvoorintegratieheeftgele-verd?Hoekijktudusnaaruweigenroldaarin?Zijndemaatregelendieunoemt,bijvoorbeelddatterugpestendoorvaaktecontroleren,bedoeldvoorMarokkaans-Nederlandsejongerenofvoorallejongeren?Alsudiemaatregelenkoppeltaanetniciteit,zorgtuerdannietvoordatgebeurtwaarubangvoorbent,namelijkdatanderejongerenwordenonderbedeeld?ZorgtuerzonietvoordatdeaandachtenhetgeldveelmeergaannaarburgemeestersenpolitieagentendieklagenoverMarokkaanseprobleemjongeren,omdatereenzakgeldaanwordtgekoppeld?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1727 DeheerDeKrom(VVD):Hetgaatnatuurlijkoverallejongerendieover-lastveroorzakenenzichbezighoudenmetcriminaliteitenstraatterreur.Ikzalustraksdatdocumentoverlik-op-stukbeleidgeven.Datgaatoverstraatterreurinzijnalgemeenheid.Zomoethetookzijn.UvroegwaaromwijnuweerspecifiekoverMarokkanenspreken.Datisheelsimpel:omdatdaarhetgrootsteprobleemzit.Dathoevenwijnietondertafeltepoetsen,maardatbetekentnietdatwijinhetstrafrechtonderscheidgaanmakentussendeeneendeandergroep.Datdoenwijniet.Onderdekabinetten-BalkenendeI,IIenIIIzijndecriminaliteitscijfersgedaald.Hetveiligheidsgevoelendeaangiftebereidheidwarentoege-nomen.Meerpersoonscellenzijningebruikgenomen.Deinrichtingvoorstelselmatigedaders(ISD)isingesteldendeonvoorwaardelijkvervroegdeinvrijheidstellingisverledentijdsindshetvorigekabinet.Alsuooiteenkeerinderegeringterechtkomt,zultumerkendatuookdanaltijdKamer-meerderhedennodighebtomdingenuittevoeren.IkhoopoverigensdatdeVVDdoordekiezersindegelegenheidwordtgesteldomdatgeneaftemakenwaarzijmeebezigwas.DeheerDibi(GroenLinks):IkhoopookdatGroenLinksooitmeeregeert.Ikweetdatjedannietalleskuntbinnenhalenwatjewilt.Uwbetoogstrooktechterniethelemaalmetuwvoorsteloverhetlik-op-stukbeleid.DeVVDzegtdaterheelveelstappenzijngezetinhetverleden,daternueenaantalnieuwestappenmoetwordengezet,maardatdeVVDvertrouwenheeftindewijzewaaropdatnuwordtgedaan.Usteltdusgeenradicalemaatregelenvoor?DeheerDeKrom(VVD):Nou,«radicaal».Wijkunnenaleenheleboel,maardoenwijhetookecht?Daarzithetgroteprobleem.Wijzijnhetaandezetafelnamelijkvooreengrootdeelmetelkaareens.Hetgevoelvanonbehagenindesamenlevingwordthieraantafelverwoord,maarwaaromgebeurtdannietwatmogelijkis?Indeeerdergenoemdenotitiestaateenaantalvoorstellendiedeelsindekabinetsvoorstellenzitten,maardiedeelsaanvullendzijn.Daarinwordtvoorgesteldomhetstraf-rechtzodanigteveranderendatwijdezeproblemennogeffectieverkunnenaanpakken.Voorzitter:VanToorenburgDeheerDijsselbloem(PvdA):Voorzitter.Ikdankhetkabinetvoordebeleidsbriefvanjanuari.Debriefspreektonsergaan.Daaringaathetoverhetjuisteevenwichttussengrenzenstellenenperspectiefbieden,tussenhardenzacht,enpreventiefenrepressief.Beidezijnnoodzakelijkomtevoorkomendatdevolgendegeneratie,eigenlijkdejongerebroertjes,dezelfdewegopgaan.InhetafgelopenjaarwaserookeeninteressanteomslagonderMarokkaanseNederlanderszelf.Zijtoneneensteedsgroterebetrokkenheidenookeensteedsgrotereboosheid.Diehebbenenerzijdsbetrekkingophetdebat,dewijzewaarophetwordtgevoerdendestigmatiserendeeffectendaarvan.AnderzijdshebbendiebetrekkingophetgegevendatzijelkekeerweerwordengeconfronteerdmetdezelfdeproblemenvanMarokkaans-Nederlandsejongensdiedeboelopsteltenzetten.Dieproblemenzijnookvoorhenzeerstigmatiserend.Erisduseenbredeconsensusomdoorbrakenterealiserenendeproblemenopordetebrengen.IndegemeenteEindhovenmochtikmeedoenaaneengrootdebat,datwerdgeorganiseerddoorhetEindhovensDagblad.OokEindhovenheeftbeleidontwikkeldvoorMarokkaans-Nederlandseprobleemjongeren.Hetwaseengrootdebat,meteenzaalvolbetrokkenmensen.Hunbelang-rijksteboodschapwasdatzijerbijbetrokkenwillenworden.Daarkomiklaternogevenopterug,wantdatiseenbelangrijkpuntvoordekomendejaren.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1728 InnovembervorigjaarbrachtdePvdA-fractievanuithetzelfdegevoelvanurgentieeennotitieuitoverdeproblemendieMarokkaans-Nederlandsejongerenhebbenenveroorzakenonderdetitel«Devrijblijvendheidvoorbij».Dienotitiewaseeninhoudelijkereactieopeenreeksincidenten.Alsjespreektovereen«reeksincidenten»gaathetvaaknietmeeromeenincident,maarzitereenpatroonin.Danmoetenwijnaardeachterlig-gendeoorzakenkijkenennagaanofwijzegerichtkunnenaanpakken.NetalsdeheerDeKromzaliknietdehelenotitievoordragen,wantdieisookbeschikbaar.Erstaateenreeksmaatregelenin,dieoverigensvooreengrootdeelalbeschikbaarzijnofrecentelijknogzijngekomen.Burgemees-terskunnenoudersbijvoorbeeldeenaanwijzinggevenomhunkinderenvanstraattehalenenkunnenhetstrafrechtinstellingbrengenalsdeouderszichdaarnietaanhouden.DatwaseenvoorstelvandePartijvandeArbeid.Zoisereenreeksmaatregelenenmogelijkhedenbijgekomenopvelerleiterreinen.Deinsteekvanonzenotitiewasomdestraatcultuurterugtedringen,dethuiscultuurteondersteunenendeinvloedvandeschoolcultuurteversterken.Eenaantalanderesprekersheeftgezegd:hetkanallemaalal,maarnumoethetwordenuitgevoerd,ofwel:doenwijhetook?Daarsluitikmijbijaan.Deindrukkanbestaandatheteerstforsuitdehandmoetlopenvoordathetinstrumentariumuitdekastwordtgehaald.Ikvraagbijvoor-beeldaandeministervanJustitieendeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesofdegemeentenvoldoendekennishebbenvandebeschikbareinstrumentenomproblemenbijeenwijkhuis,ineenstraatofbuurtopordetebrengen.Watgaandeministersdoenomdebekendheiddaarvanbijrechtersenburgemeesterstevergroten?Ikvraaghetkabinetomtoetezeggendathetjaarlijksinjanuarirapporteertoverdeeffectenvanhetpakketdatnuvoorligtenwelopdevolgendetweepunten.Wordendejuridischeinstrumentenendeinstrumentenvooropvoedings-ondersteuningnuookingezetdoorgemeenten,burgemeestersenrech-ters?Datisheteerstewaarinikzeergeïnteresseerdbendekomendejaren.Hierbijgaathetookombijzonderegedragsmaatregelen,samenscholingsverbodenineenwijk,demogelijkhedenomoudersdeordertegevenomhunkinderenvanstraattehalenenzovoorts.Verderbenikzeergeïnteresseerdindestatistieken.Leidenditpakketendeinten-sievereaanpakdienuwordtgekozen,toteenlagereschooluitval,eendalingvandeoververtegenwoordigingincriminaliteiteneenverbeteringvandewerkgelegenheid?Wijmoetenmeerhouvasthebbenomtewetenofdeaanpakookwerkt.OosterweiinGoudawasvorigjaardemeestopvallendewijkindereeks«incidenten».VoorGoudaisdenodigeextrahulpgekomen.Ikwilechtereenstapterug.KandeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijks-relatiesvertellenwatdeanalysewasvandeoorzakenvandeproblemeninGouda?DegemeenteGoudaheeftonsnamelijkuitgelegdaljarenbezigtezijnmeteenintensieveaanpakvandegroependewijkenwaarhetomgaat.Tochisdaarblijkbaarietsnietgoedgegaanofisdeaanpakonvol-doendestructureelgeweest.InEnschedehadmendezelfdeproblemenmetdeMarokkaansegemeenschap.Daarheeftmenechterjarenlangintensiefgeïnvesteerdindehardeendezachtekant.InEnschedezegtmengeenoververtegenwoordigingincriminaliteittehebben.Alsdecijfersjuistzijn,ishetinteressantomnategaanwathetverschilistussenEnschedeenGouda.InEdeheeftmenvoortdurendenbijherhalingdewijkVeldhuizenaangepakt,maarinEdehoorjeopstraatinmiddelslaco-niekeopmerkingenals:eennieuweburgemeester,eennieuweaanpak.Datheeftooktemakenmetwatburgemeesterswisselingen,maarhetzegtookietsoverdewijzevanaanpak.Menintensiveertdeaanpakeenpaarjaar.Dandreigthetweerwegtezakkenenkomendeproblemenweerterug.Vervolgenswordterweernieuwbeleidopgestartenwordennieuweprojectenopgezet.Wellichtiseenvandelessendiemoetwordengetrokken,datdeduurvandeveleprojectentekortisendatdeaanpakTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1729 eenlangdurigeinzetenenigevolhardendheidvergt,ookvanhetlokaalbestuur.MevrouwKarabulut(SP):Daarbenikhethelemaalmeeeens.Somsdoemteenprobleemop,zoalsnumetMarokkaans-Nederlandsejongeren.WijkennenechterookproblemenmetAntilliaans-Nederlandsejongeren.Ikbenhethelemaalmetueensdatwijmoetenvoorkomendatdithetzoveelsteprojectwordtdatmetnieuwebestuurdersweerverandert.Daaromhebbenwijeerdervoorgesteldomtweeministershiervoorverantwoordelijktemaken,concretedoelentestellenenaldieprojectenonderdenoemer«probleemjeugd»tebrengen.Steuntudatvoorstel?DeheerDijsselbloem(PvdA):Begrijpikdatueenministeralschefwiltaanwijzen?MevrouwKarabulut(SP):Eenoftwee.DeheerDijsselbloem(PvdA):Alshetertweemoetenzijn,zijndatiniedergevaldeministervoorWWIalseersteondertekenaarendeministervoorJeugdenGezinomdatikzeerveelbelanghechtaandebetrokken-heidvanoudersenaanopvoedingsondersteuning.MevrouwKarabulut(SP):Ikbegrijpdatuonsvoorstelsteuntomtweeministersverantwoordelijktemakenvooralledoelgroepen,alleprobleemjeugdenalleprojecten.Daarbijmoetenerconcretedoelstel-lingenwordengeformuleerd,zodatwijdevoortgangperjaarofzonodigpermaandkunnenvolgen.DeheerDijsselbloem(PvdA):Ikkanprimawerkenmetdevierministersdiebijditoverlegaanwezigzijn.Ikhebvoorallebewindsliedenvragen.Hetlijktmijzinvoldatereeneerstverantwoordelijkeministeris,maardaarhechtiknietzeeraan.Hetisvoormijniethethoofdpuntvanditdebat.MevrouwVerdonk(Verdonk):IkbenevenalsdeheerDijsselbloemzeerblijdatdoorhetheftigedebatvandeafgelopenjarendeMarokkaansegemeenschapuithaartentisgelokt.Zo’ndebatheeftmeerzindankopjestheegaandrinken.DeheerDijsselbloemzeidatdegemeenteGoudablijisdathetzogoedgeregeldis.IkhebdebriefvanGoudavoorme.DaarstaatindatdemiddelenendeconcretemaatregelenindeogenvandegemeenteGoudanietinverhoudingstaantotdeindebriefgesignaleerdeproblematiek.Daarwordtookeenaantalvoorbeeldenvangenoemd.VolgensmijisGoudahelemaalniettevredenoverdeinzetvanhetkabinet.DeheerDijsselbloem(PvdA):Ikwasdaaroverzelfeenbeetjeverbaasd.Alserééngemeentesnelenmetvoldoendegeldisgeholpen,danisdatGouda.Datlaatonverletdaterkritiekmogelijkisopdeaanpak.Devraagisofdieindevolleomvangzwaargenoegis.MevrouwVerdonk(Verdonk):UbetrokdestellingdatGoudatevredenis.Alsjedebriefgoedleest,danblijktGoudahelemaalniettevredentezijn.IkconstateerdatditkabinetooktenaanzienvanGoudawaardeproblemenheelgrootzijn,geenenkeledaadkrachtheeft.Erzijnsindseind2008gesprekkengaandemetmeerdereministeriesenerzijnenkeletoezeggingengedaan.Ikkangeenandereconclusietrekkendandathetkabinetgeendaadkrachttoont.DeheerDijsselbloem(PvdA):Ikhebdaareenanderbeeldvan.DeministervanJustitieheeftbijvoorbeeldopzeerkortetermijnzesextrarechercheursnaarhetdistrictGoudagestuurdomdatdaarallerleizakenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1730 blevenliggen.Diezakenzijnnudoordieextrarechercheursmeteenopge-pakt.Datlijktmijookcruciaal.Jekuntweljongerenvandestraathalenenproces-verbaalopmaken,maaralservervolgensnietsmeegebeurt,heefthetweinigzin.DeministervanBZKheeftgeldenvrijgemaaktvoorgezins-coachesinGouda-Oost.Alserééngemeentesnelendirectisgeholpen,danishetGouda.JekuntjezelfsafvragenwaaromditalleenvoorGoudawordtgedaan.IkgeloofnietdatikgezegdhebdatGoudatevredenis,maardegemeenteiswelsnelgeholpen.DeheerDibi(GroenLinks):IkwasheelergverbaasdoverhetoptredenvandeburgemeestervanGouda.Hijzeieerstdaternietsaandehandwasendatersprakewasstigmatiseringenvaneenmediahype.Toenermogelijkgeldbeschikbaarzoukomen,schreeuwdehijechtermoordenbrand.GroenLinksiszeerkritischoverdehoeveelheidgelddiedaarvoorisuitgetrokkenenoverdebestedingdaarvan.Bentunietbangdatdoorhetkoppelenvangeldaanbeleidvoorbepaaldegroepen,zoalsMarokkaans-Nederlandsejongeren,allerleigemeentenbijdeoverheidzullenaankloppenenhunproblemengrotermakendanzeinwerkelijkheidzijn?DeheerDijsselbloem(PvdA):Diebestuurlijkereflexkanikinderdaadnietuitsluiten.Wijzullendaarscherpopmoetenblijven.Ikbenhetechtervolstrektoneensmetuwbetoogdatjegeenrekeningmoethoudenmetspecifiekeproblemen,ookalszezichdirectvoorjeneusvoordoen.Ikbendaarwelingeïnteresseerdalshetonshelptomhetprobleembeteropderadartekrijgenenalshetonshelptomtebegrijpenwaardeoorzakenliggen.Alswijdaardoorbeterbeleidkunnenontwikkelen,moetenwijookkijkennaarspecifiekeproblemeninbijvoorbeelddeMarokkaans-Nederlandsegemeenschap.IkzithierheelandersindandefractievanGroenLinks.DeheerDibi(GroenLinks):Dithebikaleerdergeconstateerdendatvindikjammer.Ikvindhetookjammerdatdemeestepartijenzichbaserenopdewaarheidvangisterenennietopdewerkelijkheidvanvandaag.UzegtdathetbelangrijkisdatwordtgeconstateerddathetomMarokkaans-Nederlandsejongerengaatomdatjeerdaneenspecialeaanpakoploskanlaten.KuntueenvoorbeeldgevenvaneenspecifiekMarokkaansprobleemwaareenspecialeMarokkaanseoplossingvoorbedachtmoetworden?DeheerDijsselbloem(PvdA):IkherinnermijhetdebatinEindhoven.DaarzatdezaalvoleneengrootdeelvandeaanwezigenwasvanMarok-kaanseafkomst.Erwasveelkritiekopdeoverheid,ophetbeleid,opdegemeenschapenopdejongeren.Maarerwasniemanddiezeidathethunprobleemnietwas.Datzaluookwelinteresseren.Diemensendaarbegrependondersgoeddatdezejongereninallerleiculturelekloventerechtkomen.Omwatvoorredendanookzijndezejongerenveelvatbaardervoordeinvloedvandekeihardestraatcultuurdananderegroepen,ziedestatistieken.Deaanwezigenindezaalhaddengeenenkeleaanvechtingomdataspectondertafeltevegen.Endatdoetuvoortdu-rend.Ikvinddatjammer,wantikbenervanovertuigddatwijveeldichterbijdeoplossingkomenalswijmetdiemenseningesprekgaanoverdevraagwaternueigenlijkaandehandis.Uvroegnaareenvoorbeeld.Opvoedingsondersteuningisvangrootbelangomdezeproblematiekaantepakken.Danhebikhetoverdejongerebroertjesennietoverdeharderekernvanjongensvan16jaarofouder.Ikziedatheelveeloudersmoeitehebbenomhunkinderenopeengoedemaniertebegeleiden.Binnenshuisgaathetnog,maarbuitenshuisishetzeermoeilijk.Datheeftooktemakenmethunmigratiegeschiedenis,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1731 aldenktuvanniet.MenweetniethoehetinNederlandopstraattoegaatenhoehetNederlandseonderwijssysteeminelkaarzit.DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.Ikhebgeenantwoordgekregenopmijnvraag.Ikwilsowiesonietgeassocieerdwordenmet...Devoorzitter:Uhebtrechtopeenantwoord,maarnietopeenbevredi-gendantwoord.DeheerDijsselbloemrondzijnantwoordopuwvraagafendaarnavervolgthijzijnbetoog.DeheerDijsselbloem(PvdA):HetverbaastmijdatdeheerDibizegtdathijgeenantwoordopzijnvraagheeftgekregen.HetgaathieromeenspecifiekprobleemdattemakenheeftmetdemigratiegeschiedenisendeonbekendheidvanoudersmetdeNederlandsesamenleving.Daarbijkanhetinstrumentopvoedingsondersteuningheelgoedwerken.DeheerDibizalhetdaarnietmeeeenszijn,wantvolgenshemheeftdeproblematieknietsmetdemigratiegeschiedenisenmetculturelekloventemaken.Opdatpuntzijnwijhetfundamenteeloneens.Ikkomnuopeenvolgendheikelpunt,namelijkhetetnischregistreren.OokdaaroverdenkendefractiesvandePvdAenGroenLinksietsanders.VoorAntilliaanserisicojongerenhebbenwijaljareneenapartbeleid.GroenLinkswasdaaroverigensaltijdvoor.NuwordtgepleitvooreenspecifiekeaanpakvandeMarokkaans-Nederlandseproblematiek.Ditroeptdevraagophoezichditverhoudttotdediscussieoveretnischeregistratie.DeministervoorJeugdenGezinisverantwoordelijkvoordriepilotsvanuitdeCentravoorJeugdenGezin,waarinwordtonderzochthoespecifiekemigrantengroepenkunnenwordenbereiktmetopvoedings-ondersteuning.Hoedoejedatalsjedeledenvandegroepnietmagiden-tificeren?InTilburgiseenvandecampussenvandeministerspeciaalgerichtopMarokkaans-Nederlandsejongeren.Prima,maarhoedoejedatalshetidentificerenenregistrerenvandedoelgroepnietwenselijkis?DitzijnallemaalvragenvoordeministervoorJeugdenGezin.Voordezomerkrijgenwijgraagdebriefvanhetkabinetwaarintenprincipalewordtingegaanopdekwestievanetnischeregistratie.VanwegedetijdsluitikmijaanbijdeopmerkingenvandeheerVanderHamoverschoolverzuim.Hetiseenbelangrijkevooraankondigingvancrimineelgedrag.Opditpuntisextrainzetnodig.InAmsterdamwordtvandaageennieuwinitiatiefgepresenteerd,namelijkeencampusvoorjongerentussen12en15jaar.Alshetschoolverzuimuitdeklauwenloopt,wordenjongerenvan8.00uurtot20.00uuropgevangenenintensiefbegeleid.Ditallesommaartevoorkomendathetschoolverzuimendecriminaliteitdiedaaruitkanvoortvloeien,doorzetten.GraageenreactievandeministervoorJeugdenGezinopditinitiatief.Watisdestandvanzakenbijhetconvenantdatdezeministermetdegrotestedenheeftvoor-bereidomtekomentotvergaandeontkokeringinhetjeugdbeleid?Dezetoezeggingheeftdeminister-presidentaanmijnfractievoorzittergedaantijdensdealgemenebeschouwingen.VrijdageenweekgeledenwasikopwerkbezoekinBosenLommerinAmsterdambijSaïdBensallam.Hijheeftdwarsdoorallerleistructurenvanwelzijnsorganisatieenhetofficiëlejongerenwerkheenactiviteitenopgezet.TegenwoordigdoethijditonderdenaamConnect.Hetgaatomeenvoorzieningvoorbasisopvangvanjongeren,projectenvoorreparatieenhergebruikvanrolstoelen,eenparkeerproject,eenbeveiligingsprojectenopvoedingscursussenvoorouders.Hijdoetditvoordedoelgroepwaarhijuitisvoortgekomen,mijnheerDibi.Zijnstellingis:geefdejongerenweereigenwaardeenstructuur,enhelpdeoudersomhetcontactmetdeeigenkinderenweerteherstellen,zodatdeveegwagentjesweergewoondoordebuurtdurventerijden.Hijheefteenoverheadvannulkommanul.Erzijnalleenuitvoeringskosten.Gepensioneerdeautochtonevrijwilligerssteunenhem.DeanalysevanSaïdisdatveelouderszichonmachtigTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1732 voelenomhuntaakalsopvoedergoedintevullen.Zijhebbengeencontactmeermetdejongerenendatmoetwordenhersteld.Daarbijmoetendieouderswordenondersteund.PastditindeDonnergelden?IkvraagdeministervanJustitietussendoorhoehetstaatmetdeeffectiviteitvandebestedingvandiegelden.NatuurlijkpassendeinitiatievenvanSaïdnietindeDonnergelden.PassenzeindeaanbestedingvanhetjeugdwerkinAmsterdam?Nee,daarpassenzeooknietin,maarzewerkenwel.Vaderswordenineenvoorhenveiligeomgevinggeconfron-teerdmethetechtelevenvanhunzonen.Somsisdateenechteconfron-tatie.Hoerakendiedaarnaweeringesprek?VoormijisSaïdBensallameenvoorbeeldvaniemanddiezijnlotineigenhandneemt;ennietalleenzijneigenlot,maarookdatvandejongerenendeoudersdiehetalleennietredden.IkvraagdeministervoorWWIhoehijdwarsdoorallebeleidskadersheenditsoortinitiatievenvaneengemeenschapmogelijkwilmaken,dushoehijderegeldrukvanaanbestedingenverantwoordingwilomzeilen.Hetbeleidstaat.Dekomendejarenkomthetoppraktischeuitvoeringaan.Alswijernietinslagenomdeeffectiviteitaanmerkelijktevergroten,zalernogveelmaatschappelijkeschadezijn.Deinstrumentenzijner.Devolmondigeerkenningvanhetprobleemiser.Debetrokkenheidvandeeigengemeenschapiser.Nunoghetpolitiekecommitmentbijdeuitvoe-ring.DeheerDibi(GroenLinks):IkhebheelveelrespectvoorSaïdBensallamomdathijeenprobleemjongerebijzijnnekvelgrijptennaarpraktischeoplossingenzoekt.Daarinmaakthijvolstrektgeenonderscheidopbasisvanetniciteit.SaïdkwamvroegeraltijdbijtanteHennie,dekoninginvandekolenkitbuurtinAmsterdamBosenLommer.TanteHenniemaaktookvolstrektgeenonderscheidopbasisvanetniciteit.SaïdentanteHennieverzettenzichtegenwatwijhierdoen,namelijkeenprobleemconstaterenendaaraankoppelendathetomMarokkanengaat.Niemandwilhetonderhettapijtvegen.Erisgeenenkelepartijdiehetnietbenoemt.Devraagisalleenhoerelevanthetisvoordeoplossing.IkhebvandeheerDijssel-bloemgeenovertuigendantwoordgehoordtoenhijhethadoverhetbelangvanopvoedingsondersteuning.WatiserzospecifiekaandeMarokkaanseopvoedingsondersteuning?DeheerDijsselbloem(PvdA):HetinteressanteisdathetvoorSaïdhele-maalgeenissueisomoverMarokkaans-Nederlandsejongerentespreken.Indiewijk,indiecontextisdathelemaalgeenvraag.Indiezinheeftugelijk.DeheerDibi(GroenLinks):OmdathetAmsterdammerszijn.DeheerDijsselbloem(PvdA):Indiecontextishetgeenvraag.Dejongerenwaarhijmeewerkthebbenallemaaldieachtergrond.Zijnanalyseisdathetgrootsteprobleemisdatergeencontactmeeristussenoudersenkinderen.Erisgeensprakemeervanopvoeding.Wijzullendieoudersdaarinmoetenondersteunen.Heeftdattemakenmethunachter-grond?Ja.ZeggenwijdaarmeedatdeMarokkaansecultuureenprobleemheeftofdatMarokkanennietkunnenopvoeden?Nee.Hetheefterookmeetemakendatsommigeouderszichvolstrektvreemdvoelenineensamenlevingdieheelveelvanhenverwacht,metscholendieheelvanhenverwachtenenmetpolitiediehenterechtaanspreekt.DatisvoorSaïdBensallemtotaalgeenkwestie,totaalgeendiscussiemeer.MevrouwVerdonk(Verdonk):DeheerDijsselbloemzegt:wijzullendeoudersondersteunen,wantzijvoelenzichzovreemdindeNederlandsesamenleving.Achwatzielig.HeteerstedatjemoetdoenomjethuistevoelenindeNederlandsesamenlevingisdeNederlandsetaalleren.ErisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1733 eeninburgeringswetdievolopgelegenheidbiedtomdetaalteleren.Diewetverplichtdaarzelfstoe.DePvdAzorgterconstantvoordatdesanc-tiesuitdewetwordengehaald.Zijtolereertdatmensendetaalnietlereneniserdaarommedeschuldigaandatkinderenopgroeienintweeculturen.DePvdAismedeschuldigaanditprobleem.Zijisermedeschuldigaandatergeenoplossingtevindenisomdatzijhetprobleemnietindekernwilaanpakken.DeheerDijsselbloem(PvdA):Ikbeluisterhieringeenvraag.ErisalvakeropgemerktdatmevrouwVerdonk,alshetgaatomdeinburgeringswet,nietmeerhelemaalaangehaaktis.Zijheeftindewetgezetdatmensenvijfjaardetijdkrijgenomaandeinburgeringsplichttevoldoen.DehuidigeministerheefteenwetsvoorstelbijdeKameringediendomdietermijnterugtebrengennaardriejaar.Dankunnendesanctiesveeleerdertoegepastworden.MevrouwVogelaarheeftgezegddatiemanddieeeninburgeringsaanbodkrijgtvandegemeentedatmoetaccepteren.DatzatnietindewetvanmevrouwVerdonk.Zokaniknogwelevendoor-gaan.Devoorzitter:Weetunogwiedatbedachthad?DeCDA-fractie!Daarmeedraagikhetvoorzitterschapweeraanuover.Voorzitter:DijsselbloemAntwoordvandebewindsliedenDevoorzitter:Wijhoudenhetaantalinterruptiespersprekernauwkeurigbij.Sommigenzullendaardooreerdermetmijnstrengheidtemakenkrijgendananderen.MevrouwVerdonk(Verdonk):Hoeveelinterruptieskrijgenwij?Ikhebgevraagdofhetmogelijkwasomminderspreektijdineerstetermijntegebruikenommeertekunneninterrumperen.Uhebtmijtoegezegddatditnatuurlijkmogelijkwasomdatergenoegtijdwasvoorhetdebat.Devoorzitter:MevrouwVerdonk,uhebtachtkeergeïnterrumpeerd.Wijgaanheteerlijkdelen.Inhetantwoordvandebewindsliedenkrijgtelkewoordvoerderdegelegenheidomdriekeerteinterrumperen.Danblijftermisschientijdovervooreentweedetermijn.MinisterVanderLaan:Voorzitter.Ikdankdeledenvoorhuninbreng.Metsommigeopmerkingenisderegeringheteens.Metandereopmerkingeniszijhetmindereens.Metenkeleopmerkingeniszijhettotaaloneens.Ikzalhierduidelijkopreageren,zodatwijeengoeddebatkrijgen.Dehoofdzaakinhetkabinetsbeleidisdebalanstussenpreventie,repressieennazorg;eenbalanstussenwathierhardenzachtwordtgenoemd.Ikherkenmijtotaalnietindebijdragendievanafdeflankenophetkabinetwerdenafgevuurd.Aandeenekantprobeertmenvoltehoudendatdebriefbagatelliserendisendathetkabinetzichlaatkennenalseenzachteheelmeester.AandeanderekantzegtmendanersprakeisvanMarokkanenfetisjismeenhetopblazenvaneenprobleem.Alsjeeenbriefschrijftwaarinjeprobeertdebalanstezoeken,benjeperdefinitiekwetsbaaropbeideflanken.Diekwetsbaarheidblijktinhetdebat.Alsmensendiebriefgoedlezen,kunnenzijbegrijpendathetkabinetopdegoedewegis.Ikweetdatjemetdekreet«leesdiebrief»nietverkomt,maarikbengenooptomKamerledendiedebriefonrechtdoen,tecorri-geren.MevrouwKarabulutheeftgezegddatzijandersdanhetkabinetindebrief–zijverweesooknaardebrief–nietgelooftinhetgebruikvanreligiealsmiddelomdeproblematiekaantepakken.IkvraaghaarofzijindebriefvantwintigkantjeséénalineakanaanwijzenwaarinhetkabinetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1734 daarvoorpleit.Ikweetdatditnietkan,maarikvraaghaartochomhetteproberen.DeheerDibivindtdatdetitel«Marokkanenbrief»opvoorhandalstigmatiserendwerkt.Waarstaatdathetkabinetdezebriefdenaam«Marokkanenbrief»heeftgegeven?DeheerDibi(GroenLinks):Ikhebhetwoord«stigmatisering»nietindemondgenomen.Welhebikdebriefnieteffectiefenirrelevantgenoemd.Dietitelstaatopallerleiwebsitesvandeoverheid.UhebtzelfdebriefindebattendeMarokkanenbriefgenoemd.Ikzouzeggen:steektudehandineigenboezem.MinisterVanderLaan:HetiseenbriefoverdeaanpakvanMarokkaans-Nederlandseprobleemjongerenofjongerenmetproblematischgedrag.Daarzijnallerleivariantenvan.Hetdoetonrechtaandebalansdiehetkabinetgezochtheeftomtezeggendatzondermotiveringeengroeperuitwordtgelichtomdatalleensprakeisvaneengeneraleproblematiek.UwhelebetoogisgestoeldopdevraagwaaromMarokkanencentraalstaanindebrief.Hetantwoordzijndestatistieken.HetiseenernstigfeitdatdeschooluitvalonderMarokkaansejongerentweekeerzohoogisalshetlandelijkgemiddelde,dathetaantalMarokkaansekinderendatuitein-delijkwerklooswordtdriekeerzogrootisalshetlandelijkgemiddeldeendathetaantalMarokkanendatinaanrakingkomtmetjustitievieràvijfkeerzogrootisalshetlandelijkgemiddelde,afhankelijkvandegroepdiejekiest.DatrechtvaardigtvoorhetkabinetdekeuzeomspecialeaandachttebestedenaanMarokkanen.AlsdeheerDibienikhetdaarovernieteenszijn:sobeit.DeheerDibi(GroenLinks):IkhebertotaalgeenbezwaartegendatuaandachtbesteedtaandeproblematiekvanMarokkaans/Nederlandsejongeren.Ikzegalleendatdemaatregelengeneriekmoetenzijn.Alswijhetoverhetalcoholbeleidhebben,isergeensprakevaneenautochtonenbrief.Datgebeurtooknietbijhooligans,terwijldiegroeptochvoornamelijkuitautochtonenbestaat.WaaromgeenTurkenbrief?WaaromgeenRoma-enSintibrief?Ukiestervooromvoorbepaaldegroepenonderscheidtemaken.Ikkanalleenmaarconcluderendatditwordtgedaanvanwegedemediahype,omdathetscoortenvanwegedeelectoraleverschuivingen.MinisterVanderLaan:Ikzegernogtweedingenover,wantikvindnietdatwijalonzetijdmoetenbestedenaandezediscussie.IkgaervanuitdatdeheerDibioprechtdezemeningistoegedaan,maarikvinddathijspokenziet.WijhebbenaldeAntillianenaanpakenwijkrijgennudeaanpakvanMarokkanen.OpverzoekvandeKamergaanwijaandegangmetbeleidvoorRomaenSinti.Hetkabinethechterbelangaanomzogeneriekmogelijkbeleidteformuleren,maaralsdefeiteneenspecifiekeaanpakrechtvaardigen,deinsthetkabinetdaarnietvoorterug.HetkabinetstaathierwaarschijnlijkandersindanGroenLinks.DeheerDibizegtdatwijzorgvuldigtewerkmoetengaanendatdezevoorstellenonzorgvuldigzijn.Ikzoudaarbijnakwaadomworden.Ikbenhetopdatpuntzeermethemoneens.Debriefisbuitengewoonzorgvuldig.Ikenmijncollega’szullendatuitleggen.DanzijndeheerDibienwijhetmaaroneens.Ditsoortduidelijkeverschillenvanmeningzijneraanbeidekantenvanhetpolitiekespectrum,zoalsstrakszalblijken.Alsjekiestvooreenaangrijpingspuntaanéénkantvanhetspectrum,hebjehetmakkelijkerdanwanneerjeprobeertomeenbalansaantebrengen.Ikzouhetheelergjammervindenalsjebijditingewikkeldeprobleemdatallangspeeltenvermoedelijknoglangzalspelendewaarderingvandevoorstellenlaatafhangenvanhetfeitofjelidbentvaneencoalitie-ofeenoppositiefractie.Daarmeedoenwijhetprobleemgeenrecht.Daaromishetgepast,waarderinguittesprekenaanhetadresvandeVVD-fractiedieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1735 bijmondevandeheerDeKromvandaaguitdatsjabloonisgestapt.Hijheeftvooreenzakelijkebenaderinggekozen.Hijheeftwelkritiekopbepaaldezaken,maardaarinherkenikzekerniethetsjabloondatikslechtvindvoordeaanpakvaneengrootprobleemzoalsdit.Ikpoetsnietwegdatelkepartijvolstrekthetrechtheeftomdatvanuitdeeigenpolitiekekeuzesdeproblematiektebenaderen.Alsmendaarmeebovenhetschemaregering-oppositieweetuittestijgen,danhelptdat.Vandaarhetcompliment.Watisdekernvandebalansdiehetkabinetindebriefheeftgezocht?Platgezegd,komtdatophetvolgendeneer.Tegendejongetjesvan15tot18jaarwaardeheerDeKromaanrefereerdetoenhijhethadoverhetgezinwaarhijopbezoekisgeweest,zeggenwij:wijzullenjoueensleren.Datisdestrengeaanpakvanhetkabinet,hetstellenvangrenzen.MevrouwVanToorenburghadhetoverjongetjesvan2jaar.Wijmoeteningrijpenalszijdetaalnietleren,zoalsookmevrouwVerdonkbepleitte.Alskinderenvan4jaarmeteentaalachterstandaanhunschoolcarrièrebeginnen,halenzijdienooitmeerin.Tegendiekinderenzeggenwij:wezullenjoulatenleren,viainterventiesinjeomgevingzullenwijervoorzorgendatjijgeenachterstandoplooptengoedekansenhebt.Datisindekerndebalansopdeverschillendebeleidsterreinendiehetkabinetindebriefheeftgezocht.ErisgezegddathetjammerisdatdeministersvanOnderwijs,CultuurenWetenschapenvanSocialeZakenenWerkgelegenheidontbreken,maarerisookgeopperddatdeaanwezigheidvanvierministersbijditoverlegteveelvanhetgoedeis,omdathetdaardooronduidelijkiswieaanspreek-baaris.DebriefoverMarokkaans-Nederlandsejongerenwaseenvandeeerstedingenwaaraanikalsnieuweministermochtenmoestwerken.Ikvondhetbuitengewoonplezierig,temerkendatjezeereendrachtigkanwerkenaanzo’ngrootprobleemdatveelraakvlakkenheeftmetporte-feuillesvanandereministers.Voormijishetvanzelfsprekenddatmijncollega’svandaagookaantafelzitten.AlsKamerlidzouikdatookprettigvinden,wantdaardoorvalterzekergeengat.IkhechtmeerwaardeaandeopmerkingdateigenlijkdebewindsliedenvanOCWenSZWhierbijaanwezigmoetenzijn,danaandekritiekdaterteveelministersaanhetoverlegdeelnemen.Degenendiewillendatwijhenernauwerbijbetrekken,kunnenvanmijdietoezeggingkrijgen.Daarbijwilikookhetvertrouwengevendathetkabinetnietvoordezeproblemenwegloopt.Ikweetdatdedingenvoormijnaantredenzogelopenzijn,datiknuheteersteaanspreekpuntben.Ikbeschouwdatzelfnietandersdandatikdebrievenbusbenvoordezecoalitievanministersdiedittothungezamen-lijkeverantwoordelijkheidrekenen.IkzegdeKamerdathetnooitzalleidentoteenbenaderingindetrantvan«ditligtnietzozeeropmijnterreinalswelopdatvanmijncollega».Datisabsoluutnietdebedoeling.Datrisicoiserzelfsniet.Dezeopzetisjuistgekozenomtevoorkomendatergatenvallen.OnderanderendeheerDeKromheeftgezegddatwanneerdehuidigeproblementelangblijvenbestaanzonderdatdeaanpaktotzichtbareresultatenleidt,hetvertrouwenvanburgersinhunregeringwordtaange-tast.Vooreendeelisdatalhetgeval.Ikbenhetzeereensmetdegenendiedaarvoorvrezen.Daaromishetextravanbelangdathetkabinetzichbijkritiekvanbeidezijdenvanhetpolitiekespectrumnietverschuiltachterdebalans.Datismisbruikmakenvanwatjuistdekernvanhetbeleidmoetzijn,namelijkdeevenwichtigeaanpak.MogenwijdanookvandeKamervragendatzijgeenmisbruikmaaktvandekwetsbaarhedendieerzijn?VoorkomenmoetwordendatwijophetenemomenthorendatwijteveelaandachtaanMarokkanengevenenophetanderemomentdatwijwegpoetsendathetomMarokkanengaat.Wijmoetenhierzofeitelijkmogelijkdiscussiëren.Alswijelkaarnietophetschildzetten,maaronrechtdoendoordingenwegtelatenofdooreeneenzijdigebenadering,lossenwijdeproblemennietopendanzalhetvertrouwenindenationaleTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1736 politiekverminderen.Datgaatzoweltenkostevanderegeringalsvanhetparlement.Inverbandmetdetijdzaliksnelantwoorden.Opdetechnischedingendieiklaatliggen,kanikdesgewenstschriftelijkterugkomen.IkgainopeenenkelaspectuithetbetoogvanmevrouwAgema.Ikhebgenoegbenadruktdatwijdeproblemennietbagatelliseren.Zijheeftterechtopge-merktdatjerespectnietkoopt,maardatjedatmoetafdwingen.Datiseengoedeomschrijvingvandecultuur,vandeattitudedieeenkabinetmoethebben.Datkanechteralleendoorhetjuistevoorbeeldtegeven,ookwatbetreftdeverdedigingvanderechtsstaat.Hetisbizaromtezeggendatbijopstootjesendergelijkegerichtopdeknieënmoetwordengeschoten.Datgaatveeltever.Datgeldtookvoordekreet«hetlanduit».MevrouwAgemastreeftnaareenmooilandwaarvandebewonersweernaarhetstranddurventegaan,Volgensmijdurvenwijdatook.Wijmoetennietoverdrijven.DatmooielandvanmevrouwAgemaenmijbestaatnietalswijdeoudersvaneenkinddatuitdebochtisgevlogen,uitzetten.Natuurlijkmoetenwijdatkindhardaanpakken.Alsdeoudersindeopvoedinggefaaldhebben,moetenwijhenaanpakken,maarookhelpenbijdeopvoeding.Alsjeiemandhetlanduitzetvoorietswateenandergedaanheeft,doejeonrecht.Omdatteweten,hoefjenieteenseendaghetstrafrechtbestudeerdtehebben.Hetzelfdegeldtvoorhetindecelzettenvanoudersvoorietswathunkinderengedaanhebben.Ikhebaleerdergezegddatikinditverbandeenverledenheb.AlsraadslidinAmsterdamhebikbepleitdatoudersvoorderechterkunnenwordengesleeptalshunkinderenspijbelen.Uiteindelijkisdieregelingerookgekomen.Daarbijspreekjedeoudersaanopietswatinhuneigenvermogenligt,namelijkervoorzorgendathunkinderenoptijdnaarschoolgaan.MinisterHirschBallinzalietszeggenoveroudersvanwiedekinderenzich’savondstelaatopstraatbevinden.Indiegevallenkanjepratenovereenstrafrechtelijkeaanpak.Hetkabinetdenkternietoveromoudersindegevangenistezettenofhetlanduittezettenomdathunkindietsgedaanheeft.MevrouwAgema(PVV):Ikhebmetenigeverbazingnaarhetbetoogvandeministertotnutoegeluisterd.EigenlijkisheteengroteterechtwijzingvandeKamer.Datverbaastmij,wantdeKamerzitnietopdestoelvandeministerdiehetvoortouwmoetnemen.Hijkanwelzeggendathijookvindtdatjerespectnietkankopenendatjedatafmoetdwingen,maardatisnietgenoeg.Ikverwachtwelresultatenendiezieiknuniet.Hijkomtmetplannetjes,experimentjes,projectjesenactieplannetjes.Hijzeteenzakmetgeldoptafel.Hijkoopteengoedgevoelendenktdaarmeedeproblemenoptelossen.Dieproblemenzijnalzoverindemaatschappijgeworteldenhebbenhaarzoverontwricht,datmijnfractiehetmethetbeleidvandezeministeralheeftopgegeven.Hijgafeenvoorbeeldvanietsdatikalsaller-,aller-,allerlaatsteredmiddelhebgenoemd,namelijkhetgerichtopknieënschieten.Danhebikhetoverhetmomentdatbevei-ligers,politieagentenzelfinhetziekenhuisbelandenalszijdatnietdoen.Mijnfractievindtdatjedanuiteindelijkietszoumoetenkunnendoen.Onzepolitiemagnietsendeministerlaathaarooknietsdoen.Hijhobbeltmaarachterdefeitenaan.Inplaatsvandehandschoenoptepakken,wijsthijdeKamerterecht.Devoorzitter:Uherhaaltuwbetoog,maarikhoorgeenvraag.MevrouwAgema(PVV):Ikkanweleenvraagverzinnen.Devoorzitter:Dathoeftniet.Ikgeefdeministerweerhetwoord.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1737 MevrouwAgema(PVV):Ikhebweleenvraag.Deministermoetmeerrealiteitszinontwikkelen.Wilhijeensmeteenpaarjongevrouwennaarhetstrandgaan?Dankanhijzienwatergebeurt.Devoorzitter:Ikdenkdatdeministerdatwelwil.MinisterVanderLaan:Datheeftmijnsterkevoorkeur,maarikhebdaarweinigtijdvoor.IkhebtwintigjaarindeBaarsjesgewoond.Ikhoefnietnaarhetstrandomtewetenwatdeproblemenzijn.IkcorrigeeroverigensKamerledenniet.IkreageeropdekritiekvansommigeKamerledenophetkabinet.Ikhebgezegd:ikhoopdatdediscussienietlangsdescheidslijnenvanoppositie-enregeringspartijenwordtgevoerd.Ikgainopallezakendienaarvorenzijngebrachtvoorzoverzijnietindeportefeuillevananderebewindsliedenzitten.MevrouwAgemaisbangdathetkabinetblijftstekeninactietjesensubsi-dietjes.Zijheeftdatrijtjeeenpaarkeergenoemd.Eenzorgvandezeministersisdatmaatregelendiealgetroffenzijnofwaaroveralbesluitvor-mingheeftplaatsgevondenoverhethoofdwordengezien.Wijmoetendereflexvanhetalmaarnieuwedingenwillenverzinnen,vermijden.Wijhebbengoedgekekennaarwaterallemaalalisenwijzijnnagegaanofdiemaatregelenvoldoendebekendzijn.DievraagisookcollegaHirschBallingesteld.Debriefbevatrelatiefweinignieuwbeleid.Debriefiseropgerichtomdedingenwaartoealbeslotenis,bekendtemaken.Bepaaldemethodenleidentotsucces.Wijwillendatdiebekendwordenbijallegemeenten.Ermoethulpgebodenwordenwaardiehetmeestnodigis.Inditverbandnoemikdestraatcoachesengezinsmanagers.DebijdragevanmevrouwVanToorenburgsluitgoedaanbijwathetkabinetwil.Ikherkendenuanceenhetgevoelvanurgentieomresultatenteboeken.Zijheeftterechtopgemerktdathetafhangtvandeuitvoering.Hetmoetwelwordenwaargemaakt.HaarvraagoverdegezinsmanagerswordtdoorcollegaRouvoetbeantwoord.ErzitgeenwoordSpaansbijalsik«nee»zegopdevraagofhetgroei-boekjeinhetBerbersmoetwordenvertaald.KortgeledenisdaarookmetdecollegavanVWSovergesproken.Hetmottovanhetkabinetisdatvertalingenvoorgroepenindesamenlevingdievanandereoriginezijnalleenwordengegevenalsdiezeerurgentzijn,zoalstenbehoevevandejuistediagnoseineenziekenhuis.AllepreventievecommunicatiemoetgewooninhetNederlands.AnderswordtonzeeisondergravendatiedereendiehierisNederlandsmoetlerenenmeemoetdoen.HetbeelddatmevrouwVanToorenburgschetstevangevangenissenvolmetnieuweNederlandersenzorginstellingenvolmetoudeNederlandersisafschrikwekkend.Datisprecieswathetkabinetnietwil.Schooluitvaliseenvandecrucialefactoren.Erisambtelijkoverleggeweesttussenhetdepartementendeongeveertwintigbetrokkengemeenten.Tevensiserbestuurlijkoverleggeweest.Inbeideoverleggenhebbengemeentenaangegevendatsuccesvolantispijbelbeleidmisschienwelhetallerbelangrijksteis.Menheeftooknaarheteigenbeleidgekeken.Insommigegemeentenzijnerminderproblemen,terwijldeomstandig-hedenvrijwelgelijkzijnaandieinanderegemeenten.DaardoorontstondhetideevaneenrelatiemeteerderingezetbeleidinzakedeCitotoets,hettegengaanvanspijbelenenzovoorts.Inhetkadervanhetuitwisselenvangoedepraktijkervaringenproberenwijhiergoedopteletten.MevrouwVanToorenburgvroegookwaardeKamerhetkabinetopkanafrekenen.Datiseengoedevraag.Hetmoetookduidelijkzijndathetkabinetzichrealiseertdatheteenhardnekkigeproblematiekis.Hetzouopportunistischzijnomtezeggendatvolgendjaardecembereenbepaaldverschijnselmetzoveelprocentisafgenomen.Daarvoorisdeproblema-tiektelangdurigentehardnekkig.Hetkabinetwildatuitdestatistiekenblijktdatoverlast,criminaliteit,werkloosheidenschooluitvalzijnterugge-drongen.WijzijningesprekmetdegemeentenomdaaroverafsprakenteTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1738 maken.WijzullenindicatorenontwikkelendiewijgraagmetdeKamerzullenbepreken.Wijhebbenweleentermijningedachten.Overvierjaarmoetenderesultatengoedzichtbaarzijn.MevrouwVerdonklegtterechtsterkhetaccentopdeverplichteinburge-ringendanmetnamedetaal.Zijzeidatbeheersenvandetaalcruciaalis.Volgensmijstaatditookletterlijkindebrief.Ikziehaar«nee»schudden,maarikzalhetstraksevenopzoekenendanzalikzeggenwaarhetpreciesstaat.Alswijhetoverbepaaldedingeneenszijn,danzoudenwijdaarookeenbeetjeblijoverkunnenzijn.Erblijftnoggenoegoverwaaroverwijhetoneenszijn.MevrouwVerdonkzieteenklooftussenkabinetensamenleving.Ikdenkdatheelweinigmensendezebriefzullenlezen,maariklaatevenmijnfantasiedevrijeloop.Alsdezebriefgelezenwordtdoordejochiesvan15,16jaarwaardeheerDeKromhetoverhad–datisvolstrekthypothetischnatuurlijk–hoopikdatzijhetideekrijgendatheterlelijkvoorhenuitzietendathetdeoverheidernstis.AlsNederlandersdiezichindesteekgelatenvoelendezebrieflezen,danhoopenverwachtikdatzijdenkendathetmisschiennietzoergisendathetkabinethenhoopgeeftdoordewoordenomtezetteninstevigeactie.Niemandweetofikdaaringelijkheb,maardatmoetindievierjaarduidelijkworden.MevrouwVerdonkwordtbediendophetpuntvandeboetevooroudersvanwiedekinderen’savondsopstraatlopen.AanhetwetsvoorstelovervoetbalvandalismeenernstigeoverlastiseenamendementvanmevrouwKuikentoegevoegddatdeburgemeesterdebevoegdheidgeeftomouderseenaanwijzingtegeven.Niet-nalevingvandieaanwijzingeniseenover-tredingvaneenbepaaldartikelinhetWetboekvanStrafrechtdiebestraftkanwordenmetmaximaaldriemaandenhechtenisofeengeldboetevandetweedecategorie,zijnde€3700.DewensvanmevrouwVerdonkwordtdusgelukkigwet.Weereenpuntwaarvanikzeg:fijndatwijheterovereenszijn.MijncollegavanJustitiezaldeconclusiesvanmevrouwVerdonkoverdehuwelijksmigratiebetwisten.Ikhebalgezegddatikhetaanspreekpuntbenvoorditbeleid.Nooitzaliemandkunnenzeggendatereengatindeafsprakenwaswaardooroptredennietmogelijkwas.OverhetdragenvancapuchonsheeftmevrouwVerdonkvoldoendegediscussieerdmetdeheerVanderHam.MevrouwVerdonk(Verdonk):DeministerweetmisschiennognietwatdespelregelszijntussenKamerenregering.WatonderlingtussenKamer-ledenwordtbesproken,staatlosvanmijnvragenaanhetkabinet.Ikhebvoorgesteldomindepubliekeruimtegezichtsbedekkingteverbieden.Ikdoelopdeboerka,debivakmuts,maarookopdecapuchon.Daarkrijgiknoggraageenreactievandeministerop.Deministerheeftgezegddathijovervierjaarresultatenwilzien.Ditkabinetverdientdenaam«uitstelkabinet».Weereendoelstellingna2011,weerwilhetkabinetnietwordenafgerekendopresultaten.Dezeministeriscoördinerendbewindsman.WatkanhijmeerdandeministervanJustitie,deministervanBZKendeministervoorJeugdenGezin?MinisterVanderLaan:Samenwerken!MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikvroegwatumeerkunt.MinisterVanderLaan:Wijkrijgennueenopeenstapelingvantaalenmetataal.Ikhebgezegddatikdediscussiezofeitelijkmogelijkwilhouden.Erzijngenoegpolitiekeverschillenomdediscussietevoeren.Ikhebgezegddatdeproblematiekhardnekkigis.Erzijnheelveelzakeninuitvoering.Ditkabinetgaatzijndondersebestdoenomwatdaarnubovenopkomtookinuitvoeringtenemensamenmetdegemeenten.Wijmogenechtergeenonredelijkeverwachtingenwekken.WijkunnennietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1739 zeggendatindecemberhetaantalwerkzoekendenenhetaantalspijbe-laarsmetzoveelprocentverminderdzijn.Datreddenwijnietinnegenmaandenenuookniet.Niemandredtdatinnegenmaanden.Eenrede-lijketermijnlijktonsmaximaalvierjaar,maarwijgaandaarnogoveroverleggenmetdegemeenten.Udraaithetom.Uzegt:hetkabinetgaatvierjaarnietsdoen,wanthetzegtpasovervierjaarmetresultatentekomen.Danpratenwijvolkomenlangselkaarheen.Hetwasnietmijnbedoelingomparlementaireregelsteschenden,maarikwildealleenefficiëntmetdetijdomgaan.GelukkighelptmijncollegavanJustitiemijeven.Alsdecapuchonandersomwordtgedragen,valtditondersommigeomstandighedenonderhetverbodopgelaatsbedekkendekleding.MevrouwVerdonk(Verdonk):DitisdepreciesderedendathetprobleemmetdeMarokkaans-Nederlandsejongensindezekabinetsperiodenietwordtopgelost.Misschienkijktunooitnaarprogramma’szoalsOpsporingVerzocht.Misschiengaatunooiteennachtmetdepolitiemeeomtesurveilleren.Ikwel.DanzieikoveraldieMarokkanenlopenmetcapu-chonshelemaaloverhunhoofd.Jeziethungezichthelemaalniet.Opdebeveiligingscamera’sishelemaalniettezienwiewelkdelictpleegt.Motor-rijdersdiegaantankenzijnverplichtombijhetbenzinestationhunhelmaftezetten.Datgedragverwachtikookvanjongensdiemeteencapu-chonopeenwinkelinlopenofergensrottigheiduithalen.Ikverwachtvanhetkabinetgeenrare,vervelende,lulligegrapjes!Ikverwachtvanditkabinetdatheteindelijkeensovertuigdraaktvandeernstvanditprobleem.Daarzitdeministerhiervoor!Devoorzitter:MevrouwVerdonk,uhoeftniettegaanschreeuwen.Hetiseenernstigevraagdieeenernstigantwoordvanderegeringverdient.MinisterVanderLaan:DeministervanJustitiezalstraksopdejuridi-scheaspecteningaan.HeelveeljongensinNederlanddrageneencapu-chon.Ikhebeenzoonvan19jaar.Ikstaerabsoluutnietvoorindathijinelkewinkelzijncapuchonafzet.Wijhebbenhetoverhetgedragvanjongerenendatvaltnietsamenmethetdragenvaneencapuchon.Hetspijtmijzeer.DeheerDibiisvreselijkbezorgdovereenmogelijk«Marokkanen-fetisjisme».Ikwilhemheelgraaggeruststellen.Datishetpunthelemaalniet.Ikhebalopdestatistiekengewezen.Onsbeleidwordtdooranderenbekritiseerdomdaterheelveelhulpmiddelenmeeinstellingwordengebrachtomdegroependieproblemenveroorzaken,maarzeookhebben–zostaathetletterlijkindebrief–tehelpen.IkvraagdeheerDibiomhetindiebredecontextteplaatsen.DankrijgthijniethetgevoeldaterteveelaandachtisvoorMarokkaansejongeren.Hetkabinetisconsistent.Hetgeeftboterbijdevis,zowelbijderepressievealsbijdepreventievekantvandezaak.Erisgeensprakevandatwordtgezwichtvoormaatschappe-lijkeonrust.DeheerDibi(GroenLinks):Ikbengaannadenken.Misschienhebikhetwelfout.Misschienzijnsommigezakenwelcultureelbepaald.SteldatbepaaldemaatsschappelijkeproblemenzijngerelateerdaaneenMarok-kaanseofeenAntilliaanseafkomst,watzijndangoedeoplossingen?Devoorzitter:Haduditnietineerstetermijnkunnenzeggen?DeheerDibi(GroenLinks):Ditsluitaanbijmijnbetoogineerstetermijn.Datgingovercultureleoplossingenvoorcultureleproblemen.Devoorzitter:Ikstaniettoedatubijinterruptienieuweelementenindediscussiebrengt.Datdoetumaarinuwtweedetermijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1740 DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.Ikhebeenpuntvanorde.Iedereenheeftrechtopdrieinterrupties.Voordatikmijnvraaghebkunnenafmaken,zegtualdatditeennieuwelementis.Datkuntunoghelemaalnietweten.Devoorzitter:Wijhebbenonzetijdhardnodigomallevragenbeant-woordtekrijgen.Bewaartuditvooruwtweedetermijn.MinisterVanderLaan:IkhebnoggeenantwoordgegevenopdevraagvandeheerDibinaardehuidigecijfersinvergelijkingmetdievantienjaargeleden.Decriminaliteitscijfersvoor11-tot17-jarigenzijntussen2000en2005van11,2%naar15,1%gestegen.Voordegroep18-tot24-jarigenwarendiecijfersin200016,3%enin200519,8%.Diestijgingiszorgelijk.Watnietzorgelijkis,isdeinstroominhethogeronderwijs.In1995bedroegdie2670kinderenenin2007/2008ruim10000kinderen.IkhebaleenaantalvragenvandeheerVanderHambehandeld.Hijsprakspecifiekoverdiscriminatie.Ditonderdeelvandeproblematiekisindezebriefweiniguitgewerkt.Deuitlegdaarvanisdatertegelijkertijdeenbriefoverantiracismeenantidiscriminatieindemaakis,waarinditonderdeelvrijuitvoerigwordtbehandeld.Datisgeenverwijzingnaardelangeretermijn.DiebriefwordtheelsneldoorhetkabinetbehandeldendaarnawordthijdoorgezondennaardeKamer.Toegespitstopdezegroepisernuééndingvantezeggenendatwerdvoortreffelijkverwoorddooreenpolitiemanmetwiewijvorigeweekeenbrainstormsessieovereenanderebriefhadden.Hijzei:«Alspolitiemensenzittenwijerverschrikkelijkmeedatwanneerwijietszeggenhetalsneldiscriminatieis,terwijldedingendiedeMarokkaansejongenstegenonszeggencultuurzijn.»Datiseenvandeproblemendiewijinditverbandmoetenadresseren.DeheerVanderHamgebruikteeenaardigbeeldtoenhijhethadoverdeburgemeestervanHaarlemdiejenietkuntinzettenbijdeaanpakvandeautochtonekindereninAmsterdam-Noord.DeheerVanderHam(D66):Bisschop!MinisterVanderLaan:Danbeniktochtewerelds.Ikbendatoverigensvolstrektmetueens.Ikbenooiteenprotestantseautochtonejongeregeweest.Ikweetnoggoedhoezijopbisschoppenreageerden.JekuntweleenMarokkaansestraatcoachinzettenvoordejongensdieproblemenmaken.DatgebeurtmetheelveelsuccesinUtrecht-Zuilen,inAmsterdam-Slotervaartennoemmaarop.Datwordtbedoeld,maarwijnemendewaarschuwingvandeheerVanderHamterharte.DeheerVanderHam(D66):HetbeeldgebruikteikomaantetonendatheelmoeilijkisteomschrijvenwatnudeMarokkaansegemeenschapis.ZijisandersgeorganiseerddanbijvoorbeelddeTurksegemeenschapensomsisdeMarokkaansegemeenschapnietgeorganiseerd.Delokaleoverheidgaatdanmaarmetdemoskeepraten,omdatdiewelisgeorga-niseerd.Heelveelvandejongerendieproblemengeven,komenechternietindemoskee.Ookveeljongerendiegeenproblemengeven,komenertrouwensniet.Hethouvastvoordejongerendatvandemoskeewordtverwacht,iserniet.Jezulthetandersmoetendoen.Oplokaalniveauwordttevaakteruggegrepenopeenmoskee,opreligieuzeverbandendiegeenrelatiehebbenmetdebedoeldegroep.MinisterVanderLaan:Ikbeschouwditalseenwaarschuwingendienemenwijterharte.Wijmoetengoeddeeffectiviteitvandemaatregeleninhetooghouden.MevrouwKarabulutheefterietsovergezegdenzijschrijfterookoverindekrant.Zijisbezorgdoverdescheidingtussenkerkenstaat.Ditzijnklippenwaarhetkabinetopeenverstandigemaniertussendoorgaat.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1741 IkhebmevrouwKarabulutgevraagd,depassageoverreligieaantewijzen.Totnuisditgeenonderdeelvandeaanpak.MevrouwKarabulut(SP):Mijnopmerkingdatreligiegeenantwoordvandeoverheidmagzijnopmaatschappelijkeproblemen,hebikindezelfdecontextgeplaatstalsdediscussievanumetdeheerVanderHam.Hetstaatnietindezebrief,maarinanderedocumentenstaatweldegelijkdaterraakvlakkenzijnmetdeintegratiediscussie.Inveelgemeentenwordensubsidiesverstrektviamoskeeënenzowordtooksegregatiegesubsidi-eerd.Kerken,moskeeën,bisschoppenofimamskunnennietvoorwerk,opleidingen,taallessenofhuiswerkbegeleidingzorgen.Ditmoetdeover-heidzelforganiseren.MinisterVanderLaan:Misschienhebikuverkeerdbegrepen,maarikmeentochdatunaardezebriefheeftverwezen.Indebriefishetgeenspecifiekonderdeelvandezeaanpak.Descheidingtussenkerkenstaatenmaatregelendiesegregatieofjuistintegratiebevorderen,zijningewik-keldeonderwerpen.Indebriefspelendezekwestiesgeenrol.Datisbelangrijkomteconstateren,omdatwijdezediscussienietmetdieonder-werpenhoeventecompliceren.Udichtsommigentoedatzijtegemakke-lijkdenkenoverdescheidingtussenkerkenstaat.IndeVolkskrantsteltudatookdeministervoorWWIopdatpuntkleurheeftbekend,maarikhebdaarnognooitenigeuitspraakovergedaan.MevrouwKarabulut(SP):Ineennotitievanhetkabinet,namelijkvanministerTerHorst,wordteenduidelijkepassageaanintegratieenreligiegewijd.Umoetnietdoenalsofikditzelfhebverzonnen.Hetenigewatikuindecontextvanditdebatvraag,isofuhetmetmijeensbentdatdeimamofdemoskeenietdeoplossingkangevenvoorditmaatschappe-lijkeprobleem.MinisterVanderLaan:Datwilikgraagbevestigen,maaralseenmoskeeopeenandermomentineenanderediscussieeenbijdragekanleven,danzaliedereendaarblijmeezijn.DecollegavanBZKheefthieronlangsmetdeKamerovergesprokenenzalditstraksweerdoen.OokdecollegavanJustitiekomthieropterug.Indebriefspeelthetgeenrolendathebbenwijnurechtgezet.MevrouwOrtega-Martijnheefthetprobleemindejuistecontextgeplaatst.Zijwildatwordtgesprokenmetorganisatiesoverhettaboeopdeerken-ningvanpsychiatrischeproblemen.Datismijuithethartgegrepen.Inanderedossierskomtdezelfdethematiekaandeordeenerwordtteweiniggedaanmetdeernstigegegevensdieuitdestatistiekenzijnafteleiden.Dezebriefwasvoormijeenleerproces.Ikvondhetschokkend,telezendatMarokkaansekinderenzijnondervertegenwoordigdindegewonehulpverlening,maarzevenvoudigzijnoververtegenwoordigdindepsychiatrie.Datkangeenkabinetnormaalvindenenaccepteren.IkhebalgezegddatikdebijdragevandeheerDeKromzeerrelevantvind.Dateriniedergevaluitzichtoprepressieis,iseenkernvanhetkabinetsbeleid.Iedereenmoetweten:alsikdaardebochtuitga,danvolgtdieendiesanctie.Debalansisernietzonderdatuitzichtvanrepressie.DeheerDijsselbloemheefteenaantalbehartigenswaardigedingengezegd,zoalszijnopmerkingenoverhetprojectConnectvandeheerSaïd.Hijvroegofditsoortmensenookingeschakeldkanworden,ondanksdatzijbuitenallegewoneaanbestedingstrajectenensubsidieregelsvallen.Wijgaanmetdegemeenteningesprekoverhetverspreidenvangoedeinitiatieven.Indatverbandzalikhierookaandachtvoorvragen.Ookvoordewijkaanpak,toevalligeenonderdeelvanmijnportefeuille,ishetnuttig.Hetisdebedoelingomiederjaarterapporteren.HetlijktonszeerverstandigomeenkeerperjaardestandvanzakenmetdeKamerteTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1742 bespreken,juistomtevoorkomendatKamerledendenkendatwijvierjaaroponsHaagseachtersteblijvenzittenbijditbelangrijkeonderwerp.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikbegrijpuitdehoudingvandeministerdathijdoelstellingenovervierjaarookhelemaalnietsvindt.Hetpleitvoorhemdathijiederjaarwilrapporterenoverdedeeldoelstellingen.Ikhebgevraagdhoegrootdegroepisenhoeveelerintotaalalinisgeïn-vesteerd.Daarhebiknoggeenantwoordopgekregen.MinisterVanderLaan:DeministervanJustitiegaatdaaropin.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ubenttochcoördinerendminister?Umoetwetenhoegrootdegroepis.Umoettochwetenwaaruovergaat?MinisterVanderLaan:Uhebtnaarfeitelijkeaantallengevraagd.DaarzitdecollegavanJustitieveelbeterindanik.Hetisvoormijgeenschandeomdatteerkennen.DeheerDibi(GroenLinks):Volgenshetkabinetkomensommigeproblemenvoortuitdecultuur.Welkeproblemenzijndatenwelkecultu-releoplossingisdaardanvoor?Antilliaans-Nederlandsemeisjeszijnoververtegenwoordigdindegroeptienermoeders.BentubezigmeteenspeciaalAntilliaans-Nederlandscondoom?Marokkaans-Nederlandsekinderenspelenvaaktotheellaatopstraat.BentubezigmeteenspeciaalhorlogevoorMarokkaans-Nederlandseoudersdatom20.00uureensignaalgeeft,zodatzijhunkinderenbinnenkunnenroepen?Deuitkeringsafhankelijkheidonderallochtoneisgroot.BentubezigmeteenspecialeversievanRedBullvooruitkeringsafhankelijken?Kuntueenconcreetvoorbeeldgevenvaneencultureleoplossing?VolgensmijisergeenMarokkaansprobleemenookgeenMarokkaanseoplossing.Eriseenprobleemmetmensendiedewetovertredenendiemoetengecorri-geerdworden.MinisterVanderLaan:Ikkanmeerderevoorbeeldengeven.Ikwijsopdeopvoedingsproblemen.Deeer-enschaamtecultuurstaatmensenindewegomtijdighulptevragendienodigisineengezinwaarallerleidingentegenzitten.Ditcultureleaspectrechtvaardigthetbeleidvoordezespeci-fiekegroep.IkwildeheerDibitoezeggendatikhemmeervanditsoortvoorbeeldenzalgeven.DeheerVanderHam(D66):Geeftugeenantwoordopdevragenoverhetonderwijs?Hoewordenleerlingeningeschat?Erissprakevandiscri-minatiebijhetverdelenvanstageplaatsen.MinisterVanderLaan:Wijkomennogtesprekenoverdezakendiemetdiscriminatiesamenhangen.Decijfersoverschooluitvalstaanindebrief.Ikhadhetbetergevondenalshierookdecollega’svanOnderwijsenSocialeZakenhaddengezeten.Wijhebbendegemeententoegezegddatzijzeernauwbijdeaanpakwordenbetrokken.Dievragenencijferskomendaarbijzekeraandeorde.DeheerVanderHam(D66):ErisnoggeenverklaringvoordenogsteedsstijgendeschooluitvalonderMarokkaansejongeren,terwijldieonderanderegroepenafneemt.Datisrelevantomergoedbeleidoptekunnenvoeren.MinisterVanderLaan:Ikzegtoedatikhieropschriftelijkterugkom.MevrouwKarabulut(SP):Ikzougraagziendatindeafsprakenconcreteaantallenstages,banenenopleidingstrajectenwordenopgenomen.DaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1743 liggendegrootsteproblemenbijhetbiedenvanperspectief,medegeziendecrisisendetoenemendejeugdwerkloosheid.Ikvindhetjammerdatuhiernietvoorafoverheeftgesprokenmetdecollega’svanOnderwijsenSocialeZaken.IkverzoekdeministeromdeKamerhieroverzeersnelteinformeren.MinisterVanderLaan:Ikzalincontacttredenmetdecollega’somdiecijferstekrijgen.MinisterRouvoetisnauwbetrokkenbijdeaanpakvandejeugdwerkloosheid.Ikdenkdathijhierwelmeeroverkanzeggen.MevrouwKarabulut(SP):Hetgaatmijnietomcijfersmaaromconcreteafsprakenoverbanenenstages.Devoorzitter:Meerderewoordvoerders,waaronderikzelf,hebbengevraagdnaaraanvullendbeleiddatblijkbaarnodigisomdeschooluitvalvandezegroep,dienogverderoploopt,terugtedringen.Hetgaatookommaatregelen.MinisterVanderLaan:Dezeinformatiezaldaarinwordenopgenomen.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Ikhebeenvraaggesteldoverderolvandederdecultuuropscholen.Ikmisindebeleidsbriefeenaantalmaatregelendaarvoor.Erisvooralvoorscholeneengroterolweggelegd,maardiemoetendaarinwelwordenondersteund.Ikkomnamelijkallerleidocententegendiezichziekmelden,omdatzijgewoonnietwetenopwelkemanierzijmetallepesterijenenhetuitscheldenmoetenomgaan.Ikmishierovereenenanderindebeleidsbrief.MinisterVanderLaan:Ikmisdekennisoverditonderwerp.HetkabinetkomtbinnenkortmettweestukkenmetinformatieoversegregatienaaraanleidingvandenotavanmevrouwKarabulutennaaraanleidingvanhetrapportvandeWRR.Ineenvanbeidestukkenzalhetkabinetopditsoortdingeningaan.IkverzoekmevrouwOrtega-Martijnopdatpuntnogevengeduldtehebben.MinisterHirschBallin:Voorzitter.Ditonderwerpnemendevierhieraanwezigeledenvanhetkabinetendeanderecollega’sdieerbijbetrokkenzijnennamenswiezijookspreken,zeerserieus.HetonderwerpbetreftdegenenonderdejongemanneninNederlandvanMarokkaanseafkomst,diecriminaliteitbedrijvenenoverlastveroorzaken,dieproblemenhebbenenopleveren.Wijhebbenhetinonsjustitiebeleidookoveranderejongerendiecriminaliteitbedrijvenenoverlastveroorzaken.DeKamerheeftdeafgelopenjarenvanmij,deministervanBZKendestaatssecretarisvanJustitie,endeelsmetanderensamen,brieveneninformatiegekregenoverhetbeleiddatinuitvoeringwas,isenblijft.Hetbeleidleidttotresultaat.DeKamerheeftditookkunnenconstaterenuitdeperiodiekerapportagesvanhetprojectVeiligheidbegintbijvoorkomen.Hetisvanbelangdatwijhierbijonderkennendatheteenproblematiekbetreftdiewijtegemoettredenmetdezelfdevastberadenheidwaarmeewijcriminaliteitookverdertegemoettreden.Ikzegnogeenstenover-vloededatwijabsoluutnieteenbepaaldegroepvoordécriminaliteitverantwoordelijkstellen.Wijziendeoververtegenwoordigingenwijhoudendusrekeningmetfactorendiehunpersoonlijkeomstandighedenbetreffen,maarwijmoetenonswelrealiserendatheteengroepbetreftdiequaomvangenquainstellingopgeenenkelemaniermagwordengeïdentificeerdmetdéNederlandersvanMarokkaanseafkomst.Daarwaardieindrukwordtgewekt,doetdatpijn,nietalleenbijdegenendieopdiemanierwordenaangesprokenmaarookbijdegenendiedeverant-woordelijkheiddragenvoorhetbeleidinonzerechtsstaatNederland.ZojuistwerdineenvandebetogenaangegevendatdeimmigratievanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1744 enkeledecenniageledenomredenenvansociaaleconomischeaardaanbeidekanten,landenvanontvangstenlandenvanherkomst,eengrotehistorischevergissingwas.Ikvraagpersonendieopdezewijzeoverditonderwerpsprekenofzijzichwelrealiserenwatzijeigenlijkzeggentegendezebevolkingsgroep,dezeimmigrantenofhunkinderenofkleinkin-deren,diedaarmeewordenneergezetalseenproductvaneenhistorischevergissing.Nadercommentaarisoverbodigalsmendatevenopzichlaatinwerken.Inhetbeleidhebbenwijhetovereengroepjongemannendieproblemenveroorzaaktenproblemenheeft.Onderdeelvanonspreventiebeleidisdattijdig,nogvoordatstrafbarefeitenencriminaliteitaandeordezijn,wordtgereageerdopproblemen.Zowelditsoortstrafrechtelijkeenpreventievereactiesalsdebehandelingvanonderliggendeendieperliggendegedragsproblemenmakendeeluitvanonsbeleid.Ikverwijshierbijnaardebriefdiehetkabinetdaaromoverondermeerde12-minnersheeftgestuurd.Debetreffendeaantallenzijninonzebriefoppagina3genoemd.Hetbetreftenigeduizendenjongenstussende12en17jaar,zo’n3000indeafgelopenjaren,enzo’n4000à4500tussende18en24jaar.Overigensbestaatergeentwijfeloverdatdit7500personenteveelzijn,maarmenmoetnietdenkendatbijderestvandebevolkinghetaantalnulis.DegroepNederlandersvanMarokkaanseafkomstvormt2%vandeNederlandsebevolking.Vandezegroepleverenzeervelenzeerwaardevollebijdragenaandesamenleving.Hunbijdrageninreligieusverband,familieverband,gezinsverbandeninhetkadervanscholingzijneropgerichtomontsporingtevoorkomen.MijnbezoekaanAmsterdam-Weststondookinhettekenhiervan.Ikhebdaarbijtweezeerverschillendegezinnenbezocht,waarbijindringendisgesprokenoverdeverantwoorde-lijkhedenvandeoudersenwaartoezijzichgeroepenvoelen,maarwaarbijsomsdehardehandvanJustitiemoetingrijpenalshetprocesnietmeerondercontroleis.Ookisgesprokenoverdeverantwoordelijk-heidvandebewindsliedenvanJustitieendievananderebetrokkendepartementen.Eeneffectieveaanpakvandecriminaliteitgaatuitvanrepressieenpreventie.Wijrealiserenonsterdegedatdaarbijookdepsychischeproblematiekaanwezigis,dienietaltijdwordtonderkend.Uitmijnbezoekenaaninrichtingenisgeblekendattussendeverschillendejusti-tiëleinrichtingenopdatpuntopvallendeverschillenzijn.Alswijdepreventieveenrepressieveaanpak,diewijookbijandereoverlast-gevendenencriminelengebruiken,consequenttoepassen,dangaanwijnawatermetheninhetbijzonderaandehandis.Daarbijpassenmaatre-gelendiebetrekkinghebbenopspecifieke,ergerlijkeenkwalijkegedrags-patronendiewijbijeendeelvandezejongemannenaantreffen.Inditkaderwerdterechtdekwetsendeenbeledigendebejegeningvanmeisjesen/ofvanhomoseksuelengenoemd.Ditiseenvanderedenenwaaromwijinonzebenaderingookspecifiekopdatsoortgedragspatronengerichtevoorwaardenwillenverwerken,dieertoeleidendatditgedragnietalleenwordtbestraft,maarookwordtafgeleerd.Devragenoverdesamenhangtussenpreventieendestrafrechtelijkeaanpakbetrefthetsamenspeltussendeinspanningenvandeverschil-lendebetrokkenministersenministeriesenuiteraarddeverbindingmethetonderwijs.IndeVeiligheidshuizenwordtookdeverbindingmethetonderwijsgelegd.WijslagenerintoenemendemateinomindeVeiligheidshuizennietalleenJustitie,politieengemeentenbijeentebrengen,maarookjeugdzorg,verslavingszorgenonderwijs.Bijvoorbeeldschooluitvalkaneenvroegeindicatiezijndaterietsmisgaatendaarbijiszoweldepreventievealsdebestraffenderolaandeorde.BijdebestraffingvandegenendiegeweldplegentegenfunctionarissenmeteenpubliekeofhulpverlenendefunctiegeldtvolgensdeBos/Polaris-richtlijndeaanwijzingaanhetOMomdaarbijtotverdubbelingvandestrafmaatteconcluderen.HetisuiteraardaanderechteromdaaroverinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1745 hetconcretegevaluitspraaktedoen.Hetbetreftdusgeenminimumstraf,zoalskeeropkeerdoordePVV-fractiewordtbepleit,maarweleenaanwij-zing,dieopditmomentincirca55%vandegevallenwordtgevolgd.Daarbijishetonsdoelom–dithebikvanochtendnogbesprokenmethetCollegevanprocureurs-generaal–toteenverhogingvandestrafmaattekomen.Dezeisniet100%omdatwijgeenverplichteminimumstraffenhebben.Eenverdereverhogingvanhetpercentagevan55isechteronsdoel.Ikgainopdetoegankelijkheidvandezorgalsonderdeelvandebestraf-fing.Indebriefvandestaatssecretarisenmijvanaugustus2008staatdatwijjuistbijdejeugdcriminaliteiteencontinuümvanzorgvanbelangvinden.Menmoetdusbijhetverlatenvandeinrichtingnietterugnaardeoudevrienden.Ermoetsprakezijnvaneendoorkoppelingnaardegemeentenendezorginstellingenendaarommoethetcontactmetdezorginstellingenalbinnendeinrichtingplaatsvinden.Derhalvezijngeschikteberoepsonderwijsinstellingenintoenemendemateactiefindejustitiëlejeugdinrichtingen.MevrouwVanToorenburgheeftgevraagdofhetmogelijkisomsnellertotinsluitingovertegaanbijhetovertredenvanvoorwaardenvanschorsingvandevoorlopigehechtenisenheeftdaarbijeenwijzigingvandearti-kelen82en84vanhetWetboekvanStrafvorderinggeopperd.Hetsysteemvanvoorwaardelijkesanctieshebbenwijonlangsinhetkadervanhetprojectinzakejeugdcriminaliteitonderzocht.Voorallebetrokkenketenpartnerszijnuitdatonderzoekpuntennaarvorengekomendiezullenenmoetenwordenverbeterd.Dezewordendoormijnministeriesamenmetdepartnersuitdejustitiëleketenopgepakt.Wijzullenlangstweelijnendevoorwaardelijkesanctiesmeertoespitsen.Indetweedehelftvanhetjaarwordtmetheteerstepilotprojectgestart.Daarnaastzijnwijbezigmetdevoorwaardendiedeelkunnenuitmakenvanonssanctie-pakket.Erisookeenverbindingnaarhettypevoorwaardendatikzojuisthebgenoemd,datbijvoorbeeldophetwangedragjegensandereseksenenseksuelegeaardheidbetrekkingheeft.MevrouwVanToorenburg(CDA):Ditisopzichheelprimaenwijzienditgraagtegemoet.Jongerendienaeenschorsingvanvoorlopigehechtenishunuitspraakinvrijheidafwachten,moetenzichaanvoorwaardenhouden,maarblijkendatniettedoen.Zijwordendanechternietweergewooninvoorlopigehechtenisgenomenenmogengewoonbuitenfluitendwachtentotdatzijwordengesanctioneerd.Datmagnietgebeuren.Ditmoetnietmogelijkzijn.MinisterHirschBallin:IkbendatuiteraardhelemaalmetmevrouwVanToorenburgeens.Ikziehierbijgeenbeletselindewetgeving.Heteffec-tuerenvanhetnietgevolggevenaandevoorwaardenzaldeeluitmakenvandegeïntensiveerdeaanpakvanhetvoorwaardelijkstraffen,respectie-velijkhetvoorwaardelijkinvrijheidstellen.Devoorwaardenkunnenzonodigsnelwordenaangescherpt.Naarmijninzichtlevertartikel82vanhetWetboekvanStrafvorderingdaarvoorgeenbeletselop.Mochtenwijditalsnogtegenkomen,danzullenwijdatuiteraarddoen.MevrouwVanToorenburg(CDA):IkvraagdeministeromincontacttetredenmetdepolitieinAmsterdam,wantzijroepthierom,omdatzijmerktdaterindepraktijkteveeldrempelszijn.Depolitiekannietgewoonzeggen:wijpakkenjenubijdekladdenendeprocedurekomtdaarnawel.MinisterHirschBallin:IkzaldatgraagdoenenikzalmethetOMooknagaanwaardezeklachtenvandepolitievandaankomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1746 Voorzitter.IkbenheteensmetdeopmerkingvandeheerDibioverdepilotinAmsterdam-Westinrelatiemetheterbijbetrekkenvandeouders.Ikwijseropdaterookafsprakenwordengemaaktmetdebetreffendeuitvoeringsorganisaties:BureauJeugdzorg,BureauHaltendeRaadvoordeKinderbescherming.MevrouwVanToorenburgendeheerDijsselbloemhebbengevraagdnaarderapportageoverderesultaten.DezemaaktdeeluitvandeperiodiekerapportagedieiksamenmetcollegaTerHorstaandeKamerstuurinhetkadervanVeiligheidbegintbijvoorkomen.CollegaVanderLaanzalbegin2010rapporterenoveranderespecifiekemaatregelennaasthetprojectVeiligheidbegintbijvoorkomen.MevrouwKarabulut(SP):Ikwilindeverantwoordingzienwaterpreciesisgebeurdmetde3,3mln.diedoordevoormaligministervanJustitie,deheerDonner,inhetactieprogrammaIMARisgestokenenwelkeresultatenditheeftopgeleverd.Volgensmijisditechteenvoorbeeldvanhoehetnietmoet.MinisterHirschBallin:Metdegrotestedenzijnprestatieafsprakenoverdeperiode2006tot2009gemaaktenconformdieafsprakenvindtin2010deverantwoordingdaaroverplaatsinhetkadervanhetgrotesteden-beleid.Wijkunnennualwelzeggendatdeinvesteringindegrotestedenveelheeftopgeleverd.Erisdaarvaneenoverzichtbeschikbaardatverschillendeonderdelenbetreft,zoalsdeketenunits–ditisdeAmster-damsevariantvandeVeiligheidshuizen–deaanpakvandemulti-probleemgezinnen,dementoreninUtrechtinhetprogrammaOnzeToekomst,deoudercoaches,sportactiviteitenenstagebegeleiding.DitisallemaalgedaanmetdemiddelendiedeG4tothunbeschikkinghebbengekregen,waaronderdenaarmijnambtsvoorgangervernoemdemiddelen.MevrouwKarabulut(SP):DeIMAR-geldenmakeninderdaaddeeluitvandevoordeG4vrijgemaaktemiddelen,maarwatiseringestoptenwathebbenwijervoorteruggekregen?Desituatieopalleterreinen,criminali-teit,schooluitval,jeugdwerkloosheidenoverlast,isnietverbeterd.Uleestzojuisteenaantaldingenop,maarikwileenbriefvanhetkabinetwaarindekritiekwordtbenoemdenwordtbeschrevenwatismisgegaan.Daarbijmoetendebuurtbewonerswordenbetrokken,dienubuitenbeeldzijn,terwijlzijheelgraagmeehaddenwillendoen.Vooraldebuurtbewonerszeggenimmersdatindepraktijkzoweinigisveranderd.Datistochzonde,wantmetdatgeldzoudenjuistdeproblemenmoetenzijnopge-lost.MinisterHirschBallin:HetantwoordopdevraagvanmevrouwKara-bulutzullenwijverwerkeninderapportageoverhetgrotestedenbeleid.MevrouwKarabulut(SP):Ikbegrijpvanudatdiepasin2010komt.Ikwilhetgeenprojectnoemen,omdatwijdaarvanafwillen.Erwordtbeleidneergezetenerwordenafsprakengemaaktoverdeaanpakvandeproblemenmetjongeren.HetgaatnuoverMarokkaansejongeren,maarhetgaatookoveranderegroepen.Ikwildateerderwordtgerapporteerd.MinisterHirschBallin:Wijzullenallemaalvooreenbriefzorgen.Devoorzitter:Ikwilwetenomwatvoorbriefhetgaat.DevragenvanmevrouwKarabulutenvanmijgingenoverdebestedingendeeffectivi-teitvandeDonnergelden,specifiekvoordezedoelgroep.Voordatwijnieuwbeleidoptuigen,ishetimmerszinvolomtewetenwelkeffectdezegeldenhebbengehad.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1747 MinisterHirschBallin:DezogenaamdeDonnergeldenzijnondergebrachtingemeentelijkemiddelenenuiteraardisnietaantegevenwelkeeurovoorwelkprojectisgebruikt,omdatdezemiddelendeeluitmakenvandebudgetten.Indebriefvanhetkabinetzalnaarvermogenwatterelaterenisaanhetdoelwaarvoordemiddelenin2006zijntoegekend,wordenvermeld.Devoorzitter:Ikwilheteenstukjepreciezer.VolgensmijzijndezemiddelenaltijdviaJustitieblijvenlopenenzijnzenietinhetGemeente-fondsverdwenen.Daaromlijkthetmijmogelijkomteverantwoordenwatmetdezemiddelenisgebeurd.MevrouwKarabulut(SP):Ikvulhetevenaan.ErisaltijdnaardeministervanJustitieverwezen.Hijzoumetdeverantwoordingkomen,omdatdemiddelenviazijndepartementlopen.MinisterHirschBallin:IndebriefvanhetkabinetzullendevragenvandeheerDijsselbloemenmevrouwKarabulutwordenbeantwoord.Voorzitter.Deverplichteopvoedingsondersteuningmaaktdeeluitvandejustitiëleaanpak.Ikverwijshierbijnaardebriefvanaugustusendievanseptembervorigjaaroverde12-minners.Wanneerditsoortproblemenaanleidinggeefttot12-minnersmaatregelengeldtnietalleenhetzojuistdoorcollegaVanderLaangenoemdepunt,maarookdatdeopvoedings-ondersteuningdeelkanuitmakenvanhetvoorwaardenpakket.WijzullenvanuitdeoptiekvanJustitiebekijkenwatindegezinssituatienodigis.Bijdezeaanpakkanhetgezinverplichtwordenbetrokken,zoalsindepilotdiewijinAmsterdamuitvoerenendiedoorJustitieendegemeenteAmsterdamgezamenlijkwordtgefinancierd.MevrouwVerdonkheeftgevraagd,hetprobleemvandeidentificeerbaar-heidindeopenbareruimtedoorhetdragenvaneencapuchononderhandentenemen.Ofhetnueencapuchon,eenintegraalhelmofwatdanookbetreft,ditprobleemraakthetonderwerpvandegelaatsbedekkendekleding,dateerderaandeordeisgeweest.Wijhebbenuiteraardmetietsanderstemakenophetmomentdathetgaatomkledingstukkendiedeherkenningbemoeilijken,maarnietbeletten.Wijhebbeneropgewezendatdevrijheidwordtbeperktdoorwelkdoordeoverheidgesteldkleding-voorschriftdanook.Wijverwezenhierbijoverigensnaaradviezenvandeskundigen,diealindeperiodevandevorigeministervoorVreemde-lingenzakenenIntegratiezijnuitgebracht.Wijhebbenhierineenafweginggemaaktdieheeftgeleidtoteenaantalconclusiesoververschillendesituaties,zoalsinhetonderwijseninhetopenbaarvervoer,waaringelaatsbedekkendekledingnietmagwordengeaccepteerd.WijhebbendestijdsookgewezenopdetoepassingvandeWetopdeidentificatie-plicht;hiermeekomenwijophetterreindatmeerinhetbijzonderondermijnverantwoordelijkheidvalt.Alsiemandzichzogedraagtdatdeidenti-ficatiewordtbelemmerd,geldtopgrondvandebestaanderegelsdatdaaraaneeneindmoetwordengemaakt.Iedereenmoetmeewerkenaandevaststellingvanzijnidentiteit.Omdatdevrijheidinonslandhoogisgenoteerd,doenwijditaandehandvanalgemeneregels,waarinwijintegenstellingtotsommigeanderelandengeenbijzondereeisenstellenaandewijzevankleden.Ikvoeghiernogeenpuntaantoedathetaspectvandeveiligheidindeopenbareruimteraakt,namelijkdepresentie,hetaansprekenvaniedereen,wiehetookis,opgedrag.Camera’sspelendaarwatonsbetreftintoenemendemateeenrolinenookbuurtwachtersenpolitieagentenmoetenaanspreken.Datisdemanierwaaropwijenerzijdsdevrijheidvooriedereenwillenwaarborgenenanderzijdsnietaccepterendatmensenopeenofanderemanierzichonttrekkenaanhetgeenindeopenbareruimtevereistis.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1748 MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikbegrijpnietdatdeministerzegt:wijzijnblij,wantwijhebbencamera’senwijwillenernogmeer.Ikbenpasgeleden’snachtsmeteenaantalpolitieauto’smeegegaan.Jezietdanoveralgroepjesjongerendieprecieswetenwaareencamerahangtendieiederekeerpreciesopdatmomenthuncapuchonoverhunhoofdtrekken,waardoorzijnietidentificeerbaarzijn.Ikhebhetoverjongerendiezichdoormiddelvanhuncapuchonsexpresonherkenbaarmakeninbijvoor-beeldwinkels,benzinestationsenstationswachtruimtes.Komtdeministergewoonweleensergensindesamenleving?Watgaatdeministerdoenalshijdezejongerenechtwilopsporenenditprobleemechtwiloplossen?MinisterHirschBallin:Deoverbodigevraagzaliknietbeantwoorden.HetisuiteraardiedersbevoegdheidomteeisendatmenhetgelaatgoedzichtbaarmaaktbijhetbetredenvanderuimtenwaarovermevrouwVerdonkspreekt.Juridischgezienisdatgeenenkelprobleem.IkzalgraaginhetNationaalPlatformCriminaliteitsbeheersingbesprekeninwelkematemenhiervanbijcamera-identificatiehinderondervindtenaangevenopwelkewijzemenditviagedragsvoorschriftenkanwijzigen.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikdankdeministervoordetoezegging.Ikwilzosnelmogelijkeenbriefvanhemkrijgenwaarinstaatwaterisbesprokenenwathetresultaatdaarvanis.DeheerVanderHam(D66):IneerstetermijnzeimevrouwVerdonkdatditookindeopenbareruimtemoet,maardaaropisdeopstellingvandeministervolgensmijnietvantoepassing.MinisterHirschBallin:MevrouwVerdonksteldeeenaanvullendevraagnaaraanleidingvanwatikhadgezegdoverdetoepassingvandeWetopdeidentificatieplicht.Dezewetbetreftdebeslotenruimtenendaaropismijnantwoordvantoepassing.WijhebbenbinnenkorteenvergaderingmethetNationaalPlatformCriminaliteitsbeheersing.ZoalsgebruikelijkzalikdeKameroverdebevindingendaarvanrapporterenenzalikditpuntdaaringraagmeenemen.MevrouwVerdonk(Verdonk):Danhebiknogeenvraagterverduidelij-king.Deministerzeizojuistdathijmeercamera’sindepubliekeruimtewil.Hijvindthetdanechterwelgoeddatjongerennietidentificeerbaarzijn.MinisterHirschBallin:Opdevraagoverdecamera’shebikeerderantwoordgegeven.Voorzitter.MevrouwOrtega-MartijnheeftgezegddatdeEigenKracht-conferentieeenwaardevolinstrumentisomgezinnenzelfaantemoedigen,hunproblemeneventueelmetondersteuningvanprofessio-neleorganisatiesaantepakken.Ditiseenzinvolleaanvullingopwatwijinonzebriefaandeordehebbengesteld.IkkanhaarbevestigendatwijdeaansluitingvindenbijhetpuntdatmevrouwOrtega-Martijnonderdeaandachtheeftgebracht.Erisaansluitingmethetjustitiëletraject.Dejongerekrijgtdaneengepastestraf.Deconferentieskunneneennuttigerolspeleninheterbijbetrekkenvanhetgezin.DeheerDeKromvroegnaardefinanciëleaspecten.Devoorpolitie,justitieendeandereonderdelenvandecriminaliteitspreventieingezettemiddelenwordeninonzerapportagesenbegrotingscijfersverantwoord.Eenuitsplitsingnaardeachtergrondofherkomstvandegeneopwiebijvoorbeeldpreventiebeleidofanderbeleidwordttoegepast,isniettegeven,omdatdebegrotingsgegevensnietvanuitdezeinvalshoekwordenverwerkt.Hetgaatomdienstendiewerkenvoordesamenlevingalsgeheel,zonderonderscheid,enzohoorthetooktezijnineenrechtsstaat.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1749 DeheerDeKrom(VVD):Indeeersteplaats,kuntuaantonendatdegemeentenenstedendieevenzeerlasthebbenvancriminaliteit,dieechternietwordtveroorzaaktdoorMarokkaansegroepen,evenredigwordenbedeeld?Indetweedeplaats,endaarmeekomikopdekernvanhetdebat,watisuwboodschapalsministervanJustitie,desuper-handhaver,aandemensenindewijkendiealeenheletijddoordiebendeswordengeterroriseerd?Kunnenzijovereenpaarmaandenverlichtingzienvandielastwaarzijondergebuktgaan?MinisterHirschBallin:DezevraagsluitaanbijdevraagvandeheerDijsselbloem,watwijmetdegemeentendoen.DeheerDeKromvraagtofmenbijderechtshandhaving,zowelbijdepreventiealsderepressie,opjustitiekanrekenen.Hetantwoordopdievraagis«ja».Ikverwijsnaaralleswatikinsamenwerkingmetdebetrokkencollega’saandeKamerhebberichtinhetkadervanhetprojectVeiligheidbegintbijvoorkomen.Ookverwijsikhierbijnaardewerkwijzediewijconsequenttoepassen:hethanterenvaneenpersoonsgerichteaanpak.Daarbijhebbenwijdesamen-werkingmetdegemeentengevonden.WijhebbendaarvoorplatformsgecreëerdindevormvanVeiligheidshuizen,waarindebetrokkenenomdetafelzittenomdeindividueleprobleemgevallentebesprekenentebezienwiedeverantwoordelijkheidvoorwelkeonderdelenvanpreventieenbestraffingmoetnemen.DeconcentratievanaandachtenurenindeVeiligheidshuizenisafgestemdopdeintensiteitvandeproblemen.IndestadAmsterdamzijnmeerdereVeiligheidshuizen,terwijldehuizeninandereregio’seengroterbereikhebben.Ikbenaanhetbeginvanmijnantwoordingegaanopdekernvandezeaanpakendewijzewaaropwijgestaltegevenaanstraf,voorzorgennazorgenaanhetdaarinbetrekkenvanalleomstandighedenzoalsdegezinsomstandighedenendeonderwijssituatie.Devoorzitter:Ikhebeenpuntvanorde.Geziendetijdstelikvooromdeeerstetermijnvanhetkabinetafteronden,maardatreddenwijnietinvijfminuten.Iksteldaaromvooromtot14.15uurdoortegaan.Daarnaishetaandecommissieomtebesluitenofzakenschriftelijkmoetenwordenafgerondofdateentweedetermijnnodigis,maardetweedetermijnzaldannietvandaagplaatsvinden.Ikziedeledenhierbijinstemmendknikken.IkconstateerdatmevrouwVerdonknogeenvraagaandeministervanJustitieheeft.MevrouwVerdonk(Verdonk):IksteldedezevraagaandeministervoorWWI,maarikwerddoorhemnaardeministervanJustitiedoorverwezen.Hoegrootisdegroepenwatisertotaalingeïnvesteerd?MinisterHirschBallin:Voordecijfershebikverwezennaardenotenlinksonderoppagina3vanonzebrief.DegroepprobleemkinderenophetterreinvancollegaRouvoetisongeveer25000personengroot.Hetaantaldatindebriefisgenoemd,isindecriminaliteitsstatistiekenopgenomen.MevrouwVerdonk(Verdonk):Erstaathelemaalgeengetalindebriefoppagina3!MinisterHirschBallin:Hetbetreftstuk31268,nr.13,pagina3,noot1en2.Devoorzitter:Ditwordtschriftelijkafgehandeld.MinisterTerHorst:Voorzitter.DeheerDibiheeftgepleitvooreengene-riekeaanpakvanalleoverlastgevendejongeren,inplaatsvaneenspeci-fiekeaanpak.MetditalgemeenoverlegwordtdeindrukgewektdatereenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1750 specifiekeaanpakis,maarikwijseropdatwijonsbezighoudenmetallecriminaliteitenoverlast,dusookdiedooranderendanjongerenmeteenMarokkaans-Nederlandseachtergrondwordtveroorzaakt.Datwijvandaagalleenoverjongerenmetdezeachtergrondspreken,wilnietzeggendatwijandereoverlastgevendepersonenvergeten.IkbeveeldeheerDibiaanomaanwezigtezijnbijdedebattenoveronzenota’soveroverlastencriminaliteit,wanthijzaldanziendatdeaanpaknietalleenopMarok-kanenisgericht.ErisgevraagdoferspecifiekeprojectenzijnvoorMarokkaansejongerenofdatdeaanpakgelijkisaandievananderejongeren.Erzijntweevoor-beeldenwaarbijsprakeisvaneenspecifiekeaanpakvandezegroep.Indeeersteplaatswordenpraktijkteamsingezetmetdeskundigenophetgebiedvanetniciteit,diversiteitencommunicatie,dieookdeexpertiseleverenaangaandedebetreffendeMarrokaans-Nederlandsejongeren.IndetweedeplaatsishetgelddataanGoudaterbeschikkingisgesteldtenbehoevevangezinscoachesspecifiekbestemdvoorgezinnenmetMarokkaans-Nederlandsekinderen.DeheerDijsselbloemheeftgevraagdofgemeentenvoldoendekennishebbenvandeinstrumentenenopwelkewijzewijdezekenbaarmaken.Wijzijnerheelgoedinominformatiebeschikbaartehebbenoverdevraagwelkeinstrumenteneffectiefzijnomoverlastofcriminaliteittegentegaanenomdaarookanderen,inditgevalgemeenten,deelgenootvantemaken.Kortgeledenheeftmeteengrootaantalgemeentenoverlegplaatsgevondenomtebeoordelenofernieuweinstrumentennodigzijninhetkadervanjeugdenoverlast.Daarinisgeconstateerddatergeenbehoefteisaannieuweinstrumenten.Hetgaatermeeromdatdebestaandeinstrumentengoedwordengebruikt.IndezomerkomtdewebportalJeugdenVeiligheidonline.Daarbijkunnenallegemeentenkennisnemenvandeinstrumentenvoorhettegengaanvanoverlastvanjeugdendaarbijkunnenzenagaanwelkeinstrumenteneffectiefzijn,zodatnietelkegemeentehetwielhoeftuittevinden,maarkanlerenvananderegemeentenenvananderesoortenaanpak.MevrouwVanToorenburgheeftgevraagdwatstraatcoachesdoen.Naaronzebeoordelingleverenzijeenbelangrijkebijdrageaandeveiligheid.MetdeinzetvanstraatcoacheszijninAmsterdamenUtrechtheelgoederesultatenbehaald.Zijsprekenjongerenenoudersaan,brengenjongekinderennaarhuis,begeleidenbijactiviteitenetcetera.Samenmetdegemeentenzorgenwijerookvoordatditsoortprojectenkanwordengefinancierd.WijzijnheterzekermeeeensdatdeDoeNormaal-bevelenen-contracteneenbelangrijkpreventiefinstrumentkunnenzijn.Het«FFKappe»-instru-mentwordtopditmomentinbepaaldegemeentenverderbezien,danweltoegepastinenwordtvoortgezetinRotterdamenUtrecht.InAssenlooptaleenproef.Ewordtnagedachtoververvolgpilots.Uiteraardzullenwijheteffectvanditinstrumentevalueren.MevrouwVerdonkheeftgevraagdofhetmogelijkis,eenadministratieveboeteopteleggeningevalvangeweldtegenhulpverleners.Bijdebehan-delingvanhetwetsvoorstelbetreffendeernstigeoverlasthebbenwijgesprokenovereenbestuurlijkeboete.Wijkunneneenoverlastplegerdiebekendstaat,eenbriefsturenwaarinstaatdatdedwangsomwordtverbeurdalshijditnogmaalsdoet.Infeitebetekentditdatbetrokkeneeenboetemoetbetalen.Indatdebathebikalaangegevendatikditeeninte-ressantegedachtevindendatditzalwordenuitgewerkt.HetgaatmevrouwVerdonknietomeenherhalingsactie,maaromeeneersteactie.Ikbenzekerbereidomnategaanofwijviaditbestuurlijk-administratievetrajecterinkunnenslagenomditsoortgedragsneltebestraffen.In2010en2011isvanuitmijnministerie32mln.beschikbaar:dezoge-naamdeVanMontfransgelden.Geziendeproblematiekwaaroverwijnuspreken,benikvoornemensominoverlegmetdebetrokkencollega’seendeelvandatbedragtebestedenaanproblematiekdiewordtveroorzaaktTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1751 dooronderanderenMarokkaans-Nederlandsejongeren.Wijhebbendedoelstellinggeformuleerddatdeoverlastindezekabinetsperiodemet25%zoudalen.Dezedoelstellinghebbenwijnognietbereiktendaarombenikvanplanomdatgeldgerichtintezetten,opdatdedoelstellingwelwordtgerealiseerd.DeKamerkrijgtnognadereinformatieoverdewijzewaaropwijditgaandoen.Goudakrijgt€900000,namelijkdriemaal€300000,omdatdestadnietbehoorttotdeG31,diegrotestedengeldontvangen.DeomvangvandeproblematiekinGoudaisechtervergelijkbaarmetdieindeG31endaaromhebbenwijaanGoudaextrageldgegeven.Goudaheeftzelfaangegeven,behoeftetehebbenaangezinsmanagersbovenophetgeenaldoordestadwordtgedaan.Daaromhebikgemeenddathetverstandigwasomdriejaarlang€300000aanGoudategevenvoorgezins-managers.Perjaarkunnendaarmeeongeveer20gezinnenwordengeholpen.Dezegezinnenwordenbegeleid,opdatdeoudersinstaatzijnomdekinderengoedoptevoeden,waardoordekinderennietmeertotdedadenkomenzoalsdieinditalgemeenoverlegbreedzijnuitgemeten.MevrouwKarabulutheeftgevraagdnaarwijkagenten.Erheersteenwijd-verbreidenmoeilijktedoorbrekenmisverstanddaterteweinigpolitieis.HetaantalpolitieagenteninNederlandisdeafgelopenjarenalleenmaargestegen,alhoewelhetdaarmeeafgelopenisvanwegedeeconomischecrisisendefinanciëleproblemen.Devraagisdaarbijwelofderelevantefunctiesaltijdzijnbezet.Erzijnweleensvacaturesonderdewijkagententerwijlereenoverschotisinanderefuncties.Ikvindditeenbelangrijkpuntenikspreekdekorpsenookdaaropaan,maarmetnamedekorps-beheerdersbepalendewijzewaaropdebeschikbaremensendaadwerke-lijkwordeningezet.Hetisgeenkwestiedatjesteedsmaarextramenseninzet–ikbenblijdatmevrouwVanToorenburghierietsoverzei–maardatjegerichtagenteninzetmetkennisvanenervaringmetditsoortproblematiek.HetvoorbeelddatdeheerDeKromnoemde,sprakmijzeeraan.Hijverwoorddedaarbijdereactievaneengemeenteindetrantvan«gamaareenvolleybalwedstrijdorganiseren».Datkannietwaarzijn!Ikvraaghemomaantegevenwelkegemeenteditis,wantikwilerzelfachteraangaanomtebepalenwatdaarpreciesisgebeurd.Devoorzitter:Alleopenstaandevragenkunnenschriftelijkwordenafge-daan.Ikstageeninterruptiesmeertoe.MinisterRouvoet:Voorzitter.Onsstrafrechtrichtzichopiedereen.Langsdiezelfdelijnvoerikalgemeenjeugdbeleid,waarvoorikvelehonderdenmiljoenenperjaarbeschikbaarstel.Datneemtnietwegdatwijingevalvanspecifiekeproblemenmetelkaaromdetafelgaanzittenomtebekijkenofwijdebeschikbarealgemeneinstrumentenmeerkunnentoepassenopdespecifiekeproblematiekofdoelgroep.Datisnuookgebeurd;inmijngevalgaathetomjeugdzorg,jeugdbeschermingenpreventiefjeugdbeleid,datbijdegemeentenligt.Vaakwordtditdoorgemeentenzelfgevoerd,maarhetkanookheelvaakdoorhetRijkwordenondersteund.Ikdenkhierbijaandiversiteitsbeleid,waaroveriksamenmetcollegaVanderLaaneenuitvoerigebriefaandeKamerhebgestuurd,aanopvoedingsondersteuning,aanbevorderingvaninterculturelecompeten-tiesindeopleidingvanhulpverlenersenaanhetstimulerenvandiversi-teitalsonderdeelvanpersoneelsbeleid,datenormbelangrijkisalsmendedoelgroepenwilbereiken.MevrouwVanToorenburgheeftgevraagdwatdemeerwaardevangezins-managersis:moetenwijnietgewoonruimtegevenaandegezinsvoogd?Degezinsvoogdmoetinderdaadderuimtekrijgen.Degezinsvoogdheeftimmersderegiealssprakeisvaneenkinderbeschermingsmaatregel,eenondertoezichtstellingofeenuithuisplaatsing.Nietopelkmultiprobleem-geziniseenjeugdbeschermingsmaatregelvantoepassing.Hetisniet-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1752 teminwelvanbelangdatergoedeafstemmingplaatsvindttussendeverschillendebetrokkeninstanties.Gemeentenpakkeninderdaaddietaakpreventiefopdoortewerkenmetgezinsmanagers,diehetvoordeelhebbenvaneenveellagerecaseloaddaneengemiddeldegezinsvoogd.Opditmomentbedraagtdecaseloadvoorgezinsvoogdentussendevijf-tienendezeventiengezinnen,maarwijzijnhardaanhetwerkomditaantaltotdegewenstevijftiengezinnenterugtebrengen.Hieroverzijngoedeafsprakenmetdeprovinciesgemaakt.Eengezinsmanagerheeftgemiddeldeencaseloadvanvijfgezinnenenkanzichhelemaalinzettenvoordemultiprobleemgezinnendiehijonderzijnhoedeheeft.Hijheeftdusweldegelijkeentoegevoegdewaardeaandegezinsvoogd,dienietiniedergezinzitwaarwelmeerdereproblemenspelen.HetiseenbekendprobleemdatBureauJeugdzorgsoms«nee»moetverkopenopeenverzoekvandepolitie,omdatoudersbijvoorbeeldnietwillenmeewerken.Wijkennenbinnendejeugdzorgnietvoornietshetvrijwilligekaderendegedwongenhulpverlening,dejeugdbescherming.Hetkloptdatdaartussenopzichzelfnietszit.Juridischgezienisdaarvoorookgeenruimte:hetisvrijwilligofverplicht.Erwordtwelmetcreativiteitaangekondigddateendwangmiddelkanwordeningezet–daarisooknietsmismee–endatbrengtvaakaldehulpverleningineenvrijwilligkaderopgang.InhetspoorvanhaarfractiegenootCqörüzpleitmevrouwVanToorenburgopnieuwvooreenvoorwaardelijkeots.Ikhebdaarovermethemmeerderemalengediscussieerdenwijhebbenonlangsafge-sprokendatwijditdebathernemenenhopelijkookbeslechtenbijdebehandelingvanhetwetsvoorsteloverdeherzieningvandekinderbeschermingsmaatregelen.Ikhebalaangegevendatikdaaropzichzelfnognietzoheelveelinzie,omdatindepraktijkdaarookalaanistegemoetgekomen.InhetnoordenvanhetlandeninderegioAmsterdamwordtditbijvoorbeeldopgelostdoorhetverzoekomotsaantehoudenopvoorwaardedatdeoudersvrijwillighulpzoeken.Ditwerktfeitelijkalalseenvoorwaardelijkeots.Ikbengraagbereidomhetdebattehernemenbijhetbetreffendewetsvoorstel.Overdevraagofdekinderbijslagnietmeteennaardegezinsvoogdkan,komenwijbijhetbetreffendewetsvoorsteltespreken.Ditdebathebikoverigensalverschillendemalengevoerd.DeKinderbijslagwetbiedtdemogelijkheidomdekinderbijslaginbijzonderegevallen,alsdezeevidentnietaanhetkindtengoedekomt,aaneenderdeuittekeren,meestaleengezinsvoogd.Overigenswordtditslechtssporadischtoegepast,omdatdeSVB–deuitvoerder–ditnietkantoetsen.Inhetkadervande12-minaanpakhebbencollegaHirschBallinenikdeKamerlatenwetendatwijspecifiekvoordieproblematiekzullenbekijkenofwijdemogelijk-heidkunnenverruimenomonderomstandighedendeuitbetalingvandekinderbijslagopteschorten.Ditheefteenruimerestrekkingdanwatnumogelijkisopgrondvanartikel21vandeKinderbijslagwet.MevrouwVanToorenburgheeftgevraagdwatwijpreciesaandiversiteits-beleidinhetjeugdbeleiddoen.VorigeweekhebikmetdeKamergesprokenoverjeugdbeleidineendebatwaarbijdebriefvancollegaVanderLaanenmijoverdiversiteitopdeagendastond.Kortheidshalveverwijsiknaardezebriefenhetbetreffendedebat.Aandeenekantissprakevaneenoververtegenwoordigingvansommigegroepenenaandeanderekantvaneenondervertegenwoordiging,metnameindepreven-tieveendevrijwilligehulpverlening.Wijwillendaarmetbehulpvandediversiteitsaanpakveranderinginbrengen,inclusiefacademischewerk-plaatsen.Datbegripklinktacademisch,maardatishetniet,omdatheteenheelpraktischeoplossingbiedtwaarbijookdemigrantenorganisatiesendejongerenorganisatiessamenmetdeprofessionalsactiefzijnbetrokken.MevrouwVanToorenburgconstateerdedatdeCentravoorJeugdenGezinverschillenpergemeente.Datisjuistendatisookdebedoeling.DaaroverhebikuitvoerigmethaarcollegaSterkgesproken,dieinhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1753 laatstedebataangafdatzijineenheleboelopzichtentevredenismetdeCentravoorJeugdenGezin.Wijhebbenerbewustvanafgezienomeenblauwdrukvanzo’ncentrumtegeven.Immers,AmsterdamisechtietsandersdanHelmondenzozijnerheelveelverschillendevoorbeeldentegeven.Wijhechtendaarbijzeeraangemeentelijkevrijheid,mitsmenhetbasismodelintroduceert,maardaaroverzijngoedeafsprakenmetdeVNGgemaakt.In2011zalinallegemeenteninNederlandinelkgevalhetbasis-modelzijningevoerd.Afhankelijkvandelokalesituatiekanmendaaraannogzakentoevoegen.WijzijnernognietmetdeCentravoorJeugdenGezin.MevrouwVanToorenburgoverwoogomcollegaHirschBallinenmijopwerkbezoektesturen,maardatisnietnodig,wantwijgaanregel-matigopwerkbezoek.Goedesuggestieskunnenwijechteraltijdgebruiken.Ikdoeookgraageensuggestieaanhaar:ikkanhaarvanhartehetCentrumvoorJeugdenGezininhetHaagseLaakkwartieraanbevelen.Zijkandaardegoedevoorbeeldenzienvanhoehetwerktenhoeenthou-siastzoweldeprofessionalsalsdepersonendieergebruikvanmakenzijn.MevrouwVerdonkheeftgevraagdwatikvindvandebriefvanhetinteractieteamdatdeCentravoorJeugdenGezineenschijnoplossingheeftgenoemd.Uiteraardhebikookeenafschriftvandezebriefgekregen.MensteltechtervastdatdeCentranognietfunctionerenzoalsmendatgraagzouzien.Datislogisch,wanthetisnatuurlijknoggeen2011.Maarikkenheelveelgoedevoorbeeldenwaarbijhetalwelvoortref-felijkloopt,dieikgraagaanhetinteractieteamzalaanreiken.Hetinteractieteamschrijft:hetdreigtdaneenschijnoplossingteworden,iniedergevalvoordeproblematiekdieindenotaaandeordeis.HetinteractieteamheeftgelijkalshetbedoeltdathetCentrumvoorJeugdenGezingeenpanaceebiedtvooralleswatmetMarokkaans-Nederlandsejongerentemakenheeft,wantdaarvoorzijnzeooknooitbedoeldgeweest.DeCentraleverenweleenonmisbarebijdrageinhetkadervanpreventieendesignaleringvanjongerenmetproblemen.Daaromdeelikdeopvattingvanhetinteractieteamooknietdathetopdiemaniereenschijnoplossingzoukunnenzijn.Ikheboverigensdebriefgeciteerd,integenstellingtotmevrouwVerdonk,diedeinhoudervanvrijerverwoordde.IkvinddebriefminderstelligdanmevrouwVerdonknaarvorenbracht.DeKamerkrijgtnognadereinformatieovervroegtijdigeschooluitval.Ikgeefnogeenaanvullingopmijncollega,dieeenaantalmalenhetwoord«stage»lietvallen.Datisterecht,wantookinhetoverlegdatwijendebetrokkencollega’svorigeweekmetdeburgemeestersvancircatwintiggemeentenhebbengehad,werdgezegddatstagesontzettendbelangrijkzijn.Daarbijwerdmetvreugdekennisgenomenvandekabinetsplannenominhetstimuleringspakketinhetkadervandecrisiseenapartbudgetvoordebestrijdingvanjeugdwerkloosheidoptenemen,waarondermeerhetcreërenvanstagesdeelvanuitmaakt.StaatssecretarisKlijnsmavanSZW,staatssecretarisVanBijsterveldtvanOCWenikzelfzijnactiefingesprekmetondermeerColo,datzichzeermetdeschooluitvalcijfersendebehoefteaanstagesbezighoudt,omjuisthetmboteversterken,stage-plekkenteorganiserenenonderleidingvanHansdeBoermeteenpakketmaatregelentekomen.HalfmeikomtditpakketnaardeKamerenstageszullendaarineenbelangrijkeplekinnemen.Ditisinaanvullingophetalgemenebeleidinzakereboundvoorzieningenencampussenalssluitstukopdeheleaanpakvanhettegengaanvanschooluitval.MevrouwOrtega-MartijnheefteenvraaggesteldoverdeEigenKracht-conferenties,waaropdoordeministervanJustitieisgeantwoord.Dezespelenookindejeugdzorgenhetgemeentelijkjeugdbeleideenbelang-rijkerol.DeheerDijsselbloemheeftconcreetgevraagdhoejezonderetnischeregistratiebijvoorbeeldeenspecifiekecampusinTilburgvoorMarok-kaansejongenskunthebben.Ditisnietzoingewikkeld.DediscussieoverTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1754 etnischeregistratiegaatoverdevraagofjeinhetkadervandeuitwisse-lingvansystemenmagregistrerenopetniciteit.Hetwordtnietbetwistdatiederehulpverlener,indienrelevantgeacht,inzijneigendossiersaanteke-ningmagmakenvanallerelevantegegevens.DedoordeheerDijssel-bloemgenoemdevoorbeeldenzijnopvrijwilligebasis.Depraktijkwerktvrijsimpel:debetrokkenen,dehulpverlenendeinstantiesenookdeTilburgsepolitiekennenhunpappenheimersgoed.Zijhebbenmijhunwerkwijzeuitvoeriguitdedoekengedaan.Zijgaanletterlijkdestraatopenzeggentegenjongensvanwiezijvermoedendatdezeopschoolbehorentezitten:jekrijgteenlaatstekans.Hetisvrijwillig,omdatditnietonderdwangkanwordengedaanindepilotfase.Dezejongenskrijgendekansomnaarzo’ncampustegaan.MenweetheelgoedwieMarokkaanisenwieniet,enanderswetenzijdatwelviadeschool.Etnischeregistratieengegevensuitwisselingzijnnietnodigomtotzo’ncampustekomen.Indemotie-Bouchibtic.s.(31200XVII,nr.17)isderegeringverzocht,eencampusvoor12-tot15-jarigenopterichten.IkhebalsministervoorJeugdenGezindeoprichtingdaarvangraagondersteund.InhetdebatvanvorigeweekhebikopverzoekvanmevrouwBouchibtiuiteengezetwatdestandvanzakenisbijdeontkokeringvanhetjeugd-beleid.DewethoudersvandeG4hebbenuiteindelijkafgezienvaneenconvenant,omdatzijmeendendatditnietveeltoevoegtaanhetgeennualaanuitkeringenisgebundeldendealbestaandemogelijkheden.IkhebdeKamereenuitvoerigebrieftoegezegd.Devoorzitter:Ikdankdeministersenhunstafhartelijkvoorhunantwoordeneninformatie.Iksteldecollega’svoordatzijnogopen-staandevragenuiterlijkmaandagschriftelijkaandegriffierdoentoekomen.Nadeschriftelijkereactiehieropvandeministers,kanbijvoor-beeldwordenbeslotenomeentweedetermijntehouden.MevrouwVerdonk(Verdonk):KandetweedetermijngekoppeldwordenaaneenVAO?Devoorzitter:DeVoorzitterzalhetnietopprijsstellenalswijdetekort-komingenindecommissieoverdragennaardeplenairezaal.Datkanaltijdnog,maarlatenwijeerstinventariserenwaternogligtendatschrif-telijkafdoen.Daarnazienwijverder.DevoorzittervandealgemenecommissievoorWonen,WijkenenInte-gratie,VanGentDevoorzittervandealgemenecommissievoorJeugdenGezin,HeijnenDevoorzittervandevastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,LeerdamDevoorzittervandevastecommissievoorJustitie,DePater-vanderMeerDegriffiervandealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie,VanderLeedenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1755