Oneigenlijke concurrentie en protectionisme. Gelijke kansen voor bedrijfsleven (t.b.v. AO 8 okt.)

31371KredietcrisisNr.262BRIEFVANDEMINISTERENSTAATSSECRETARISVANECONOMI-SCHEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,7oktober2009OpverzoekvanuwKamersturenwiju,tenbehoevevanhetalgemeenoverlegop8oktobera.s.,eenbriefoveroneigenlijkeconcurrentieenprotectionisme.InleidingDehuidigemondialeeconomischecrisissteltNederlandvooreengroteopgave.DeNederlandseeconomiekrimpt,deexportennemenafdooreendalendewereldhandelenbedrijvenenburgersvoelenhierdirectdegevolgenvan.Hetkabinetheefthetafgelopenjaardiversemaatregelengenomenomdegevolgenvandeeconomischecrisiszoveelmogelijktebeperkenentegelijkertijddeautomatischestabilisatorenvanhetbegrotingsbeleidtelatenwerken.Hetbehoudenvanbanenenkennis,hettoegankelijkhoudenvankredietvoorbedrijvenenhetbehoudvanopenmarktenbehorentotdehoogsteprioriteit.Ookanderelandenhebbenverschillendegroteeningrijpendemaatre-gelengenomenomdeeconomieteondersteunen.Hetfeitdatlandenverschillendemaatregelennemen,hoeftnietperdefinitieteleidentotverstoringvanhetlevelplayingfield.DeinternationalespelregelsvanuitdeEuropeseCommissieendeWTOzijnvoorallelandengelijk,maariederlandvultbinnendezespelregelshetbeleidandersin.Hetisookvanbelangdatlandenruimtehebbenomeigenkeuzestemakenopwelkemanierzijhunconcurrentiepositiewillenversterken.Hetrisicobestaatechterweldatlandeneerstaanhuneigenbedrijfslevendenkenendaarmeeanderebedrijvenhinderen.Deeconomischecrisisstoptnietbijonzelandsgrenzeneninternationalesamenwerkingisvanwezenlijkbelangvoorhetbehoudvanopenmarktenenvrijewereld-handel.Protectionismeenbevoordelingvaneigenindustrieënzetteneenremopherstelendatmoetenwevoorkomen.HetkabinetonderschrijftdeTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1355780910tkkst31371-262ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2621 urgentieomongelijkemarktkansentevoorkomenenzetzichdaarnatio-naal,Europeesenmondiaalactiefvoorin.GezamenlijkeaanpakDeinternationaleverwevenheidendewensomnegatieveeffectenvanbeleidopanderelandentevoorkomen,hebbenertoegeleiddatlandenindeEuropeseUnieendeG20hunsteunpakkettenopelkaarhebbenafge-stemd.Ditisbelangrijkewinsttenopzichtevaneerderecrises.InEuropabenadrukkenzoweldeEuropeseCommissiealsdeEuropeseRaadsteedshoebelangrijkhetisdatwevasthoudenaandeinternemarkt,destaatssteunregelsgoedtoepassenennietvervalleninprotectionisme.Nederlandsteuntdezeboodschapvolledig.TijdensdeRadenheefthetkabinetookdiversemalendeboodschapafgegevendatNederlandhettijdelijkekaraktervanmaatregelen,hetrespecterenvanderegelsvandeinternemarktendestaatssteunkadersvooropstelt.DitisbijvoorbeeldverwerktindedoordeRaadvanConcurrentievermogenvastgesteldeconclusiesoverdeauto-industrieenoverhetalgemeneindustriebeleid,eninhetcommuniquévandeG20-toptePittsburgh.DeinzetvanNederlandindeG20enandereinternationaleforaisgerichtophettegengaanvanprotectionisme(investerings-enhandels-belemmerendemaatregelen)enhetbereikenvaneenspoedigeafsluitingvandeDoha-ronde.UiteenrecenterapportagevandeWTO,UnctadendeOESOaandeG20-landentePittsburghblijktdathetaantalprotectio-nistischemaatregelenwereldwijdmeevalt.Welblijftwaakzaamheidgeboden.Hetblijftvanbelangdatlandenelkaaraansprekenop(vermeende)protectionistischemaatregelenendatlandenerrekeningmeehoudendathunnationalestimuleringspakkettennietdiscriminerenduitwerkentegenoverbuitenlandsebedrijven.Deprotectionisme-rapportagesvangenoemdeinternationaleorganisatiesdragenbijaandetransparantierondomhandelsmaatregelenenleidenertoedatookdepubliekeopiniegoedgemobiliseerdwordtomprotectionistischemaatre-gelentegentegaan.MeldenvanoneerlijkeconcurrentieHoeweldecrisisdeurgentievanhetbewakenvaneeneerlijkspeelveldvergroot,isditookinnormaletijdeneenbelangrijkaspect.Daaromzijnervoorbedrijvendiverseplekkenwaarzijmethunklachtenterechtkunnen.Alsbedrijvenlasthebbenvanoneerlijkeconcurrentie,dankunnenzijditmeldenbijdeNederlandseoverheid,bijvoorbeeldbijhetCrashteamoneerlijkeconcurrentie.Indienbedrijvenklachtenhebbenoverstaatsteun-maatregelenvananderelidstaten,dankanbijdeEuropeseCommissieeenklachtwordeningediend.HiervoorheeftdeEuropeseCommissieeenklachtenprocedureontwikkeld,waarbijzijmetinschakelingvandelidstatendeklachtbehandelt.HetCrashteamoneerlijkeconcurrentieneemtmeldingenvanoneerlijkeconcurrentie,veroorzaaktdoorbuitenlandseoverheden,inbehandeling.HetCrashteamoneerlijkeconcurrentiekomtinactiealseenbedrijfdaaromvraagt.Sindsdeoprichtingin2005zijner157meldingenbinnenge-komen.Bijnadehelftvandeklachten(69)hadbetrekkingoponeerlijkeconcurrentieinEU-lidstatenmetrelatiefveelinDuitsland(9)enindenieuwelidstaten(bijvoorbeeldPolen,Roemenië,Slowakije).Deeconomi-schecrisisheefttotophedennognietgeleidtoteenforsestijgingvanhetaantalklachtenbijhetCrashteamoverprotectionistischemaatregelen.OnderandereinhetlichtvandehuidigecrisisheefthetCrashteamnogeensaanalleambassadesgevraagdombedrijvendoortegeleidennaarhetCrashteamingevalvanoneerlijkeconcurrentie.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2622 SpeelveldinternationalefinancieringenOphetterreinvaninternationalefinancieringenzijninEU-enOESO-verbandinternationaleafsprakengemaaktdievangrootbelangzijn.Despelregelszijner,maariederlandheeftnatuurlijknogweleenzekerevrijheidzijneigenspeltespelen.Recentiserinditkaderveelaandachtvoorzogenaamde«Nordicloans».«Nordicloans»wordensindshetmiddenvandejaren’70verstrektdoordeNordicInvestmentBank(NIB),eenmultilateralebankwaarinDenemarken,deBaltischeStaten,Finland,Noorwegen,ZwedenenIJslandaandeelhouderzijn.NIBisvergelijkbaarmetdeWereldbank(IBRD)ofdeEuropeseInvesteringsbank(EIB);publiekebankenmetmeerderelandenalsaandeelhouder.MetdeEIBverstrekkenwijdusookvanuitEuropasoortgelijkefinancieringen.ZoheeftdeEIBinhetkadervandeeconomischecrisisaandrieNederlandsebankenvooreenbedragvan900miljoeneurokredietenverstrektdiebeschikbaarzijnvoorhetMKB.Deleningenengarantiesvanditsoortbankenzijnaanvullendaandemarktenzijn,vanwegehunmultilateralekarakter(deleningisnietalleenvoorexportuit1landbedoeld),vrijgesteldvaninternationaleafsprakenindeArrangementonGuidelinesonOfficiallySupportedExportCredits(inhetkadervandeOESO).Hetbetrefthierafsprakenoverbijvoorbeeldminimumrenteenmaximumterugbetalingstermijn.Multilateralebankenzijnhiergeenparticipant,wantzijverstrekkengeenexportsteunmaarleningenengarantiesaanpartijendieprojectenwillenfinancieren.DaarkomtbijdatwijinNederlandeenbreedpaletaanondersteunendemaatregelenhebbenvandeNederlandseoverheidvoorbedrijvendieeenfinancieringsbehoeftehebben.TerillustratienoemenwedeuitbreidingenvandeExportKredietverzekering(EKV).DefaciliteitvoorEKVisuitge-breidmeteenaantaldekkingenwaarjuistnubehoefteaanis(dekkingvanwerkkapitaal,dekkingvantransactiesineenaantalOost-EuropeselandenenRuslandenversoepelingvanhetlandenbeleid).Daarnaastisper1julivanditjaardeTijdelijkAanvullendeStaats-kredietverzekering(TASK)ingevoerd.MetTASKkunnenweverlaagdelimietenenlimietendielagerzijnvastgestelddoorkredietverzekeraarsbijomzetpolissenalsnogverhogentotmaximaalhetoorspronkelijkebedrag.MetdegoedkeuringdoordeEuropeseCommissieop2oktoberjl.kunnenweTASKookinzetteninlandenindeEU(waarnatuurlijkhetgrootstedeelvanonzeexportnaartoegaat).HiermeemaaktNederlanddusgebruikvandeextratijdelijkeruimtevanhetstaatssteunkader.NederlandseaanpakIndebriefinreactieopeenmotievandeledenTenHoopenenGesthuizengeefthetkabinetaanopwelkemanierenonderwelkevoorwaardenbedrijvenwordengesteund(KamerstukkenII,2008–2009,31371,nr.251).Hetkabinetheeftveelmaatregelengenomenombedrijvenenwerkne-mersteondersteunen.Ditbetreftonderanderededeeltijd-WW,degarantieregelingenophetgebiedvankredietverlening,deextramiddelenvoorinnovatieendekenniswerkersregeling,waardoorkenniswerkerstijdelijkbijpubliekekennisinstellingenaanhetwerkkunnen.BinnenEuropaslagenweertotnutoegoedinomvasttehoudenaandegemeenschappelijkekaderseneenstevigeboodschaptegenprotectio-nismebinnenenbuitendeEUuittedragen.OpmondiaalniveauspeeltNederlandookeenserieuzerol.ZoheeftNederlandtijdensdeG20toptePittsburghstevigingezetopdenoodzaakomgezamenlijkprotectionismekrachtigtegentegaanendeNederlandseregeringzalzichdanookactiefTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2623 verzettentegenprotectionistischemaatregelenen,indiennodig,metandereoverhedendaaroverincontacttreden.HetisvanbelangomalertteblijvenopmogelijkeoneerlijkeconcurrentievoorhetNederlandsbedrijfsleven.Eengelijkspeelveldisaltijdvanessen-tieelbelangvoorhetbedrijfslevenenintijdenvancrisisgeldtdatnogextra.HetNederlandsekabinethoudtditookscherpindegatenenhetbeleidisersteedsopgerichtditwaarnodigaantepakken.Klachtenvanbedrijvenzalhetkabinetdanookserieusbekijken.DaarnaastishetvanbelangdatbedrijvenzelfdewegvindennaarhetCrashteamoneerlijkeconcurrentieendeEuropeseCommissie.DeministervanEconomischeZaken,M.J.A.vanderHoevenDestaatssecretarisvanEconomischeZaken,F.HeemskerkTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2624