Verslag schriftelijk overleg inzake misbruik met de uitwonendenbeurs in de studiefinanciering

24724StudiefinancieringNr.89VERSLAGVANEENSCHRIFTELIJKOVERLEGVastgesteld11januari2010BinnendevastecommissievoorOnderwijs,CultuurenWetenschap1,hebbenenkelefractiesdebehoefteomvragenenopmerkingenvoorteleggenoverdebriefvandeministervanOnderwijs,CultuurenWeten-schapd.d.9november2009inzakemisbruikmetdeuitwonendenbeursindestudiefinanciering(Kamerstuk24724,nr.88).Bijbriefvan11januari2010heeftdeministerdezebeantwoord.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,VanBochoveAdjunct-griffiervandecommissie,Boeve1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Remkes(VVD),DeVries(CDA),Depla(PvdA),VanBochove(CDA),Voorzitter,Joldersma(CDA),VanVroonhoven-Kok(CDA),VanDijk(CDA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Leerdam(PvdA),Verdonk(Verdonk),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Roefs(PvdA),ondervoorzitter,Pechtold(D66),Besselink(PvdA),Dibi(GL),Biskop(CDA),VanLeeuwen(SP),Ouwehand(PvdD),Bosma(PVV),Lang-kamp(SP),VanDijk(SP),Anker(CU),Smits(SP),Harbers(VVD),Plv.leden:VanderStaaij(SGP),VanMiltenburg(VVD),Uitslag(CDA),Gill’ard(PvdA),Atsma(CDA),Ferrier(CDA),Vietsch(CDA),Schinkelshoek(CDA),Timmer(PvdA),Jacobi(PvdA),VanderBurg(VVD),Elias(VVD),VanDam(PvdA),VanderHam(D66),Bouchibti(PvdA),Peters(GL),Jonker(CDA),Gesthuizen(SP),Thieme(PvdD),Fritsma(PVV),VanBommel(SP),Leijten(SP),Ortega-Martijn(CU),Gerkens(SP),TenBroeke(VVD),TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1396750910tkkst24724-89ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.891 InhoudsopgaveIVragenenopmerkingenvanuitdefracties.21Inleiding22Kader33Reedsgenomenstappen3RapportSIODovermisbruikrisico’s3Samenwerkingtussenketenpartners3PilotTwente44Actieplan4Opsporing&Handhaving4Handhavingscommunicatie5Bestuursrechtelijkenstrafrechtelijkoptreden55Wetgevingstraject6Omkeringbewijslast6Totslot7II.Reactievandeminister7IVRAGENENOPMERKINGENVANUITDEFRACTIES1InleidingDeledenvandeCDA-fractiemenendathetdraagvlakvooroverdrachtsuit-gavenslechtskanblijvenbestaanalsduidelijkisdatalleenmensendiedaarrechtopzoudenhebben,daarookgebruikvanmaken.Deoverheidverplichtzichomervoortezorgendatdedoelgroepenvoorwieeenrege-lingbedoeldisookaangespoordwordenomhiervangebruiktemaken.Deinformatieoverderegelingenzijntoegankelijk,heldereneenduidig.Aandeanderekantmogenalleendiemensenvoorwiehetbedoeldisgebruikmakenvanderegeling.Misbruikmagnietvoorkomen,ditonder-mijnthetdraagvlak,volgensdeleden.Deoverheidzaldaaromnietalleenmoeteninformerenoverhetwie,watenhoe,maarzouookeenmoreelappèlmogendoenopdegebruikersvanderegelingen.Gebruikmakenvanpubliekgeldbrengtookverantwoordelijkhedenmetzichmee.Omdieredenzijndeledenvandezefractieverheugdoverdekomstvaneenactieplan,waarconcreteactiesinaangekondigdwordenomhetmisbruiktegaanbestrijden.DeervaringenuitTwentekunnendaarbijzeerbehulp-zaamzijnvoorhetopstellenvanderisicoprofielenengerichteactiviteiten.Tochhebbendezeledennogenkelevragenenaanbevelingenaandeminister.DeledenvandePvdA-fractiehebbenmetgrotetevredenheidkennisge-nomenvandevoortvarendheidwaarmeedeministertegemoetkomtaandesignalendiedeledeninjuliaankaarttenviaschriftelijkevragen.1DeledenvandeSP-fractievindenhetgoeddatfraudemetdeuitwonen-denbeurswordtaangepakt.Tegelijkmoeteroogzijnvoormogelijkeoorzakenvanfraude,ookdezemoetenwordenonderzocht.Hetisgoeddaternaasthetterugvorderenvandeonterechtontvangenuitwonenden-beursookeenboetewordtgeïnd.Daarnaastkaneenboeteeenafschrik-wekkendewerkinghebben,zostellendezeleden.DeledenvandeVVD-fractiehebbenmetbelangstellingkennisgenomenvandebriefinzakehetActieplanmisbruikuitwonendenbeurs.Inhetalge-meenvindendezeledenheteengoedezaakalsmisbruikvandeuitwo-nendenbeursstrengerwordtaangepakt.Hetisvoorhetdraagvlakenbetaalbaarheidvanhetsysteemvanstudiefinancieringvangrootbelangdatstudentenalleeneenuitwonendenbeursontvangenalszijdaadwerke-lijkuithuiswonen.Hetisoneerlijkalseenthuiswonendestudentdie1Aanh.Hand.II,2008–2009,nr.3686.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.892 lagerekosteninhetlevensonderhoudheeft,tocheenruimetoelagevandestaatontvangt.Belastinggeldishiergeenszinsvoorbedoeld.Harderoptredenisdusgebodenenwerktwatdeledenbetreftbeterdanpublieks-campagnesenvoorlichtingsmateriaal.Deledenvandezefractiekiezenhiervoorhetprincipe:«repressieisdebestepreventie».Deledenhebbenindebriefvandeministeraanleidinggezientothetstellenvanenkelevragen.2KaderDeledenvandePvdA-fractieconstaterendatdematewaarinergefrau-deerdwordtmetdeuitwonendenbeursextraaanpaknodigheeft.Misbruikvandestudiebeursisonacceptabelendoetafbreukaanhetmaatschappe-lijkdraagvlakvoordergelijkepubliekevoorzieningenomiedereeneenkansophogeronderwijstebieden.Deledenkijkenuitnaardeverdereuitwerkingenwillenoproepentotsnelheidmaarooktotzorgvuldigheidgeziendecomplexiteitvandefinitiesenmaatregelendiegewijzigdworden.Deledenkunnenzichdusvindenindevoorgesteldemaatregelenenhetvoorliggendeplanvanaanpak.Deledensteunendeaanpakvoordelangeretermijn.Welzienzehetdilemmatussenenerzijdsdebescher-mingvandeprivacyenanderzijdsdehandhaafbaarheid.Hoebeoordeeltenweegtdeministerhetbelangvanfraudebestrijdinginrelatietotdeprivacyvanmensen?EnkandeministeraangevenofhetgesprekmethetCollegeBeschermingPersoonsgegevensertoeheeftgeleiddaterstevigkanwordeningezetophandhaving?DeledenvandeVVD-fractiewillenwetenwathetgeschattejaarlijksebudgettairebeslagisvanfraudemetdeuitwonendenbeurs.Voortsmerkenzijopdatdeministeralsdefinitievanmisbruiksteltdat«bewust»onjuistegegevenszijnverstrekt.Hoewordtgecontroleerdofeenstudent«bewust»gefraudeerdheeft?Hoewordtvoorkomendatfrauderendestudentenzichkunnenberoepenopdebeweringdatzij«onbewust»gehandeldhebbenennietindegatenhaddendatzeonjuistegegevenshebbenaangeleverd?WaaromisnietdedefinitievandeSocialeInlichtin-gen-enOpsporingsdienst(SIOD)overgenomen,teweten:«hetgebruikmakenvandewetopzodanigewijzedatditvolgensdewetnietistoege-staan»?3ReedsgenomenstappenRapportSIODovermisbruikrisico’sDeledenvandeVVD-fractiewillenwetenwelkeaanbevelingenvandeSIODdeministerwelenwelkenietoverneemtenwaarom.IshetjuistdatdeministerdeaanbevelingnietoverneemtomeentoezichthoudertebenoemenindeWetGBA(GemeentelijkeBasisAdministratie),danweldeWetstudiefinanciering2000?Waaromniet?BlijftnuniethetgroteprobleembestaandatdegemeenteenIB-groepbeperktebevoegdhedenhebbenomadrescontrolesuitteoefenen?Waarwordtdetaakvanadres-controlesnubelegd,zovragendeleden.SamenwerkingtussenketenpartnersDeledenvandePvdA-fractiemerkenopdatdeministerwilwerkenaaneenintensiveringvandesamenwerkingmetandere(lokale)overheids-dienstendieookalbreedactiefzijnophetgebiedvanfraudebestrijding.Hierbijwordenookgemeentengenoemd.Isreedsoverleggeweestoverdebereidheidendemogelijkheidvoorgemeentenomzichbezigtehoudenmetcontrolesdieookbetrekkinghebbenopfraudemetstudiefi-nanciering,willendeledenweten.IshieroverbijvoorbeeldcontactTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.893 geweestmetdeVerenigingvanNederlandseGemeentenmaarookmetgemeentendiehiermeetemakenzullenkrijgen,vragenzijvoorts.Deafgelopenjarenhebbenvelesociaalrechercheursmeldinggedaanvanfraude.Eenforsdeelisdaardoorontmoedigdgeraaktenmeldtnietmeer.Hetisindeogenvandeledencruciaaldatdenorm,datfraudenietmag,reedsopkortetermijnhelderwordtgemaakt.Isdeministerbereiddesociaalrechercheursactiefopdehoogtetebrengenvandenieuwewerk-instructies,zodatfraudeookopkortetermijnalnietmeerperdefinitieloont,vragendeaanhetwoordzijndeleden.PilotTwenteDeledenvandeVVD-fractiemerkenopdatdepilotinTwentevolgensdeministerheeftgeleidtoteeneersteinzichtindeopbouwvandedoel-groep.Welkinzichtisditprecies?Gaathetomsituatiegebondenkenmer-ken,ofookompersoonsgebondenkenmerken(zoalsleeftijd,geslacht,etnischeachtergrond)?Kuntudeeerstecontourenvandedoelgroepschetsen?Isdeministervoornemensindetoekomstmeergedetailleerderisicoprofielentehanteren?Zoja,waarom?Zonee,danvernemendeledengraagwaaromniet.Hoeveelpilotszullennogvolgen,inwelkestedenenopwelketermijn?Waarommaaktdeministerdeinschattingdat«hoekleinerdeafstandtussenwoonadresenadresvandeouders,hoegroterdekansopmisbruikis»?Isdituitempirischonderzoekgebleken,zovragendezeleden.4ActieplanOpsporing&HandhavingDeledenvandeCDA-fractielezendatdeministerwildatmeerhuisbe-zoekenwordenafgelegd.Deledenonderkennendatditslechtseenvandeweinigeinstrumentenisdieeffectieveopsporingmogelijkmaakt.OokzijndezeledenverheugddatopbasisvandeTwentseervaringenrisicopro-fielenkunnenwordenopgesteld.Maarwiegaandiehuisbezoekendoen?Wiegeeftopdrachttothetverrichtenvaneenhuisbezoek?DeledengaanervanuitdatdeIB-groepdezezakenvoorzijnrekeningneemtenniethetministerievanOCWofeenandereinstantie.IndatkaderzijndeledenbezorgdoverdeaankondigingvandeMinisterdatditactieplantotconse-quentiesvoordepersoneleomvangvandeIB-groepzullenleidenendatdeKamerdaarnogoverwordtgeïnformeerd.Dezeledenzijnervoor-alsnognietvanovertuigddatditactieplanzalleidentoteenzwareinzetvanextrapersoneel.DeledenvandeSP-fractiewillenwetenhoeveelgeldhetRijknaarschat-tingmistdoorfraudemetdeuitwonendebeurs.Omhoeveelfraudeursgaathet,zovragenzij.Erzullenrisicoanalysesenhuisbezoekenwordengedaan,daarnaastkomterbijdeIB-groepeennieuwteam.Zullendeverwachteinkomstendezeextrauitgavencompenseren?Hoeveelverwachthetkabinetextrabinnentekrijgen?DeledenstellendatdeIB-groepeennieuwteamkrijgt«Opsporing&Handhaving».Wordthierextrapersoneelvooraangesteld?Zoja,hoeveel?Indienditniethetgevalis,waarkomthetpersoneelvanditteamvandaan?Opwelkewerkzaam-hedenvandeIB-Groepwordtbezuinigd,willendezeledenweten.DeledenvandeVVD-fractiewillenwetenofdegezamenlijkeprojectorga-nisatie,diedoorOCWenIB-groepisopgericht,straksonderdenieuwedienstDienstUitvoeringOnderwijsvalt?Heeftdeprojectorganisatieeennaamenzoja,welke?Watisdestructuurvandezenieuweorganisatieenwatishetbeschikbarebudget,zovragenzij.DeIB-groepheeftdeintentieomopkortetermijnafsprakentemakenmetdeSocialeRecherchevanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.894 verschillendesteden.Kandeministereenuiterstedatumnoemenwaaropdezeafsprakenvastgelegdmoetenzijn?Deministerwileenlandelijkexpertiseteamverantwoordelijkmakenvoorhetbundelenenverstrekkenvankennisoverrisicoprofielenvooradres-fraude.Wanneerwordtditexpertiseteamgeïnstalleerdenwanneerhebbengemeentenenoverheidsdienstendezekennisuiterlijktothunbeschikking?Kuntueenuiterlijkedatumnoemen?Watkunnengemeen-tenvoortsmetdezeinformatiealsambtenarenBurgerzakengeenformelebevoegdheidbezittenomadrescontrolesuitteoefenen?Onderwijsinstel-lingenwordtgevraagdsignalenactieftemeldenaandeIB-groep.Welkesignalenzoueenonderwijsinstellinguitdestudentenadministratiekunnenopmaken,dieduidenopfraudemetdeuitwonendenbeurs?Bestaatniethetrisicodatditleidttotvalsemeldingen,omdatsommigestudentennoueenmaaleenanderpostadresgebruikendanhetwoonadres,bijvoorbeeldomdatoudershetcollegegeldbetalen?Kunnenonderwijsinstellingenwordenbetichtvan«willensenwetensmeewerken»indienzijgeenmeldingmakenvanbepaaldesignalen?HandhavingscommunicatieDeledenvandeVVD-fractiemerkenopdatdeministernormatievehand-havingscommunicatiewilgaantoepassen.Betekentditdateen«morele»publiekscampagnezalwordengelanceerd?Zoja,hoegaatdezeeruitzienenwatzijnhiervandekosten?Welkeredenheeftdeministeromaantenemendateendergelijkecampagnedaadwerkelijkeenpreventievewerkingheeft?Isdeministerhetmetdeledeneensdatfeitelijkeinforma-tieverstrekkingoverdewijzigingenvoldoendezoumoetenzijnomdezevolwassenstudentenervantevergewissendatzijnietmogenfrauderen?BestuursrechtelijkenstrafrechtelijkoptredenDeledenvandeCDA-fractiezijnkritischoverdegrensvan10000eurowaarbovenpaseenstrafrechtelijktrajectzalwordenopgestart.Datisindeogenvandezeledeneenveeltehoogbedrag.Demeestvoorkomendefraudeontstaatbijhetkrijgenvandebeursvooruitwonenden,terwijldestudentnogthuiswoont.Hetverschiltusseneenuitwonendeeneenthuiswonendebeursligtopongeveer160europermaand.Alshetstraf-rechtelijktrajectpasgestartwordtalsdefraudebovende10000euroligt,danzoudenstudentenhunhelestudiekunnenafrondenzonderdatzeindebuurtkomenvandie10000euro.Daaromstellenzijvoordatdezegrensopmaximaal3000eurowordtgelegd.DeledenvandePvdA-fractiestellendatindevoorliggendebriefwordtaangegevendaterzowelbestuurlijkalsstrafrechtelijkoptredenkanvolgeningevalvanfraude.Daarvoorwordtvoorfraudebijdeuitwonendestudiebeursnoggeendefinitievenormaangegeven.Kandeministereennaderetoelichtinggevenbijzijnbeeldvandenormdiegesteldkanwordenvoordestapnaarstrafrechtelijkingrijpentenopzichtevanbestuurlijkehandhaving,zovragenzij.DeledenvandeVVD-fractiewillenwetenwatdevoor-ennadelenvanheteventueelverlagenvandehuidigeminimumgrensvan10000eurovoorstrafrechtelijkoptredenzijn.Aanwelkenieuwegrenswordtgedacht?Watisdemaximalesanctiediemomenteelkanwordenopgelegd?Overweegtdeministerookstrengeresanctiesmogelijktemaken?Zoja,welke?Zonee,waaromniet,zowillendezeledenweten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.895 5WetgevingstrajectOmkeringbewijslastDeledenvandeCDA-fractiemerkenopdat,mochteenstudentbetraptwordenopmisbruikomdathijzichheeftingeschrevenbijeenfamilielidofvriendzonderdaartewonen,hetdanterechtisdatookzijvervolgdzullenworden.Deledenkunnenzichindezebenaderingvinden.Welhebbendezeledenvraagtekensbijdeomkeringvandebewijslastvoordestuden-ten.Rechtvaardigtdeomvangvandeschadeeendergelijkezwareingreep,dieslechtsinuitzonderingsgevalleninhetstrafrechtwordttoege-past,zovragenzij.DeledenvandeSP-fractiemerkenopdatdebewijslastwordtomgekeerdalseruitcontroleseenspecifiekvermoedenblijktenwanneeruitdata-analyseblijktdathetrisicogrootisdatmisbruikspeelt.Hoezietdezedata-analyseeruit,zovragenzij.Voortsvragendeledenofhet,wanneeruitcontrolesblijktdateenstudentnietwoontophetbijdegemeenteopgegevenadres,voordewetgeverredenisomaantenemendatdezestudentnietuitwonendis.Uiteraardmoetiedereeneeneerlijkekanskrijgenomaantetonendathijtochuitwonendis.Ditmoetniettebureau-cratischwordengeorganiseerd.Kandeministeraangevenwelkehande-lingeneenstudentmoetverrichtenomaantetonendathijtochuitwo-nendis?Steedsmeerstudentengaanvooreenperiodenaarhetbuitenland.Vaakzeggenzijniethunwoningopvoordezepaarmaanden.Zijwonenopdatmomentnietophetadresdatbekendisbijdegemeente,maarzijnweluitwonend.Hoevoorkomtdeministerdatdezestudentenwordengeconfronteerdmeteenboeteenterugbetalingvandeuitwonen-denbeurs?Studentenmoetenooknalangeretijddeomgekeerdebewijs-lastkunnenaanleveren.Ditomtevoorkomendatdezestudentenbijterugkeeruithetbuitenlandwordengeconfronteerdmeteenhogeboetewaarzenietsaankunnendoen.Vervolgensstellendezeledendatinveelstudentenstedensprakeisvanwoningnood,metnamevoorstudenten.Somsishetzoergdatdegemiddeldewachttijdvooreenwoningevenlangoflangerisdandeofficiëlestudietijd.Indezesituatiezaleenstudentdiegraagopkamerswil,elkewoonruimteaannemendiehijkankrijgen.Daarzijnookwoningenbijwaarvandehuisbaashetniettoestaatdatdestudentzichbijdegemeenteinschrijft.Dezestudentenzijndubbeldeklos.Deeltdeministerdezemening?Zijwonenvanwegedewoningnoodnood-gedwongenbijeenlouchehuisbaasentegelijkverliezenzijhetrechtopeenuitwonendebeursondankshunuitwonendesituatie.Ookwanneerersprakeisvanonderhuurishetnietaltijdmogelijkvooreenstudentomzichinteschrijvenbijdegemeente.Watzijndeconcretemaatregelenvanhetkabinetomdewoningnoodonderstudentenforsterugtedringen?Opwelkemanierwordengemeentenwaarsprakeisvanlangewachtlijstenvoorstudentenhuisvestingaangespoordhierwataantedoen?Hoestaathetmetdeaanpakvanhuisjesmelkersdiemisbruikmakenvandewoningnood,zovragendevoornoemdeleden.DeledenvandeVVD-fractiemerkenopdateenwetswijzigingwordtvoor-gesteldwaarbijnietlangerdoordeIB-groephoefttewordenaangetoonddatdestudentnietbijdeouderswoont.NietophetGBA-adreswonen,isvoldoenderedenomfraudeaantenemen.DestudentkrijgtdandekanstebewijzendathijofzijwelophetGBA-adreswoont.Leidtditindeprak-tijkniettotjuridisering?ZalhetwetsvoorstelwordenvoorgelegdaandeRaadvoordeRechtspraak,zowillendeledenweten.VervolgensvragenzijofdeomkeringvandebewijslastnietjuistleidttotnieuwemogelijkhedenvoorfraudedoordatstudentenoptalvancreatievemanierenkunnenaantonendatzijweldegelijkophetGBA-adresverblij-ven.ZouhetnietgoedzijnomdanwettelijkteverankerenwatalsbewijsTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.896 wordtaangenomenvoor«woonachtigzijn»ophetGBA-adres?Indiendeministerditvanplanis,welkebewijsstukkenzijndit,zovragendeleden.Voortsmerkendeledenopdatdeministerdevoorgesteldebestuurlijkeboetedirectinvorderbaarwilmakenennietwiloptellenbijdelanglo-pendeschuld.Watishetgevolgwanneereenstudentdezeboetenietkanbetalen?Wordtdezedaningehoudenopdestudiefinancieringtotdeboeteisbetaald?Deledenzoudendatdeenigejuistemethodevinden.Deministerdenktnaoverhetbeboetenvan«willensenwetens»meewer-kenaanmisbruikdoorfamilieleden,huisgenotenetc.Hoeligtdebewijs-lastinzo’ngeval?ZaldeIB-groepmoetenaantonendatfamilieledenopdehoogtewaren?Zoja,hoe?Isdeministerhetmetdeledeneensdathetmogelijkisdateenstudenteenanderadresgebruiktzonderdatoudersdaarvanopdehoogtezijn,zovragenzij.TotslotDeledenvandePvdA-fractiemerkenopdatderegeringvoordezomermeteenoverzichtkomtvandebudgettaireconsequentiesvandeextramaatregelenomhetmisbruikvandebeursvooruitwonendestudentenforsterugtedringen.Kandeministerhierbijookaangevenofergekekenwordtnaareenkosten-batenanalysemetbetrekkingtotdebesparinginstudiefinancieringdoorverminderingvanfraudeendekostenvanextracontroleenhandhaving,zovragenzij.DeledenvandeVVD-fractievragenofdeministereeneersteinschattingkangevenvanhetbudgettairebeslagvanhetvoorgesteldeactieplan?WanneerkandeKamereeneerstewetsvoorsteltegemoetzien,zovragendezeleden.II.REACTIEVANDEMINISTER.1.InleidingIkwildeledenvandefractiesvanhetCDA,dePvdA,deSPendeVVDbedankenvoordesteundieuithunreactiespreektvoordeaanpakvanhetmisbruikvandeuitwonendenbeurs,zoalsverwoordinmijnbriefaanuwKamervan9november2009.Hetdoorverschillendeledeninuwreactieweergegevenuitgangspuntdeelikvolledig:misbruikmoetwordenaangepakt,omdatandershetdraagvlakvoordezeoverdrachtsuitgavenwordtondergraven.Tegelijkertijdmoetdeoverheiderookvoorzorgendatdedoelgroepenwaarvoorderegelingisbedoeld,ookhiervangebruikkunnenmaken.Hierondervolgenmijnopmerkingenenantwoordenopdevragenvandeledenvandefracties.OpmerkingverdientnogdatdeIB-Groepper1januari2010isopgegaanindeDienstUitvoeringOnderwijs(DUO).DUOmaaktonderdeeluitvandeorganisatievanhetministerievanOnderwijs,CultuurenWetenschap(OCW)enhandeltdusinmandaatnamensdeministervanOCW.2.KaderDeledenvandePvdA-fractiezieneendilemmatussenenerzijdsdebeschermingvandeprivacyenanderzijdsdehandhaafbaarheid.Zijvragenommijnoordeelhierover.Ookikwiluitkomenopeenarrange-mentdattoteengoedebalanstussenprivacyenhandhaafbaarheidleidt.DaaromwilikinoverlegmethetCollegeBeschermingPersoonsgegevensbezienofhetmogelijkisbijdehandhavingvandeWetstudiefinanciering2000(WSF2000)betereopsporingsgegevensaandebeschikbaredatateontlenendooreenrisicogerichtebenadering.Voorbeeldenhiervanzijntevindeninhetdomeinvandesocialezekerheid,waarbijookdeexpertisevandeSIODzalwordenbenut.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.897 DeledenvandeVVD-fractiewillennadereinformatieoverhetbudgettairebeslagvanfraudemetdeuitwonendenbeurs.Alsschattingvanhetrisicovanmisbruikenoneigenlijkgebruikindeuitwonendenbeursiscirca30miljoenindeOCW-Jaarrekening2008aandeTweedeKamergemeld.EengroveindicatielangseenanderelijnkanwordengemaaktopbasisvaneenrecentBZK-onderzoeknaardekwaliteitvandeGemeentelijkeBasisAdministratie(GBA),metalsresultaatdat5%vandeopgegevenGBA-adressennietklopte.Geëxtrapoleerdnaardeuitgavenuitwonendenbeurszouditneerkomenopcirca27miljoentenonrechteuitgekeerdeuitwonen-denbeursperjaar.Bijdezebedragenishetzaakomeenforseslagomdearmtehouden,omdatmetdehuidigeinformatiestandeenpreciezebepa-lingvandeomvangvanmogelijkmisbruiklastigis.DeledenvandeVVD-fractiehebbenookvragengesteldoverdedefinitievanmisbruikeninrelatiehiermeedecontroleerbaarheidvanmisbruik.Ditisjuistéénvandeproblemenindehuidigeuitvoering,dieinhetverleng-devandeSIOD-aanbevelingendoorwijzigingvandeWSF2000opgelostzalmoetenworden.Daarbijzaliklangstweelijnenmijnbeleidaanscher-pen:•Aanpassingvandedefinitieuit-enthuiswonendeindeWSF2000.DeadministratieveprocedurevanDUOkomttevervallenwaarbijhetGBA-adresenhetdoordestudentopgegevenadreswordenverge-leken.HetGBA-adresvandestuderendewordtleidendvoordetoewij-zingvandeuitwonendenbeurs.Doordezedefinitievanuit-enthuis-wonendenwordttegelijkertijddehandhaafbaarheidverbeterd.AlsuitcontrolesblijktdateenstuderendenietwoontophetopgegevenGBA-adres,isdatvoldoendebewijsomaantenemendatdezestude-rendeeenthuiswonendestuderendeis.•Omkeringvandebewijslast.Metomkeringvandebewijslastzalzorgvuldigwordenomgegaan.DebewijslastwordtmetdebeoogdeWSF2000-wijzigingomgekeerdindiegevallendater:–uitcontroleseenspecifiekvermoedenvanmogelijkmisbruikblijkt,en–uitzogenaamdedata-analyseblijktdathetrisicogrootisdateenmisbruiksituatiezoukunnenspelen.3.ReedsgenomenstappenRapportSIODovermisbruikrisico’sDeledenvandeVVD-fractiewillenwetenwelkeaanbevelingenvandeSIODwelenwelkenietzijnovergenomenenwaarom.OpmijnverzoekheeftdeSocialeInlichtingen-enOpsporingsdienst(SIOD)onderzochtopwelkewijzeertoezichtwordtgehoudenopdeuitwonen-denbeurs,hoemisbruikwordtbestraft,welkemisbruikrisico’skunnenwordenbenoemdmetbetrekkingtotdeuitwonendenbeursenwatdegevolgenvandezerisico’szijn.DeSIODonderscheidtinhaarrapportvan29oktober2009risico’smetbetrekkingtotdewet,hettoezichtendesanc-tioneringenbeeldvormingenheeftdenavolgendeaanbevelingengedaan:•hetaanpassenvandedefinitieindewetvanuitwonendestuderendeopzodanigewijzedatbijtwijfeloveruitwonendheiddestuderendemoetaantonendathijwoontophetGBA-adreswaarhijzegttewonen.DitkanversterktwordendoordewetzotewijzigendatwonenophetGBA-adreseenhoofdvoorwaardeisomstudiefinancieringteontvan-gen.Indienditniethetgevaliskandegehelestudiefinancieringwordeningetrokken.Ditkaneensterkafschrikwekkendeffecthebben;TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.898 •hetbenoemenvaneentoezichthouderdieadrescontroleskanuitvoe-ren.Hiermeewordtdeobjectievepakkansvergroot.•hetuitvoerenvanfysiekeadrescontroles.Doorfysiekecontroleswordtdeobjectievepakkansvergrootendaarbijzorgendecontrolesookvooreenverhogingvandesubjectievepakkans;•hetmogelijkmakeneenbestuurlijkeboeteopteleggenindienisvast-gestelddateenstuderendemisbruikmaaktvandeuitwonendenbeurs.•uitvoerenvanhandhavingscommunicatiewaarmeeaandesamenle-vingwordtbekendgemaaktwelkeaanpassingenwordengedaanindewet,welkesanctieswordeningevoerdenwelkesuccessenhiermeezijnbehaald.Daarnaastdientcommunicatieplaatstevinden,waarindenadrukwordtgelegdopdeconsequentiesvoordemaatschappijendestuderendealsindividu.MetbetrekkingtotdecontroleopdestudiefinancieringisopditmomentgeentoezichthouderbenoemdindeWSF2000omfysiekeadrescontroleuittevoeren.OokDUOzelfbeschiktnietovereenhandhavingsapparaat,maarditisonderanderegezienhetmisbruikmetdeuitwonendenbeurswelnodig.HetinrichtenvaneeneigenhandhavingsapparaatvoorDUOiskostbaarenstaatnietinverhoudingtotdebaten.DeInspectievanhetOnderwijsheefteenhandhavingstaakindeonderwijswetgeving.Aanslui-tingzoekenbijdeInspectieindezeligtnietvoordehandnudeInspectietoezietopinstellingenennietopindividuenzoalsindeWSF2000.GeletopdeverantwoordelijkheidvandegemeentenvoorhetGBAenhettegen-gaanvanadresfraude,deparallelleaanpakindesocialezekerheid(WetWWB)waarbijdegemeenteisbelastmetnalevingstoezichtendegroei-endepraktijkvangeïntegreerdeteamsopgemeentelijkniveaudiegeza-menlijkoptredentegenvormenvanfraudemetwonen,uitkeringenetc.,wordtonderzochtofindeWSF2000eenzelfdeaanpakzalwordengevolgd.Debevoegdheidomeenbestuurlijkeboeteopteleggenzalechternietbijdegemeentekomenteliggen.OpditmomentwordengesprekkengevoerdoversamenwerkingvanOCWmetverschillendegemeentenmetgrotestudentenpopulaties.Ookalleoverigeaanbeve-lingenuithetSIOD-rapportneemikoverenonderzoekik.•SamenwerkingtussenketenpartnersDeledenvandePvdA-fractiehebbengevraagdofreedsoverlegisgeweestoverdebereidheidendemogelijkheidvoorgemeentenomzichbezigtehoudenmetcontrolesdieookbetrekkinghebbenopfraudemetstudiefinanciering.Tevenshebbenzijgevraagdofikbereidbendesociaalrechercheursactiefopdehoogtetebrengenvannieuwewerkinstructies,zodatfraudeookopkortetermijnnietmeerloont.SamenmetBZKwordtdoormijoverleggevoerdmetdeVNGenNeder-landseVerenigingvoorBurgerzaken(NVvB)omnategaanofhetmogelijkisopkortetermijnmeteenaantalgemeentendeopsporingsactiesteintensiveren.Hetismijbekenddatineenaantalgemeentenintensief–bijvoorbeeldmetgeïntegreerdeteamsvanverschillendegemeentelijkediensten–adresfraudeinsamenhangmetwoonfraude,bijstandsfraude,e.d.wordtaangepakt.Juistdiegemeenten–zekeralszijookeengrotestudentenpopulatiehebben–zijnvoormijalssamenwerkingspartnerinteressantomalopkortetermijnin2010opsporingvanmisbruikvandeSF-uitwonendenregelingteintensiveren.DesamenwerkingvandeDienstUitvoeringOnderwijs(DUO),waarindeIB-Groepper1januari2010isopgegaan,metgemeentenkannadewijzigingvandeWSF2000verdergestaltekrijgen,omdatdanookhetwettelijkinstrumentariummeermoge-lijkhedenbiedt.BovendienwordtdoorBZKendegemeentenforsingezetopdeverbeteringvandekwaliteitvanhetGBA,zodatookdaaruitoptermijnmeermogelijkhedenvoor(administratieve)controlevoorDUOontstaan.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.899 Vangrootbelangishetvoormijechterookdemogelijkhedenvoormeeropsporingtebenutten,diezichnualbijeenaantalactievegemeentenvoordoen.Metdezegemeentenwilikopkortetermijnafsprakenmakenopgrondvaneenmodel-convenant,waarbijzijgefaciliteerdzullenwordenomookvooropsporingvanmisbruikvandeWSF-regelsvooruitwonendeninactietekomen.Dezesamenwerkingwordtinditstadiumeerstmeteenaantalpilotsingevuldomvervolgensdedaarmeeverwor-veninzichteninopsporingsmethodiek,risico-analyse,enhandhavinginbredezinaangemeentenbeschikbaartestellen.Deinschakelingdoordegemeentenvandesocialerecherchehierbijzaluiteraardgepaardgaanmetnieuwewerkinstructies,zoalsaanleveringvanrisico-adressenenafsprakenoverterugmeldingaanDUOetc.Deuitwerkinghiervanzalinsamenhangmethetmodel-convenantgebeuren,waarbijdehuidigeprak-tijkervaringvangemeentenmetdezeaanpakookbenutzalworden.•PilotTwenteDeledenvandeVVD-fractiehebbeneenaantalvragengesteldoverdepilotTwente.ZijvroegenofdepilotTwenteheeftgeleidtoteeneersteinzichtindeopbouwvandedoelgroep,ofdaaruitpersoonsgebondenkenmerkenzijnoptemakenenofnualeerstecontourenvandedoel-groepkunnenwordengeschetst.Ooksteldendezeledendevraagofopkortetermijnmeerderepilotszullenwordenopgestart.Tenslottevroegendezeledenwaaropdeinschattingisgemaaktdat«hoekleinerdeafstandtussenwoonadresenadresvandeouders,hoegroterdekansopmisbruikis».Inantwoordopdezevragenmerkikhetvolgendeop.Zoalsinhetactie-planisaangegevenheeftDUOtenbehoevevandezepiloteenbestandsamengesteldvanstudiefinancieringsgerechtigdenineenaantalgemeen-teninTwente.Ditbestandisvervolgensgeanalyseerdenopbasisdaarvaniseenaantalgevallengeselecteerdvoornaderonderzoekenbeoordelingterplekke.Erisbijvoorbeeldgekekennaarhettijdstipwaarophetkinduitwonendisgeworden,ofhetkindindezelfdestraatwoontalsdeoudersenoferveelstuderendenophetzelfdeadreswonen.Ditzijnuiteraardkenmerkendiebijhetopstellenvaneenrisicoprofielaandeordezullenkomen.DUOheeftdeSocialeRechercheTwentegevraagdditfeite-lijkeonderzoektewillenverrichten.HetonderzoekdoordeSocialeRechercheisnoggaandeennognietallegevallenzijngeanalyseerd.Hetafleggenvanhuisbezoekenisarbeidsintensief.Uitdeeersteterugkoppe-lingenvandeSocialeRechercheTwenteisechterwelgeblekendatersprakeisvaneenverhoogdrisicoalsouderenkindindezelfdestraatwonen.EindconclusieszullenwordengetrokkennaafloopvanditSRT-onderzoekenzullenwordenteruggekoppeldinmijnvoortgangsrap-portageaandeTweedekamerdiemei2010aanuzalwordentoege-zonden.InantwoordopdevraagvandezeledenvandeVVD-fractieishetdebedoelingomopkortetermijnafsprakentemakenmetanderegemeentenomteonderzoekenhoeenopwelkemaniermisbruikmetstudiefinancie-ringkanwordenvoorkomen.DeeersteuitkomstenvandepilotTwentezullendaarbijmedewordengebruiktomtebepalenhoedergelijkepilotshetbestekunnenwordeningericht.Oriënterendegesprekkenwordenopditmomentgevoerd.4.Actieplan•Opsporing&HandhavingDeledenvandeCDA-fractievroegenwieverantwoordelijkwordtvoorhetafleggenvandehuisbezoekenenwatdepersoneleconsequentiesTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.8910 daarvanzijn.Zoalsdezeledenalverondersteldenberustdeverantwoor-delijkheidvoordevaststellingofeenstuderenderechtheeftopeenuitwo-nendenbeursbijDUOenzijisverantwoordelijkvoordeopdrachtverstrek-kingvoorhetfeitelijkonderzoek.Hetisdebedoelingdatvoorfeitelijkonderzoekterplekkeaansluitingwordtgezochtbijandere(opsporings)in-stanties.HetisnietdebedoelingDUOuitterustenmeteenaparteopspo-ringseenheid.OokmoetinogenschouwwordengenomendatdegemeentenineersteinstantieverantwoordelijkzijnvoorregistratievandewoonsituatieendatDUOmoetkunnenuitgaanvandejuistheidvandeGBAalsbasisregistratie.DeledenvandeSP-fractievroegenofinzichtbestaatindehoogtevanhetfraudebedragopbasisvanuitwonendheid.Ookvroegenzijofdekostenvandefraudebestrijdingopwegentegendebesparingen.Tevensvroegendezeledenhoedekostenvandefraudebestrijdingzullenwordengefinan-cierdenofdezekostentenlastevanDUOzullenwordengebracht.Deomvangvanhetmisbruik(zieookhetantwoordonder2.)isbuitenge-woonlastigvasttestellen,zoleertervaringvananderedepartementen.Echter,terugdringenvanmisbruikvandeuitwonendenbeurszal–naaftrekvandeextrauitgavenvooropsporingenhandhaving–optermijnleidentotminderuitgavenvoorstudiefinanciering.HetisdaarbijnietdebedoelingdezekostentenlastevanhethuidigeuitvoeringsbudgetvanDUOtebrengen.DeledenvandeVVD-fractievroegenofdeprojectorganisatievanOCWendeIB-GroeponderdeDienstUitvoeringOnderwijsgaatvallen.Ikziedezeprojectorganisatiealseenmiddelominkortetijdeenoplossingtezoekenvoorhettegengaanvanfraudemetstudiefinanciering.Viadezetijdelijkeprojectorganisatiewilikkomentoteenoptimalebundelingvankennisenexpertise.HetfeitelijkuitvoerenvandefraudebestrijdingisenblijfteentaakvanDUOendetijdelijkeprojectorganisatiezalwordenopgehevenzodrahetinstrumentariumomtekunnenoptredentegenmisbruikmetdeuitwonendenbeursisuitgebreid.DebudgettaireconsequentieswordenmeegenomenbijdeVoorjaarsnota.Dezeledenvroegeneveneenswanneerhetdoormijgenoemdelandelijkeexpertiseteamvoorhetbestrijdenvanadresfraudezalwordeningericht.Voorhetantwoordopdezevraagverwijsiknaarhetantwoordonderpunt3(ketensamenwerking).Tenslottevroegendezeledenopwelkewijzeonderwijsinstellingenzoudenkunnenwordenbetrokkenbijhetbestrijdenvanfraudemetuitwonendheid.DezebetrokkenheidzalbeperktzijnenbestaatdaaruitdateenonderwijsinstellingadhocdoorDUOkanwordenbenaderdmetdevraagnaarhetwoonadresalszijgeredetwijfelheeftbijhetbijhaarbekendewoonadresvaneenstuderende.•HandhavingscommunicatieDeledenvandeVVD-fractievroegenofvoordehandhavingscommuni-catieeen«morele»publiekscampagnezalwordengelanceerdenwatdekostendaarvanzijn.InhetActieplanhebikaangegevendatDUOvoordehandhavingscommunicatieeenplanontwikkelt.Quacommunicatiemid-delenkanwordengedachtaanformulieren,folders,brochures,internetendirectmail.Daarnaastkanookwordengedachtaaneenbewustwordings-campagnemetinzetvanadvertentiesindagbladenenmogelijkookdeinzetvanPostbus51.Ikrealiseermijterdegedathieraanhogekostenzijnverbonden.Ikneemdituiteraardmeeindeafwegingvoorwelkecommu-nicatiemiddelenwordtgekozen.MetdeledenvandeVVD-fractiebenikvanmeningdatfeitelijkeinforma-tieverstrekkingeigenlijkvoldoendezoumoetenzijnomvolwassenstuden-tenervanteovertuigendatzijnietmogenfrauderen.GeletopdeSIOD-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.8911 aanbevelingenmoetook«normatieve»communicatieplaatsvinden.Ermoetwordenuitgelegdwelkeconsequentieservoordemaatschappijzijnalsmisbruikwordtgemaaktvandeuitwonendenbeurs.•BestuursrechtelijkenstrafrechtelijkoptredenDeledenvandeCDA-fractiezijnkritischoverdegrensvan10000euronustudentenhunhelestudiekunnenafrondenzonderdatzeindebuurtkomenvandie10000eurobijwelkegrenshetstrafrechtelijktrajectpasgestartwordt.Daaromstellenzijvoordatdezegrensopmaximaal3000eurowordtgelegd.DeledenvandePvdA-fractievragenofikeennaderetoelichtingkangevenbijmijnbeeldvandenormdiegesteldkanwordenvoordestapnaarstrafrechtelijkingrijpentenopzichtevanbestuurlijkehandhaving.DeledenvandeVVD-fractiewillenwetenwatdevoor-ennadelenvanhetverlagenvandeminimumgrensvan10000eurovoorstrafrechtelijkoptredenzijn.OokvragendeledenvandeVVD-fractiemijaanwelkenieuwegrenswordtgedacht,watdemaximalesanctiemomenteelisdiekanwordenopgelegdenofikookstrengeresanctiesmogelijkzouwillenmaken.IkbeningesprekmetmijncollegavanJustitieoverdemogelijkhedendiehetstrafrechtbiedtvoorhetterugdringenvanmisbruikmetdeuitwonen-denbeurs.HiertoewordtinsamenwerkingmethetministerievanJustitieeenbredeinterventiestrategieontwikkelddieeeneffectievemixvanpreventiefenrepressiefoptredenomvat.Daarbijzijnbestuursrechtelijkenstrafrechtelijkoptredencomplementair.StrafrechtfungeertinNederlandalsultimumremediumalsalleandererechtsmiddelenzijnuitgeputenwordtderhalvealleeningezetvoordeernstigerfraudegevallen.Hetverlagenvandemini-mumgrenskanzinvolzijn.Ofdithaalbaaris,watdevoorennadelenzijnenwatdeeventuelenieuwegrenswordt,wordtinhetkadervandeontwikkelingvandeinterventiestrategiebezien.Destapvanbestuursrech-telijkehandhavingnaarstrafrechtelijkingrijpenzaldaarbijzorgvuldigwordengeformuleerd.IndevoortgangsrapportagedieikuhebtoegezegdinmijnActieplanzalhieroveruitsluitselwordengegeven.Overdemaximalesanctiediemomenteelkanwordenopgelegd,merkikhetvolgendeop.IndeWSF2000zijngeenadministratievesancties(voorhetnietverstrekkenvaninformatiedoordestuderenden)vastgelegd.DehuidigemogelijkhedenomafschrikwekkendemiddelenintezettenommisbruiktevoorkomenzijnvoorDUObeperktenslechtsreparatoirvanaard:hetteveelontvangenekanwordenteruggevorderd,waarmeedesituatiewordthersteldnaareenrechtmatige.Daaromwiliknaastrepara-toiremaatregelen,ookpunitievemaatregelenmogelijkmaken,zodathettenonrechteeenberoepdoenopstudiefinancieringnietmeerrisicovrijis.Ikdenkdaarbijaaneenbetekenisvollesanctieindevormvaneenbestuur-lijkeboete.Hetzougoedzijnomdehoogtevandeboetetekunnenrela-terenaanhetbedragdateenstuderendeteveelheeftontvangenalsgevolgvanaantoonbaarmisbruik.Indesocialezekerheidsregelgevingiseenpercentagevan25%gebruikelijk.MomenteelwordtonderzochtwelkpercentagezinvolenproportioneelisenditzalwordenverwerktinhetwetsvoorsteldatnaarverwachtingnahetzomerrecesbijdeTweedeKamerwordtingediend.UiteraardzalikdeTweedeKamermiddelsdevoortgangsrapportagetussentijdsopdehoogtehouden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.8912 5.Wetgevingstraject•OmkeringbewijslastDeledenvandeCDA-fractiemerkenopdathetterechtisdattotvervol-gingwordtovergegaan,alseenstudentwordtbetraptopmisbruikomdathijzichheeftingeschrevenbijeenfamilielidofvriendzonderdaartewonen.Welvragenzijmijofdeomvangvandeschadeeendergelijkzwareingreepalsomkeringvandebewijslastrechtvaardigt.VoorDUOblijkthetvaaklastigtebewijzendateenstudentwoontwaarhijzegtdathijwoont.Hetomkerenvandebewijslastzalalleendanwordentoegepastalshetgaatomeenzeerspecifiekvermoeden.Daartoewordenmomenteelrisicoprofielenontwikkeld.Daarnaastzaleraansluitingwordengezochtbijbestaandewetenregelgevingdieeendergelijkeconstructiealkentenwaarbijdenodigezorgvuldigheidenwaarborgeninachtzijngenomen.OokdeledenvandeSP-fractiehebbeneenaantalvragengesteldbijdeomkeringvandebewijslast.Vanzelfsprekendwilikdestuderendeweldekansgevenaantetonendathetresultaatvanmijncontrolenietovereen-komtmetdewerkelijkheid,maaropdatmomentisdataandestuderendeomtebewijzenennietaanDUO.Ikzoudebewijslastduswillenomkerenindiegevallendateruitcontroleseenspecifiekvermoedenblijktenuitzogenaamdedata-analyseookblijktdathetrisicogrootisdatereenmisbruiksituatiespeelt.Hiertoewordteenrisicoprofielontwikkeldmetkenmerkenvaneenbepaaldpersoondie,indiendepersoonaandezekenmerkenvoldoet,eenverhoogdekansopregelovertredingaanduiden.Dekennisvanrisicoanalysesendeontwikkelingvanprofielenisschaars.DerhalveissamenwerkinggezochtmetdeSIODdieoverdezeexpertisebeschiktendergelijkeanalysesaluitvoertvoorprojecteninhetkadervandeinterventieteamswaaringemeentenparticiperen.Bijdenadereuitwer-kingvanhetwetsvoorstelzalwordenbezienhoeentotwanneereenstudentkanaantonendathijweldegelijkuitwonendis.Daarnaastzalwordenbezienofaansluitingkanwordengezochtbijbestaandewet-enregelgevingwaarineendergelijkeconstructiealisopgenomenenwaarbijdenodigezorgvuldigheidenwaarborgeninachtzijngenomen.Vervolgensstellendezeledendatinveelstudentenstedensprakeisvanwoningnood,metnamevoorstudenten.Ookwanneerersprakeisvanonderhuurishetnietaltijdmogelijkvooreenstudentomzichinteschrijvenbijdegemeente,zostellendezeleden.Zijvrageninditkaderwatdeconcretemaatregelenzijnvanhetkabinetomdewoningnoodonderstudentenforsterugtedringen.Mijnantwoordhieropisdatfraudenietmetfraudekanwordenbedekt.Woonfraudemoetwordenbestredenomdathetdewoningmarktfrustreerten(oplangetermijn)eenrechtvaar-digewoonruimteverdelingookvoorstudentenindewegstaat.Hetminis-terievanVROM/WWIvoertoverlegoverdeaanpakvanwoonfraudemetgemeenten,verhuurdersenanderepartijen.Hetisvervolgensdetaakvangemeentenenverhuurdersomwoonfraudeaantepakken.DeledenvandeVVD-fractiemerkenopdateenwetswijzigingwordtvoor-gesteldwaarbijnietophetGBA-adreswonen,voldoenderedenisomfraudeaantenemen.ZalhetwetsvoorstelwordenvoorgelegdaandeRaadvoordeRechtspraak,zowillendezeledenweten.IkzalinoverlegmetmijncollegavanJustitiebezienofhetwetsvoorstelaanRaadvoordeRechtspraakwordtvoorgelegd.VervolgensvragenzijofdeomkeringvandebewijslastnietjuistleidttotnieuwemogelijkhedenvoorfraudedoordatstudentenoptalvancreatieveTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.8913 manierenkunnenaantonendatzijweldegelijkophetGBA-adresverblij-ven.Zouhetnietgoedzijnomdanwettelijkteverankerenwatalsbewijswordtaangenomenvoor«woonachtigzijn»ophetGBA-adres?Ofdeomkeringvanbewijslastleidttotnieuwemogelijkhedenvanfraudezalwordenmeegenomenindetotstandkomingvanhetwetsvoorstel.Indatkaderzalookwordenbezienofhetzinvolisindewetoptenemenwelkestukkenalsbewijskunnengelden.Voortsmerkendeledenopdatdeministerdevoorgesteldebestuurlijkeboetedirectinvorderbaarwilmakenennietwiloptellenbijdelanglo-pendeschuld.Watishetgevolgwanneereenstudentdezeboetenietkanbetalen?Deledenzoudendeenigejuistemethodevindendatdezedanwordtingehoudenopdestudiefinancieringtotdeboeteisbetaald.Uwvoorstelzalbijdeuitwerkingvanhetwetsvoorstelnaderwordenbezien.Hetisiniedergevalnietmijnbedoelingdathetbedragwordtopgeteldbijdelanglopendeschuldnudezeschuldpasminimaaltweejaarnahetophoudenmetstuderenhoefttewordenvoldaanenonderzeersoepele,inkomensafhankelijkevoorwaardenkanwordenafbetaald.DeledenvandeVVD-fractiehebbenookvragengesteldoverhetbeboe-tenvan«willensenwetens»meewerkenaanmisbruikdoorfamilieleden,huisgenotenetc.ZalDUOmoetenaantonendatfamilieledenopdehoogtewarenenhoe?Isdeministerhetmetdezeledeneensdathetmogelijkisdateenstudenteenanderadresgebruiktzonderdatoudersdaarvanopdehoogtezijn,zovragenzij.Ikonderzoekinderdaadofhetzinvolenproportioneelisindeweteenmogelijkheidoptenemenomderdentebeboetenvoormeewerkenaanstudiefinancieringsmisbruikdooreenstuderendebijzichtelateninschrij-venterwijlhijofzijernietwoont.Bijhetonderzoekzalookdesocialezekerheidsregelgevingwordenbetrokkenwaarbijeendergelijkesanctio-neringsmogelijkheidalgebruikelijkis.Indiendezemogelijkheidindewetwordtopgenomen,zalhetiniedergevaluitdrukkelijkgaanomhetwillensenwetensmeewerkenvanderdenaanmisbruik.Daarisgeensprakevanindienoudersnietopdehoogtezijnvanhetmisbruikdoorhunstude-rendezoonofdochter.Overdenadereuitwerkingzalikuuitsluitselgevenbijhetaanbiedenvanhetwetsvoorstel.•TotslotDeledenvandePvdA-fractieendeVVD-fractiehebbengevraagdnaareenoverzichtmetbudgettaireconsequentiesvandevoorgesteldemaatre-geleninhetActieplan,waarbijdeledenvandePvdA-fractieookaange-gevenhebbenofergekekenwordtnaareenkosten-batenanalyseinditkader.IkbeninoverlegmetdeMinistervanFinanciënoverdebudgettaireconsequentiesvanhetActieplan,dieindeVoorjaarsnota2010zullenwordenverwerkt.Vanbelangdaarbijisomdeintensiveringvandeopspo-ringmetpilot-gemeentenendeontwikkelingvaneenrisicogerichteopsporingenhandhavinginsamenwerkingtussenDUOenSIODzospoedigmogelijktebeginnen.Indienblijktdatwedaarmeeeensucces-volleaanpakhebbenontwikkeld,isookmeerduidelijkheidtegevenoverdekosten-batenanalyse.Overigensblijftookdanhetuitgangspuntdatmisbruikbestredendientteworden,maardeafwegingoverdestructureleomvangvanintezettenmiddelenismeteenadequaatketenprocesvanopsporingenhandhavinggemakkelijkertebeantwoorden,zekeralsditgepaardgaatmeteenkwaliteitsverbeteringvanhetGBA.DeledenvandeVVD-fractiehebbenookgevraagdwanneerdeTweedeKamereeneerstewetsvoorsteltegemoetkanzien.DeplanningisomnaTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.8914 hetzomerreceshetwetsvoorstelmetdewijzigingvandeWSF2000bijdeTweedeKamerintedienen.IkzaluiteraarduwKameropdehoogtehoudenvandeverdereontwikke-lingeninditdossier.Inmei2010zalikueenvoortgangsrapportagesturenoverdeuitvoeringvanhetActieplanmisbruikuitwonendenbeurs.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24724,nr.8915