Reactie op verzoek EU-rapporteur en commissie over openbaarheid en actuele stand van zaken inzake inbreukprocedure Vogelrichtlijn

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 576NatuurbeleidNr. 441 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 maart 2025In reactie op het verzoek namens de EU-rapporteur inbreukprocedureVogelrichtlijn, het lid Bromet (GL-PvdA) en de vaste commissie voorLandbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) van 19 maart 2025(kenmerk 2025Z05029/2025D11328), informeer ik u hierbij over de matewaarin in de openbaarheid gecommuniceerd kan worden over deinbreukprocedure Vogelrichtlijn inzake de grutto, conform de Regelingvertrouwelijke stukken. Ook geef ik een actuele stand van zakenaangaande de inbreukprocedure Vogelrichtlijn.Vertrouwelijk karakterDe inhoud van een inbreukprocedure is vertrouwelijk. Stukken in eeninbreukprocedure mogen daarom niet openbaar gedeeld worden. Wel kanik de Kamer en stakeholders informeren over de formele stappen in hetproces van de inbreukprocedure en over de voorgenomen beleidsmaatre-gelen die hieruit voortvloeien. Hierbij zeg ik toe dat ik dit tijdig zal blijvendoen.Stand van zakenOp 25 juli 2024 heeft de Europese Commissie in de vorm van eenaanmaningsbrief aangegeven een inbreukprocedure te starten. In deaanmaningsbrief geeft de Europese Commissie aan dat zij vindt datNederland onvoldoende maatregelen neemt om de grutto te beschermenen daarom niet voldoet aan zijn verplichtingen op grond van de Vogel-richtlijn. In de brief van 25 juli 2024 (Kamerstuk 33 576, nr. 388) heb ik uwKamer hierover geïnformeerd en aangegeven u op de hoogte te houden.Ook heb ik aangegeven dat bij de nadere uitwerking de provincies wordenbetrokken.Op 22 november 2024 is de reactie op de aanmaningsbrief aan deEuropese Commissie verstuurd. In de Verzamelbrief Natuur (Kamerstuk kst-33576-441ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4411 33 576, nr. 403) van 29 november 2024 heb ik uw Kamer geïnformeerdover de aanvullende maatregelen die Nederland voornemens is om tenemen om de grutto te beschermen.Het gaat om de volgende acht maatregelen:1.Het geven van een stevige financiële impuls aan het AgrarischNatuurbeheer (ANB), dat daarmee flink kan worden uitgebreid enversterkt in de grutto kerngebieden.12.Optimaliseren van weidevogelbeheer via Subsidiestelsel Natuur enLandschap (SNL) in bestaande natuurgebieden die belangrijk zijn voorde grutto.3.Uitwerken van het grondbeleid en het verruimen van grondmobiliteitten gunste van weidevogelbeheer.4.Toevoegen van instandhoudingsdoelen voor de grutto aan 25bestaande Vogelrichtlijn gebieden.5.Het stimuleren en/of uitbreiden van het Agrarisch Natuurbeheer (ANB)rondom de VR-gebieden waar instandhoudingsdoelen voor de gruttoaan worden toegevoegd.6.Het optimaliseren van het waterbeheer in belangrijke gebieden voor degrutto binnen en buiten bestaande VR-gebieden.7.Onderzoeken of «headstarting» (het uitbroeden van eieren envervolgens uitzetten van de kuikens) een effectieve bijdrage kanleveren aan het stabiliseren van de gruttopopulatie.8.De mogelijkheden voor predatiebeheer in het kader van weidevogelbe-heer zo optimaal mogelijk benutten en indien nodig en mogelijkverruimen.Het is aan de Europese Commissie om te beoordelen of de reactie vanNederland voldoende is in het kader van de inbreukprocedure. DeEuropese Commissie kan de zaak seponeren of, als de reactie op deaanmaningsbrief de Europese Commissie niet overtuigt, een «metredenen omkleed advies» uitbrengen, waarin zij toelicht waaromNederland volgens haar nog niet voldoet aan de verplichtingen onder deVogelrichtlijn. Hiervoor staat geen vaste termijn. Naar verwachting komtde Europese Commissie dit voorjaar met een reactie.Op dit moment ben ik in afwachting van de reactie van de EuropeseCommissie op de aanmaningsbrief. Ondertussen werk ik aan verbeteringvan het leefgebied van de grutto, zowel binnen als buiten natuurgebieden.Ik ben in overleg met de provincies en andere stakeholders over deverdere uitwerking van de hiervoor genoemde maatregelen terbescherming van de grutto.Ik kan u melden dat ik samen met provincies en het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat aan de slag ben met het toevoegen van eeninstandhoudingsdoelstelling voor de grutto aan 25 bestaande Vogelricht-lijngebieden.2 In deze 25 Vogelrichtlijngebieden komt de grutto bestendigvoor. Daarbuiten ga ik mij met name in de belangrijke kerngebieden vande grutto inzetten voor agrarisch natuurbeheer om de populatie teverbeteren. Ook spreek ik met de provincies over het optimaal benuttenvan mogelijkheden op het gebied van predatiebeheer. De verantwoorde-1Gebieden die belangrijk zijn voor de broed-, foerageer- en slaapfunctie van de grutto. Deze zijnte vinden in het concentratiegebieden rapport van Sovon (Geactualiseerd landelijk overzichtvan vogelsoorten met concentraties van (inter)nationaal belang | Sovon Vogelonderzoek)2Alde Feanen; Arkemheen; Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein; De Wieden; De Wilck;Donkse Laagten; Duinen Ameland; Eilandspolder; Groote Wielen; Haringvliet; Ijsselmeer;Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske; Lauwersmeer; Nieuwkoopse Plassen & DeHaeck; Oosterschelde; Oudegaasterbrekken, Fluessen en omgeving; Oudeland van Strijen;Polder Zeevang; Rijntakken; Sneekermeergebied; Van Oordts Mersken; Waddenzee; Wormer-en Jisperveld & Kalverpolder; Yerseke en Kapelse Moer; Zuidlaardermeergebied.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4412 lijkheid daarvoor en het bijbehorend instrumentarium is hoofdzakelijk bijde provincies belegd, maar waar mogelijk wil ik hen daarbij onder-steunen. Verder onderzoek ik via een pilot of het uitbroeden van eieren uithet wild en het vervolgens uitzetten van grutto’s (headstarting genoemd)potentieel kan bijdragen aan het versterken van de gruttopopulatie. Dit alseen ondersteunende maatregel aanvullend op uitbreiding van hetleefgebied van de grutto. Met de contourenbrief agrarisch natuurbeheer(Kamerstuk 33 576, nr. 402) is de wens voor inzet van de gereserveerdeextra structurele middelen voor agrarisch natuurbeheer verder vormge-geven. Ik heb mij ervoor ingezet dat er specifiek aandacht uitgaat naaruitbreiding van het agrarisch natuurbeheer in en om weidevogelkernge-bieden, met name ten behoeve van de grutto. Bij de uitbreiding enverzwaring van beheerpakketten zal waar mogelijk worden ingezet opbeheerpakketten die ten gunste komen van de grutto. Deze extra inzetkomt eveneens ten goede aan andere weidevogels en dient meerderedoelen zoals klimaat en water.Met de aanvullende maatregelen wil ik bewerkstelligen dat het weer betergaat met de grutto, onze nationale vogel. Het is van belang dat iedereen,waaronder ikzelf, andere departementen, medeoverheden, de provincies,etc. zich inzet voor bovenstaande maatregelen om de negatieve trend vande weidevogels te doorbreken en de populatie grutto’s in Nederland teherstellen. De maatregelen zullen in nauwe samenhang worden bezienmet de lopende trajecten Ruimte voor Landbouw en Natuur (RLN) en deMinisteriële Commissie Economie en Natuurherstel (MCEN).De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. RummenieTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4413