Tiende voortgangsbrief Programma Omgeving Luchthaven Schiphol

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 665Evaluatie SchipholbeleidNr. 559 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 mei 2025Binnen het Programma Omgeving Luchthaven Schiphol wordt gewerktaan de balans tussen het belang van een internationale luchthaven en dekwaliteit van de leefomgeving, specifiek voor omwonenden. De inzet,zoals opgenomen in het regeerprogramma, is gericht op het op ordebrengen van de rechtsbescherming van omwonenden (geluidsbelasting)en de regelgeving met behoud van de netwerkkwaliteit van Schiphol.1 DeKamer wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang van hetProgramma, onder andere middels de periodieke voortgangsbrief.2 Hierbijontvangt uw Kamer de tiende voortgangsbrief met een stand van zakenbinnen een aantal van de verschillende trajecten.Wijziging LuchthavenverkeerbesluitHet kabinet heeft zich tot doel gesteld om de geluidhinder rond Schipholmet 20 procent te laten afnemen. Daartoe is door het kabinet de balancedapproach-procedure doorlopen. Op 2 april is de Kamer geïnformeerd overde afronding van de procedure.3 Hiermee kan het kabinet verder met deimplementatie van de maatregelen, waaronder de wijziging van het LVBdie nodig is om de rechtspositie van omwonenden te herstellen.Op 6 december jl. is de Kamer geïnformeerd dat de algehele wijziging vanhet LVB niet op tijd gereed is om de maximumaantallen vliegtuigbewe-gingen uit de balanced approach-procedure (478.000, waarvan 27.000voor de nacht) mee te nemen in de capaciteitsdeclaratie voor hetwinterseizoen van Schiphol.4 Het kabinet wil echter vasthouden aan deimplementatie van de maatregelen van het balanced approach-1Kamerstukken II 2024/25, 36 471, nr. 96.2Kamerstukken II 2022/23, 29 665, nrs. 426, 437, 450, 471, 486, 489, 496, 514 en 519.3Kamerstukken II 2024/25, 29 665, nr. 539.4Kamerstukken II 2024/25, 29 665, nr. 523. kst-29665-559ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5591 maatregelenpakket per november 2025 en heeft daarom besloten om demaximumaantallen vast te leggen in een versnelde wijziging van het LVB.Op 7 mei 2025 is de versnelde wijziging van het LVB gepubliceerd in hetStaatsblad.5 In deze versnelde wijziging is het maximaal aantal vliegtuig-bewegingen vastgelegd dat uit de balanced approach-procedure isgekomen. Hierover bent u op 7 mei bij Kamerbrief geïnformeerd.6 Indezelfde Kamerbrief bent u ook geïnformeerd over de beleidswijziging diehet kabinet heeft doorgevoerd ten aanzien van de invulling van hetresterende percentage van het geluidsdoel, opgeroepen door deaangenomen motie van het lid Peter de Groot.7 Kortheidshalve verwijs iknaar deze brief.Ondertussen wordt onverminderd doorgewerkt aan de algehele wijzigingvan het LVB om de rechtpositie van omwonenden, ook voor hen dieverder wonen van de luchthaven, te herstellen. In de algehele wijzigingvan het LVB worden onder meer extra handhavingspunten opgenomen ineen groter gebied rondom de luchthaven (tot de 45dB Lden contour). HetLVB zal naar verwachting in het voorjaar van 2026 gepubliceerd worden.Vastleggen andere maatregelen balanced approachOnderdeel van het maatregelenpakket – naast de beperking van het aantalvliegbewegingen – is een verbod op lawaaiige toestellen in de nacht. Dezemaatregel wordt vastgelegd door een wijziging van de Regeling operati-onele beperkingen lawaaiige luchtvaartuigen Schiphol. De wijziging is7 mei 2025 gepubliceerd en treedt per 1 november 2025 in werking.8 Dewijziging leidt ertoe dat vanaf die datum op Schiphol ’s nachts (23.00–7.00 uur) geen vluchten meer kunnen worden uitgevoerd met vliegtuigenmet een cumulatieve marge kleiner dan –13 EPNdB. Het verbod geldt ookvoor luchtvaartmaatschappijen die momenteel al deze vluchten in denacht uitvoeren.Met KLM en Schiphol worden schriftelijke afspraken gemaakt overrespectievelijk stillere vliegtuigen in de nacht, additionele vlootver-nieuwing en tariefdifferentiatie. Hierover worden op dit momentgesprekken gevoerd. De Kamer zal worden geïnformeerd over de uitkomstvan deze gesprekken.Monitoring maatregelenpakketHet kabinet zal gedurende het eerste jaar na invoering van het maatrege-lenpakket, monitoren of de doelen uit het balanced approach-pakketworden behaald. Uit de monitoring moet blijken of het geluidsdoel van15 procent per 1 november 2025 wordt behaald. Daarnaast verschaft demonitoring inzicht in het resterende percentage van het geluidsdoel.Komende periode wordt de monitoring en de bijbehorende (reken)metho-dieken nader uitgewerkt. Zoals toegezegd tijdens het CommissiedebatLuchtvaart van 4 februari jl. ontvangt de Kamer nog voor de zomer eenplan van aanpak over de monitoring en de invulling van het resterendepercentage van het totale geluidsdoel.5Stb. 2025, nr. 119.6Kamerstukken II 2024–25, 29 665, nr. 556.7Kamerstukken II 2024–25, 31 936, nr. 1209.8Stcrt. 2025, nr. 13951.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5592 Inwerkingtreding wetsvoorstel beroep luchthavenbesluitenOp 4 april 2025 zijn de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de Wetluchtvaart gewijzigd.9 Door deze wetswijziging kunnen belanghebbendentegen toekomstige wijzigingen van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol(LVB) en het Luchthavenindelingbesluit Schiphol (LIB) beroep in eerste enenige aanleg instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raadvan State.10 Tot voorheen waren deze besluiten opgenomen op denegatieve lijst van de Algemene wet bestuursrecht. Dit had tot gevolg datberoep bij de bestuursrechter niet mogelijk was. Hiermee wordt één vande beleidsvoornemens uit de Luchthavennota 2020–2050 gerealiseerd. Dewetswijziging heeft er ook toe geleid dat op de voorbereiding van eenwijziging van het LVB en het LIB voortaan de uniforme openbarevoorbereidingsprocedure uit de Awb van toepassing is.Technische wijziging van het LIBOp Schiphol wordt continu gewerkt aan het verbeteren van de infra-structuur, zoals het vervangen van verouderde radar- en navigatieappa-ratuur. In sommige gevallen hebben deze aanpassingen gevolgen voor dehoogtebeperkingen die zijn vastgelegd in het LIB. Om het LIB weer aan telaten sluiten op de nieuwe situatie heeft het kabinet vorig jaar beslotenom het LIB aan te passen. De afgelopen periode hebben de zienswijzen-en voorhangprocedure plaatsgevonden. De Raad van State heeft op16 april geadviseerd (dictum A) over de ontwerpwijziging van het LIB. Deverwachting is dat de wijziging per 1 juli 2025 in werking kan treden.Voortgang ontwikkeling nieuw stelsel luchtvaartgeluidIn voorgaande voortgangsbrieven POLS is de Kamer geïnformeerd overde ontwikkeling van het nieuwe stelsel voor de regulering van luchtvaart-geluid, zoals beschreven in de Luchtvaartnota11 en spoor 3 van deHoofdlijnenbrief Schiphol12. Het ministerie heeft in de afgelopen periodeverdere stappen ondernomen ter voorbereiding van de implementatie vandit nieuwe stelsel. Een belangrijk uitgangspunt in deze ontwikkeling is hetsturen op milieunormen voor de luchtvaart. Deze doelstelling isbekrachtigd in het regeerprogramma. Voor gedegen participatie vanbetrokkenen bij de stelselherziening is een nationale klankbordgroepopgericht. De inzichten uit deze klankbordgroep vormen, samen mettechnische reviews en andere beleidsvoornemens, de basis voor deverdere uitwerking van het definitieve beleidsontwerp van het stelsel voorluchtvaartgeluid. Het voornemen is om in de loop van 2025 het definitievebeleidsontwerp van de stelselherziening af te ronden en vervolgens methet wetgevingstraject te starten. Later dit jaar zal het definitieve beleids-ontwerp ook voor een reactie worden voorgelegd aan de stakeholders uitde nationale klankbordgroep, de Inspectie Leefomgeving en Transport(ILT) en de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). De Kamer zal na dezomer van 2025 inhoudelijk geïnformeerd worden over de beleidsvoor-nemens uit de stelselherziening.9Stb. 2025, nr. 85.10Deze wetswijziging heeft er ook toe geleid dat tegen de luchthavenbesluiten voor de lucht-havens Rotterdam en Lelystad, de militaire luchthaven Eindhoven en de vergunning voorburgermedegebruik voor de militaire luchthaven Eindhoven beroep in eerste en enige aanlegbij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kan worden ingediend.11Bijlage bij Kamerstuk 31 936, nr. 82012Kamerstukken II 2021/22, 29 665, nr. 432.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5593 Verankering Maatschappelijke Raad Schiphol in Wet luchtvaartOp 18 maart 2025 heeft de Tweede Kamer een motie van het lid Boutkanaangenomen. Deze heeft als strekking dat medewerkers van luchtvaartpar-tijen niet uitgesloten mogen worden van lidmaatschap van de Maatschap-pelijke Raad Schiphol (MRS).13 Om uiting te kunnen geven aan dezemotie, wordt de Regeling transitie CROS-MRS aangepast. Bewonersverte-genwoordigers kunnen dan tevens medewerkers van sectorpartijen,gemeenten of provincies zijn. De MRS heeft inmiddels voorbereidingengetroffen om haar eigen bewonersreglement aan te passen. Hierbij zalook aandacht zijn voor het voorkomen van belangenverstrengeling. In hetwetsvoorstel over de MRS dat bij de Tweede Kamer in behandeling is, zaleen bepaling worden toegevoegd die verzekert dat iedereen in de MRSvertegenwoordigd kan worden. Daarmee wordt de motie Boutkanuitgevoerd. De beantwoording van de schriftelijke vragen die door deTweede Kamer zijn ingediend over het wetsvoorstel verankering MRS inWet luchtvaart14 volgen binnenkort.GrondafhandelingOp 10 mei 2024 is het besluit om het aantal grondafhandelingsbedrijvenop Schiphol te beperken tot drie gepubliceerd in de Staatscourant.15 Deverwachting is dat met de invoering van deze beperking een belangrijkebijdrage geleverd kan worden aan verbetering van de situatie in degrondafhandeling op Schiphol op het punt van efficiency, personeels-tekort, veilige uitvoering van werkprocessen en arbeidsvoorwaarden en-omstandigheden van grondpersoneel. De luchthaven is verantwoordelijkvoor het in gang zetten van de aanbestedingsprocedure om drie grondaf-handelingsbedrijven te selecteren en had het voornemen om dit in hetnajaar van 2024 te doen. Naar aanleiding van opgebrachte aandachts-punten van sectorpartijen over de overgang van zes naar drie grondafhan-delingsbedrijven, heeft Schiphol besloten om de aanbesteding een jaarlater in gang te zetten. Dit biedt Schiphol en de betrokken partijen degelegenheid om het beeld over de risico’s rondom de transitie verder aante scherpen en – indien nodig – aanvullende mitigerende maatregelen opte nemen in de aanbestedingseisen. Het kabinet gaat ervan uit dat hetgaat om eenmalig uitstel. De nieuwe situatie, met een beperkt aantalgrondafhandelingspartijen, zal volgens de huidige planning in hetvoorjaar van 2027 van start gaan.Toezegging aan het lid BaudetTijdens het Commissiedebat van 9 april 2025 heeft de Minister aan het lidBaudet (FvD) toegezegd een nadere toelichting te geven over het effectvan 3 á 4 procent geluidsreductie door nieuwe toestellen uit de bereke-ningen in het kader van de balanced approach-procedure. Dit naaraanleiding van de beantwoording van de vragen van de Eerste Kamerover het ontwerpbesluit tot wijziging van het LuchthavenverkeerbesluitSchiphol.16 Van het geluidsdoel, zoals vastgelegd in het Actieplanomgevingslawaai Schiphol 2024–2029 van –20% aantal woningen enernstig gehinderden binnen respectievelijk de 58 dB(A) Lden en de48 dB(A) Lden contour, wordt per november 2025 –15% ingevuld bovenopde autonome vlootontwikkeling. Zoals in de reactie van Nederland van2 april jl. op het besluit van de Europese Commissie is aangegeven heeftdeze autonome vlootontwikkeling een effect van –1,9% van het aantal13Kamerstukken II 2024/25, 31 936, nr. 1211.14Kamerstukken II 2024/25, 36 655, nr. 5.15Stcrt. 2024, nr. 13983.16Kamerstukken I 2024/25, 31 936, BO.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5594 woningen binnen de 58 dB(A) Lden contour. KLM Groep heeft aangetoonddat haar vlootvernieuwing tussen november 2023 en november 2025 dezeautonome vlootontwikkeling overstijgt. Het deel dat extra is ten opzichtevan de autonome trend, telt mee als maatregel. Deze maatregel wordtbinnen de balanced approach-procedure de Additionele vlootvernieuwinggenoemd. De 3 á 4 procent in de beantwoording van de vragen van deEerste Kamer behoort bij deze maatregel.Om te berekenen wat het effect van deze maatregel is, is in het model datdaarvoor gebruikt wordt de complete vlootvernieuwing van KLM Groeptot november 2025 verwerkt en vervolgens gecorrigeerd met deautonome trend. Uit de berekeningen volgt vervolgens een effect van–3,6% van het aantal woningen binnen de 58 dB(A) Lden contour, ofteweltussen de 3 á 4 procent telt mee als effect van de maatregel Additionelevlootvernieuwing. Dit is de uitkomst van een berekening en niet eenvooraf bepaald percentage.Samenwerking tussen Rijk en regio in de SchipholregioDe afgelopen twee jaar hebben Rijk en regio samengewerkt om deleefkwaliteit in de Schipholregio te verbeteren. Dit gebeurde op basis vande bestuursovereenkomst «Intenties samenwerking NOVEX Schiphol-regio», ondertekend op 10 oktober 2022. Hierin spraken beide partijen afom verschillende opgaven – zoals ruimtelijke ontwikkeling, geluid enluchtkwaliteit – in samenhang te beoordelen. Uit het ontwikkelperspectiefdat hierop volgde, bleek welke keuzes nodig zijn om de leefomgeving teverbeteren. Deze keuzes zijn verder uitgewerkt in een uitvoeringsagenda.De samenwerking heeft al concrete resultaten opgeleverd, zoals hetschrappen van de ruimtereservering voor de parallelle Kaagbaan, watmeer ruimte biedt om te werken aan de leefbaarheid in Rijsenhout. Ook iseen belangrijke stap gezet voor de ontwikkeling van 438 woningen inKronenburg, Amstelveen. Hoewel de bestuursovereenkomst eind vorigjaar afliep, blijven Rijk en regio samenwerken binnen het programmaNOVEX Schipholregio. Dit gebeurt via bestuurlijke en ambtelijkeafstemming tussen diverse ministeries en de Bestuurlijke Regie Schiphol(BRS). Een nieuwe overeenkomst bleek niet nodig. De samenwerking blijftgebaseerd op wederzijds informeren, reflecteren en meedenken, waarbijpartijen hun eigen rol en verantwoordelijkheden behouden. Dit leidt totbeter onderbouwde en uitvoerbare besluiten.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5595