MKB-financiering

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 637BedrijfslevenbeleidNr. 705 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 september 2025Ondernemerschap in het midden- en kleinbedrijf (mkb) vormt deruggengraat van de Nederlandse economie en is goed voor ruim 62% vanons bruto binnenlands product (bbp). Maar liefst 66% van alle werkendenin het bedrijfsleven is actief in het mkb.1 Het verdienvermogen vanNederland wordt dan ook in belangrijke mate door de innovatiekracht enslagvaardigheid van deze ondernemers bepaald. Uitstekende toegang totfinanciering is cruciaal om ondernemersplannen om te zetten in groei,werkgelegenheid en concurrentiekracht. Hierbij wordt in de regel hetonderscheid gemaakt tussen twee doelgroepen en typen financiering: hetbrede mkb financiert zich vooral met vreemd vermogen (zoals leningen)om bedrijfsactiviteiten te ondersteunen, terwijl startups en scale-upsdoorgaans eigen vermogen aantrekken (zoals aandelenkapitaal) om hungroei en ontwikkeling te financieren.In vergelijking met andere Europese landen wordt de toegang totfinanciering voor het brede mkb door Nederlandse bedrijven relatiefweinig als hindernis ervaren.2Voor mij is dit een bevestiging dat hetmkb-financieringsbeleid zich goed ontwikkelt. Toch betekent dit niet datalle knelpunten verdwenen zijn: ondanks degelijke en goed onderbouwdeondernemersplannen blijft het verkrijgen van financiering structureellastig en kostbaar voor ondernemers met een financieringsbehoefte tot€ 1 miljoen. Met de Gezant MKB-Financiering en de sector wil ik tot hetbeste financieringsklimaat van Europa komen. Ik zet mij er dan ook voor inom de financieringsknelpunten van deze doelgroep aan te pakken.In deze brief focus ik me met name op financiering voor het brede mkb.Later dit jaar informeer ik u over het startup en scale-upbeleid en in deeerste helft van 2026 zal ik u informeren over de durfkapitaalmarkt.1SME Performance Review – European Commission2Kies voor baten – IBO Bedrijfsfinanciering | Rapport | Rijksoverheid.nl kst-32637-705ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7051 Allereerst ga ik in op de belangrijkste onderwerpen, waarna ik devoortgang schets en mijn ambitie toelicht, en daarbij de reeds beschikbareinstrumenten uitlicht die bijdragen aan een betere toegang totmkb-financiering:1.De Borgstelling MKB-krediet (BMKB) wordt makkelijker toepasbaar2.Verbeterde data over de mkb-financieringsmarkt3.Gezant MKB-Financiering en MKB-Financieringsconvenant4.Ondernemers vinden financiering gemakkelijker door deFinancieringsGids5.Motie White over diversiteit6.Non-bancaire financiering: opvolging aanbevelingen Gezant7.Normen en gedragspraktijken in de non-bancaire markt8.Nader onderzoek proportioneel delen zekerheden niet nodig9.Onderzoek naar beleidsopties stimuleren risicodragend kapitaal10.VervolgStructurele knelpuntenHet Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Bedrijfsfinancieringconstateert dat er structurele belemmeringen zijn bij het verkrijgen vanfinancieringen tot € 1 miljoen, waarbij deze problematiek vooral speelt bijkredietaanvragen tot € 250.000. Met name jonge en kleine bedrijven zijnlastiger en/of duurder om te financieren. Dit komt bijvoorbeeld doorgebrek aan trackrecord (omzetresultaten) of het onvermogen omvoldoende zekerheden te bieden.Aan de aanbodzijde signaleert het IBO dat de concurrentie op deNederlandse bancaire markt niet optimaal is, wat mogelijk hogere prijzenvoor ondernemers veroorzaakt. Tegelijkertijd heeft de komst vannon-bancaire financiers de markt verrijkt en het financieringsaanbodvergroot. Hoewel dit positief is, is het financieringslandschap voorondernemers ook complexer. Vooral kleinere ondernemingen, die veel zelfmoeten regelen, ervaren hindernissen bij het vinden van bedrijfsfinan-ciering. Al deze belemmeringen vragen om een gerichte aanpak om detoegankelijkheid van bedrijfsfinanciering onder de € 1 miljoen tevergroten.Huidige beleidsinzetEr zijn al diverse publieke instrumenten om de toegang totmkb-financiering te vergroten. Ten eerste, ik ondersteun de StichtingQredits, die financieringen verstrekt en coaching aanbiedt aan (startende)micro- en kleine ondernemingen met een behoefte aan microkredieten.QreditsTot op heden heeft Qredits ruim 42.000 ondernemers gefinancierd enin totaal € 925 miljoen aan (micro)kredieten toegekend. In 2024ontving Qredits gemiddeld 2.150 kredietaanvragen per maand,waarvan circa 320 kredietverleningstrajecten werden afgerond meteen gemiddelde lening van € 23.000 per ondernemer.Ten tweede, door middel van staatsgaranties via de BorgstellingMKB-krediet (BMKB), die jaarlijks ruim € 300 miljoen aan krediet mogelijkmaakt, bevorder ik de financiering van het mkb. Ten derde, ik ondersteunnon-bancaire mkb-financiers met funding via het Dutch Alternative CreditInstrument (DACI) en ik stimuleer verdere professionalisering van dezesector via Stichting MKB Financiering (SMF). Ten vierde, afgelopen jaarheb ik, in samenwerking met de sector, de FinancieringsGids gelanceerd,hier vinden ondernemers informatie over de financieringsmarkt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7052 Hoewel deze initiatieven reeds een substantiële bijdrage hebben geleverdaan de ondersteuning van ondernemers, blijken financieringsknelpuntenvoor deze specifieke mkb-groep hardnekkig. Deze kwetsbaarheid wordtbovendien vergroot bij economische onzekerheid, stijgende rente ofexterne economische schokken zoals crises of handelsoorlogen. Hetoplossen van deze knelpunten vereist een gezamenlijke inspanning metde sector. Daarom juich ik toe dat de sector zich hiervoor gezamenlijk inzetvia het Convenant MKB-Financiering.1. De Borgstelling MKB-krediet (BMKB) wordt makkelijkertoepasbaar De BMKB is een garantieregeling voor financiering aan het mkb, waarbijde Staat – bij bedragen tot € 1,5 miljoen – in geval van een zekerheden-tekort een garantie afgeeft aan de financier voor een deel van definanciering aan de mkb’er. Het kabinet bestudeert de mogelijkheden omde BMKB aan te passen aan de veranderende financieringspraktijk. Omdatde garantieregeling onvoldoende aansluit op de huidige kredietverle-ningsprocessen van bancaire en non-bancaire financiers, heb ik eind 2024een werkgroep opgezet bestaande uit vertegenwoordigers van RVO,bancaire financiers en non-bancaire financiers. Deze werkgroep zet zich inom de BMKB te moderniseren. De sector heeft verschillende knelpuntengeïdentificeerd en bijbehorende aanbevelingen geformuleerd. Een aantaloplossingen richt zich op de uitvoering en lijkt relatief eenvoudig terealiseren zonder budgettair beslag. Voorbeelden hiervan zijn hetversimpelen van de rapportageverplichtingen van financiers aan RVO enhet eenvoudiger vestigen van de verschillende zekerheden. Dit verlaagtadministratieve lasten voor deelnemende financiers en vergroot detoepasbaarheid ten gunste van het mkb.Voor een aantal andere knelpunten is de oplossing complexer. Dit betreftbijvoorbeeld de vereenvoudiging van het aantal luiken en het opzettenvan een portefeuillegarantie. Deze oplossingen worden momenteelverkend in consultatie met de sector en RVO. In de uiteindelijke besluit-vorming speelt de afweging tussen het financieel ondersteunen van hetmkb met financieringsuitdagingen en een effectieve en doelmatige inzetvan bestaande overheidsmiddelen een essentiële rol. Met de blijvendeinzet van de sector ben ik ervan overtuigd dat er substantiële verbete-ringen mogelijk zijn die bijdragen aan een beter instrument en daarmeeaan betere toegang tot mkb-financiering voor de ondernemer.3In het voorjaar van 2026 informeer ik uw Kamer via een volgendemkb-financieringsbrief over de uitkomsten van ditBMKB-moderniseringstraject en doe ik een door de sector gedragenvoorstel voor hoe de regeling nog simpeler en beter toepasbaar is.Eventuele budgettaire gevolgen van de voorstellen zullen door het kabinetintegraal moeten worden gewogen.2. Verbeterde data over de mkb-financieringsmarkt Om nieuwe ontwikkelingen op de mkb-financieringsmarkt te kunnenduiden, zijn goede data van belang. Jaarlijks publiceert CBS namens EZde Financieringsmonitor, wat een waardevol inzicht geeft in de vraagzijde;tegelijkertijd is het van belang een goed beeld van de aanbodzijde teverkrijgen. Op dit moment geven data over de aanbodzijde echter nietaltijd een volledig beeld en is de kwaliteit inconsistent.3Hiermee doe ik het eerste deel van de toezegging uit het commissiedebat op 20 maart 2025 afover de BMKB en tweede hypotheek (TZ202503-098).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7053 Eerste resultaten datapilot38 instellingen hebben meegedaan aan de pilot: 3 banken,7 dochters van banken en 28 niet-bancaire financiers. Eind 2024stond het uitstaand krediet bij het Nederlands mkb op€ 116,2 miljard. In het vierde kwartaal van 2024 verstrekte bancairefinanciers € 6 miljard aan nieuwe mkb-financieringen, terwijlnon-bancaire financiers € 900 miljoen bijdroegen.In 2024/2025 is een pilot uitgevoerd met als doel de dataverzameling overde mkb-financieringsmarkt te verbeteren, te uniformeren en beter af testemmen op de veranderende marktstructuur. Deze pilot vond plaatsmede op verzoek van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap enwerd uitgevoerd door DNB, in samenwerking met SMF, de NVB, verschil-lende financiers en het Ministerie van EZ. De eerste resultaten van de pilotzijn met enthousiasme ontvangen door de betrokkenen. Later dit jaarpubliceert DNB, namens alle betrokken partijen, het eindrapport van depilot. Deze zal ik uw Kamer toesturen. Ook bespreek ik met relevantepartijen de mogelijkheden om tot een structurele rapportage te komen.3. Gezant MKB-Financiering en MKB-Financieringsconvenant De Gezant, dhr. Menno Snel, heeft tot 4 juli 2025 met veel ambitieinvulling gegeven aan de verbetering van het ecosysteem voor kleinebedrijfskredieten. Dit gebeurde in samenwerking met de partijen uit hetNationaal Convenant MKB-Financiering: de Nederlandse Vereniging vanBanken (NVB), MKB-NL, SMF, Qredits, Invest-NL en Invest-International.Ook De Nederlandsche Bank (DNB), de Kamer van Koophandel (KVK), hetMinisterie van Financiën en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland(RVO) zijn hierbij betrokken geweest. Het convenant loopt tot 2030 enheeft als doel Nederland te ontwikkelen tot het bestemkb-financieringsklimaat van Europa. De Gezant concludeert dat alleenals alle partijen binnen het financieringsecosysteem – te weten banken,non-bancaire financiers, adviseurs en overheden – zich gezamenlijkinzetten, we een wezenlijke vooruitgang kunnen boeken. Door samen-werking, gerichte doorverwijzing en het bundelen van kennis, data enkrachten, ontstaat er een sterker netwerk dat ondernemers ondersteunt inhun zoektocht naar passende financiering. De FinancieringsGids, demarktbrede datarapportage en het gezamenlijke onderzoek naar funding-problematiek vind ik goede voorbeelden van zulke samenwerking uit hetFinancieringsconvenant. Ik ben erg blij met de rol die de Gezant in dezesamenwerking heeft gespeeld en dank hem voor zijn inspanningen.Ik stuur uw Kamer in de bijlage van deze brief zijn eindadvies metaanbevelingen over hoe de convenantspartijen de komende jaren metelkaar de toegang tot financiering voor het micro- en kleinbedrijf kunnenverbeteren. Daarnaast blijf ik deze samenwerking ondersteunen door eennieuwe onafhankelijke voorzitter voor het convenantsoverleg aan testellen, opdat de ambitie behouden blijft en de betrokkenheid van allestakeholders geborgd is. Ik zie het advies van de Gezant als een beves-tiging dat we samen de juiste koers varen.4. Ondernemers vinden financiering gemakkelijker door deFinancieringsGids De FinancieringsGids – uitgevoerd door de KVK in opdracht van EZ en insamenwerking met de NVB, SMF en RVO opgezet – heeft als doel detoegang tot financiering voor ondernemers te bevorderen. Op16 november 2024 is de FinancieringsGids gelanceerd. De Gids biedtondernemers inzicht in relevante financieringsvormen, tips en keuzemo-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7054 gelijkheden. Hierdoor krijgen ondernemers een beter overzicht van derelevante financieringsopties voor hun situatie. Voor vragen overfinanciering kunnen ondernemers terecht bij een KVK-adviseur, telefo-nisch of op één van de vijf KVK-ondernemerspleinen. Naar erwachtingwordt het later dit jaar ook mogelijk om via video in gesprek te gaan meteen KVK-adviseur.Dit jaar is er een onderzoek uitgevoerd naar in hoeverre de dienstver-lening en de kwaliteit aansluiten bij de behoeften van ondernemers. Uitdat onderzoek komt naar voren dat ondernemers goed geholpen zijn metde FinancieringsGids. De door hen benoemde verbeterpunten, zoals deindeling van de startpagina, zijn direct door de KVK doorgevoerd. Om deresultaten van de FinancieringsGids te monitoren is er, conform detoezegging aan het Lid Kisteman,4 een pagina over de FinancieringsGidsaan de website van Bedrijvenbeleid in Beeld toegevoegd.De FinancieringsGidsSinds de lancering is de FinancieringsGids ruim 233.500 keer bezochtdankzij succesvolle promotiecampagnes. Inmiddels kent 32% van deondernemers (30% van de zzp’ers en 43% van de mkb’ers) deFinancieringsGids van naam en beoordeelt 73% hiervan als«relevant». In totaal hebben circa 13.000 ondernemers de keuzetoolbekeken, 65% hiervan heeft de gehele tool doorlopen. 46% kliktvervolgens door naar minimaal één van de getoonde aanbieders vaneen passende financieringsvorm. Ondernemers die meer vragenhebben kunnen een KVK-expert spreken; meer dan 3.400 onder-nemers hebben dit al gedaan. Voor verdere cijfers verwijs ik u naarde pagina over de FinancieringsGids op de website van Bedrijven-beleid in Beeld.In 2025 zijn er nog middelen beschikbaar voor de FinancieringsGids.Momenteel wordt verkend met welk ambitieniveau de FinancieringsGidskan worden voortgezet na 2025 en hoe dit wordt bekostigd. Conform deadviezen van de Gezant en de wens van de Kamer,5 lopen er gesprekkenmet verschillende partijen uit het financieringslandschap om dit jaar noghet financieringsaanbod op de FinancieringsGids verder uit te breiden.Ook blijf ik de komende tijd stevig inzetten op de bekendheid van deFinancieringsGids via gerichte promotiecampagnes. Hierbij wordt ercontinu gekeken hoe diverse groepen ondernemers nog beter bereiktkunnen worden. Ik zal uw Kamer op de hoogte houden over ontwikke-lingen rondom de FinancieringsGids.5. Motie White over diversiteit Financiering moet toegankelijk zijn voor alle ondernemers. Een dynamischen divers mkb maakt Nederland sterker. Kamerlid White heeft ditonderschreven in een motie, waarin de regering wordt verzocht om deKamer jaarlijks te rapporteren over inclusieve financiering via een monitordie inzicht biedt in bereik, impact en economische meerwaarde.6Effectieve monitoring vereist eerst inzicht in welke data beschikbaar zijnen welke indicatoren zich lenen voor structurele observatie, om zo deverandering over tijd in beeld te brengen. Uit overleg met het CBS isgebleken dat de CBS-Financieringsmonitordata de mogelijkheid tot4Toezegging op 20-03-2025 tijdens het commissiedebat over midden- en kleinbedrijf(TZ202503-097)5Kamerstuk 32 637, nr. 703 – verslag commissiedebat «Staat der economie» d.d. 02-07-20256Kamerstuk 32 637, nr. 676Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7055 effectieve monitoring biedt. Hierdoor kan ik de volgende inzichten met uwKamer delen:Wat betreft vrouwelijk ondernemerschap (excl. zzp) blijkt uit onderzoek uit2021 van het CBS7 dat vrouwelijke ondernemers minder succesvol zijn inhet verkrijgen van financiering dan mannelijke ondernemers. Het CodeV-rapport8 schetste een sterkere tegenstelling tussen vrouwelijke enmannelijke ondernemers, vandaar dat ik het CBS heb verzocht hunonderzoek van 2021 te herhalen. Dit onderzoek wordt eind september naaruw Kamer gestuurd. De kanttekening hierbij is dat jaarlijkse monitoringmethodologisch niet wenselijk is, omdat de benodigde steekproef te grootzou worden. Om betrouwbare conclusies te kunnen trekken, wordengegevens over meerdere jaren geaggregeerd.Ook heeft het CBS een onderzoek gepubliceerd over het financierings-proces bij ondernemers (excl. zzp) met een Nederlandse, Europese(exclusief Nederland) of buiten-Europese achtergrond.9 Hieruit bleek datdeze achtergronden geen verklaring geven voor de verschillendeslagingskansen: de verschillen worden vooral verklaard door bedrijfsken-merken. Wederom geldt hier dat het noodzakelijk is om de data overmeerdere jaren te aggregeren, waardoor jaarlijkse monitoring methodolo-gisch niet wenselijk is. Het bundelen van data over meerdere jaren is duswel mogelijk, ik zal dan ook met het CBS in gesprek gaan over hetperiodiek uitvoeren van beide onderzoeken. Verder blijf ik andererelevante onderzoeken over diversiteit binnen het onderwerp bedrijfsfi-nanciering, zoals het Code-V onderzoek, volgen.De motie White vroeg tot slot bestaande knelpunten rond inclusievefinanciering expliciet te adresseren bij de verdere ontwikkeling van deFinancieringsGids en aanverwante instrumenten. Ik zet mij continu in ominclusieve financiering te bevorderen door middel van samenwerking metsectorpartijen en toegankelijke financieringsinstrumenten. Binnenverschillende ministeriële regelingen wordt rekening gehouden metdiversiteit en inclusiviteit in zowel de bemensing van adviescommissiesals in beoordelingscriteria. Ook ondersteun ik ondernemers via instru-menten zoals Qredits, BMKB en de FinancieringsGids.De FinancieringsGids is op verzoek van EZ ontwikkeld door de KVK vooralle ondernemers in het Nederlandse bedrijfsleven. Via een recent interngebruikersonderzoek onder diverse ondernemers is de FinancieringsGidsook beoordeeld als zeer toegankelijk. Om ervoor te zorgen dat alleondernemers zich op een herkenbare wijze aangesproken voelen door deFinancieringsGids, wordt er extra aandacht besteed aan het tonen van eendivers palet van individuen en type ondernemers in promotiecampagnesen mediauitingen. In toekomstige ondernemersverhalen, die in co-creatietussen de KVK en partners worden opgesteld, wordt ingezet op hetvertellen van een brede verscheidenheid aan ondernemersverhalen. KVKblijft ervoor zorgen dat de FinancieringsGids een platform is voor alleondernemers. De motie White wordt hiermee op meerdere frontenuitgevoerd, met aandacht voor voldoende toegankelijkheid en gelijkheidbinnen ondernemerschapsfinanciering.7CBS (2021). Financieringsmonitor 2021. Bijlage A: Vrouwelijke ondernemers en hun zoektochtnaar financiering. Via: https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/aanvullende-statistische-diensten/2021/financieringsmonitor-2021/bijlage-a-vrouwelijke-ondernemers-en-hun-zoektocht-naar-financiering8Code V & Erasmus Centre for Entrepreneurship (2025). Code-V Data Report 2025. Via:https://www.code-v.nl/_files/ugd/f8f6d6_eba33e36ce2d4114a051b3d418d2d119.pdf9ESB (28 augustus 2025). Financiering lastiger bij ondernemers met een buiten-Europeseherkomst. Via: https://esb.nu/financiering-lastiger-bij-ondernemers-met-een-buiten-europese-herkomst/Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7056 6. Non-bancaire financiering: opvolging aanbevelingen Gezant Mijn aandacht richt zich ook op de uitdagingen van non-bancairefinanciers. SMF toont met haar jaaronderzoeken aan dat non-bancairefinanciers een groeiende rol spelen in de financiering van het mkb. Dezefinanciers verzorgen naar schatting ongeveer een derde van allemkb-financieringen onder de € 1 miljoen.10 Zij bedienen daarmee intoenemende mate de doelgroep die het moeilijkst aan financiering komt.Daarom onderschrijf ik het uitvoerige onderzoek van de Gezant enconvenantspartijen naar de funding van non-bancaire financiers. Er blijktgeen substantiele fundinguitdaging voor non-bancaire financiers datoverheidsingrijpen legitimeert, maar ik blijf op aanbeveling van de Gezantin gesprek met branches van non-bancaire financiers via het convenantom een vinger aan de pols te houden. Ook bij de evaluatie van hetfundinginstrument voor de non-bancaire sector, DACI,11 zal ik opdrachtgeven om de aanbevelingen en aandachtspunten van de Gezant nadruk-kelijk mee te nemen in het onderzoek.De Gezant merkt verder op dat het in het kader van zorgvuldig enverantwoord financieren voor financiers van groot belang is om toegangte hebben tot data van het Bureau Krediet Registratie (BKR), uit hetUltimate Beneficial Ownership (UBO-)register en uit het Externe Verwij-zingsregister (EVR) van het Incidentenwaarschuwingssysteem FinanciëleInstellingen (IFI).Het BKR-register helpt financiers om overkreditering te voorkomen.Zakelijke financiers hebben nu toegang op vrijwillige basis, maar volgensde Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is een wettelijke grondslag(verplichting) daarvoor vereist. Ik verken of dit met een wetswijziginghaalbaar is, zonder onnodige regeldruk voor de zakelijke kredietmarkt.Het UBO-register helpt poortwachters om de uiteindelijk begunstigdenvan hun cliënten te identificeren onder de Wwft. Sinds een uitspraak vanhet Hof van Justitie van de EU is het register niet meer volledigopenbaar12. Hierdoor kunnen bepaalde non-bancaire financiers zondervergunning of registratie geen directe toegang hebben, omdat KVK henniet als zodanig kan herkennen. Zij moeten nu cliënten vragen om eengewaarmerkt uittreksel. De Minister van Financiën zoekt bij de implemen-tatie van de zesde antiwitwasrichtlijn naar een oplossing. Intussen zoek iknaar een tussenoplossing om financiers en mkb’ers te ontlasten.Het IFI is een privaat systeem om frauderisico’s te signaleren, met het EVRals register voor ernstige incidenten. Toegang is nu beperkt tot financiersmet een vergunning van DNB of AFM, waardoor non-bancaire financiersworden uitgesloten. De Gezant adviseert hen ook toegang te geven. Ditvraagt een wijziging van het protocol, dat opnieuw door AP moet wordengoedgekeurd. Omdat het een volledig privaat systeem is, zal ik eenbemiddelende rol spelen en partijen bijeenbrengen om de mogelijkhedente verkennen.10In volume. Zie: Stichting MKB-Financiering – Onderzoek non-bancaire financiering 202411DACI is opgericht om de funding van alternatieve financiers, die op hun beurtfinanciering aan het kleine mkb verstrekken, te verbeteren.12Gevoegde zaken C-37/20 Luxembourg Business Registers en C-601/20 Sovim. HvJ EU22 november 2022, ECLI:EU:C:2022:912Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7057 7. Normen en gedragspraktijken in de non-bancaire markt Ik ben voortdurend in gesprek met de SMF over hoe de non-bancairemarkt optimaal kan functioneren. Inmiddels heeft SMF een evaluatie latenuitvoeren naar de werking van de Gedragscode MKB Financiers. Dezeevaluatie laat zien dat de gedragscode bijdraagt aan transparanteretariefstelling, een toename van gesprekken over passend en verantwoordfinancieren, bredere toepassing van het Uniform Krediet Overzicht enmeer bewustwording onder adviseurs en financiers over zorgplicht enproductpassendheid. Ook leidt de code tot herkenning van goed enonwenselijk gedrag, stimuleert zij zelfreflectie in de sector en vormt zij debasis voor een publieke standaard die inmiddels invloed heeft op hetbredere financieringslandschap. Tegelijkertijd blijkt dat de code onvol-doende bekend is onder ondernemers, de naleving beperkt wordtgecontroleerd en de governance van SMF verwarring oproept doordattoezicht, lobby en ondersteuning onder één entiteit vallen. Aanbevolenwordt om de governance te versterken door een onafhankelijke toetsing,het toezicht uit te breiden via herhaalde audits, de code zichtbaarder temaken via onder meer adviseurs en de FinancieringsGids, en te strevennaar samenvoeging met andere gedragscodes voor meer eenduidigheid.Uiteraard blijf ik, conform de motie van het lid Van Meetelen, in gesprekmet SMF omtrent het aanscherpen van de criteria en controlemecha-nismen voor keurmerken van non-bancaire kredietverstrekkers. Met SMFworden vervolggesprekken gevoerd over de wijze waarop deze aanbeve-lingen kunnen worden opgevolgd en wordt verkend of ondersteuningvanuit EZ wenselijk en mogelijk is.Ik zal uw Kamer in de voortgangsbrief mkb-financiering (voorjaar 2026)nader informeren over de uitkomst van de vervolggesprekken enbeschouw de motie Van Meetelen hiermee afgedaan.8. Nader onderzoek proportioneel delen zekerheden niet nodig In de kabinetsreactie op het IBO Bedrijfsfinanciering heeft het kabinetaangegeven zorgvuldig te beoordelen of er aanleiding is voor naderonderzoek naar uitdagingen rond het proportioneel delen van zeker-heden.13 De afgelopen maanden hebben er gesprekken plaatsgevondenmet diverse marktpartijen. Uit deze gesprekken blijkt dat de meestepartijen de geschetste knelpunten niet herkennen of beheersbaar achtenbinnen de bestaande praktijk.Het proportioneel delen van zekerheden maakt kredietverleningcomplexer en duurder, omdat onderpanden doorlopend moeten wordengewaardeerd en financiers onderling moeten afstemmen. Dit kan ertoeleiden dat ondernemers – ook mkb’ers die nu zonder problemen finan-ciering krijgen – juist moeilijker toegang tot krediet krijgen, vooral bijkleinere leningen.Het uitvoeren van een dergelijk onderzoek zou bovendien moeilijkuitvoerbaar zijn, omdat hiervoor vertrouwelijke marktgegevens nodig zijn.Tegen deze achtergrond zie ik geen noodzaak tot aanvullend onderzoek. Ikblijf echter voortdurend in gesprek met de sector om goed zicht te houdenop andere signalen of ontwikkelingen.1413Kamerstuk 32 637, nr. 65814Hiermee doe ik het tweede deel van de toezegging uit het commissiedebat op 20 maart 2025af over de BMKB en tweede hypotheek (TZ202503-098).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7058 In plaats van verder onderzoek naar proportioneel delen van zekerheden,kiest het kabinet ervoor om zich te richten op concrete maatregelen dielasten voor ondernemers verminderen en daarmee financiering aan hetmkb kan stimuleren. Het kabinet heeft reeds belangrijke stappen gezetmiddels de Wet opheffing verpandingsverboden (die op 1 juli 2025 inwerking is getreden), waardoor ondernemers hun handelsvorderingenvaker kunnen benutten als onderpand bij kredietverlening. Daarnaastwordt vanuit Justitie en Veiligheid gewerkt aan een voorstel om hetpandrecht op enkele punten verder te actualiseren, waaronder hetwettelijk faciliteren van de digitalisering van de registratie van een stilpandrecht.Daarmee worden lasten voor het bedrijfsleven verlaagd en is deverwachting dat kredietverlening aan met name het mkb wordt gestimu-leerd. Daarom steun ik dit voornemen van harte.9. Onderzoek naar beleidsopties stimuleren risicodragendkapitaal Op 8 april heeft het kabinet het onderzoeksrapport van Dialogic naar destimulering van risicodragend kapitaal voor het mkb en startups met uwKamer gedeeld15. In het rapport zijn verschillende beleidsopties onder-zocht, onder meer om mkb-financiering fiscaal te stimuleren. Het kabinetbestudeert deze opties en geeft voor het einde van dit jaar een beleidsin-houdelijke reactie. In deze beleidsreactie wordt ook de motie Dassen-Martens-America meegenomen waarin om uitwerkingen van een fiscalestimuleringsregeling voor startups wordt verzocht16.10. Vervolg Deze brief laat zien dat er op meerdere fronten, in samenwerking met desector, voortgang wordt geboekt om de toegang tot mkb-financiering teverbeteren. Zo maak ik de financieringsopties meer vindbaar voorondernemers via de FinancieringsGids. Daarnaast versterk ik met demodernisering van de BMKB de effectiviteit van een belangrijk financie-ringsinstrument. Bovendien krijg ik dankzij betere data en de samen-werking met convenantpartners scherper zicht op de knelpunten in demarkt. Tot slot werk ik aan een breder en steviger fundament onder hetfinancieringsecosysteem, onder meer door aandacht te geven aannon-bancaire financiers, inclusieve toegang en zorgvuldige regelgeving.Dat betekent dus dat het werk doorgaat. Ook in deze demissionaire faseblijf ik mij inzetten voor een financieringsmarkt die werkt voor het mkb.De Minister van Economische Zaken,V.P.G. Karremans15Kamerstukken 32 637 en 33 009, nr. 671.16Zie ook Kamerstuk 32 637, nr. 702.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 7059