Verslag jaarvergadering Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202436 410 IXVaststelling van de begrotingsstaat van hetMinisterie van Financiën (IXB) en debegrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voorhet jaar 2024Nr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 juni 2024Met deze brief blik ik terug op de jaarvergadering van de Europese Bankvoor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD). De jaarvergadering vondplaats van 14-16 mei in Yerevan, Armenië. Armenië maakt onderdeel uitvan de Nederlandse kiesgroep en daarom was het extra bijzonder datNederland dit jaar voorzitter was van de Raad van Gouverneurs van deEBRD. Deze brief is in nauwe afstemming met de Minister voor Buiten-landse Handel en Ontwikkelingssamenwerking tot stand gekomen.De jaarvergadering vond plaats tegen de achtergrond van de kapitaalver-hoging1 waartoe de gouverneurs besloten in december 2023 en hetbesluit tot geografische uitbreiding van het operatiemandaat naarSub-Sahara Afrika (SSA) en Irak2. De jaarvergadering vormde tevens hetstartschot van de discussies over de nieuwe langetermijnstrategie van deBank: het Strategic and Capital Framework (SCF) 2026–2030. Op dejaarvergadering konden gouverneurs hun belangrijkste punten naar vorenbrengen met betrekking tot het nieuwe SCF. Het nieuwe SCF zal voort-bouwen op het bestaande SCF inclusief de blijvende steun aan Oekraïneen de uitbreiding naar SSA en Irak. Naast Oekraïne en de uitbreiding vanhet operatiemandaat is gesproken over andere prioriteiten binnen hetbeleid van de Bank, zoals de focus op private sector mobilisatie, aandachtvoor klimaat(adaptatie) en de wijze waarop de Bank omgaat met hetmeten van impact. De komende maanden zal de langetermijnstrategie inmeer detail uitgewerkt worden. De finale besluitvorming zal geschiedenop de jaarvergadering in 2025 in Londen. Tot slot is tijdens de jaarverga-dering de huidige President van de EBRD, Odile Renaud-Basso, voor eenperiode van vier jaar herkozen.1Kamerstukken II 2023/24, 36 410 IX, nr. 36, p. 2–3.2Kamerstukken II 2022/23, 36 200 IX, nr. 43, p. 3. kst-36410-IX-44ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IX, nr. 441 OekraïneSinds de start van de oorlog heeft de Bank meer dan 4 miljard eurogeïnvesteerd in de reële economie en kritieke infrastructuur van Oekraïne.De in december 2023 goedgekeurde kapitaalverhoging stelt de EBRDdankzij de hefboomwerking van deze inleg in staat om het huidige niveauvan jaarlijkse investeringen in Oekraïne te handhaven en zo nodig verderte intensiveren ten behoeve van de wederopbouw zonder garanties vandonoren en onder behoud van de AAA-rating van de Bank. In lijn met haaraandeel in de Bank geeft de kapitaalverhoging Nederland het recht omvoor 100 miljoen euro in te schrijven op aandelen. Het voornemen om ditte doen is aan uw Kamer voorgelegd in de Voorjaarsnota3.Bijna alle landen spraken tijdens de jaarvergadering hun blijvende steunuit voor Oekraïne en veroordeelden de Russische inval. Veel gouverneursriepen de EBRD op om Oekraïne en andere landen die getroffen wordendoor de oorlog te blijven steunen. Ook Nederland heeft uitgesprokenOekraïne te zullen blijven steunen en is zeer tevreden met de steun van deEBRD in Oekraïne en aangrenzende landen, waaronder Georgië, Moldaviëen Armenië. Daarnaast benadrukt Nederland het belang van goedesamenwerking en nauwe coördinatie tussen verschillende InternationaleFinanciële Instellingen die in Oekraïne actief zijn. We zijn content dat ookandere aandeelhouders de blijvende steun van de EBRD aan Oekraïne alseen belangrijke prioriteit zien voor de komende SCF-periode.Geografische uitbreiding naar Sub-Sahara Afrika en IrakVanaf 2025 zal de EBRD haar operaties beperkt en stapsgewijs uitbreidennaar zes landen in SSA en Irak. Benin, Irak, Kenia en Senegal warentijdens de jaarvergadering aanwezig. Kenia en Senegal als observant. Hetbesluit om het geografische werkingsmandaat uit te breiden vereist eenwijziging van de statuten van de EBRD, wat geratificeerd moet wordendoor een gekwalificeerde meerderheid van aandeelhouders. Nederlandheeft tijdens de jaarvergadering in Yerevan aangekondigd dat hetratificatieproces in Nederland op 12 mei jl. is afgerond4.Nederland heeft in de aanloop naar dit reeds op de vorige jaarvergaderinggenomen besluit benadrukt dat een selectieve uitbreiding van hetoperatiemandaat niet ten koste mag gaan van de steun aan de bestaandeoperatielanden en Oekraïne in het bijzonder. Daarnaast is Nederland vanmening dat samenwerking met bestaande ontwikkelingsactoren, zoals deAfrikaanse Ontwikkelingsbank en de International Finance Corporation(IFC) van de Wereldbank, cruciaal is voor een effectief handelen van deEBRD. Omdat Nederland op beide punten toezeggingen heeft ontvangenvan de EBRD heeft Nederland vorig jaar ingestemd met dit besluit.Van de bovengenoemde landen zijn Benin en Irak reeds lid van de Bank enhebben de overige inmiddels ook de goedkeuring van de Raad vanGouverneurs ontvangen om toe te treden. Voor Kenia en Nigeriagebeurde dit met brede steun tijdens de jaarvergadering in Yerevan.Hiermee bekrachtigden gouverneurs hun steun voor de uitbreiding vanhet operatiemandaat. Nederland is tevreden met deze steun en het feit datook andere gouverneurs het belang van goede samenwerkingen tussende verschillende internationale instellingen in SSA benadrukten.3Kamerstukken 2023/24, 36 550, nr. 1, p. 149.4Kamerstukken 2023/24, 36 533, nr. 1.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IX, nr. 442 Overige onderwerpenOnder gouverneurs bestaat in grote mate overeenstemming over eenblijvende focus van het nieuwe SCF, voortbouwend op het bestaande SCF,op de onderwerpen: klimaat, (gender) inclusiviteit, goed bestuur,digitalisering en private sector mobilisatie. Gouverneurs riepen de EBRDdaarbij op om de strategische afspraken na te komen die vorig jaar zijngemaakt tijdens de onderhandelingen over de kapitaalverhoging. Datbehelst dus ook de blijvende steun aan Oekraïne en de uitbreiding naarSSA en Irak. Veel landen benadrukten daarnaast het belang van hettransitiemandaat van de EBRD om landen te helpen ontwikkelen naargoed functionerende markteconomieën en het politieke mandaat van deBank om alleen landen te ondersteunen die gecommitteerd zijn aan deprincipes van multi-partijen democratie en pluralisme.De blijvende steun voor Oekraïne en de uitbreiding naar SSA en Irak zijnvoor Nederland belangrijke beleidsprioriteiten in het nieuwe SCF.Daarnaast hecht Nederland met name waarde aan de inkadering van detoenemende prioriteiten van de Bank binnen een duurzaam houdbaarfinancieel en budgettair raamwerk, en een effectieve sturing op en hetmeten van impact. Daarnaast zijn voor Nederland de mobilisatie vanprivaat kapitaal en de inzet van de Bank op klimaatfinanciering, waaronderklimaatadaptatie belangrijk.De voorzitter concludeerde dat, in lijn met de Nederlandse inzet, velegouverneurs de EBRD opriepen om waar mogelijk bij projecten meer teinvesteren in klimaatadaptatie en private sector mobilisatie. Ook deandere Nederlandse prioriteiten, zoals het genoemde duurzaam houdbaarfinancieel en budgettair raamwerk, effectief meten van en sturen opimpact en de samenwerking tussen verschillende multilaterale ontwikke-lingsbanken kregen steun. Omdat veel gouverneurs verwachten dat degeopolitieke onzekerheid de komende tijd zal aanhouden, werd de EBRDook opgeroepen om de weerbaarheid van haar operatielanden teversterken en de fragiliteit van deze landen te adresseren. Nederland istevreden met de uitkomsten van de discussie op de jaarvergadering enziet uit naar de verdere uitwerking van het nieuwe SCF in de komendeperiode.PresidentsverkiezingenTot slot is de zittende President Odile Renaud-Basso herkozen voor eennieuwe periode van vier jaar. Nederland steunde haar kandidatuur en zij isals enige kandidaat unaniem herkozen.De Minister van Financiën,S.P.R.A. van WeyenbergTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IX, nr. 443