Resultaat onderzoek naar het delen van zwarte lijsten tussen de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen en afdoen van toezeggingen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 936LuchtvaartbeleidNr. 1181 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 december 2024Bij Kamerbrief1 van 3 april 2023 bent u geïnformeerd over de proble-matiek van ordeverstorende passagiers aan boord van een vliegtuig.Hierin is toegelicht welke stappen de Nederlandse luchtvaartmaatschap-pijen doorlopen om inzicht te krijgen in hoeverre het uitwisselen vangegevens van ordeverstorende passagiers (zwarte lijsten) significantbijdraagt aan het terugbrengen van het aantal ordeverstorende passa-giers. Hieronder worden de resultaten van dit onderzoek toegelicht eningegaan op meerdere maatregelen waar de sector dit jaar samen met hetMinisterie van IenW aan heeft gewerkt.Onderzoek naar het delen van zwarte lijstenDe luchtvaartmaatschappijen, de Koninklijke Marechaussee (hierna: KMar)en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) hebben onderzocht in hoeverrehet delen van zwarte lijsten bijdraagt aan het terugbrengen van het aantalordeverstorende passagiers. Hierbij is naar de volgende aspectengekeken: de effectiviteit van het delen van zwarte lijsten tussen KLM enTransavia, herhaling van strafbaar gedrag, de kwalificatie van overtre-dingen door luchtvaartmaatschappijen en de geschiktheid van het delenvan zwarte lijsten als maatregel.Uit het onderzoek is gebleken dat het delen van zwarte lijsten tussen deNederlandse luchtvaartmaatschappijen onderling niet het juiste middel isom het aantal ordeverstorende passagiers terug te dringen. KLM enTransavia delen sinds 2022 de zwarte lijsten met elkaar. Ondanks het delenvan de zwarte lijsten is in oktober 2024 het aantal ordeverstorendepassagiers met 52% bij KLM en 168% bij Transavia ten opzichte van 2022gestegen. Ook blijkt uit het onderzoek dat het aantal recidiverendeordeverstorende passagiers nihil is. In de zaken die het OM hebbenbereikt betrof het telkens misdragingen van andere passagiers.1Kamerbrief van 3 april 2023, kenmerk 31 936, nr. 1054. kst-31936-1181ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 11811 Kortom, de beschikbare data laat niet zien dat het delen van de zwartelijsten leidt tot een vermindering in het aantal ordeverstorende passa-giers. Daarnaast bestaan er forse belemmeringen van juridische enoperationele aard die de totstandkoming van het delen van passagiersge-gevens binnen afzienbare tijd met een realistische inzet van mensen enmiddelen onmogelijk maakt.Vervolgaanpak ordeverstorende passagiersTijdens de besprekingen met de luchtvaartmaatschappijen, Schiphol,regionale luchthavens, de KMar en het OM zijn wel aanknopingspuntengevonden voor maatregelen waarmee op de korte termijn zinvollestappen kunnen worden gezet. Het betreft de volgende stappen:1.Onderzoek naar de aard en omvang van de problematiek rondordeverstorende passagiersHet feit dat het aantal ordeverstorende passagiers alleen maar aan hetgroeien is, en dat deze stijging niet door terugkerende overtrederskomt, vraagt om meer inzicht in de problematiek. Daarom is gestartmet het onderzoek naar de aard en omvang van de problematiek inNederland. Dit onderzoek moet leiden tot gerichtere en aanvullendemaatregelen die significant zullen bijdragen aan de vermindering vanhet aantal ordeverstorende passagiers. Dit onderzoek wordt door IenWgetrokken en uitgevoerd in samenspraak met betrokken partijen. Hetonderzoek is in het eerste kwartaal van 2025 gereed.2.CommunicatiestrategieParallel aan bovenstaande actie wordt gewerkt aan een communicatie-strategie. Het doel is om een strategie op te stellen waarbij passagiersworden aangespoord beter na te denken over de impact van hungedrag op de luchthavens en aan boord van vliegtuigen.3.EASA-campagneSamen met het European Union Aviation Safety Agency (hierna:EASA) werkt Nederland aan een campagne ter vergroting van hetbewustzijn van de passagiers over de (juridische) gevolgen vanongeoorloofd gedrag op de luchthavens en aan boord van vliegtuigen.Naar verwachting wordt de campagne in het eerste kwartaal van 2025gelanceerd.Het aantal ordeverstorende passagiers neemt onrustbarend toe en ditheeft de aandacht van het Ministerie van IenW én de sector. Ik wilbenadrukken dat de luchtvaartsector in nauwe samenwerking met deoverheid belangrijke stappen zet en heeft gezet. Zo hebben betrokkenpartijen in december 2023 een intentieverklaring ondertekend die de basisbiedt om ook in de toekomst samen te werken en maatregelen te treffen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 11812