Amendement van het lid Ellian over het gebruik van videoconferentie als hoofdregel bij verdachten in EBI's en AITs

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 327Vaststelling van het nieuwe Wetboek vanStrafvordering (Wetboek van Strafvordering)Nr. 28 AMENDEMENT VAN HET LID ELLIANOntvangen 24 januari 2025 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:Aan artikel 1.11.4, derde lid, wordt een zin toegevoegd, luidende: Indiende verdachte zich bevindt in een afdeling voor intensief toezicht alsbedoeld in artikel 1, onderdeel g, van de Penitentiaire beginselenwet of ineen extra beveiligde inrichting als bedoeld in artikel 13, eerste lid,onderdeel d, van die wet, wordt gebruik gemaakt van videoconferentie,tenzij de rechter wegens bijzondere redenen anders beslist.».Toelichting Al geruime tijd pleit indiener voor het beperken van vervoersbewe-gingen van gedetineerden van wie een hoog of extreem hoog risicouitgaat. Dit zijn gedetineerden die in een Afdeling Intensief Toezicht of ineen Extra Beveiligde Inrichting zitten. De vervoersbewegingen diegepaard gaan met de verplaatsingen van en naar rechtbanken van dit typegedetineerde, brengen onaanvaardbare en onwenselijke risico’s en kostenmet zich mee. Het vervoersmoment is immers het meest kwetsbaremoment en vraagt enorme inzet van allerlei diensten zoals het BijzonderOndersteuningsteam van de Dienst Vervoer en Ondersteuning en deDienst Speciale Interventies. Daarbij dient in ogenschouw te wordengenomen dat ook veel aanvullende beveiligingsmaatregelen noodzakelijkzijn op de locatie waar de zitting wordt gehouden. Deze maatregelenkosten veel capaciteit en zijn een onevenredige belasting voor het lokaalgezag alsmede de lokale capaciteit.Naar aanleiding van de aangenomen motie Ellian/Palland van16 december 2021, is het Besluit Videoconferentie in 2023 aangepast. Metdeze aanpassing werd het mogelijk voor de rechter om te beslissen dateen verdachte via videoverbinding aanwezig is indien de beveiliging datnoodzakelijk maakt. De formulering van die aanpassing is nu overge-nomen in het voorgestelde artikel 1.11.4. Voorgesteld wordt immers omde beslissing aan de rechter te laten of een verdachte fysiek aanwezigmoet zijn op de zitting. Indiener is van mening dat het wettelijk kst-36327-28ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 327, nr. 281 uitgangspunt moet zijn dat gedetineerden van wie per definitie een hoogof extreem hoog veiligheidsrisico uitgaat, via videoverbinding aanwezig isbij het onderzoek ter terechtzitting. In de Extra Beveiligde Inrichting zijnuitstekende videoruimtes ingericht van hoge kwaliteit en de meestePenitentiaire Inrichtingen hebben videoruimtes. Bovendien is in Vught ookeen zittingszaal gebouwd alwaar ook een zitting deels via videoverbindingkan plaatsvinden.Door het wettelijk uitgangspunt te verankeren worden discussies overde aanwezigheid van een verdachte voorkomen. Het uitgangspunt wordtalsdan namelijk aanwezigheid via videoverbinding tenzij sprake is vanbijzondere redenen. Daarbij moet gedacht worden aan redenen diegelegen zijn in de sfeer van onderdelen van het onderzoek ter terecht-zitting waar de verdachte fysiek aanwezig moet zijn, zoals bijvoorbeeldeen getuigenverhoor. Het is de bedoeling dat de rechter deze uitzonderingzeer terughoudend toepast.Indiener hecht eraan te benadrukken dat het voorgestelde amendementin overeenstemming is met hoger recht en verwijst naar EHRM 5 oktober2006, appl.nr. 45106/04 (Marcello Viola/Italië) en EHRM 13 november 2014,appl.nr. 43952/09 (Bosti/Italië).EllianTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 327, nr. 282