Toezegging gedaan tijdens het commissiedebat Water van 26 maart 2025, over de zorgen en voorstellen van de Vereniging van Waterbouwers (VvW) in relatie tot waterveiligheidsprojecten in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202527 625WaterbeleidNr. 715 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2025In het Commissiedebat Water van 26 maart jl. is aan het lid Soepboertoegezegd1 schriftelijk in te gaan op de zorgen en voorstellen van deVereniging van Waterbouwers (VvW) in relatie tot waterveiligheidspro-jecten in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Hierondervolgt een reactie op de verschillende punten.Zorgen VvW over KRW-vergunningenDe VvW heeft allereerst haar zorgen geuit dat vergunningverlening voorHWBP-projecten na 2027 problematisch gaat worden door regelgevingrond de Kaderrichtlijn Water (KRW).Het risico dat waterveiligheidsprojecten in het geding zijn, doordat geenvergunningen verleend kunnen worden vanwege de KRW-regelgeving, isniet groot. Een project komt pas in het geding als het project in hetbetreffende waterlichaam ervoor zorgt dat KRW-doelen niet gehaaldworden. Dat lijkt onwaarschijnlijk. Dijkversterkingsprojecten vallenbovendien vaak onder een uitzonderingsmogelijkheid van de KRW,namelijk dat sprake is van een hoger openbaar belang. Daardoor kunnenze meestal doorgaan, ook al zouden ze in strijd zijn met de KRW-doelen.Voor de aspecten waar het toch knelt, maakt het ministerie zich in Europasterk voor verdere versoepeling van de KRW-regelgeving. Dat geldt metname als in het water grond verplaatst wordt met daarin PFAS of andereschadelijke stoffen. Specifiek op dat punt pleit Nederland voor eenaanvullende uitzondering in Europees verband. Daar zijn de anderelidstaten het al mee eens. De onderhandelingen met het EuropeesParlement en de Commissie lopen nog.1TZ202504-058 kst-27625-715ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 625, nr. 7151 In de brief over de stand van zaken rond de KRW die de Kamer vooraf-gaand aan het Commissiedebat Water van 17 juni a.s. zal ontvangen,wordt daar verder op ingegaan.Uitvoeringsversnellers VvWDe VvW heeft onlangs een brochure met ideeën aangeboden om deuitvoering van HWBP-projecten te versnellen. Enkele daarvan zijn ook inhet afgelopen Commissiedebat Water aan de orde gekomen.Hieronder per voorstel een reactie.1. Organiseer centrale regie, voer regionaal uitMeer centrale regie is onderwerp van gesprek met de waterschappen bijde herijking van het HWBP. Hierbij is het doel: efficiëntie en doelmatigeuitvoering. Tegelijkertijd moet ook rekening gehouden worden met dezelfstandige bestuurlijke rol van de waterschappen als alliantiepartners enfinanciers in het HWBP. Aanbevelingen van de Vereniging van Water-bouwers, aanbevelingen uit de externe evaluaties van de Waterwet ensubsidieregeling en van de Taskforce Deltatechnologie worden meege-nomen in de afwegingen hoe te komen tot meer centrale regie.2. Voeg projecten samen in (regionale) portfoliocontractenPortfoliocontracten kunnen van belang zijn om uitvoering van het HWBPte versnellen en te vereenvoudigen. In dergelijke contracten wordenmeerdere (vergelijkbare) deelprojecten gefaseerd in de tijd aangepaktzodat er in elk vervolgproject kan worden geleerd van de ervaring uit hetvoorgaande project. Tegelijkertijd speelt beheersbaarheid en de omvangvan contracten ook een rol. Bij enkele projecten wordt deze contractvormin de voorbereiding nu reeds meegewogen. Binnen de herijking van hetHWBP bekijken we de mogelijkheden van de portfoliocontracten, gerichtop een doelmatige uitvoering van de opgave. Voor de uitvoering vanprojecten door Rijkswaterstaat (RWS) geldt dat, waar dat passend is,gebruik zal worden gemaakt van de bundeling van projecten in portfolio’s,uiteraard onder voorwaarde van beheersbaarheid.3. Voeg programma’s samen (HWBP, KRW, RvR 2.0, PAGW).Verschillen in (gebiedsgerichte) doelen, regelgeving en financiering vandeze Rijksprogramma’s zijn de aanleiding geweest om de programma’snaast elkaar in te richten. Ook de KRW heeft een ander tijdspad en zalomwille van het tempo niet altijd gekoppeld kunnen worden aan deandere opgaven. Dit neemt niet weg dat ik de noodzaak zie om meersynergie tussen bovengenoemde programma’s te realiseren. Daaromwordt binnen Ruimte voor de Rivier 2.0 onderzocht hoe we Rijkspro-gramma’s beter op elkaar kunnen laten aansluiten. Ook worden nu almaatregelen genomen om bijvoorbeeld de programmering van PAGW(Programmatische Aanpak Grote Wateren) en HWBP op elkaar af testemmen zodat vroegtijdig duidelijk wordt waar synergiekansen zitten, ofwaar juist niet. Daarnaast wordt in de uitvoering bij RWS vanuit efficiency-en omgevingsoogpunt gebiedsgericht gewerkt. Daarmee zal in de praktijkde uitvoering vaak nu al worden samengevoegd waar dat logisch enwerkbaar is.4. Maak van tweefasen-aanpak de standaardBij het HWBP wordt al veel gebruik gemaakt van een tweefasen-aanpak(waarbij expertise van aannemers al in de planfase wordt benut), maar ermoet nog meer ervaring met de doelmatigheid worden opgedaan. In deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 625, nr. 7152 externe evaluatie van de subsidieregeling HWBP is geadviseerd eenkwantitatieve benchmark groep binnen het HWBP in te richten om op diemanier de effectiviteit van de tweefasen-aanpak te kunnen toetsen. Dezeaanbeveling zal meegenomen worden in de uitwerking van de herijkingvan het HWBP.Voor de instandhoudingsopgave van RWS wordt een standaardwerkwijzehet bundelen van opdrachten in portfolio’s met soortgelijke objecten ofprojecten. Een tweefasen-aanpak is met name geschikt voor projecten enportfolio’s die veel onzekerheden kennen waardoor de risico’s voorafmoeilijk zijn in te schatten. De fasering wordt benut om hierover meerduidelijkheid te verkrijgen voordat een definitieve prijs wordt overeenge-komen.5. Verruim voorwaarden voor fastlane aanpak HWBP-projectenIk deel de ambitie om processen te versimpelen en bureaucratie terug tedringen.Een fastlane-aanpak, waarbij verkenning-, plan- en realisatiefase van eenproject kunnen worden gecombineerd, is daar een voorbeeld van. In deherijking worden afspraken beschouwd die het kiezen voor een fastlane-aanpak binnen het HWBP aantrekkelijker maken. Daarnaast wordt bij deherijking van het HWBP ook gestreefd naar versimpeling van het reguliereproces. De aanbeveling om naar de fastlane-aanpak te kijken komt ook uitde externe evaluatie van de subsidieregeling van het HWBP.Zoals hierboven aangegeven sluiten de denkrichtingen van de VvW aanbij de gesprekken die we momenteel hebben met de waterschappen in hetkader van de herijking van het HWBP. Van belang is om deze denkrich-tingen te vertalen naar wat het beste is voor het programma als geheel.Daarbij is de toepassing daarvan afhankelijk van de nog lopendegesprekken, waarbij we moeten zoeken naar de goede balans tussen deeigen bestuurlijke verantwoordelijkheid die waterschappen hebben, deregionale verschillen en het optimaal inzetten van de gezamenlijke kennisals HWBP-alliantie.Eind 2025 worden de afspraken rond de herijking van het HWBP met deKamer gedeeld.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 625, nr. 7153