Lijst van vragen en antwoorden over het Rapport van de Algemene Rekenkamer bij het Jaarverslag 2008 VROM

31924XISlotwetenjaarverslagMinisterievanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerenvandebegrotingsstaatvanhetWaddenfonds2008Nr.7LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld18juni2009DevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer1,heefteenaantalvragenaandeAlgemeneRekenkamervoorgelegdoverhetrapportbijhetjaarverslag2008vanhetministerievanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerenvandebegrotingsstaatvanhetWaddenfonds(kamerstuk31924XI,nr.4).DeAlgemeneRekenkamerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan17juni2009.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,KoopmansDegriffiervandecommissie,VanderLeeden1Samenstelling:Leden:VanGent(GL),VanderStaaij(SGP),Poppe(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),onder-voorzitter,Depla(PvdA),VanBochove(CDA),Koopmans(CDA),voorzitter,Spies(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Vietsch(CDA),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA,Neppérus(VVD),VanLeeuwen(SP),Jansen(SP),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Madlener(PVV),Ouwehand(PvdD),Bilder(CDA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(CU)enLinhard(PvdA).Plv.leden:Vendrik(GL),VanderVlies(SGP),Polderman(SP),Remkes(VVD),Jacobi(PvdA),Pieper(CDA),Koppejan(CDA),Ormel(CDA),Kos¸erKaya(D66),Leijten(SP),Schreijer-Pierik(CDA),DeKrom(VVD),Vermeij(PvdA),Waal-kens(PvdA),Vos(PvdA),Zijlstra(VVD),Lang-kamp(SP),Gerkens(SP),VanBeek(VVD),Schermers(CDA),Agema(PVV),Thieme(PvdD),Sterk(CDA),Ortega-Martijn(CU)enBesselink(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1322920809tkkst31924-XI-7ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.71 1«Deministergeeftinhaarreactieaandatergeensprakemeerisvanernstigeonvolkomenhedenomdaterveelverbeterdistenopzichtevanvoorgaandejaren.Onderschrijftudezereactie?»Nee,dieonderschrijvenwijniet.WijbeoordelendeproblemenindefinanciëlefunctiebijhetMinisterievanVROMditjaaralseenernstigeonvolkomenheidinhetfinancieelbeheer.Medealsgevolgvandezeproblemenzijnditjaardetolerantiegrenzenopdeverantwoordings-niveausbijdejaarverslagenvanhetMinisterievanVROMenWWIover-schreden.Bovendienbestaandeproblemenindefinanciëlefunctiealgeruimetijdenkomenzeindebreedtevoorbinnenhetministerie.MethetVerbeterplanfinanciëlefunctieenjaarverantwoordingheeftdeministervanVROMin2008diverseverbetermaatregelengenomen,ondermeeromdenalevingvandeinterneproceduresteverbeterenenomdeinternecontrole(IC)binnenhetkerndepartementteversterken.Ditzijntweeonderdelenvandefinanciëlefunctiewaarzichaljarenhardnekkigeproblemenvoordoen.Wijhebbenookbeoordeeldofdeverbeter-maatregelenresultaathebbengehadenofhetindepraktijkbetergaatmetdefinanciëlefunctie.Hieroverkregenwegeenzekerheid,mededoordatdemeesteverbetermaatregelenpasin2009zullenwordenuitge-voerd.Wekunnenwelzeggendatin2008erbinnenhetMinisterievanVROMnogsteedsteweinigaandachtwasvoorfinanciëleprocessen.Datblijktnietalleenuitonsonderzoek,maarookuitderapportagesvandeICendeRijksauditdienst.Deinterneprocedureswordennognietvoldoendenageleefd,metalsresultaateentolerantieoverschrijdingopverantwoor-dingsniveaubijdejaarverslagenvanhetMinisterievanVROMénWWI.2«BentuvanmeningdatdeKamerinstaatisomhetministerievanVROMadequaattecontrolerenmetditjaarverslag?»IndeverantwoordingvanhetMinisterievanVROMkandeTweedeKamernietmeerzienofalleindebegrotingbeoogdedoelenenprestatieszijngerealiseerd.Ditiseengevolgvandeafsprakenbinnenhetexperimentmetdejaarverslagenvaneenaantaldepartementen.TijdenshetVerantwoordingsdebatop22mei2007heeftdeTweedeKamerhaarzorgengeuitoverdekwaliteitvanhetverantwoordingsproces.NaaraanleidingdaarvanheeftdeministervanFinanciëninoverlegmetdeAlgemeneRekenkamerendeTweedeKamerbeslotentoteenexperimentmetdejaarverslagenvaneenaantaldepartementen.Hetdoelvanhetexperimentisomdejaarverslagenmeerfocusenpolitiekezeggingskrachttegevenenomdeverantwoordingslastenteverminderen.Debetrokkenministersverantwoordenzichinhetbeleidsverslagvanhunjaarverslaguitgebreidoverdekabinetsprioriteitenuithetcoalitieakkoordenoverenkeledepartementspecifiekebeleidsprioriteiten.Overbeleidsartikelendienietonderdezeprioriteitenvallen,nemenzijalleeneenfinanciëleverantwoordingopinhetjaarverslag.Hetexperimentmethetjaarverslagzalin2010rijksbreedwordengeëvalueerd.HetministerievanVROMiseenvandedepartementendieaanhetexperi-mentmeedoet,ditjaarvoorheteerst.Inhetjaarverslagisdeniet-financiëlebeleidsinformatielosgekoppeldvandefinanciëleinformatie.Debeleidsinformatiestaatinhetbeleidsverslag,definanciëleinformatieindetoelichtingbijdebeleidsartikelen.DeministervanVROMverantwoordtzichinhetbeleidsverslagoverdedepartementsspecifiekeprioriteiten.Dezeloskoppelingisgedeeltelijkopgevangendoordatinhetbeleids-verslageentabelBudgettaireenfinanciëleconsequentiesvandebeleids-prioriteiten2008isopgenomen.UitdetoelichtingbijdebeleidsartikelenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.72 wordtnietduidelijkwelkdeelvandeverantwoordeuitgavendekabinets-prioriteitenbetreft.Inhetbeleidsverslagwordt2%vandetotaleuitgavenvanhetMinisterievanVROMverantwoord.Ditisweleenerglaagpercen-tagenuookalsgevolgvanhetexperimentindeniet-prioritairebeleids-artikelengeenbeleidsinformatiemeerwordtverstrekt.MetditjaarverslaggeeftdeministervanVROMdeTweedeKamerwelis-waarinzichtindebestedingvanoverheidsgeld,maarhetisnietduidelijkofditgeldbesteedisaandejuistedoelenendatdieactiviteitenhebbenplaatsgevondendieindebegrotinginhetvooruitzichtwarengesteld.3«Waaruitblijkthetontbrekenaanfinancieelbewustzijnophetministerieexact?Isereenanalysetemakenvandeoorzaakvanditontbrekendebesef?Speeltformatiehiereenrol?»Hettekortschietenvanfinancieelbewustzijn(hetbesefwaaromhetnodigisomgedisciplineerdfinancieelbeheertevoeren)komtophetMinisterievanVROMtotuitingindeallangerbestaandeproblemenindefinanciëlefunctie,bijvoorbeeldinhetnietnalevenvandeinterneprocedures.OokhetMinisterievanVROMerkent(inondermeerhetverbeterplan)datdecultuurbinnenhetministerieeenrisicoisvoordewerkzaamhedenterverbeteringindefinanciëlefuncties.Eengedisciplineerdfinancieelbeheerisnoodzakelijkomdedoordeministerbeoogdebeleidsdoelenenpresta-tiestekunnenrealiseren.Inhetrechtmatigheidsonderzoek2008hebbenweeenanalysegemaaktvandeproblemenindefinanciëlefunctie.Wekunnendezeproblemennognietvolledigtoerekenenaaneenorganisatieonderdeelofaaneenelementindebedrijfsvoering(zieookdekwaliteitskaartoppagina14vanhetrapport).Hetisonzebedoelingomdeanalyseinhetvolgenderechtmatigheidsonderzoeknaderuittewerkenzodatwebeterkunnenaangevenwaardegrootsteproblemenspelen.4«HeeftudeindrukdatVROMderechtmatigheidtenaanzienvandeverplichtingenverbeterdheeft?Welkeconsequentieshebbendezeonrechtmatighedenvoordegedanebetalingen?»DitjaarconstateerdenweeenoverschrijdingvandetolerantiegrenzenopjaarverslagniveaubijhetjaarverslagvanhetMinisterievanVROMenWWI.Dezeoverschrijdingisinbeidegevallentoeteschrijvenaanfoutenenonzekerhedenindeverplichtingen.Ditduidtnietopverbeteringeninhetbeheervandeverplichtingenbijhetministerie.Indebijlagen1vanonzeRapportenbijdejaarverslagenzijnoverzichtenopgenomenvandefoutenenonzekerhedenindefinanciëleinformatie.Veelfoutenenonzekerhedenindeverplichtingenhoevengeendirectegevolgentehebbenvoordegedanebetalingen.ErisgeendirecterelatieteleggentussendeverplichtingenendeuitgaveninhetJaarverslag2008,maaruitdegenoemdeoverzichtenblijktdaterrelatiefweinigfoutenenonzekerhedenwordengeconstateerdindeuitgaven2008bijhetMinis-terievanVROM.5«Bentuvanmeningdathetministeriedefinanciëleonvolkomenhedeninderdaadalheeftverbeterd,zoalsdeministeraangeeftinhaarreactie?»Hetantwoordopdezevraagverschiltperonvolkomenheid.Ditjaarconstateerdenwedrie(ernstige)onvolkomenheden,vorigjaarwarenerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.73 nogvier(ernstige)onvolkomenheden.DeonvolkomenheidICT-beheereninformatievoorziening,ontstaanin2001,isditjaarweggewerkt.Hetzijnoverigensgeenfinanciëleonvolkomenhedenmaaronvolkomenhedeninhetfinancieelbeheer.Dezeonvolkomenhedenzijnnietperdefinitiefinan-cieelvanaard.Ditjaarconstateerdenwe,naastdebijvraag1genoemdeernstigeonvol-komenheidindefinanciëlefunctie,eenonvolkomenheidindetotstandko-mingvandejaarverantwoordingeneenonvolkomenheidinhetfinancieelbeheervanlokalemaatregelenNationaalSamenwerkingsprogrammaLuchtkwaliteit(NSL).Deproblemenindefinanciëlefunctieenindejaarverantwoordingspelenindegeheleorganisatieenzijnstructureel.WijziendathetMinisterievanVROMinhetkadervanhetalgenoemdeVerbeterplanfinanciëlefunctieenjaarverantwoordingverbeteringeningangheeftgezetofheeftgepland.Datisopzichzelfpositief.Hetkomternuevenwelopaandatdenalevingvandeinterneproceduresendereguliereinternecontrolehier-doorindepraktijkverbeteren.Ookishetbelangrijkdatdeverbeteringenstructureelwordenverankerd.6«SenterNovemgeeft€1.6miljarduit.BentuvanmeningdatVROMactiefzoumoetenwerkenaanvergrotingvandecontrole,aansturingenafre-kenenopdeprestaties?»Ja.Hetdirectoraat-generaalMilieu(DGM)heeftalscoördinerendopdrachtgevervanhetMinisterievanVROMformeeleensturenderoltenopzichtevanSenterNovem.Dezesturenderolisechternietaltijdzicht-baar.WekunnenbijvoorbeeldnietvaststellenhoeDGMdeoffertesenrapportagesvanSenterNovembeoordeeltenhoeDGMdeapparaats-kostenvoorhetuitvoerenvaneenregelingbeoordeeltenvaststelt.OokzijnergeenduidelijkeprestatieafsprakengemaaktmetSenterNovem.DaarnaastishetonsopgevallendatdedirectieFEZvanhetMinisterievanVROMgeenduidelijkeformelerolheeftindeaansturingenhettoezichtenbijhetafrekenenopprestaties.Derechtmatigheidvandesubsidie-uitgavendoorSenterNovemdienttezijnverzekerd.DeaccountantsverklaringenbijdeafrekeningenvandesubsidiesgevenhetMinisterievanVROMzekerheidoverderechtmatig-heidvandeuitgaven.DeauditdienstvanhetministerievanEZvoertgeenreviewsmeeruitopdekwaliteitvandeaccountantsverklaringenbijdeafrekeningenvansubsidiesvanhetMinisterievanVROM.Omdathetministeriezelfgeenvervangendereviewsuitvoert,zienwijeenrisicovooronrechtmatigheden.Hetuitvoerenvanreviewsopdewerkzaamhedenvanderden-accountantswordtdooronsgezienalshetsluitstukvaneengoedM&O-beleid,hetbeleidtervoorkomingenbestrijdingvanmisbruikvanregelgevingdoorderden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.74