Deelbemiddeling VS in het kader van de interlandelijke adoptie

31265AdoptieNr.13BRIEFVANDEMINISTERVANJUSTITIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,8juni2009NaaraanleidingvanhetverzoekvandeVasteCommissievoorJustitieomhetrapportvanhetonderzoeknaardeelbemiddelingindeVerenigdeStatenkanikualsvolgtberichten.Hetonderzoekwaarnaarwordtverwezeninmijnantwoordenopdecommissievragenoverondermeerhetrapportinterlandelijkeadoptie«Allesvanwaardeisweerloos»(Kamerstuk31265,nr.12,blz.19–20)betrefteenverkenningvanuitmijnministerievandemogelijkhedenomadoptieindeVerenigdeStatenvolgensdeprocedurevanhetHaagseAdoptieverdragtelatenplaatsvinden.AanleidingvoordezeverkenningisdeinwerkingtredingvanhetHaagseAdoptieverdragindeVerenigdeStatenper1april2008.Hieronderschetsikdewijzewaaropdeverkenningheeftplaatsgevondenentotwelkeresultatenditheeftgeleid.DezeresultatenzijnvoormijaanleidinggeweestomdemaatregelentenemenzoalsikdezeaanUwKamerhebmedegedeeldinmijnbriefvan22apriljongstleden(Kamerstuk31265,nr.12,blz.20–21).DeverkenningheefttothetinzichtgeleiddatzeerjongekinderenzonderalteveelproblemengeplaatstlijkentekunnenwordeninAmerikaansegezinnen.Ookisgeconstateerddatersprakeisvaneeninterpretatie-verschiltussendeCentraleautoriteitvandeVerenigdeStatenendievanNederlandwaarhetgaatomdekeuzevandeafstandsoudersvoorspeci-fiekeadoptieouders,danweldebevoegdheidomtekunnenbepalendathetkinddirectdoorbuitenlandseouderskanwordengeadopteerdzonderdateerstgetoetstwordtofbinnenlandseadoptietotdemogelijkhedenbehoort.Tijdensdeverkenningzijndevolgendegegevensverzameldmetbehulpvandevolgendeinformatiekanalen.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1319010809tkkst31265-13ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.131 WerkbezoekaandeVerenigdeStatenInseptember2008iseenambtelijkwerkbezoekgebrachtaandeVerenigdeStatensamenmetdeNederlandsevergunninghouderStichtingKindenToekomst.HierbijisuitvoeriggesprokenmetdeAmerikaanseCentraleautoriteit,verschillendeadoptieorganisatieswaarmeewordtsamenge-werkteneenbelangenorganisatievoorAmerikaanseadoptieorganisaties.Inmaart2009heefteentweedeambtelijkwerkbezoekplaatsgevondenwaarbijeenconferentieoverinterlandelijkeadoptievoorAmerikaanseadoptieorganisatiesisbezocht.BijdezegelegenheidisuitgebreidgesprokenmetdeAmerikaanseCentraleautoriteit,eengrootaantalAmerikaanseadoptieorganisatiesdiebemiddelenbijadoptiesvanAmeri-kaansekinderennaarhetbuitenlandevenalsAmerikaanseadoptie-organisatiesdiebemiddelenbijbinnenlandseadoptiesvanAmerikaansekinderen.TijdensdezegesprekkenisnaarvorengekomendatzeerjongeAmeri-kaansekinderenzonderalteveelproblemengeplaatstlijkentekunnenwordeninAmerikaansegezinnen.HierbijissteedsaangegevendathetpraktijkisindeVerenigdeStatendatdewensvandeafstandsoudersvoorplaatsingvanhetkindprevaleertbovenhetzoekennaareenAmerikaansefamiliezoalsdoorhetHaagseAdoptieverdragwordtvoorgeschreven.DezepraktijkisookopgenomenindewetenregelgevingvandeVerenigdeStatenoverdebemiddelingvooradoptievanAmerikaansekinderendoorbuitenlandseouders.DaarmeeisdeplaatsingvanzeerjongeAmerikaansemedeafhankelijkvandewensvandeafstandsouders.OokisgesprokenoverdemogelijkhedenvooradoptievanAmerikaansekinderenuitdepleegzorg.Hierbijisgeblekendathieraangrotebehoeftebestaat.DeAmerikaanseCentraleautoriteitondersteuntdanookdeinspanningenvanbuitenlandseautoriteitenenvergunninghoudersomteadopterenuithetAmerikaansepleegzorgsysteem.SamenwerkingStichtingKindenToekomstenAmerikaanseadoptieorganisatiesStichtingKindenToekomstheeftdegeaccrediteerdeAmerikaanseadoptieorganisaties,diemogenbemiddelenbijadoptiesnaarhetbuiten-landvanAmerikaansekinderen,aangeschrevenwaarnoggeensamen-werkingmeegaandeis.Hierbijisdewensuitgesprokenomtotsamen-werkingtekomenmetStichtingKindenToekomst.BijhetuitblijvenvanreactiesheeftStichtingKindenToekomsteentweedebriefgestuurdendaaropvolgendtelefonischdezeAmerikaanseadoptieorganisatiesbena-derd.Zonderuitzonderingisdereactieterughoudendgeweestwaarbijhetvolgendewerdaangegeven.ErzijnvoldoendeoudersbinnendeVerenigdeStatenwaardekinderengeplaatstkunnenworden.Alseronvoldoendeouderszijn,wordenandereadoptieorganisatiesindeVerenigdeStatengeraadpleegd.Sommigegeaccrediteerdeadoptie-organisatiesbemiddelenvooralsnogalleenbijadoptiesvanuithetbuiten-landnaardeVerenigdeStatentoe.Sommigegeaccrediteerdeadoptie-organisatiesplaatsenwelkindereninhetbuitenlandmaaruitsluitendbijinhetbuitenlandwoonachtigeAmerikanen.InnavolgingopdebevindingenvanStichtingKindenToekomstisdoormijnministeriebevestiginggezochtomtrenthetaldannietaanwezigzijnvandenoodzaakvoorhetplaatsenvanjongeAmerikaansekinderenbijbuitenlandseouders.OokinhetemailverkeertussenmijnministerieenverschillendeAmerikaanseadoptieorganisatiesisvanhunkantbevestigddatergeennoodzaaklijkttezijnvoorplaatsingvanAmerikaansekinderenbijbuitenlandseouders.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.132 Amerikaansewet-enregelgevingDeIntercountryAdoptionActuit2000vormtdebasisvandeAmerikaansewet-enregelgevingvoorinterlandelijkeadoptieonderhetHaagseAdoptieverdrag.Indezewetgevingzijndevoorwaardenneergelegdvoordegeaccrediteerdepersonenenorganisatiesdiebemiddelenbijinter-landelijkeadopties,deaspirant-adoptiefouders,endeverantwoordelijkerechtbankenindeafzonderlijkestatenvandeVS.NadereregelgevingisneergelegdinhetFederalRegistervan2november2006(delen22CFRpart96,97en99).DoorhetspecifiekejuridischebestelvandeVSmeteenfederalestructuur,dedaarbijbehorendevergaandebevoegdhedenenverantwoordelijk-hedenvoordeafzonderlijkestaten,derechters,endeverschillendecultu-releuitgangspuntenwordtdeuitvoeringvanhetHaagseAdoptieverdragperafzonderlijkestaatverschillendingevuld.InhetFederalRegister(22CFR96.53–96.55)zijnbepaaldevereistenopge-nomenwaaraanvoldaanmoetwordenvoordateenAmerikaanskindkanwordengeadopteerddoorinhetbuitenlandwoonachtigeaspirant-adoptiefouders:Hetbetrefthierondermeer:•hetopstellenvaneenkindrapport;•deAmerikaansevergunninghouderdoetredelijkeinspanningen(reasonableefforts)omtekomentoteentijdigeadoptieplaatsingindeVerenigdeStatendooronderanderegebruikmakingvanverschillendeinformatiebronnen;•devergunninghouderkanookaangevendatergeenredelijkeinspan-ningenzijngetroostomeenAmerikaanskindindeVSteplaatsenindiendeafstandsoudershebbenaangegevenhunkindvooradoptiedoorbuitenlandseoudersaantebieden,ofvanwegeanderespecialeomstandighedendiedoorderechtbankwordengoedgekeurd.DezeregelisalleenvantoepassingindiendeafstandsoudersdeaspirantadoptiefoudershebbengeïdentificeerdmetbetrokkenheidvandeAmerikaansevergunninghouder.ZoalsinmijnantwoordaanUwkameropdecommissievragennaarvorenisgekomen,heeftbovenstaandewijzevanimplementatievanhetsubsidi-ariteitsbeginselaanleidinggegevenomtebezienofenzoja,opwelkewijzedeAmerikaansewet-enregelgevingverenigbaarismethetHaagsAdoptieverdragendeNederlandsewet-enregelgeving.InhetlichtvanonzebesprekingenendevoorlopigeervaringendiedeAmerikaanseCentraleautoriteitheeftopgedaan,isdoordeAmerikaanseCentraleautoriteit,insamenwerkingmetalleAmerikaanseadoptie-organisatiesdiebemiddelenvoorAmerikaansekinderen,eenprocesopgestartomtekomentoteenpraktijkstandaardvoordeadoptiebemid-delingen.Ditproceswordtdoormijvanharteondersteundenmijnminis-terieisdaaroverincontactmetdeAmerikaanseCentraleautoriteit.Zogauwdaarmeerduidelijkheidoverbestaatzalikuhieroverberichten.ConsultatieEuropesecollega’sConsultatievanverschillendeEuropeseCentraleautoriteiten(Vlaamseautoriteiten,DuitslandenVerenigdKoninkrijk)bevestigthetbeelddatsindsdeinwerkingtredingvandeVerenigdeStatentothetHaagseverdragerkritischergekekenwordtnaardeAmerikaansewerkwijze.ZoheeftdeVlaamseCentraleautoriteitbeslotenomalleendemogelijkhedenvooradoptiesuitdeAmerikaansepleegzorgnaderteverkennen.InDuitslandzijndeaantallenbemiddelingsverzoekendrastischgedaaldsindsdeinwerkingtredingvandeHaagseAdoptieverdragindeVerenigdeStaten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.133 DaarnaastishetindeScandinavischelandennietmogelijkomkinderenuitdeVerenigdeStatenteadopterenomdatditopethischebezwarenstuit.DezeethischebezwarenzijngestoeldophetfeitdatdeVerenigdeStatenhetgrootsteaantalkinderenadopteertuitderdelanden,terwijlergroteaantallenAmerikaansekinderenwachtenopadoptiefouders.PermanentbureauvandeHaagseConferentievoorInternationaalPrivaatrechtHetpermanentebureauvandeHaagseConferentievoorInternationaalPrivaatrechtheeftaangegevendatzijdeAmerikaanseCentraleautoriteitomuitlegzalvragennaardewijzewaarophetsubsidiariteitsbeginselwordttoegepastinrelatietotderolvandeafstandsouders.InternetenmediaVerschillendeverkenningenhebbenplaatsgevondenvanwebsitesvanAmerikaanseadoptieorganisatiesdiebemiddelenvoorzowelbinnen-landsealsbuitenlandseadopties,onderzoeksinstitutendiezichbezig-houdenmetadoptieenverschillendekrantenartikelenvandeafgelopenjarenindeAmerikaansemedia.DezeinformatiebronnenschetsenhetbeelddatzonderalteveelproblemenzeerjongeAmerikaansekinderengeplaatstlijkentekunnenwordeninAmerikaansegezinnen.Gezienderesultatenvandeverkenningzoalsgeschetst,hebikbeslotendemaatregelentenemenzoalsikinantwoordopuwcommissievragen(kamerstuk29689,nr.12,blz.20–21)hebaangegeven.DitlaatonverletdatmijnministeriezaldoorgaanmethetverkennenvanmogelijkhedenvoorsamenwerkingmetdeVerenigdeStatenwaarmeehetbelangvankindhetbesteisgediend.DeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.134