Verslag van de Raad Algemene Zaken van 17 maart 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3367 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 maart 2026Hierbij bied ik u het verslag aan voor de Raad Algemene Zaken van17 maart 2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-02-3367ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33671 VERSLAG RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN 17 MAART 2026 Op 17 maart 2026 vond de Raad Algemene Zaken (RAZ) plaats in Brussel.De Minister van Buitenlandse Zaken heeft deelgenomen aan deze Raad.Op de agenda stonden het Meerjarig Financieel Kader (MFK), de voorbe-reiding van de Europese Raad (ER) van 19 maart, de European Electoralact, en het Europees Semester 2026. Ook werd onder overige zakengesproken over digital age verification en over nieuwe eigen middelen.Tevens wordt uw Kamer met dit verslag geïnformeerd over de informelebijeenkomsten die plaatsvonden met Oekraïne en Moldavië in het kadervan hun EU-toetredingsproces, en over de IntergouvernementeleConferentie (IGC) met Montenegro. Tot slot bevat dit verslag eenweergave van de uitvoering van enkele moties op het terrein van derechtsstaat.Meerjarig Financieel KaderDe Raad sprak in het kader van de onderhandelingen over het nieuweMeerjarig Financieel Kader (2028–2034) over governance. Er is bredeovereenstemming tussen de lidstaten dat de toename van flexibiliteitonder een nieuw MFK gepaard moet gaan met versterkte zeggenschapvan de Raad en de lidstaten, zowel via strategische sturing van de Raad exante als door betrokkenheid van de lidstaten via comitologie. DeCommissie waarschuwde voor een toename van administratieve lasten envertraging door bovenmatige toepassing van comitologieprocedures. Ookhet kabinet is van oordeel dat administratieve processen niet onnodigzwaar moeten worden. Naast governance benadrukte Nederland ondermeer het belang van modernisering van het MFK, een realistischEU-budget met behoud van het correctiemechanisme op de bni-afdrachten het belang van een sterke rechtsstaatconditionaliteit. Tijdens de Raadvond er een informele lunch plaatst met de twee MFK co-rapporteurs vanhet Europees Parlement en de Voorzitter van het Budgetcomité.Voorbereiding Europese Raad, 19 maartDe Raad stond stil bij de nog altijd voortdurende Russische agressie-oorlog in Oekraïne. Lidstaten onderstreepten het belang om de aandachtvoor Oekraïne niet te laten verslappen. In dit licht riep een brede groeplidstaten, waaronder Nederland, op tot spoedig akkoord op de steunleningvoor Oekraïne en aanname van het twintigste sanctiepakket om de drukop Rusland op te voeren. Daarnaast stond de Raad stil bij de situatie in hetMidden-Oosten. Een brede groep lidstaten, waaronder Nederland,benadrukte het belang van een gecoördineerde EU-aanpak om te zorgenvoor de-escalatie, het bevorderen van een diplomatieke oplossing en hetzoveel mogelijk beperken van de gevolgen van het gewapend conflictvoor de EU. Ook benadrukte Nederland dat de ontwikkelingen in hetMidden-Oosten niet los van elkaar kunnen worden gezien. Het gewapendconflict tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran zet de situatie in deGazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Libanon verder onder druk.De Raad wisselde tevens van gedachten over concurrentievermogen ende interne markt, voortbouwend op de uitkomsten van de informele ERvan 12 februari jl. Onderwerpen die in dit kader aan bod kwamen wareno.a. de versterking van de interne markt, inclusief de aangekondigdeRoadmap, het verminderen van onnodige regeldruk, de inkadering vanhet Europees voorkeursprincipe als onderdeel van het Commissievoorstelvoor een Industrial Accelerator Act1, Europees technologisch leiderschap,het verminderen van risicovolle afhankelijkheden en de verdieping van de1De Kamer wordt hier middels een BNC fiche over geïnformeerd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33672 kapitaalmarktunie. Ook stond de Raad stil bij de zorgen van lidstaten overde betaalbaarheid van energie. Enkele lidstaten bepleitten uitstel ofafzwakking van bestaande klimaatregelgeving, waaronder hetEU-emissiehandelssysteem (ETS), en stelden marktingrijpen in hetontwerp van de elektriciteitsmarkt voor als oplossingsrichting. Nederlandheeft gewezen op het belang van het huidige energiemarktontwerp voorleveringszekerheid en betaalbaarheid. Daarnaast onderstreepte Nederlanddat het ETS een kerninstrument is voor kostenefficiënte decarbonisatie.De Raad stond tot slot kort stil bij de agendering van het MeerjarigFinancieel Kader, Europese defensie en veiligheid, migratie, multilatera-lisme, democratische weerbaarheid en het beschermen van jongerenonline tijdens de Europese Raad.European Electoral actDe Raad ging zonder verdere discussie akkoord met het voorstel totwijziging van de Kiesakte, op initiatief van het Europees parlement. Daarinwordt geregeld dat stemoverdracht (proxy voting) mogelijk wordt voorleden van het Europees parlement tijdens zwangerschap en na geboorte.Wat het kabinet betreft, moet het voorstel voor stemoverdracht gezienworden als opmaat naar een tijdelijke vervangingsregeling en/of eenuitbreiding voor vaderschapsverlof en ziekteverlof.2 Nu binnen de Raad enhet Europees parlement geen draagvlak lijkt te bestaan voor eendergelijke maatregel van tijdelijke vervanging, meent het kabinet dat hetverantwoord is om te opteren voor het alternatief van stemoverdracht. Inlijn met het kabinetsstandpunt, legde Nederland een verklaring af, waarinwordt aangegeven dat het voorstel voor stemoverdracht wat Nederlandbetreft gezien moet worden als opmaat naar een tijdelijke vervangingsre-geling en/of een uitbreiding voor vaderschapsverlof en ziekteverlof,alsmede dat het beginsel van stemmen zonder last moet wordengewaarborgd.Europees Semester 2026Het Cypriotisch voorzitterschap introduceerde het zogenaamde Syntheserapport over het Europees Semester. In het document zijn de onder-werpen weergegeven waarover in verschillende Raadsformaties isgesproken in het kader van de eerste fase van het Europees Semester2026. Verder werd een update gegeven ten aanzien van de tijdslijn van de2026 cyclus van het Europees Semester. Ten slotte zijn de Eurozoneaanbe-velingen doorgeleid naar de Europese Raad. Het lentepakket met o.a. deCommissievoorstellen voor landspecifieke aanbevelingen wordt beginjuni verwacht.Overige zakenDigital age verificationSpanje vroeg aandacht voor het Europese pilot project voor een oplossingvoor leeftijdsverificatie om minderjarigen online te beschermen en vroegde Commissie om met vervolgstappen te komen.32Kamerstuk 36 104, nr. 10, beide Kamers hebben op 16 januari 2026 een kabinetsstandpunt overdit voorstel ontvangen3Kamerstuk 21 501-33 nr. 1149, Geannoteerde agenda informele Telecomraad van 9 en10 oktober 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33673 Nieuwe eigen middelenOnder AOB benadrukte Frankrijk het belang van nieuwe eigen middelenvoor de EU. Nieuwe eigen middelen zijn volgens Frankrijk noodzakelijkom de ambities van de EU te realiseren en de druk van EU-afdrachten opnationale begrotingen te verminderen. Frankrijk suggereert onder meereen digitale dienstenbelasting en vliegbelasting als nieuwe eigenmiddelen.Informele bijeenkomsten met Oekraïne en MoldaviëVoorafgaand aan de RAZ is in twee afzonderlijke informele bijeenkomstenstilgestaan bij de EU toetredingstrajecten van Oekraïne en Moldavië.Volgens de Commissie kunnen met zowel Oekraïne als Moldavië alleonderhandelingsclusters worden geopend, te beginnen met cluster 1,wanneer het formele besluitvormingsproces aanvangt en Hongarije zijnblokkade op de opening van onderhandelingsclusters met Oekraïneopheft. Het kabinet onderschrijft dit oordeel en is voornemens in testemmen met het openen van Cluster 1 wanneer het besluit hierovervoorligt, de Raad concludeert dat aan de opening benchmarks is voldaan,en overeenstemming bereikt is over gepaste interim benchmarks. NadatCluster 1 geopend is, is het kabinet eveneens voornemens in te stemmenmet het openen van de vijf andere onderhandelingsclusters, wederomwanneer deze besluiten formeel voorliggen en Nederlandse aandachts-punten in voldoende mate verankerd zijn.Intergouvernementele conferentie (IGC) met MontenegroNa afloop van de Raad vond een IGC met Montenegro plaats, waarbij hetonderhandelingshoofdstuk over trans-Europese netwerken (hoofdstuk 21)onder voorbehoud werd gesloten. Tijdens de bijeenkomst werd aandachtbesteed aan het belang van brede parlementaire steun in Montenegrovoor verdere hervormingen, en nadruk gelegd op de implementatie vanreeds aangenomen wetgeving en voortgang op het gebied van derechtsstaat. In een Benelux-interventie benadrukte Luxemburg diteveneens, alsook het belang van het versterken van administratieve eninstitutionele capaciteit. Een aantal lidstaten verwees naar de oprichtingvan een Ad Hoc Werkgroep voor een toetredingsverdrag met Montenegro,dat naar verwachting onder het Cypriotisch voorzitterschap zal plaats-vinden.EU-ZwitserlandOp 24 februari jl. stemde de Raad in met de ondertekening van het bredepakket van akkoorden tussen de EU en Zwitserland4. Vervolgens werd op2 maart jl. het pakket ondertekend door de Zwitserse bondspresident GuyParmelin en de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von derLeyen. Het pakket zal naar verwachting deze zomer in het Europeesparlement voorliggen ter goedkeuring. Daarna zal een besluit tot sluitingaan de Raad voorgelegd worden. Ook aan Zwitserse zijde dient besluit-vorming plaats te vinden. Pas na het doorlopen van deze stappen treedthet pakket van akkoorden in werking.MotiesOp 4 maart jl. sprak de Minister van Buitenlandse Zaken met Eurocommis-saris McGrath voor Democratie, Justitie, Rechtsstaat en Consumentenbe-scherming over ontwikkelingen op het terrein van de rechtsstaat. Mede ter4Kamerstuk 21 501-02 nr. 3344Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33674 uitvoering van de motie van het lid Klaver c.s.5, riep de Minister deCommissie in dit gesprek op om het financiële rechtsstaatinstrumen-tarium zo volledig mogelijk in te zetten tegen Hongarije vanwege dezorgen over de rechtsstaat. Ook sprak de Minister, indachtig de motie vanhet lid Erkens c.s.6, zorgen uit over de aanvraag van Hongarije voor eenlening onder het SAFE-instrument. Deze aanvraag ligt momenteel nog terbeoordeling bij de Commissie voor.5Kamerstuk 36 715, nr. 66Kamerstuk 21 501-20, nr. 2348Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33675