Ongevalscijfers scheepvaart 2023

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 409Zee- en binnenvaartNr. 456 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 juni 2024Met deze brief wordt de Kamer geïnformeerd over de ongevalscijfers van2023. Hoewel het aantal zeer ernstige scheepsongevallen op de Noordzeeniet significant is toegenomen, waren er helaas bij een grote brand aanboord van een koopvaardijschip één dode en een groot aantal gewondente betreuren. Op de binnenwateren nam het aantal zeer ernstige scheeps-ongevallen toe, maar waren er minder slachtoffers en gewonden tebetreuren dan vorig jaar. Een overzicht van de data over scheepsonge-vallen en slachtoffers is hieronder opgenomen. Bron van deze data is delandelijke database van scheepsongevallen, die beheerd wordt doorRijkswaterstaat.NoordzeeAantal ongevallenOp de Noordzee zijn in 2023 in totaal 62 ongevallen geregistreerd,waarvan 3 zeer ernstige, 7 ernstige en 52 minder ernstige scheepsonge-vallen. Voor deze laatste categorie is er een stijging te zien ten opzichtevan eerdere jaren (zie tabel 1).Tabel 1: Scheepsongevallen Nederlands deel van de Noordzee120132014201520162017201820192020202120222023ZESO220022151123ESO3131211812104610127MESO444282149163231243127552 kst-31409-456ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4561 20132014201520162017201820192020202120222023Tot. aantal ongevallen59403259304340314241621 Inclusief vissersvaartuigen, recreatievaart en Nederlandse en buitenlandse koopvaardij.2 Zeer ernstig scheepsongeval: ongeval waarbij het schip verloren is gegaan, een dodelijk slachtoffer is gevallen, of ernstige schade aan het milieuis ontstaan.3 Ernstig scheepvaartongeval: ongeval dat geen zeer ernstig ongeval is, dat gepaard gaat met brand, explosie, gronding, contact, slecht weerschade, schade door ijs, rompschade, of vermoedelijke rompschade enzovoort, met als resultaat:• structurele schade die het schip niet zeewaardig maakt, zoals lekkage onderwaterschip, uitval voortstuwing, grote schade aan accommodatie, etc.,of• schade aan het milieu, of• averij die sleephulp of walassistentie noodzakelijk maakt.4 Minder ernstige scheepsongevallen: alle overige scheepsongevallen die niet onder de categorieën zeer ernstige of ernstige scheepsongevallenvallen.5 Dit aantal komt niet overeen met de laatste Kamerbrief (13 juli 2023). In de laatste brief is het totaal aantal scheepsongevallen per abuis bij deMESO aantallen terecht gekomen. SlachtoffersEr zijn in 2023 2 dodelijke slachtoffers gevallen bij de (zeer) ernstigescheepsongevallen op de Noordzee. Dit betrof een grote brand aan boordvan een koopvaardijschip en een scheepsongeval met een loodsboot.Daarnaast is het aantal gewonden sterk gestegen ten opzichte van 2022.Deze stijging hangt vooral samen met de hiervoor genoemde brand aanboord van het koopvaardijschip waarbij naast het dodelijk slachtoffer ook22 gewonden vielen (zie tabel 2).Tabel 2: Aantal geregistreerde slachtoffers bij scheepsongevallen op het Nederlands deel van de Noordzee120132014201520162017201820192020202120222023Aantal doden envermisten30001030002Aantal gewonden2023304212241 Overeenkomstig met de registratiedatabase staan in deze tabel de aantallen, inclusief een aantal subtotalen, van verschillende vormen van slacht-offers bij scheepsongevallen weergegeven. Gekozen is om doden en vermisten samen te nemen. De reden waarom vermisten wordt meegenomenis dat wanneer een persoon niet fysiek is teruggevonden, ervan uit wordt gegaan dat deze persoon is overleden. Bij de registratie van doden engewonden worden arbeidsongevallen niet meegenomen. Nederlandse binnenwaterenAantal ongevallenOp de Nederlandse binnenwateren (inclusief de zeehavens) zijn in 2023 intotaal 1221 ongevallen geregistreerd, waarvan 208 (zeer) ernstigescheepsongevallen. Dit is meer dan in andere jaren ervoor (zie tabel 3).Tabel 3: Scheepsongevallen Nederlandse binnenwateren20132014201520162017201820192020202120222023(Zeer) ernstigescheepsongevallen1140139159163161178160175148188208Andersoortigeongevallen28548768911.1669731.1791.1191.0681.0771.1311.013Totaal aantalongevallen9941.0151.0501.3291.1341.3571.2791.2431.2251.3191.2211 Hier wordt gedoeld op de «significante ongevallen», waar het gaat om ongevallen waarbij een schip niet meer verder kan of mag varen als gevolgvan dat scheepsongeval of als er ernstige schade aan lading, infrastructuur of milieu is, en daarbij een stremming van de vaarweg optreedt of als erdoden en zwaargewonden te betreuren zijn. Voor de overzichtelijkheid is hier gebruik gemaakt van de termen die bij de Noordzee worden gehan-teerd. Het verschil in terminologie voor scheepvaartongevallen op de Noordzee (zeer ernstig en ernstig) en binnenwateren (significant) wordtverklaard door de internationale afspraken die hierover zijn gemaakt binnen de IMO (International Maritime Organization).2 Andersoortige scheepsongevallen zijn alle overige scheepsongevallen die niet onder de categorie (zeer) ernstige scheepsongevallen vallen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4562 De toename van het aantal (zeer) ernstige ongevallen op de binnenwa-teren is vooral terug te zien in de recreatievaart (96 in 2023 t.o.v. 80 in2022)1. Het aantal (zeer) ernstige ongevallen in de beroepsvaart isnagenoeg gelijk gebleven (118 in 2023 t.o.v. 117 in 2022). In de categorie(zeer) ernstige ongevallen met beroepsvaart is er een stijging vanaanvaringen met infrastructuur (52 in 2023 t.o.v. 47 in 2022, waaronder35 aanvaringen met een brug of sluis) en een stijging van schip-schipaanvaringen (32 in 2023 t.o.v. 23 in 2022). Van de 96 (zeer) ernstigescheepsongevallen waar recreatievaart bij betrokken was betreft het in72 gevallen een enkelzijdig ongeval (t.o.v. 51 in 2022)2. Het aantaleenzijdige ongevallen met recreatievaart vertoont al een aantal jaren eenstijgende trend.Dodelijke slachtoffersEr waren in 2023 8 dodelijke slachtoffers te betreuren (zie tabel 4). Dit isminder dan 2022, maar nog wel iets boven het langjarig gemiddelde overde periode 2013–2021. De 8 dodelijke slachtoffers vielen bij 5 scheepson-gevallen.•4 eenzijdige scheepsongevallen;•1 scheepsongeval door aanvaring met infrastructuur.Tabel 4: doden en vermisten en aantal gewonden Nederlandse binnenwateren120132014201520162017201820192020202120222023Aantal doden envermisten946782535218Aantal gewonden35443438335571394259471 Bij een deel van deze ongevallen was zowel beroepsvaart als recreatievaart betrokken en deze getallen tellen samen op tot een hoger aantal danhet unieke aantal ernstige ongevallen. De verdeling van het slachtofferaantal naar betrokken vaart is als volgt:•De recreatievaart was in totaal betrokken bij 4 scheepsongevallen,waarbij er 7 doden te betreuren waren;•De beroepsvaart was in totaal betrokken bij 1 scheepsongeval, waarbijer 1 dode te betreuren was. Het slachtoffer viel bij een aanvaring metinfrastructuur.Inzet op nautische veiligheidEr is veel inzet op het verbeteren van de nautische veiligheid. Naast hetbegeleiden van de scheepvaart op drukke knooppunten, probeertRijkswaterstaat de beroeps- en recreatievaart zoveel mogelijk te scheidenop de vaarwegen. Ook vindt toezicht en handhaving plaats om deveiligheid te verbeteren, naast voorlichting voor beroeps- en recreatie-vaart.In de brief van 13 juli 2023 is een aantal onderzoekstrajecten beschrevennaar de ontwikkelingen in de ongevalscijfers en de mogelijkheden deveiligheid te vergroten, deze zijn nog niet afgerond.1Bij een deel van deze ongevallen was zowel beroepsvaart als recreatievaart betrokken en dezegetallen tellen samen op tot een hoger aantal dan het unieke aantal ernstige ongevallen.2Bij een enkelzijdig of eenzijdig scheepsongeval is alleen het betreffende schip betrokken(b.v. brand, explosie, omslaan of zinken) en vindt dus geen aanvaring met een ander schip,infrastructuur of object plaats.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4563 Verder zijn naar aanleiding van de recente rapporten van de Onder-zoeksraad voor Veiligheid (OvV) over de aanvaringen met watertaxi’s inhet Schuitengat en op de Nieuwe Maas3 acties opgestart om hetveiligheidsniveau te onderzoeken en te verbeteren. Hierover wordt u ineen separate brief geïnformeerd.Tot slot heeft de Kamer op 13 juni 2024 het rapport «Schipperen metruimte» van de OvV ontvangen samen met een reactie op hoofdlijnen opdit rapport. Hierin zijn ook acties benoemd naar aanleiding van deaanbevelingen van de OvV om de risicobeheersing van de scheepvaart-veiligheid op de Noordzee te verbeteren. De Kamer wordt in het vierdekwartaal van dit jaar geïnformeerd over de uitwerking van de acties.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,M.G.J. Harbers3Aanvaring in het Schuitengat. Lessen uit het ongeval met de snelboot Tiger en de watertaxiStormloper – ovv (onderzoeksraad.nl) en Aanvaring van een watertaxi met een havenrond-vaartboot – ovv (onderzoeksraad.nl)Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4564