Kostenontwikkeling in de zorg

31700XVIVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanVolksgezondheid,WelzijnenSport(XVI)voorhetjaar2009Nr.30BRIEFVANDEMINISTERVANVOLKSGEZONDHEID,WELZIJNENSPORTAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,30oktober2008Tijdenshetalgemeenoverlegoverpakketbeheervan25juni2008(31200XVI,nr.180)heeftmevrouwSchippersmijgevraagduwKamernaderinzichtteverschaffenindeverwachtekostenontwikkelingindezorgvoordekomende10jaarenindekoopkrachteffectenvandeZVW-pakketmaat-regelenvoor2009.Metdezebriefgaikopbeideverzoekenin.VerwachtekostenontwikkelingindezorgHetCPBbeschiktoverramingen/scenario’sdiebetrekkinghebbenopontwikkelingentot2040.Erwordtgeenspecifiekeinschattinggemaaktindeontwikkelingentot2018.DesondankskanopbasisvanmateriaalvanhetCPB1weleenbeeldwordengeschetstvandekostenontwikkelingindezorgindekomendetienjaar.HetCPBschetstvierverschillendetoekomstscenario’svoordeNeder-landseeconomieendeNederlandsezorg.Hetaandeelvandezorg-uitgavenalspercentagevanhetBBP(8,7%in2001)neemttot2040indiescenario’stoe,inhetlaagstescenariotot13,3%vanhetBBP(meteenvolumegroeivandesectorvangemiddeld1,2%perjaar)eninhethoogstescenariotot14,6%vanhetBBP(meteenvolumegroeivandesectorvangemiddeld2,9%perjaar).Uitgaandevaneenlineaireoploop,kanwordengestelddatin2018dezorgsectoralspercentagevandeNederlandseeconomieistoegenomentotrespectievelijk10,7%en11,3%.OnderhetdoorhetCPBgehanteerdezorgbegripvallennietdekostenvoorgeneesmiddelen.Dezehebbenweleengroteinvloedopdeontwik-kelingvandezorgkosten,metnameomdatvoorgeneesmiddeleneenrelatiefsterkevolume-enprijsstijgingwordtverwacht.Wanneerwordtveronderstelddatdeuitgavenaangeneesmiddelen25%harderstijgendandievandebedrijfstakzorg,danbetekentditdatdetotalezorguitga-ven(inclusiefgeneesmiddelen)van10,3%in2001tot2018stijgentotrespectievelijk13,1%(inhetlagescenario)en14,0%(inhethogescenario)vanhetBBP.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1239870809tkkst31700XVI-30ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081Bos,F.,R.DouvenenE.Mot,2004,Viertoe-komstscenario’svooroverheidenzorg,CPBDocumentno.72enDouven,R.,M.Ligthart,H.MannaertsenIWoittiez,2006,Eenscenariovoordezorguitgaven2008–2011,CPBDocu-mentno.121.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.301 Degroeivandezorgsectormoetnietwordenverwardmettoenamevandepubliekeuitgavenaanzorg.Tweedeterminantenbepalendatverschil;chronischeaandoeningenleidenweltotpotentiëlevraagenhetinroepenvanhulp,maarnietautomatischtotgebruikvanAWBZ-zorg.VolgenshetSCPzullennaarverhoudingsteedsmeeroplossingenvoorverzorgings-problemenwordengezochtindeinformeleenparticulieresfeereninaanpassingenvandewoon-enleefomgeving1.HetCPBonderscheidtzesverschillendeinvloedenopdeuitgavenaangezondheidszorg.Dedemografischeontwikkeling(waarondervergrijzing),ontwikkelingenindemedischetechnologie,sociaal-culturelefactoren,beleidsaanpassingendoordeoverheid,ontwikkelinginarbeidsproductivi-teitenstijgingvandeprijzenindezorgdoorachterblijvendearbeidspro-ductiviteit.KamerlidSchippersheeftmijgevraagdspecifiekintegaanopdeeffectenvandedemografischeontwikkelingopdekostenontwikkeling.HetCPBraamtdatdeuitgavenindebedrijfstakzorgdoordevergrijzingindeperiode2001–2040jaarlijksgemiddeldtoenemenmetcirca1,0%.Hetbetrefthiereenvolume-effect,berekendaandehandvanvastekosten-profielenperleeftijd-engeslachtgroep.Ditgeeftdusheteffectweervaneenveranderendeleeftijdssamenstellingbijeengelijkzorgconsumptie-patroonpergroep.Metgemiddeld0,6%perjaarwasdateffectindeperiode1960–2000lagerdanwatwordtverwachtvoordeperiode2001–2040.Daarbovenopkomtdegroeivanhetzorgvolumedatwordtveroor-zaaktdoordegroeivandebevolkingsomvang.Indescenario’svanhetCPBzorgtdatvooreenjaarlijksevolumetoenametussen0,0%en0,5%.KoopkrachteffectenvandepakketmaatregelenVoor2009heefthetkabinet,opbasisvanhetpakketadviesvanhetCVZ,eenviertalZvw-pakketmaatregelengenomen.Dezemaatregelen,enderatioachterdemaatregelen,zijngedetailleerdomschrevenindebriefvandeministervanVWSaanuwKamervan20juni2008(TK31200XVI,157).HetCentraalPlanbureauheeftdemaatregelenmeegenomeninhaarkoopkracht-berekeningen.Depakketbeperkingdruktenerzijdsdenomi-naleZvw-premie.AnderzijdsgaathetCPBervanuitdatdepremievandeaanvullendeverzekeringofdeeigenbijdragemethetzelfdebedragstijgt.NettoiserdaardoordoorhetCPBgemiddeldgeenkoopkrachteffectverondersteld.Overigensmoetdaarbijwordenaangemerktdatdestan-daardprognosevanhetCPBkanafwijkenvandegemiddeldefeitelijkenominalepremie.Inhetverledennamendezorgverzekeraarszorgdieuithetverzekerdepakketwerdgeschraptveelalopindeaanvullendeverzekering.Erkunnengeenalgemeneuitsprakenwordengedaanoverdevraaginhoeverredeaansprakendiekomendjaaruitdebasisverzekeringverdwijnen,wordenopgenomenindeaanvullendeverzekering.Depolisvoorwaarden2009vandeaanvullendeverzekeringenzijnopditmomentnognietbekend.ZorgverzekeraarsNederlandschatechterindatelkeverzekeraareenaanvullendpakketzalaanbiedenwaarindeaansprakenzijnopgenomen,maarinhoeverreverzekerdenvandezemogelijkheidgebruikzullenmakenisonbekend.DeministervanVolksgezondheid,WelzijnenSport,A.Klink1Timmermans,J.enI.Woittiez,2004,Verple-gingenverzorgingverklaard,SociaalenCul-tureelPlanbureau,DenHaag.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.302