Terugkoppeling Werkgroep ‘Leren van conflicten’

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202627 925Bestrijding internationaal terrorismeNr. 1018 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 maart 2026Leren van conflicten heeft al geruime tijd aandacht en prioriteit. Nietalleen binnen de politieke en ambtelijke top van Defensie, maar ook in hetparlement, zoals blijkt uit de aangenomen motie-Van der Werff, Boswijken Van der Wal (Kamerstuk 36 600 X, nr. 26, d.d. 14 november 2024). Dezemotie vroeg om structurele capaciteit binnen de Defensieorganisatie omte kunnen leren van zowel hybride als conventionele conflicten. Dit wasaanleiding tot de oprichting van een Werkgroep «Leren van conflicten»,waar een aanzienlijk aantal organisatiedelen binnen Defensie bij aange-sloten zijn. Tijdens het Commissiedebat Voortgang en Evaluatie Missiesen Operaties d.d. 1 oktober jl. (Kamerstuk 27 925, nr. 840) is toegezegd omvoorde behandeling van de Defensiebegroting voor 2026 een schriftelijketerugkoppeling te delen vanuit deze werkgroep (TZ202510–033). Deze briefkomt aan die toezegging tegemoet.Een professionele en geïntegreerde benadering van «leren van conflicten»– ook wel lessons identified / lessons learned (LI/LL) genoemd, is eenabsolute noodzaak gezien de uiteenlopende conflicten en dreigingenwaarmee het Koninkrijk, de NAVO en de Europese Unie te maken hebben.Met name de oorlog in Oekraïne toont aan dat lessen borgen, van hettactische tot en met het militair- en politiek-strategische niveau, vanlevensbelang is voor effectief en toekomstbestendig optreden op hetslagveld. Zo heeft Nederland vanuit Oekraïne inzicht opgedaan over deinzet van en verdediging tegen onbemenste systemen en de noodzaak totinrichting van een accuraat IT-platform dat de realiteit op het slagveld linktaan militaire en politieke besluitvorming. Dergelijke lessen moeten we (inde toekomst beter) kunnen delen met onze kennispartners zoals TNO, NLRen Marin, zodat toegepaste Defensie-specifieke kennisopbouw entechnologieontwikkeling slim gericht kan worden, ook buiten vaststaandebeleidscycli om.Het afgelopen jaar heeft de werkgroep allereerst het LI/LL-netwerk binnenDefensie opgezet en versterkt, zodat betrokken directies en commando’sop dit thema informatie en kennis uitwisselen. Daarbij is gekeken hoe de kst-27925-1018ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 925, nr. 10181 huidige inspanningen zich verhouden tot onder meer NAVO-protocollen.Hieruit bleek dat er op allerlei plekken in de Defensieorganisatie aanzien-lijke inspanningen worden geleverd. Zo worden observaties en lessonsidentified vanuit oefeningen en inzetten geregistreerd. Ook hebbenconclusies en aanbevelingen van zowel interne monitoring als externeevaluaties, onder meer door de Directie Internationaal Onderzoek enBeleidsevaluatie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (IOB),geresulteerd in een checklist die betrokken wordt bij de advisering eninrichting van toekomstige missies en operaties. In contacten metpartnerlanden en -organisaties wordt daarnaast informatie uitgewisseldom te leren van conflicten. Bovendien investeren operationelecommando’s, onder meer binnen Warfare Centra, fors in op adaptiefvermogen, en zet Defensie in op snelheid en innovatie bij de ontwikkelingen verwerving van materieel.Tegelijk zijn er enkele overkoepelende uitdagingen. Denk aan het nogbreder binnen Defensie uitwisselen van relevante informatie, hetuniformeren van LI/LL-processen, en het inrichten van een gedegeninformatiemanagementsysteem. In samenwerking tussen de werkgroepen TNO is daarom een Roadmap opgesteld. Langs de lijnen van«werkwijze», «systeem», «leren en verbeteren» en «inrichting» (het hoe),zullen de inspanningen inzake LI/LL de komende jaren geprofessionali-seerd en versterkt worden ten aanzien van netwerk, proces, eigenaar-schap, tools, cultuur, leren, leiderschap en R&D (het wat). Ook adviseringover de gewenste, slagkrachtige regie inzake LI/LL in de toekomst, is hieronderdeel van. Hoewel de inspanningen op korte termijn vooral gaan overprocessen en governance, is dat voorwaardelijk voor het versterken vande uitwisseling van inhoudelijke LI/LL op middellange en lange termijn.Bij de implementatie van de Roadmap in de komende periode, wordt nietalleen de binnen Defensie aanwezige expertise en knowhow benut, maarwordt ook samengewerkt met kennisinstellingen en met partners inbilateraal en multinationaal verband (NAVO, EU, VN en bondgenoten). Zozijn er contacten met Oekraïne om te leren van hun best practices in deoorlog van Oekraïne met Rusland. Bij dit alles gaat Defensie doelgerichten pragmatisch te werk. Met als uiteindelijke doel een zo effectiefmogelijke krijgsmacht.De Minister van Defensie,D. Yes¸ilgöz-ZegeriusTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 925, nr. 10182